VI SA/Wa 783/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Bosakirska Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.) Protokolant Patrycja Wrońska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 września 2007 r. sprawy ze skargi S. R. na postanowienie Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] w przedmiocie przekazania odwołania według właściwości oddala skargę S. R. złożył wniosek z dnia 4 czerwca 2004 r. o wpis na listę adwokatów na podstawie przepisu art. 66 ust. 1 pkt 4 prawo o adwokaturze powołując się na zdany egzamin radcowski. W piśmie z 16 listopada 2005 r., już po wejściu w życie ustawy z 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo o adwokaturze i niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 163, poz. 1661), Zainteresowany powołał jako podstawę ubiegania się o wpis na listę adwokatów przepisy art. 65 i 66 ust. 1 pkt 2 p.o a. (k. 34). Uchwałą z [...] lutego 2006 r. ORA w O. nie uwzględniła wniosku Zainteresowanego (k. 38), który odwołał się od tej uchwały (k. 43-50). Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej uchwałą z [...] czerwca 2006 r. uchyliło zaskarżoną uchwałę i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Okręgowa Rada Adwokacka w O, uchwałą podjętą na posiedzeniu w dniu [...] sierpnia 2006 r. odmówiła S. R. wpisu na listę adwokatów Okręgowej Izby Adwokackiej w O. S. R. odwołał się od tej uchwały do Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej w W., domagając się uchylenia zaskarżonej uchwały. Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej w W., uchwałą podjętą na posiedzeniu w dniu [...] listopada 2006 r., na podstawie art. 58 pkt 8 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze, postanowiło jednogłośnie utrzymać w mocy zaskarżoną uchwałę. Uchwała Prezydium NRA zawierała pouczenie wskazujące, że na podstawie przepisu art. 47 ust. 2 p.o a. od uchwały tej przysługiwało odwołanie do Ministra Sprawiedliwości w terminie 14 dni od dnia doręczenia uchwały, które można było wnieść za pośrednictwem Naczelnej Rady Adwokackiej (art. 129 § 1 k.p.a.). W dalszej części pouczenia zawarte było stwierdzenie, że na podstawie przepisu art. 68 ust. 7 p.o a. od uchwały przysługiwała skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, którą należało wnieść za pośrednictwem Naczelnej Rady Adwokackiej w terminie 30 dni od dnia doręczenia uchwały. S.R. wniósł odwołanie od uchwały Prezydium NRA, bezpośrednio do Ministra Sprawiedliwości. Domagał się uchylenia uchwały w całości i wpisania go na listę adwokatów. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...], Minister Sprawiedliwości przekazał odwołanie S.R. według właściwości do Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej w W.. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia Minister wskazał art. 65 § 1 k.p.a. W uzasadnieniu organ wskazał, że stosownie do treści art. 47 ust. 2 ustawy - Prawo o adwokaturze, od ostatecznej decyzji odmawiającej wpisu na listę adwokatów lub aplikantów adwokackich służy zainteresowanemu odwołanie do Ministra Sprawiedliwości zgodnie z Kodeksem postępowania administracyjnego. Kodeks postępowania administracyjnego przewiduje, iż odwołanie wnosi się do organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał zaskarżoną decyzję (art. 129 § 1 k.p.a.). Ustanowiona w art. 129 § 1 zasada pośredniego trybu wnoszenia odwołania ma wymiar bezwzględny. Jej naruszenie przez odwołującego się w postaci zastosowania trybu bezpośredniego (bezpośredniego wniesienia odwołania do organu odwoławczego) skutkuje obowiązkiem organu odwoławczego niezwłocznego przekazania odwołania organowi I instancji, zgodnie z przepisem art. 65 § 1 k.p.a. Na organie pierwszej instancji, bowiem ciąży obowiązek oceny odwołania pod kątem przesłanek przewidzianych w art. 134 k.p.a. czy w art. 132 k.p.a. Wniesienie zaś odwołania wprost do organu odwoławczego i rozpatrzenie odwołania przez ten organ oznaczałoby naruszenie właściwości organu pierwszej instancji do rozpatrzenia sprawy w granicach wyżej wskazanych. S.R. we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy domagał się merytorycznego rozpatrzenia jego odwołania od uchwały Prezydium NRA z dnia [...] listopada 2006 r. i uchylenia tej uchwały oraz wpisanie go na listę adwokatów. Wniósł również o to, by przy rozpatrywaniu jego odwołania organ uwzględnił cały materiał dowodowy zgromadzony w sprawie oraz istotny interes prawny odwołującego się - w zakresie prawa nabytego do wpisu na listę adwokatów. W uzasadnieniu wskazał, że znana mu była procedura postępowania o wpis na listę adwokatów - Prawo o adwokaturze oraz procedura odwoławcza określona w ustawie Prawo o adwokaturze, a przede wszystkim określona w Kodeksie Postępowania Administracyjnego, ale wniósł odwołanie bezpośrednio do Ministra Sprawiedliwości, chcąc wskazać mechanizm załatwiania sprawy oraz stosowania różnorodnej oceny przy tych samych kwalifikacjach zawodowych radcy prawnego przy wpisie na listę adwokatów. Argumentował, że postępowanie przed Okręgową Radą Adwokacką w O. jak i Wyższą Instancją, charakteryzowało się dużą przewlekłością w czasie w porównaniu do terminów powołanych w ustawie - Prawo o adwokaturze. Ponadto stosowano różnego rodzaju wybiegi prawne, faktyczne w celu wydłużenia postępowania, co bardzo niekorzystnie wpływało na jego sytuację faktyczną, prawną i finansową, jak również stosowano wobec niego inne standardy postępowania, niż wobec innych wnioskodawców. Organy samorządu stosowały tendencyjnie przepisy prawne oraz ich nadinterpretację albo wręcz zmieniając podstawę prawną określoną we wniosku o wpis na listę adwokatów. W jego ocenie w postępowaniu w obu instancjach nie do końca były przestrzegane zasady dotyczące obiektywizmu, bezstronności, godności zainteresowanego w zakresie oceny w spełnianiu wymogów formalnych i merytorycznych odnoszących się do wpisu na listę adwokatów. Nie wzięto pod uwagę, że zdał egzamin państwowy i wykonuje zawód radcy prawnego w kancelarii ponad jedenaście lat bez jakichkolwiek skarg ze strony klientów jak również władz korporacji radcowskiej, czy organów zatrudniających na podstawie umów cywilno - prawnych, a także umów o pracę. Podniósł również, że po przekazaniu sprawy zgodnie z postanowieniem Ministra, Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej ponownie by rozpatrywało zaskarżoną uchwałę przez zainteresowanego o wpis, czyli będzie po raz drugi sędzią we własnej sprawie. W jego ocenie świadczyło to o niespójności i sprzeczności przepisów - Prawo o adwokaturze, a przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. Minister Sprawiedliwości postanowieniem z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...], utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy, powołując się na art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 i w związku z art. 65 § 1 k.p.a. W uzasadnieniu powtórzył argumentację podniesioną w zaskarżonym postanowieniu wskazując, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy mógł skutkować jedynie utrzymaniem w mocy zaskarżonego postanowienia. Na opisane wyżej postanowienie S.R. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zarzucił naruszenie przepisów prawa proceduralnego tj. przepisów art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 65 § 2, art. 127 § 3, art. 132 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego i naruszenie przepisów prawa materialnego art. 47 § 2 ustawy - Prawo o adwokaturze, przez błędną wykładnię i niezastosowanie powołanych przepisów w postępowaniu administracyjnym w rozstrzyganym przypadku. Skarżący wskazał, że organy administracji rządowej są zobowiązane działać na podstawie prawa uwzględniając z urzędu słuszny - zasadny interes strony - wnioskodawcy i obywatela. Organy Państwa mają pogłębiać zaufanie obywateli i podnosić świadomość i ich kulturę prawną. Powinny udzielać pomocy prawnej stronom, zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania przed wydaniem decyzji, umożliwić wypowiedzenie się co do argumentów organu i zebranych w sprawie dowodów oraz zgłoszonych żądań. Tymczasem norm tych nie zastosowano wobec niego. Ponadto argumentował, że nie może ponosić skutków prawnych z tego powodu, że w przepisanym terminie nie skierował odwołanie bezpośrednio do organu drugiej instancji. Podjęte przez Ministra Sprawiedliwości postanowienie o charakterze proceduralnym, odmawiające zajęcia stanowiska merytorycznego, w jego ocenie stanowiło rażące naruszenie powołanych w treści "skargi" przepisów obowiązującego prawa. W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wniósł o jej oddalenie. Powtórzył przy tym argumenty przywołane już w uzasadnieniach obu postanowień - z [...] stycznia 2007 r. i [...] lutego 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W świetle art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W grę wchodzi kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej pod względem zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi nie zaś kryteriów słusznościowych. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 z 2002 r., poz. 1270 z późn. zm.), dalej zwanej p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi ani jej wnioskami. Kontrolując zaskarżone postanowienie z punktu widzenia powyższych zasad skarga nie zasługuje na uwzględnienie a podniesione w niej zarzuty nie są trafne. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do rozważenia, czy Minister Sprawiedliwości postąpił prawidłowo przekazując postanowieniem Naczelnej Radzie Adwokackiej, skargę na uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] listopada 2006 r., która to skarga wpłynęła bezpośrednio do Ministra. Zgodnie z art. 129 § 1 k.p.a., odwołanie wnosi się do właściwego organu za pośrednictwem organu, który wydał decyzję. W przypadku gdy strona złoży odwołanie do organu odwoławczego, wówczas organ ten zgodnie z przepisem art. 129 k.p.a. w zw. z art. 65 § 1 k.p.a. przekazuje odwołanie organowi pierwszej instancji, który wydał decyzję i zawiadamia o tym odwołującą się stronę. Przekazanie sprawy do organu właściwego następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. W przepisie art. 129 § 1 k.p.a. ustanowiono bowiem zasadę pośredniego trybu wnoszenia odwołania, który to tryb ma na celu umożliwienie organowi wydającemu decyzje/postanowienie zmianę tej decyzji/postanowienia np. w trybie art. 132 k.p.a. W niniejszej sprawie Minister Sprawiedliwości postąpił więc prawidłowo przekazując skargę do Naczelnej Rady Adwokackiej. Sam skarżący na rozprawie w dniu 14 września 2007 r. przyznał, że wniósł skargę do Ministra Sprawiedliwości, gdyż miał wątpliwości do kogo skargę skierować. Minister skierował ją do organu właściwego zgodnie z właściwością. Ponadto należy podkreślić, że w uchwale Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] listopada 2006 r. skarżący został pouczony, że skargę wnosi się do organu/Sądu za pośrednictwem Naczelnej Rady Adwokackiej, a więc był świadom procedury związanej ze składanym odwołaniem. Biorąc powyższe pod rozwagę na zasadzie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.