VI SA/Wa 784/04
WyrokWSA w Warszawie2005-02-24
Skład orzekający: Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki, Sędzia NSA Stanisław Gronowski, Asesor WSA Piotr Borowiecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dzierżawca gruntów rolnych, który ubiega się o ich nabycie, ma przymiot strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym zmiany przeznaczenia tych gruntów na cele nierolnicze?Ratio decidendi
Dzierżawca gruntów rolnych, który posiada prawo pierwszeństwa w ich nabyciu i ubiega się o wykup, powinien być uznany za stronę w postępowaniu administracyjnym dotyczącym zmiany przeznaczenia tych gruntów na cele nierolnicze. Brak uznania go za stronę stanowi istotne naruszenie proceduralne, które uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi D. Sp. z o.o. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, która uchyliła poprzednią decyzję i wyraziła zgodę na przeznaczenie gruntów rolnych o powierzchni 45,73 ha na cele nierolnicze, w tym działki nr [...] o powierzchni 35,16 ha, dzierżawionej przez skarżącą spółkę. Skarżąca podnosiła naruszenie prawa materialnego i swojego interesu prawnego, wskazując na znaczenie działki dla jej gospodarstwa rolnego i zamiary inwestycyjne. Minister w odpowiedzi na skargę twierdził, że spółka nie jest stroną postępowania.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdził, że nie podlega wykonaniu, i zasądził od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki (spr.), Sędziowie : Sędzia NSA Stanisław Gronowski, Asesor WSA Piotr Borowiecki, , Protokolant : Aleksandra Borowiec-Krawczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lutego 2005 r. sprawy ze skargi D. Sp. z o.o. z/s w [...], Gmina [...] na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2004 r. Nr [...] w przedmiocie przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz skarżącego D. Sp. z o.o. z/s w E., Gmina [...], kwotę 455 (czterysta pięćdziesiąt pięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Dnia [...] lutego 2001 r. Rada Gminy w [...] uchwałą Nr [...] przyjęła Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy [...]. Na tej podstawie Rada Gminy w [...] uchwałami Nr [...] oraz Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2002 r. powierzyła Zarządowi Gminy opracowanie 20 miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego w określonych granicach obrębów: [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] i [...], o łącznej powierzchni 164, 16 ha (1,13 % powierzchni Gminy [...]). Na podstawie art.7 ust. 2 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. Nr 16, poz. 78, z późn. zm.) większość terenów objętych powołanymi wyżej planami, znajdująca się w wymienionych obrębach, nie podlega przekwalifikowaniu na cele nierolnicze. Przekwalifikowaniu podlegać ma tylko część terenów w obrębach: [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] i [...]. Łączna powierzchnia gruntów rolnych przeznaczonych w związku z zamierzonymi pracami planistycznymi na cele nierolnicze wynosi 55,77 ha. Są to grunty klas II, PsII, IIIa, IIIB, PsIII, i IVa. W związku z powyższym Wójt Gminy [...] opracował w czerwcu 2003 r. wniosek o wyrażenie zgody na przeznaczenie powyższych gruntów na cele nierolnicze. Wnioskiem tym objęto m.in. tereny tzw. konturu nr 5, położonego w zachodniej części obrębu [...] w tzw. [...], stanowiące działkę nr [...] o łącznej powierzchni 37,79 ha ( grunty klasy II, IIIa, IIIb i IVa); wyłączeniu z użytkowania rolnego miałby podlegać obszar 35,16 ha gruntów klasy II, IIIa, IIIb. Działka jest już częściowo zabudowana i sąsiaduje od strony wschodniej poprzez drogę powiatową nr [...] relacji [...] – [...] z zabudową mieszkaniową. Teren ma zostać przeznaczony pod zabudowę mieszkalno-biurową i obiekty przemysłowe.
Powyższy wniosek został w zasadzie w całości pozytywnie zaopiniowany przez Wojewodę [...] i przekazany pismem z dnia [...] lipca 2003 r., Nr [...], Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
Decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] listopada 2003 r., Nr [...], wydaną na podstawie m.in. art.7 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych, wyrażono zgodę na przeznaczenie na cele nierolnicze gruntów rolnych klasy III o pow. 10,57 ha, położonych na terenie wsi [...],[...],[...],[...],[...] i [...], położonych w Gminie [...]. Jednocześnie tą samą decyzją Minister nie wyraził zgody na przeznaczenie na cele nierolnicze gruntów rolnych klas II – III o pow. 35,16 ha, położonych na terenie wsi [...], gmina [...], przewidzianych pod tereny przemysłowe oraz zabudowę mieszkalno-biurową w granicach lokalizacji oznaczonej na załączniku graficznym stanowiącym integralną część wniosku. W uzasadnieniu odmowy stwierdzono, że tereny te, położone w granicach lokalizacji oznaczonej na załączniku graficznym do wniosku numerem 5, położone są w otwartej przestrzeni rolniczej. Wymienione grunty rolne wchodzą w skład zwartego kompleksu gruntów rolnej wysokiej jakości i dlatego powinny nadal pozostać w dotychczasowym użytkowaniu rolniczym Decyzja ta została doręczona Wójtowi Gminy [...] oraz Wojewodzie [...].
Dnia [...] listopada 2003 r. Wójt Gminy [...] złożył do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wnosząc na zasadzie art. 127 § 3 K.p.a. o wyrażenie zgody na zmianę przeznaczenia 35,16 ha gruntów rolnych klas II i III na cele nierolnicze (zabudowy przemysłowej i mieszkalno-biurowej), w tym gruntów rolnych klasy II – 8,72 ha oraz klasy III – 26, 44 ha, położonych w gminie [...], obręb [...] – działka nr [...].
Decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2004 r., Nr [...], wydaną po rozpatrzeniu ponownego wniosku Wójta Gminy [...], uchylono zaskarżoną decyzję w całości i wyrażono zgodę na przeznaczenie na cele nierolnicze gruntów rolnych las II – III o pow. 45,73 ha w granicach lokalizacji oznaczonych numerami 1, 2, 3, 4, 5, 6, 8, 10 i 12 stwierdzając jednocześnie, że grunty rolne klas II – III objęte wnioskiem, oznaczone jako zadania nr 7 i 11, przewidziane pod zalesienia oraz zadanie nr 9, przewidziane pod zabudowę zagrodową, nie wymagają zgody na zmianę przeznaczenia na cele nierolnicze. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, odwołując się do argumentacji Wójta Gminy [...], że wnioskowane grunty rolne klas II – III mają wyjątkowo dogodna lokalizację pod zabudowę mieszkaniowo-usługową i przemysłowo-składową, gdyż ich położenie komunikacyjne w bezpośrednim sąsiedztwie istniejącej zabudowy mieszkaniowej wsi [...], stanowiące jej naturalne poszerzenie, stwarza możliwość wykorzystania w pełni istniejącej infrastruktury. Ponadto Wójt podkreślił, że jest zainteresowanie tą lokalizacją dużych inwestorów przemysłowych m.in. z uwagi na bezpośrednie sąsiedztwo tych gruntów z linią kolejową i stacją kolejową "[...]" oraz niewielka odległością (ok. 1 km) od autostrady [...]. Grunty te stanowią własność Skarbu Państwa, a więc istnieje łatwość ich pozyskania na cele inwestycyjne. Ponadto do wniosku dołączono pismo Powiatowej Rady Zatrudnienia w [...] popierające inicjatywę zmierzająca do przygotowania terenów inwestycyjnych, gdyż stworzy to warunki do zmniejszenia występującego tam wysokiego bezrobocia. Również i ta decyzja została doręczona wyłącznie Wójtowi Gminy [...] oraz Wojewodzie [...].
Skargę na powyższą decyzję złożyła dnia [...] marca 2004 r. (uzupełnioną pismem z dnia [...] marca 2004 r.) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie firma D. Sp. z o.o. z/s w [...], gmina [...], zarzucając jej naruszenia prawa materialnego – art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. Nr 16, poz. 78, z późn. zm.) poprzez przekroczenie granic swobodnego uznania przy jej wydaniu oraz naruszenie interesu prawnego i faktycznego skarżącej, a w związku z tym wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że działka nr [...] wchodzi w skład gospodarstwa rolnego o powierzchni 1007,59 ha prowadzonego przez spółkę od 9 lat na gruntach dzierżawionych od Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa (obecnie Agencji Nieruchomości Rolnych). Skarżąca od 2 lat ubiega się o wykup gospodarstwa rolnego w [...]; podjęła też zamierzenia inwestycyjne (obiekty do produkcji rolniczej), których realizacja zapewni nowe miejsca pracy. Przedmiotowa działka jest integralnie związana z centrum gospodarstwa, a otoczenie tego centrum przez zabudowę mieszkalno-usługową i przemysłową będzie w przyszłości źródłem konfliktów społecznych wynikających z sąsiedztwa tych trudnych do pogodzenia funkcji oraz odetnie gospodarstwu bezpośredni wjazd na tereny rolne. Wskazano, że działka nr [...] o pow. 35,16 ha stanowi w istocie blisko 60% gruntów o wysokiej przydatności rolniczej, które obejmują jedynie 5,56% powierzchni ogólnej całego gospodarstwa, przynosząc jednak aż 46% nadwyżki bezpośredniej z produkcji roślinnej. Utrata tej powierzchni gleb pszenno-buraczanych obniży diametralnie opłacalność dzierżawy. Poinformowano też, że w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu spółka złożyła skargę na uchwałę rady Gminy [...] odrzucającą zarzut skarżącej do projektu miejscowego panu zagospodarowania przestrzennego, w którym działkę rolniczą nr [...] o dobrej bonitacji gleb (II i III klasa) przeznaczono na cele nierolnicze, tj. tereny przemysłowe i zabudowę mieszkaniowo-biurową. Następnie skarżąca ustosunkowała się do argumentacji zawartej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Ministra, przeciwstawiając każdemu z tych argumentów konkretne zarzuty, dotyczące: - ograniczeń związanych z wykorzystaniem istniejącej infrastruktury technicznej; - możliwości uruchomienia i wykorzystania linii kolejowej i stacji "[...]"; - korzyści związanych z bliskością autostrady [...]; - alternatywna lokalizacja inwestycji przemysłowych w okolicach [...] - [...]; - stosowaniem jako kryterium przy zmianie przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze tytułu własności do gruntu (Skarb Państwa), a nie obiektywnej przydatności gruntu do celów rolniczych, co pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią art. 6 ust. 1 powołanej ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, nakazującym przeznaczać na cele nierolnicze i nieleśne przede wszystkim nieużytki, a w razie ich braku – inne grunty o niższej przydatności produkcyjnej.
W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie stwierdzając, że szczegółowe uzasadnienie przyczyn nieuwzględnienia skargi znajduje się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Jednocześnie Minister stwierdził, że D. Sp. z o.o. nie jest stroną w postępowaniu w sprawie zmiany przeznaczenia wymienionych gruntów rolnych na cele nierolnicze, w związku z tym nie została jej doręczona zaskarżona decyzja w rozpatrywanej sprawie. Wspomniana decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2004 r., Nr [...], została doręczona spółce przez Urząd Gminy [...] w dniu [...] marca 2004 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia..
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną ( art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że zasługuje ona na uwzględnienie.
Przedmiotem rozpoznania przez Sąd jest decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2004 r., Nr [...], którą uchylono poprzednią odmowną decyzję z dnia [...] listopada 2003 r. tego organu w całości i m.in. wyrażono zgodę na przeznaczenie na cele nierolnicze gruntów rolnych las II – III o pow. 45,73 ha w granicach lokalizacji oznaczonych numerami [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] i [...], w ramach których znajduje się działka nr [...], o pow. 35,16 ha, obejmująca grunty rolne klas II III, dzierżawiona przez firmę D. Sp. z o.o.
Zaskarżona decyzja jest wadliwa zarówno ze względów materialnych, które podniosła strona skarżąca, jak i proceduralnych, do których nawiązał wprost w odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Oznacza to, że zaskarżona decyzja narusza w istotny sposób, mający wpływ na wynik postępowania, tak przepisy prawa materialnego, a zwłaszcza treść art. 3 ust. 1 pkt 1 i art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. Nr 16, poz. 78, z późn. zm.), jak i przepisy postępowania administracyjnego. Te ostatnie naruszenia powinny być rozpatrzone w pierwszej kolejności, gdyż dotyczą zasadniczej dla rozpatrywanej sprawy kwestii przymiotu strony w postępowaniu w sprawie zmiany przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze.
Należy zauważyć, że Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi oparł swoją odpowiedź na skargę (stanowiącą pierwszą formalną czynność wobec strony skarżącej) w zasadzie wyłącznie na tezie, że firma D. Sp. z o.o., dzierżawiąca od Skarbu Państwa od ponad 9 lat i usiłująca nabyć na własność ponad 1000-hektarowe gospodarstwo rolne [...], w skład którego wchodzi przedmiotowa działka, nie jest stroną postępowania w sprawie zmiany przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze, objętych wnioskiem Wójta Gminy [...]. Podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy ma więc kwestia przysługiwania podmiotom, będącym wieloletnimi dzierżawcami gruntów rolnych stanowiących własność Skarbu Państwa (wchodzącym w skład Zasobu), ubiegającym się o nabycie tych gruntów, objętych wnioskiem o zmianę ich przeznaczenia na cele nierolnicze, przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym zmiany przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze – zabudowy mieszkaniowo-usługowej i przemysłowo-biurowej
Przedstawione stanowisko Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi orzekającego w rozpatrywanej sprawie trzeba uznać za błędne.
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie po raz pierwszy w wydawanych decyzjach dotyczących zmiany przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na inne cele w całości abstrahuje od powszechnego dzisiaj poglądu, że źródłem interesu prawnego, przesądzającym o posiadaniu przymiotu strony, może być nie tylko prawo administracyjne, lecz również m.in. prawo cywilne, a w szczególności prawo rzeczowe. Inaczej mówiąc, to właśnie prawo własności, a także prawa o charakterze zobowiązaniowym, mogą w wielu wypadkach stanowić o interesie prawnym strony, a co za tym idzie – o przysługujących jej prawach strony. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowany jest pogląd, wyrażony m.in. w uchwale składu 5 sędziów z dnia 26 listopada 2001 r., OPK 19/01, ONSA 2002, z. 2, poz. 68, że źródłem interesu prawnego, o którym mówi art. 28 K.p.a. może być prawo cywilne, a w szczególności prawo rzeczowe. W odniesieniu do postępowań dotyczących zmiany przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne powyższa teza ogólna znalazła wyraz w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażonej m.in. w wyrokach: z dnia 24 listopada 1999 r., sygn. akt II SA 995/99, ONSA 2000, Nr 4,poz. 173 czy z dnia 4 lipca 2001r., sygn. akt IV SA 1817/00, LEX 75553. W uzasadnieniu tych wyroków jednoznacznie stwierdzono, że choć postępowanie o wyrażenie zgody na zmianę przeznaczenia określonych gruntów leśnych ( choć uzasadnienie wskazuje, że ta sama motywacja dotyczy również gruntów rolnych) na cele nieleśne było wszczynane na wniosek zarządu gminy, to jednak przymiot strony mają także w tym postępowaniu właściciele poszczególnych działek wchodzących w skład spornego obszaru, gdyż dotyczy to ich interesu prawnego związanego z wykonywaniem własności nieruchomości. Podkreślano, że skoro właściciele będąc stroną nie brali udziału, bez własnej winy, w takim postępowaniu, to została spełniona przesłanka z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., dająca podstawę do wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną w sprawie. Stanowiska przyjęte w powołanych wyrokach jest w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego dominujące.
Należy także przypomnieć, iż ustawa z dna 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych jest jednym z nielicznych aktów prawnych z zakresu prawa administracyjnego, w którym odrębnie zdefiniowano pojęcie właściciela. Mianowicie, w art. 4 pkt 4 ustawy stwierdzono, że ilekroć w ustawie jest mowa o właścicielu – rozumie się przez to również posiadacza samoistnego, zarządcę lub użytkownika, użytkownika wieczystego lub dzierżawcę. Tak rozumiane pojęcie właściciela oznacza w istocie prawo władania gruntem, również o charakterze zobowiązaniowym. W tej sytuacji nie ma nawet potrzeby dyskutować nad przydatnością tak szerokiego pojęcia właściciela dla określenia praw strony w postępowaniu o zmianę przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze, gdyż nie sposób nie brać tej szczególnej definicji ustawowej pod uwagę. W konsekwencji nie ulega wątpliwości, że w firmie D. Sp. z o.o. przysługiwały w postępowaniu zakończonym wydaniem zaskarżonej decyzji prawa strony. Podnieść tu jeszcze trzeba, że oparty na powyższych zasadach przymiot strony postępowania w sprawie zmiany przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze nie jest związany z prawem do wszczęcia postępowania w tej sprawie, przysługującym na mocy powołanej wyżej ustawy wójtowi gminy Można wskazać bowiem wiele postępowań administracyjnych, w których strona nie ma uprawnień do wszczęcia postępowania, nie tracąc z tego powodu przymiotu strony. Najprostszym przykładem są wszczynane z urzędu postępowania w sprawie podziału nieruchomości (np. dla realizacji celu publicznego), w których przymiot strony - również wynikający z prawa rzeczowego – może mieć wielu właścicieli nieruchomości. Inaczej mówiąc, brak uprawnienia do wszczęcia postępowania (złożenia odpowiedniego wniosku) w sprawie zmiany przeznaczenia gruntów rolnych na inne cele nierolnicze (np. zabudowy mieszkaniowo-usługowej i przemysłowo-składowej) sam w sobie nie przesądza o braku przymiotu strony w tym postępowaniu; stroną w tym postępowaniu jest właściciel nieruchomości objętej wnioskiem nie dlatego, że może złożyć wniosek w tej sprawie, lecz dlatego, że ma w tym interes prawny, wynikający z prawno-rzeczowego lub zobowiązaniowego tytułu władania nieruchomością objętą wnioskiem.
W rozpatrywanej sprawie spółka lub jej udziałowiec, mający ekspektatywę nabycia prawa własności przedmiotowego gospodarstwa ( bo zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 3 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa dzierżawca ma prawo pierwszeństwa w nabyciu nieruchomości, , jeżeli dzierżawa trwał przez okres co najmniej trzech lat) powinien być uznany za stronę postępowania, którego przedmiotem jest status prawny części lub całości gruntów tego gospodarstwa, a co za tym idzie – zawiadamiany o wszystkich związanych z tym statusem decyzjach administracyjnych.
W kontekście powyższych stwierdzeń pozostałe zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego nie mają już praktycznie znaczenia. Tym niemniej, niejako dla porządku należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja została wydana również z naruszeniem art. 3 ust. 1 pkt 1 i art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych, a przy jej wydaniu miało miejsce przekroczenie granic uznania administracyjnego. Zgodnie z art. 3 ust.1 pkt 1 powołanej ustawy ochrona gruntów rolnych polega na ograniczaniu przeznaczania ich na cele nierolnicze lub nieleśne, a jeśli takie przeznaczenie ma już mieć miejsce, to zgodnie z art. 6 powinno dotyczyć przede wszystkim gruntów oznaczonych w ewidencji jako nieużytki, a w razie ich braku – innych gruntów o niższej przydatności produkcyjnej. Nie ulega wątpliwości, że takie grunty można było na zamierzone cele nierolnicze w gminie [...] znaleźć zamiast przeznaczać na ten cel gleby pszenno- buraczane wysokich klas bonitacyjnych. W rozpatrywanej sprawie pominięto także w całości argumentację strony dotyczącą znaczenia tych gruntów objętych zmiana przeznaczenia (tak w płaszczyźnie produkcyjnej, jak i funkcjonalnej) dla całości ponad 1000-hektarowego gospodarstwa rolnego, stanowiącego przecież ciągle własność Skarbu Państwa. Degradowanie dużego gospodarstwa rolnego, które istnieje jako zorganizowany zespół majątkowy przynoszący dochody, dla osiągnięcia ewentualnych przyszłych i niepewnych korzyści nie potwierdza, że zaskarżona decyzja została podjęta po odpowiedzialnym zważeniu argumentów stron. Nie wypowiadając się co do celowości zamierzonej zmiany przeznaczenia przedmiotowych gruntów rolnych na cele nierolnicze (bo to w sposób oczywisty wykracza poza zakres kognicji Sądu) trzeba jednak zauważyć, że uporządkowanej, merytorycznej argumentacji strony skarżącej nie przeciwstawiono w zasadzie żadnych rzeczowych argumentów, zasłaniając się wyłącznie formalnym zarzutem jej braku przymiotu strony w przeprowadzonym postępowaniu.
Już na marginesie nie sposób nie zauważyć, że z akt sprawy, a zwłaszcza kolejnych wniosków Wójta Gminy [...], wynika aktywny udział Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa (obecnie Agencji Nieruchomości Rolnych) w zamierzonych przekształceniach przestrzennych terenu gminy [...], w tym również dotyczących działki nr [...] w [...]. Należy w związku z tym stwierdzić, że z obowiązujących również i Agencję przepisów ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa , w tym zwłaszcza z art. 1, określającego jakimi gruntami Agencja ma gospodarować oraz przepisów rozdziału regulującego zasady gospodarowania Zasobem nie wynika, by Agencja była uprawniona do prowadzenia działań par excellence developerskich, zmierzających do zmiany miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego i urbanizacji powierzonych jej zasobów gruntowych. W wykonaniu Agencji jest to działalność co najmniej praeter legem. I nie usprawiedliwia tego rodzaju działalności Agencji i jej oddziału terenowego żaden szczytny cel, w tym również walki z bezrobociem.
Konsekwentnie, biorąc pod uwagę dotychczasowe orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd uważa, że organy administracji określone w art. 7 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych powinny, poczynając od złożenia wniosku, zawiadamiać właścicieli wszystkich nieruchomości objętych wnioskiem, o podejmowanych czynnościach oraz decyzjach i postanowieniach wydawanych w sprawie – odpowiednio do ich statusu strony, zgodnie z przepisami K.p.a. Takie stanowisko doprowadzi zapewne do wydłużenia i tak już długotrwałej procedury sporządzania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, z korzyścią jednak dla samych zainteresowanych.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt b powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło