VI SA/Wa 783/11
WyrokWSA w Warszawie2011-09-13
Skład orzekający: Grażyna Śliwińska, Halina Emilia Święcicka, Danuta Szydłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Urząd Patentowy RP prawidłowo stwierdził wygaśnięcie prawa ochronnego na znak towarowy w części dotyczącej ubrań, mimo że prawo to wygasło z mocy ustawy z powodu nieprzedłużenia ochrony, zanim wpłynął wniosek o stwierdzenie jego wygaśnięcia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Urząd Patentowy RP naruszył przepisy prawa procesowego, prowadząc postępowanie sporne w sprawie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy, które w dacie wpływu wniosku o wygaśnięcie już wygasło z mocy ustawy z powodu nieprzedłużenia ochrony. Organ powinien był ustalić istnienie przedmiotu sporu w dacie złożenia wniosku. W związku z tym zaskarżona decyzja została uchylona.Stan faktyczny
Skarżący A. M. złożył skargę na decyzję Urzędu Patentowego RP, która stwierdziła wygaśnięcie prawa ochronnego na znak towarowy "MAGNUS" w części dotyczącej ubrań w klasie 25. Wniosek o wygaśnięcie złożyła V. Sp. z o.o., wskazując na brak rzeczywistego używania znaku. Skarżący zarzucił, że prawo ochronne na znak towarowy wygasło z mocy ustawy z dniem 31 stycznia 2009 r. z powodu nieprzedłużenia ochrony w klasie 25, a wniosek o wygaśnięcie wpłynął po tej dacie. Urząd Patentowy RP uznał interes prawny wnioskodawcy i stwierdził wygaśnięcie prawa ochronnego.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję, stwierdzono, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu, i zasądzono od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz skarżącego A. M. kwotę 1617 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Sędzia WSA Danuta Szydłowska Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 września 2011 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia w części prawa ochronnego na znak towarowy "MAGNUS" 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz skarżącego A. M. kwotę 1617 (jeden tysiąc sześćset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
A. M. (zwany też dalej skarżącym, uprawnionym) złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Urzędu Patentowego RP nr [...] z dnia [...] grudnia 2010 r., który po rozpoznaniu na rozprawie wniosku V. Sp. z o.o. z siedzibą w P. (zwaną dalej wnioskodawcą, uczestnikiem postępowania) o stwierdzenie wygaśnięcia w części prawa ochronnego udzielonego na znak towarowy MAGNUS o numerze [...], do którego uprawionym jest A. M. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą P. w P. stwierdził wygaśnięcie prawa ochronnego na znak towarowy MAGNUS [...] w części dotyczącej "ubrań" w klasie 25 z dniem [...] lutego 2010 r. i przyznał na rzecz V. Sp. z o.o. z siedzibą w P. od A. M. kwotę 1900 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazał art. 169 ust. 1 pkt 1, ust. 2 i ust. 6 w zw. z art. 315 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (tekst jednolity Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 ze zm.) – dalej p.w.p. oraz art. 98 k.p.c. w zw. z art. 256 ust. 2 p.w.p.
Podstawę faktyczną stanowiły następujące ustalenia:
W dniu [...] lutego 2010 r. do Urzędu Patentowego, działającego w trybie postępowania spornego, wpłynął wniosek V. Sp. z o.o. z siedzibą w P., o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego udzielonego na znak towarowy MAGNUS [...]. Uprawnionym do spornego znaku jest A. M. prowadzący działalność gospodarczą w P. pod nazwą "P.".
Interes prawny wnioskodawca uzasadnił faktem, iż zgłosił do Urzędu Patentowego RP znak towarowy MOTOMAGNUS pod numerem [...]. W dniu [...] października 2009r. Urząd uznał, że zgłoszony znak jest podobny, w zakresie towarów z klasy 25, do spornego znaku MAGNUS zarejestrowanego pod numerem [...]. Tym samym sporny znak towarowy w zakresie "ubrań'' stanowi przeszkodę udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy wnioskodawcy oraz przeszkodę rozpoczęcia jego używania w obrocie gospodarczym.
Wskazał, że sporny znak nie był używany w sposób rzeczywisty na obszarze Polski w stosunku do "ubrań".
W odpowiedzi, w dniu [...] kwietnia 2010 r. uprawniony nadesłał pismo, w którym wskazał na brak interesu wnioskodawcy oraz różnice pomiędzy znakiem towarowym spornym, a znakiem MOTOMAGNUS [...].
Rozpoznając wniosek Kolegium Orzekające stwierdziło, że udzielenie ochrony na znak towarowy wiąże się z ustawowym obowiązkiem używania znaku dla towarów [usług], dla których znak został zarejestrowany. Nieużywanie znaku towarowego może skutkować w określonych sytuacjach stwierdzeniem wygaśnięcia prawa ochronnego. Instytucja unormowana w art. 169 p.w.p. wiąże możliwość stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy z obowiązkiem wykazania interesu prawnego w żądaniu wygaśnięcia prawa (art. 169 ust. 2 p.w.p.).
W ocenie Kolegium Orzekającego interes prawny wnioskodawcy nie budzi wątpliwości, gdyż sporne prawo stanowi przeszkodę, w zakresie "ubrań", dla zgłoszonego przez niego znaku towarowego MOTOMAGNUS [...]. W związku z tym, ma on prawo żądać ustalenia, czy sporny znak był używany w obrocie w sposób rzeczywisty. Skoro wystąpił z żądaniem stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego w dniu [...] lutego 2010 roku, zastosowanie ma art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p., który wiąże skutek wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy z nieużywaniem znaku towarowego przez okres pięciu lat.
Urząd wskazał, że uprawniony nie wykazał, iż wprowadzał do obrotu "ubrania" oznaczane znakiem towarowym MAGNUS. Zgodnie z art. 169 ust. 6 p.w.p., w przypadku wszczęcia postępowania w sprawie o wygaśnięcie prawa ochronnego, obowiązek wykazania używania znaku towarowego lub istnienia ważnych powodów usprawiedliwiających nieużywanie znaku spoczywa na uprawnionym z tytułu prawa ochronnego. Uprawniony nie tylko nie wykazał używania spornego znaku towarowego, ale też nie wskazał na ważne powody uzasadniające jego nieużywanie. Uznał za zasadne żądanie wnioskodawcy stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na przedmiotowy znak z dniem wniosku tj. [...] lutego 2010 r. Ponadto Kolegium Orzekające na podstawie art. 98 k.p.c., mającego zastosowanie w trybie postępowania spornego w świetle art. 256 ust. 2 p.w.p., obciążyło skarżącego na rzecz wnioskodawcy kosztami postępowania w sprawie w wysokości 1.900 zł, na które składa się wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości 900 zł, stanowiące równowartość minimalnej stawki, określonej w art. 8 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 grudnia 2003 r. w sprawie opłat za czynności rzeczników patentowych (Dz. U. z 2003 r., nr 212, poz. 2076) oraz zwrot opłaty za wniosek w wysokości 1000 zł.
W skardze złożonej do tut. Sądu uprawniony A. M., domagał się uchylenia w całości decyzji Urzędu Patentowego RP z dnia [...] grudnia 2010 r. i przyznanie mu zwrotu kosztów postępowania.
Zarzucił w szczególności naruszenie przepisów p.w.p. poprzez przyjęcie, że prawo ochronne na znak towarowy MAGNUS nr [...] w części dotyczącej ubrań w klasie 25 jest utrzymywane w mocy, w sytuacji, gdy prawo to zgodnie z art. 168 p.w.p. wygasło w odniesieniu do ubrań w klasie 20 z dniem [...].01.2009 r. Zarzucił też naruszenie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego w stopniu mającym wpływ na rozstrzygnięcie.
W uzasadnieniu wskazywał, że z pierwszeństwem z dnia [...].01.1989 r. został zarejestrowany znak towarowy słowny MAGNUS, [...] (z ochroną do dn. [...].01.1999 r.) dla towarów i usług w klasie 05, 19, 20, 25 (ubrania) i 37. Następnie prawo ochronne zostało przedłużone na następny okres 10-ciu lat tj. do dnia [...].01.2009 r. W styczniu 2009 r. uprawniony wystąpił o przedłużenie ochrony tego znaku na następny okres dziesięciu lat w odniesieniu tylko do towarów zawartych w klasie 19 i 20 tj. materiały izolacyjne i materiały do budowy dróg; wyroby stolarskie w szczególności listwy, parkiety, skrzynie i opakowania, meble i części mebli, drzwi, stołki, boazerie, uiszczając stosowną opłatę za dwie klasy towarowe. W związku z powyższym w odniesieniu do towarów w klasie 06 i 25 (ubrania) oraz usług w klasie 37 prawo ochronne wygasło z dniem [...] stycznia 2009 r. Załączył decyzję Urzędu Patentowego RP znak: [...] potwierdzającą, iż na podstawie art. 168 ust. 2 p.w.p. prawo ochronne na znak towarowy nr [...] wygasło z dniem [...].01.2009 r. między innymi w części dotyczącej ubrań w klasie 25.
Podniósł, że dopiero [...] lutego 2010 r. wpłynął do Urzędu Patentowego RP wniosek firmy V. Sp. z o.o. z P. o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na słowny znak towarowy MAGNUS, zarejestrowany pod numerem [...], na rzecz P. z P. dla towarów z klasy 25, a mianowicie ubrań na podstawie art. 255 pkt 3 w zw. z art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p. W sprawie tej uprawniony podnosił przede wszystkim kwestię braku interesu prawnego, ale nie ma to istotnego znaczenia, ponieważ postępowanie stało się bezprzedmiotowe i w oparciu o art. 105 § 1 k.p.a. powinno być decyzją umorzone.
Urząd Patentowy RP w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie.
Podkreślał, że nie można zarzucić decyzji Kolegium z dnia [...] grudnia 2010 r. błędów ani proceduralnych ani formalnych, gdyż decyzja z dnia [...] marca 2011 r. (stwierdzająca wygaśnięcie spornego prawa) nie istniała jeszcze w obrocie prawnym w dniu wydawania decyzji przez Kolegium w dniu [...] grudnia 2010 r. Innym słowy, Kolegium Urzędu Patentowego RP wydając decyzję [...] grudnia 2010 r. o stwierdzeniu wygaśnięcia prawa ochronnego w części nie mogło brać pod uwagę decyzji z [...] marca 2011 r. Przyznało fakt toczącego się w sposób błędny równoległego postępowania o przedłużenie ochrony prawa na znak towarowy, ale oceniło, że to nie może rzutować na prawidłowość zaskarżonej decyzji wydanej w trybie postępowania spornego. Jego zdaniem ewentualne błędy proceduralne wystąpić mogły w postępowaniu o przedłużenie prawa - zakończonego decyzją z dnia [...] marca 2011 r. W piśmie z dnia [...] marca 2011 r. (akta rejestrowe), organ stwierdził, iż błędnie procedował w postępowaniu o przedłużenie prawa, zatem skarżący winien (jeśli w ogóle) podnosić zarzuty błędnego rozpoznania sprawy w skardze na decyzję z dnia [...] marca 2011 r., nie zaś na decyzję z dnia [...] grudnia 2010 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują nadzór nad działalnością administracji publicznej, przy czym ta kontrola zgodnie z § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany wnioskami i zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. nr 153, poz. 1270 - zw. ppsa).
Badając skargę wg powyższych kryteriów Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Jak zostało wyżej wskazane Sąd bada decyzję pod względem jej zgodności z prawem, a więc ocenia decyzję pod względem naruszenia przepisów prawa materialnego jak i prawa procesowego, przy czym zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchyla zaskarżoną decyzję z powodu naruszenia przepisów prawa procesowego tylko w wypadku, jeżeli powyższe naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Skarżący ogólnie podnosił naruszenie przepisów procesowych, który to zarzut powinien być rozpoznany w pierwszej kolejności, jako że dopiero do prawidłowo poczynionych ustaleń faktycznych zastosowana być może norma prawa materialnego.
W niniejszej sprawie procesowy zarzut skargi sprowadza się do twierdzenia, że postępowanie sporne stało się bezprzedmiotowe i na mocy art. 105 § 1 k.p.a., powinno być umorzone. Skarżący powołuje się na fakt, że po dacie wydania zaskarżonej decyzji ([...] grudnia 2010 r.), na podstawie późniejszej decyzji z dnia [...] marca 2011 r. wydanej na podstawie art. 168 ust. 2 p.w.p. prawo ochronne na znak towarowy MAGNUS nr [...] w części dotyczącej ubrań w klasie 20 wygasło z dniem [...] stycznia 2009 r. Prawo z rejestracji znaku towarowego trwa bowiem 10 lat. Natomiast wniosek o wygaszenie w trybie spornym wpłynął [...] lutego 2010 r., czyli po dacie jego wygaśnięcia.
W ocenie składu orzekającego doszło w niniejszej sprawie do naruszenia procedury, które uzasadnia wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.
Przede wszystkim wskazać należy, że przedmiotem skargi jest decyzja wydana w trybie spornym w dniu [...] grudnia 2010 r., a jej podstawą materialnoprawną jest art. 169 ust. 1 pkt 1, ust. 2 i ust. 6 p.w.p.
Art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p. stanowi, że prawo ochronne na znak towarowy wygasa również na skutek nieużywania zarejestrowanego znaku towarowego w sposób rzeczywisty dla towarów objętych prawem ochronnym w ciągu nieprzerwanego okresu pięciu lat, po dniu wydania decyzji o udzieleniu prawa ochronnego, chyba że istnieją ważne powody jego nieużywania.
Ust. 2 przewiduje, że Urząd Patentowy wydaje decyzję stwierdzającą wygaśnięcie prawa ochronnego na znak towarowy w przypadkach, o których mowa w ust. 1, na wniosek każdej osoby, która ma w tym interes prawny.
Z kolei art. 169 ust. 6 p.w.p. stanowi, że w przypadku wszczęcia postępowania w sprawie o wygaśnięcie prawa ochronnego, obowiązek wykazania używania znaku towarowego lub istnienia ważnych powodów usprawiedliwiających nieużywanie znaku spoczywa na uprawnionym z tytułu prawa ochronnego.
Pozostaje poza sporem, że w toku postępowania spornego skarżący nie dowodził - zgodnie z obowiązkiem wyżej wskazanym - ani używania spornego znaku MAGNUS w zakresie klasy 25 (ubrań), ani istnienia ważnych powodów usprawiedliwiających jego nieużywanie. Podnosił natomiast brak interesu prawnego wnioskodawcy oraz brak podobieństwa znaków.
W ocenie Sądu, Urząd Patentowy RP prawidłowo przyjął, że wnioskodawca posiadał interes prawny w domaganiu się wygaszenia znaku, który stał na przeszkodzie rejestracji jego znaku, bowiem okoliczność ta niewątpliwie ograniczała mu prowadzenie działalności gospodarczej. Odmowa rejestracji została uwiarygodniona złożoną decyzją UP RP z [...] października 2009 r.
Wniosek o wygaszenie z powodu nieużywania znaku wpłynął do Urzędu Patentowego w dniu [...] lutego 2010 r. i – co istotne – organ miał obowiązek zbadania, czy w dacie złożenia wniosku prawo to istnieje. Gdyby dopełnił tego obowiązku stwierdziłby, że prawo to wygasło z mocy upływu terminu z ostatnim dniem okresu dziesięcioletniego ([...] stycznia 2009 r.). Uprawniony nie wystąpił bowiem o przedłużenie prawa ochronnego w klasie 25 (ubrania). Natomiast wystąpił o przedłużenie prawa ochronnego dla towarów 19 i 20 – w dniu [...] stycznia 2009 r.
Oznacza to, że Urząd Patentowy w dacie wpływu wniosku o wygaszenie nie ustalił, czy istnieje przedmiot sporu. Nie wyjaśnił, że prawo ochronne wygasło z mocy ustawy. Tym samym, w ocenie Sądu naruszył zasady określone w art. 7 i 8 k.p.a. i 77 § 4 k.p.a. w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy z postępowania spornego.
Organ procedował zatem w zakresie prawa, które w dacie wszczęcia postępowania już wygasło. Świadczy o tym wniosek uprawnionego, który nie obejmował spornej części towarów, czyli odzieży.
Przy ponownym rozpatrzeniu wniosku o wygaszeniu Urząd Patentowy ustali w szczególności, jak wskazano, czy w dacie jego złożenia istniało prawo ochronne.
Z powyższych względów na mocy art. 145 § 1 pkt 1c zaskarżona decyzja podlega uchyleniu, zaś o jej wstrzymaniu i kosztach postępowania Sąd orzekł na mocy art. 152 i 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło