VI SA/Wa 791/12
WyrokWSA w Warszawie2012-10-04
Skład orzekający: Halina Emilia Święcicka, Pamela Kuraś – Dębecka, Urszula Wilk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszono zasadę równego traktowania oferentów i uczciwej konkurencji w postępowaniu o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, w szczególności w kontekście przeprowadzonych negocjacji i oceny ofert?Ratio decidendi
Sąd uznał, że postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone z naruszeniem przepisów proceduralnych, w tym zasady prawdy obiektywnej i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego. Organy nie ustaliły jednoznacznie, czy nie doszło do naruszenia zasady równego traktowania oferentów i uczciwej konkurencji, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W szczególności, sposób prowadzenia negocjacji i oceny ofert, w tym brak szczegółowej analizy porównawczej ofert, uniemożliwił kontrolę prawidłowości postępowania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi O. Sp. z o.o. na decyzję Prezesa NFZ nieuwzględniającą odwołania od rozstrzygnięcia konkursu na zawieranie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Strona skarżąca zarzuciła naruszenie zasad postępowania, w tym uczciwej konkurencji i równego traktowania, poprzez niewłaściwą ocenę ofert, nierówne traktowanie oferentów w negocjacjach oraz brak kontroli nad częścią oferentów. Organy obu instancji oddaliły odwołania, uznając postępowanie za prawidłowe. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdzając naruszenie przepisów proceduralnych.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] listopada 2011 r.; stwierdzono, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś – Dębecka Sędzia WSA Urszula Wilk Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 września 2012 r. sprawy ze skargi O. Sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie nieuwzględnienia odwołania od rozstrzygnięcia konkursu na zawieranie umów o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] listopada 2011 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...], Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia – działając na podstawie art. 154 ust. 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tejst jedn.: Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 ze zm.), nazywanej dalej ustawą o świadczeniach, oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. – po rozpatrzeniu odwołania O. Sp. z o.o. z siedzibą w K. od decyzji Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] listopada 2011 r. Nr [...] oddalającej odwołanie O. Sp. z o.o. z siedzibą w K. od rozstrzygnięcia konkursu ofert nr [...] na zawieranie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju: leczenie szpitalne, w zakresie: okulistyka – zespół chirurgii jednego dnia, okulistyka – zespół chirurgii jednego dnia B12, B13, 15, na obszarze: 12 – [...] – utrzymał w mocy ww. decyzję organu I instancji.
Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W dniu [...] września 2010 r. Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ ogłosił konkurs ofert [...] o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju: leczenie szpitalne, w zakresie: okulistyka – zespół chirurgii jednego dnia, okulistyka – zespół chirurgii jednego dnia B12, B13, 15, na obszarze: 12 – [...], z okresem obowiązywania umowy od 1 stycznia 2011 r. do 31 grudnia 2014 r. W ogłoszeniu wskazano, iż wartość zamówienia może być nie większa niż 11.592.963 zł na okres rozliczeniowy od 1 stycznia 2011 r. do 31 grudnia 2011 r.
W postępowaniu wpłynęło 24 ofert, w tym oferta O. Sp. z o.o. z siedzibą w K., dalej zwanego stroną skarżącą.
W wyniku przeprowadzenia części jawnej konkursu, komisja nie odrzuciła żadnej oferty, wezwała 6 oferentów do usunięcia braków formalnych, które zostały usunięte w wyznaczonym terminie oraz przeprowadziła kontrole u 15 oferentów w tym u strony skarżącej. Wobec powyższego komisja przyjęła do dalszego postępowania 24 oferty. W części jawnej konkursu nie złożono żadnych protestów.
Z rankingu otwarcia przedmiotowego postępowania wynika, iż oferta strony skarżącej zajęła 13 pozycję, z łączną liczbą punktów oceny 73,821 pkt, w tym za:
■ ofertę cenową- 17,941 punktów;
■ ciągłość - 9,630 punktów;
■ kompleksowość - 15,000 punktów;
■ jakość - 26,250 punktów;
■ dostępność - 5,000 punktów.
Następnie komisja konkursowa, na podstawie art. 142 ust. 6 ustawy o oświadczeniach, w celu ustalenia liczby i ceny planowanych do udzielenia świadczeń opieki zdrowotnej przeprowadziła negocjacje z oferentami zakwalifikowanymi do części niejawnej postępowania, tj. tymi, których oferty spełniały stawiane wymagania i nie zostały odrzucone w postępowaniu jawnym.
Negocjacje ze stroną skarżącą przeprowadzono w dniach 9 i 21 grudnia 2010 r. W wyniku negocjacji skarżąca obniżyła wysokość oferty cenowej do kwoty 45,90 zł, oraz ilości świadczeń w wysokości 43 478, który zawiera w kolumnie "Status pozycji oferty" uwagę: "Rozbieżna liczba świadczeń". Z dokumentu wynika, iż strony nie doszły do porozumienia w zakresie ilości i ceny świadczeń. Protokół z negocjacji został podpisany przez strony.
Protokół końcowy z negocjacji ze stroną skarżącą, podpisany przez strony w dniu 28 grudnia 2010 r., zawiera w kolumnie "Status pozycji oferty" uwagę: "Rozbieżna liczba świadczeń". Z dokumentu wynika, iż strony nie doszły do porozumienia w zakresie ilości świadczeń. W protokole po stronie dotyczącej propozycji Funduszu w zakresie ilości proponowanych świadczeń widnieje liczba "0". W zakresie ceny świadczenia w ww. protokole po stronie dotyczącej propozycji Funduszu widnieje liczba "45,900", również wartość świadczeń zaproponowana przez Funduszu jest równa "0". Protokół końcowy z negocjacji w swojej treści zawierał następującą klauzulę: "Protokół końcowy zawiera ostateczne stanowiska stron w procesie negocjacji co do ilości i ceny. Zbieżność stanowisk w protokole końcowym nie oznacza dokonania wyboru oferenta i przyrzeczenia zawarcia umowy Rozbieżność stanowisk w protokole końcowym oznacza, że oferta nie zostanie wybrana. W przypadku wystąpienia rozbieżności i odmowy podpisania przez oferenta protokołu końcowego, komisja odnotowuje ten fakt w pozycji " Uwagi" i podpisuje protokół końcowy jednostronnie, informując jednocześnie oferenta o zakwalifikowaniu przez komisją konkursową oferty (lub jej odrębnie ocenianej części) do kategorii ofert, które nie zostaną wybrane w toku postępowania."
Komisja konkursowa dokonała wyboru oferentów w kolejności zgodnej z uzyskaną pozycją w rankingu końcowym. Oferta strony skarżącej uzyskała w rankingu końcowym 12 pozycję, z łączną liczbą 85,880 punktów, w tym za:
• ofertę cenową - 30,000 punktów;
• ciągłość - 9,630 punktów;
• kompleksowość - 15,000 punktów;
• jakość - 26,250 punktów;
• dostępność - 5,000 punktów.
Ogłoszeniem o rozstrzygnięciu konkursu ofert z dnia 30 grudnia 2010 r. komisja konkursowa poinformowała, że w wyniku przeprowadzonego postępowania konkursowego wybrano 9 ofert (miejsc wykonywania świadczeń). Oferta strony skarżącej nie została wybrana w rozstrzygnięciu konkursu ofert uzyskując zbyt niską liczbę punktów. Oferta uznana za najlepszą, zdobyła 99,630 punktów i uzyskała pierwsze miejsce w rankingu końcowym. Ostatnią ofertą, która została wybrana w przedmiotowym postępowaniu była oferta, która uzyskała 91,250 punktów i wyczerpała łączną wartość zamówienia określoną w ogłoszeniu.
Pismem z dnia 3 stycznia 2011 r. 2010 strona skarżąca złożyła odwołanie, na podstawie art. 154 ust. 1 w zw. z art. 152 ustawy o świadczeniach. W odwołaniu postawiła zarzuty:
- naruszenia zasad postępowania określonych w art. 134 ust. 1, art. 140 ust. 2 pkt 1, art. 148 pkt 1 i 2 ustawy o świadczeniach,
- naruszenia zasad postępowania określonych w art. 142 ust. 5 pkt 1 oraz art. 148 ustawy o świadczeniach z uwagi na niewłaściwą ocenę punktową ofert złożonych przez większość oferentów wybranych w postępowaniu konkursowym poprzez niewłaściwą ocenę danych jednostkowych i poszczególnych elementów ofert, a przez to zawyżenie punktacji tychże ofert w kryteriach kompleksowości, dostępności, jakości i ciągłości,
- nie zastosowanie przy ocenie ofert w pełni zasad określonych w art. 148 cytowanej ustawy poprzez pominięcie przy ocenie kryteriów porównawczych złożonych ofert, takich jak: ciągłość, kompleksowość, dostępność, jakość udzielanych świadczeń, kwalifikacje personelu, jego umiejętności oraz doświadczenie, wyposażenie w sprzęt i aparaturę medyczną, a także liczbę i cenę oferowanych świadczeń przez co oferty zakwalifikowane do zawarcia umowy zostały ocenione w sposób odmienny niż strony skarżącej, niezgodny z ustawą a nadto wartości punktowe przyjęte za poszczególne elementy ofert konkurentów strony skarżącej zostały ustalone w sposób sprzeczny z przyjętymi kryteriami oceny ofert i bez stosownego uzasadnienia. Strona skarżąca wskazała, że kryterium jakości w zarządzeniu Prezesa NFZ nr 73/2009/DSOZ zostało uznane za najważniejsze, a strona skarżąca wykonuje zaawansowane procedury, niektóre niedostępne lub trudno dostępne gdzie indziej. Dotyczy to m.in. zabiegów witrektomii, które u strony skarżącej wykonują najwyższej klasy specjaliści z USA i Niemiec. Specjalistów tych strona skarżąca nie mogła wykazać w ofercie, gdyż nie dysponują oni numerem PESEL, ale organ był o nich informowany oddzielnym pismem.
- naruszenie art. 134 ustawy o świadczeniach. Dokonana przez Komisję ocena punktowa zamiast promować najlepsze ośrodki doprowadziła do ich eliminacji na korzyść wielu placówek, które nie gwarantują odpowiedniej jakości usług. Z kandydatami na świadczeniodawców prowadzono rozmowy i negocjacje, podczas których strona skarżąca obniżyła cenę świadczeń, co według negocjujących urzędników przesunęło ją na 5 miejsce w rankingu. Odbyły się dwie następne tury negocjacji. W pierwszej turze po raz kolejny strona skarżąca obniżyła cenę świadczeń do minimalnego możliwego poziomu. Jednakże negocjacje te były lakoniczne. W drugiej turze negocjacji w dniu 28 grudnia 2010 r. okazało się, że pozycja strony skarżącej w rankingu obniżyła się. Najpierw komisja prowadziła długie negocjacje z kilkoma podmiotami, składane były dodatkowe oświadczenia i dokumenty. Następnie nastąpiła zmiana członków Komisji i pozostałym kandydatom oświadczono, że pieniądze zostały rozdysponowane i nie dostaną oni żadnych kontraktów.
Ponadto strona skarżąca wskazała, że z posiadanych informacji wynika, że część placówek, które otrzymały kontrakty, nie posiada całego zgłoszonego do oferty sprzętu ani tez odpowiedniej kadry. Świadczy to o tym, że organ wyżej cenił podmioty deklarujące nabycie sprzętu i zatrudnienie lekarzy, niż stronę skarżącą, która zainwestowała w wyposażenie i kadrę przed ogłoszeniem konkursu.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ nr [...] na podstawie art. 154 ust. 3 w zw. z art. 107 ust. 5 pkt 8 i art. 142 ust. 5 pkt 1 ustawy o świadczeniach oddalił odwołanie.
Strona skarżąca pismem z dnia 25 stycznia 2011 r. złożyła odwołanie od powyższej decyzji.
Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia decyzją z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w której postanowił uchylić powyższą decyzję nr z dnia [...] stycznia 2011 r. Dyrektora [...]OW NFZ w całości przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Organ wskazał, że organ I instancji w niesywtarczającym stopniu zbadał, czy propozycja Funduszu odnośnie ceny, ilości i wartości świadczeń przedstawionastronie skarżącej w protokole końcowym z negocjacji wpłynęła na rozstrzygnięcie postępowania dokonane przez komisję konkursową, a także, czy wskutek tego mogło dojść do naruszenia interesu prawnego strony skarżącej. Zdaniem organu odwoławczego Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego powinien poczynić dodatkowe, uzupełniające ustalenia faktyczne dla potrzeb dokonania oceny, czy zaproponowanie przez komisję konkursową w protokole końcowym z negocjacji wartości "0" ("zero") wywarło wpływ na rozstrzygnięcie postępowania dokonane przez komisję konkursową, a także, czy wskutek tego mogło dojść do uszczerbku w interesie prawnym stropny skarżącej, czy też zachowanie takie nie mogło mieć i nie miało wpływu na rozstrzygnięcie oraz takiego uszczerbku interesu prawnego strony skarżącej nie wywołało.
Decyzją z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ na podstawie art. 154 ust. 3 w zw. z art. 107 ust. 5 pkt 8 i art. 142 ust. 5 pkt 1 ustawy o świadczeniach ponownie oddalił odwołanie.
W uzasadnieniu stwierdzono, iż w przedmiotowym postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej o miejscach w rankingu decydowała punktacja, jaką uzyskały poszczególne oferty za wszystkie kryteria oceny ofert - cenowe i niecenowe.
Stosownie do przepisu art. 142 ust. 6 ustawy o świadczeniach, komisja konkursowa mogła przeprowadzić negocjacje z oferentami w celu ustalenia: 1) ilości planowanych do udzielenia świadczeń opieki zdrowotnej; 2) ceny za udzielane świadczenia opieki zdrowotnej. Ewentualne negocjacje mogły zatem w konkretnym przypadku wpłynąć na ocenę oferty, bądź nie mieć wpływu na pozycję w rankingu, co uzależnione jest od podlegającego negocjacjom elementu w postaci ceny.
Negocjacje przeprowadzone były oddzielnie z każdym oferentem w II turach. W I turze komisja przeprowadziła negocjacje ze wszystkimi oferentami w celu uzgodnienia najkorzystniejszej ceny pozwalając dobrowolnie oferentowi wskazać jego ostateczną cenę. Każdy z oferentów ma prawo zaproponować cenę niższą lub wyższą od oczekiwanej. Ponadto komisja konkursowa oceniała daną ofertą biorąc pod uwagę:
1/ jakość, która jest oceniana w szczególności poprzez: a/ kwalifikacje personelu, jego umiejętności oraz doświadczenie, b/ wyposażenie oferenta w sprzęt i aparaturę medyczną, c/ zewnętrzną ocenę jakości, d/ wyniki kontroli przeprowadzonej przez NFZ,
2/ kompleksowość, która jest oceniana w szczególności poprzez:
a/ możliwość kompleksowej realizacji świadczeń opieki zdrowotnej w danym zakresie, uwzględniającą wszystkie elementy i etapy procesu ich realizacji (w tym diagnostyczne i terapeutyczne),
b/ planowaną strukturę świadczeń opieki zdrowotnej w danym zakresie lub planowany profil leczonych przypadków,
c/ ofertę udzielania świadczeń opieki zdrowotnej w innych rodzajach, zapewniającą łączenie ciągłości procesu diagnostycznego lub terapeutycznego,
d/ wymagania formalne,
3/ ciągłość, która jest oceniana w szczególności poprzez ryzyko jej przerwania w wyniku niespełnienia przez oferenta wymagań określonych dla zakresu w dniu złożenia oferty,
4/ dostępność która jest oceniana w szczególności poprzez: a/ liczbę dni i godzin pracy w harmonogramie pracy, b/ organizacje przyjęć świadczeniobiorców, c/ brak barier dla osób niepełnosprawnych,
5/ cena oceniania poprzez odniesienie ceny jednostki rozliczeniowej zaproponowanej przez oferenta w ofercie lub stanowiącej końcowy wynik negocjacji w stosunku do ceny oczekiwanej przez NFZ w danym postępowaniu w sprawie zawarcia umowy.
Organ wskazał, że suma punktów uzyskanych za poszczególne kryteria przekłada się wprost na miejsce w rankingu końcowym. Pozycja w rankingu została wyliczona przez system informatyczny na podstawie informacji zawartych w ofertach i w oparciu o ww. kryteria oceny ofert, cenowe i niecenowe, określone w zarządzeniu Nr 73/2009/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia.
Podczas końcowych negocjacji w dniu 28 grudnia 2011 r. strony ostatecznie nie doszły do porozumienia, co zaskutkowało podpisaniem protokołu rozbieżnego. W rankingu końcowym oferta strony skarżącej uzyskała 85,88 punktów, plasując sie na pozycji niższej (12) od ofert wybranych do zawarcia umowy. Najniższa liczba punktów gwarantująca uzyskanie kontraktu wynosiła bowiem 91,25 punktów, a uzyskałan je oferta która w rankingu końcowym uplasowała się na 9 miejscu.
Organ I instancji wskazał, że uwzględniając wytyczne zawarte w decyzji Prezesa NFZ z dnia [...] października 2011 r. zbadano, czy w przypadku strony skarżącej zaproponowanie przez komisję konkursową w protokole końcowym z negocjacji wartości "0" ("zero") wywarło wpływ na rozstrzygnięcie postępowania dokonane przez komisję konkursową, a także, czy wskutek tego mogło dojść do uszczerbku w interesie prawnym skarżącej. Analizie poddano zatem przede wszystkim, czy hipotetyczna zmiana ceny w toku negocjacji mogła mieć - bądź nie - wpływ na pozycję oferenta w rankingu ofert. Dokonując ponownej analizy sytuacji strony skarżącej, organ I instancji stwierdził, że za ten element oceny oferty skarżąca otrzymała już maksymalną możliwą do uzyskania liczbę punktów za cenę (30 pkt), stąd też zmiana ceny w toku negocjacji nie mogła mieć jakiegokolwiek wpływu na pozycje w rankingu, a kryteria niecenowe nie ulegały przecież zmianie. Wyjaśnienia wymaga, że Komisja konkursowa składała oferentom propozycje, aż do wyczerpania łącznej liczby planowanych do zakupu świadczeń lub wartości zamówienia określonym w ogłoszeniu. Oferta strony skarżącej się, po przeprowadzeniu negocjacji cenowych, była nisko w rankingu, stąd też ostatecznie nie zaproponowano jej kontraktu, co znalazło odzwierciedlenie w protokole końcowym poprzez wpisanie propozycji "0" Złożenie oferty, tak cenowej, jak i ilościowej, w sytuacji, gdy komisja konkursowa miała pełną świadomość o wyczerpaniu środków finansowych przeznaczonych na przedmiot zamówienia i braku możliwości zawarcia umowy z oferentem plasującym się nisko w rankingu z uwagi na ocenę kryteriów cenowych i niecenowych, byłoby nie tylko niecelowe, ale świadczyłoby o składaniu pozornych propozycji przez komisję konkursową. Brak propozycji kontraktu ("0" w protokole) nie może stanowić o naruszeniu interesu prawnego oferenta, jeżeli w postępowaniu wybrani zostali oferenci, z wyższą końcową punktacją ofert w rankingu. Celem postępowania konkursowego nie jest bowiem wybór wszystkich oferentów, ale jedynie tych, którzy plasują się najwyżej w rankingu ofert, a zatem tych, których oferty zostały ocenione najwyżej.
Wskutek przyjętego przez komisję konkursową sposobu prowadzenia negocjacji na tym etapie nie doszło również do naruszenia żadnej wynikającej z przepisów powszechnie obowiązujących lub z zarządzeń wydanych na ich podstawie przez Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia zasady postępowania w rozumieniu materialnoprawnym (np. wymagania od świadczeniodawców) czy proceduralnym (np. warunki prowadzonego postępowania). Nie miało bowiem miejsca, w szczególności, ani naruszenie obowiązku przeprowadzenia przez komisję konkursową negocjacji z co najmniej z dwoma oferentami (art. 142 ust. 7 ustawy o świadczeniach), gdyż w takim zakresie negocjacje zostały przeprowadzone, ani też naruszenie zasady równego traktowania świadczeniodawców (art. 134 ust. 1 ustawy o świadczeniach, bo wszyscy oferenci znajdujący się w analogicznej sytuacji faktycznej i prawnej potraktowani zostali równoprawnie. Zdaniem organu zasada równego traktowania nie może oznaczać też traktowania jednakowego (wtenczas, z wszystkimi ofertami trzeba by zawszeć jednakowego rodzaju umowy). Wyznaczana przedmiotem zamówienia liczba i wartość świadczeń nie mogła pozostać bez wpływu na to, jakie zachowanie komisji konkursowej było na określonym etapie postępowania odpowiednie i że znajduje usprawiedliwienie odmienny sposób prowadzenia negocjacji z tymi oferentami, którzy znajdują się na początku i na końcu rankingu, kiedy w znaczący sposób nie może już on ulec zmianie. Ze wszystkimi oferentami sytuującymi się pod koniec rankingu protokół końcowy spisywany był w podobny sposób. Zachowanie komisji konkursowej od momentu, kiedy wiadomym już było, że niektórzy oferenci, po kilkakrotnych z nimi negocjacjach, nie mają realnych szans na wybór - w ocenie Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia - bardziej odpowiadało też zasadzie wyrażonej w przepisie art. 72 ust. 2 k.c., bo, odkąd brak szans na zawarcie przez niektórych oferentów umowy stał się dla komisji konkursowej oczywisty, najdalej idącym naruszeniem dobrych obyczajów byłoby składanie na tym etapie "pozornych", niezerowych propozycji co do ilości i cen, i stwarzanie oczekiwań co do wyboru oferenta i zawarcia z nim umowy w sytuacji, kiedy w żadnym razie nie było to już możliwe.
W odwołaniu od tej decyzji strona skarżąca postawiła zarzut naruszenia art. 134 ust. 1 ustawy o świadczeniach, art. 7. art. 11, art. 107 § 3 k.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób który nie gwarantował uczciwej konkurencji, i który doprowadził do wyłonienia świadczeniodawców którzy nie gwarantują wysokiej jakości usług medycznych, przez celowe albo bezmyślne zaniedbanie kontroli tylko 15 z 24 oferentów. Skarżąca wskazała, że w kontrola oferentów przynosiła tylko efekt niekorzystny dla oferenta (spadek w rankingu) ewentualnie utrzymanie dotychczasowej oferty.
Postawiono także zarzut naruszenia art. 134 ust. 1 ustawy o świadczeniach poprzez nierówne traktowanie świedczeniobiorców. Strona skarżąca wskazała, że komisja przeprowadzała negocjacje w części niejawnej postępowania i zapraszała trzykrotnie strone skarżącą do negocjacji (9, 21 i 28 grudnia 2010 r.) zaś innych oferentów tylko dwa razy (21 i 28 grudnia 2010 r.). Ponadto strona skarżąca wskazała, że trzech oferentów sklasyfikowanych w rankingu otwarcia na pozycjach 19, 21 i 23 (nazwanych przez strone skarżąca “spadachroniarzami") po przeprowadzonych negocjacjach awansowało o kilkanaście pozycji w rankingu (na miejsca 7, 6 i 3) i zostało wybranych do zawarcia umowy w przedmiotowym zakresie, co zdaniem strony skarżącej jest sprzeczne z regułami logiki i matematyki.
Postawiono ponownie zarzut złamania zasady prowadzenia postępowania w sposób gwarantujący zasadę uczciwej konkurencji poprzez stosowanie kryterium oceny kwalifikacji personelu medycznego w sposób sytemowo eliminujący lekarzy obcokrajowców z punktacji decyzdującej o umowie – czym naruszono zasady postepowania okreslone w art. 134 ust. 1 oraz w art. 148 pkt 1 ustawy o świadczeniach - ttylko dlatego, że w systemie nie można umieścić obywatela unii Europejskiej z tego powodu, że legitymuje sie numerem PESEL oraz polskim numerem prawa wykonyw3ania zawodu, a system elektroniczny NFZ bez PESEL odrzuca wpis.
Zarzucono także naruszenie art. 35 § 1 i § 3 k.p.a. oraz art. 155 ust. 6 ustawy o świadczeniach poprzez zwłokę 11 miesięcy rozpoznania odwołania z dnia 3 stycznia 2011 r. od rozstrzygnięcia przedmiotowego postepowania.
Decyzją z dnia [...] lutego 2012 r. 2011 r. Prezes NFZ utrzymał w mocy decyzję I instancji. W uzasadnieniu wskazał, że oferenci przystępujący do konkursu ofert, oprócz wymagań wynikających z przepisów prawa powszechnie obowiązującego, winni byli spełniać także wymagania określone przez Prezesa NFZ wskazane w zarządzeniach nr 69/2009/DSOZ, nr 73/2009/DSOZ oraz 49/2010/DSOZ. Organ przedstawił kolejne etapy postępowania ofertowego. Powtórzył argumentację zawartą w uzasadnieniu decyzji I instancji.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 7, art. 11 i art. 107 q 3 k.p.a. organ wskazał, że organy obu instancji nie prowadzą ponownie postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej, lecz rozpoznają sprawę w odniesieniu do konkretnego podmiotu i konkretnych czynności.
Odnosząc do zarzutu naruszenie zasad uczciwej konkurencji, organ wskazał, że komisja konkursowa postępowała zgodnie z obowiązującymi przepisami, w tym w szczególności z ustawą o świadczeniach, a także ww. zarządzeniami Prezesa NFZ oraz regulaminem komisji konkursowej.
Ustosunkowując się do zarzutu naruszenia art. 134 i art. 148 ustawy o świadczeniach podkreślić trzeba, że kryteria oceny ofert i warunki wymagane od świadczeniodawców były jawne i nie podlegały zmianie w toku postępowania, zaś strona skarżąca w oświadczeniu załączonym do oferty oświadczyła, iż zapoznała się z warunkami postępowania oraz warunkami zawierania umów i nie zgłasza do nich zastrzeżeń oraz że przyjmuje je do stosowania. Kryteria te oraz przedmiot zamówienia zostały w sposób jednoznaczny i wyczerpujący opisane w odpowiednich przepisach prawa powszechnie obowiązującego oraz w zarządzeniach Prezesa NFZ.
W kwestii trzech oferentów sklasyfikowanych na pozycjach 19, 21 i 23, którzy po przeprowadzonych negocjacjach zostali wybrani (wg informacji strony skarżącej) do zawarcia umowy w przedmiotowym zakresie (tj. awansowali o kilkanaście pozycji w rankingu końcowym) organ odwoławczy wyjaśnił, że stawiany zarzut jest bezpodstawny z uwagi na fakt, że na ww. pozycjach w rankingu otwarcia sklasyfikowano:
na 19 pozycji - NZOZ P. Sp. z o.o., która po negocjacjach w rankingu końcowym uplasowała się na pozycji 22,
na 21 pozycji - M. Sp. z o.o., które po negocjacjach w rankingu końcowym uplasowały się na pozycji 15,
na 23 pozycji - NZOZ T. Sp. z o.o., która po negocjacjach w rankingu końcowym uplasowała się na pozycji 16,
i z żadnym z nich nie zawarto umowy.
Ponadto wszyscy wybrani oferenci do zawarcia umów, w tym wymienieni w odwołaniu przez stronę skarżącą jako tzw. cyt. "spadochroniarze", znajdowali się na wyższych pozycjach w rankingu otwarcia ofert jak i w rankingu końcowym sporządzonym po przeprowadzonych negocjacjach niż oferta strony skarżącej, co przedstawiono w zestawieniu tabelarycznym:
Pismem z dnia 10 marca 2012 r. O. Sp. z o.o. z siedzibą w K. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora [...] Oddziału NFZ, powtarzając zarzuty i argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji z dnia [...] listopada 2011 r. Dodatkowo wskazała, że na 7 ośrodków, których komisja konkursowa nie skontrolowała, znajdowało się aż 6 ośrodków, które zostało wybranych do podpisania umów. Nie zostało przez organ uwiarygodnione zjawisko wygrywanie w konkursie ofert głównie świadczeniodawców, których nie skontrolowano. Przez zarządzenie kontroli świadczeniodawcy eliminuje się go z konkurencji. Ponadto jako tzw. "spadochroniarzy" wskazała O. i C.
W odpowiedzi na skargę Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia wnosił o jej oddalenie, podtrzymując argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
W myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada akty lub czynności z zakresu administracji publicznej pod kątem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst. jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270).
Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że zasługuje ona na uwzględnienie. albowiem postępowanie administracyjne w rozpoznawanej sprawie zostało prowadzone z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., wobec braku dokładnego wyjaśnienia sprawy i braku wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, przy czym naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto uzasadnienie decyzji tak organu I instancji jak i decyzji zaskarżonej nie spełnia wymogów określonych w art. 107 k.p.a.
Według Sądu, organy w konsekwencji powyższych uchybień proceduralnych nie ustaliły w sposób jednoznaczny, czy rzeczywiście nie doszło do naruszenia przepisu art. 134 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, a więc, czy nie doszło w toku postępowania konkursowego do obrazy zasady równego traktowania wszystkich oferentów oraz zasad uczciwej konkurencji, a w konsekwencji tego naruszenia interesu prawnego strony skarżącej. Poprzez niepełne wyjaśnienie wszystkich podstaw rozstrzygnięcia konkursu, organ odwoławczy nie ustalił również, czy w toku postępowania konkursowego nie doszło do naruszenia przepisu art. 148 ustawy o świadczeniach.
Tym samym organy I i Ii instancji, rozstrzygając w niniejszej sprawie, dopuściły się naruszenia przepisu art. 8 k.p.a. i wyrażonej w nim zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.
Naruszenie wspomnianych przepisów procedury administracyjnej mogło mieć - w ocenie Sądu - istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy, a więc stanowi dostateczną podstawę prawną do uchylenia przez sąd administracyjny decyzji Prezesa NFZ z dnia [...] lutego 2012 r. oraz decyzji Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ z dnia [...] listopada 2011 r. wydanej w przedmiocie rozstrzygnięcia postępowania w sprawie zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej.
Ponadto naruszono art. 134 ust. 1 ww. ustawy o świadczeniach
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, pomimo uchylenia ww. decyzji z uwagi na wskazane wyżej uchybienia, zmuszony jest wyraźnie jednak podkreślić, że nie wszystkie zarzuty podniesione przez stronę skarżącą zasługują na uwzględnienie.
W niniejszej sprawie, zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia zapadły w wyniku rozpatrzenia odwołania O. Sp. z o.o. z siedzibą w K. od rozstrzygnięcia konkursu ofert na zawieranie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej.
Zgodnie z art. 152 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych świadczeniodawcom, których interes prawny doznał uszczerbku w wyniku naruszenia przez Fundusz zasad przeprowadzania postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, przysługują środki odwoławcze i skarga na zasadach określonych w art. 153 i 154.
Według art. 154 ust. 1 cyt. ustawy świadczeniodawca biorący udział w postępowaniu może wnieść do dyrektora oddziału wojewódzkiego Funduszu, w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia o rozstrzygnięciu postępowania, odwołanie dotyczące rozstrzygnięcia postępowania. Odwołanie wniesione po terminie nie podlega rozpatrzeniu. Po rozpatrzeniu odwołania dyrektor oddziału wojewódzkiego Funduszu wydaje decyzję administracyjną uwzględniającą lub oddalającą odwołanie (art. 154 ust. 3). Od decyzji dyrektora oddziału wojewódzkiego Funduszu przysługuje odwołanie do Prezesa Funduszu. Odwołanie wnosi się za pośrednictwem dyrektora właściwego oddziału wojewódzkiego Funduszu (art. 154 ust. 4), które to odwołanie Prezes Funduszu, zgodnie z art. 154 ust. 6 ustawy o świadczeniach rozpatruje, wydając w terminie 30 dni decyzję administracyjną. Na decyzję tę świadczeniodawcy przysługuje skarga do sądu administracyjnego (art. 154 ust. 8).
Postępowanie w rozpoznawanej sprawie odbyło się zgodnie z powołaną procedurą, a strona skarżąca swój uszczerbek w interesie prawnym oparła na zarzucie niewłaściwego zastosowania wymienionych w skardze przepisów art. 134 ust. 1 i art. 148 pkt 1 ww. ustawy o świadczeniach.
Zgodnie z art. 142 ust. 1 ustawy, konkurs ofert składa się z części jawnej i niejawnej. Według ust. 2 wymienionego przepisu w części jawnej konkursu ofert komisja w obecności oferentów:
1) stwierdza prawidłowość ogłoszenia konkursu ofert oraz liczbę złożonych ofert;
2) otwiera koperty lub paczki z ofertami i ustala, które z ofert spełniają warunki, o których mowa w art. 146 pkt 3 - spełnienie przez świadczeniodawcę warunków określonych przez Prezesa Funduszu;
3) przyjmuje do protokołu zgłoszone przez oferentów wyjaśnienia lub oświadczenia.
Natomiast według ust. 5 tego przepisu w części niejawnej konkursu ofert komisja może:
1) wybrać ofertę lub większą liczbę ofert, które zapewniają ciągłość udzielania świadczeń opieki zdrowotnej, ich kompleksowość i dostępność oraz przedstawiają najkorzystniejszy bilans ceny w odniesieniu do przedmiotu zamówienia;
2) nie dokonać wyboru żadnej oferty, jeżeli nie wynika z nich możliwość właściwego udzielania świadczeń opieki zdrowotnej.
W myśl art. 148 ustawy o świadczeniach porównanie ofert w toku postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej obejmuje w szczególności: ciągłość, kompleksowość, dostępność, jakość udzielanych świadczeń, kwalifikacje personelu, wyposażenie w sprzęt i aparaturę medyczną, na podstawie wewnętrznej oraz zewnętrznej oceny, która może być potwierdzona certyfikatem jakości lub akredytacją (pkt 1) oraz ceny i liczby oferowanych świadczeń opieki zdrowotnej oraz kalkulacje kosztów (pkt 2).
Odnosząc powyższe rozważania do rozpoznawanej sprawy należy uznać, że organy z naruszeniem przepisów procedury administracyjnej nie wyjaśniły okoliczności przeprowadzonego konkursu ofert, w szczególności, czy w świetle zasady wynikającej z przepisu art. 134 ist. 1 ww. ustawy, według której Narodowy Fundusz Zdrowia zapewni równe traktowanie wszystkim świadczeniodawcom biorącym udział w postępowaniu o zawarcie umów, nie ustaliły czy postępowanie to prowadzone było z zachowaniem zasad uczciwej konkurencji.
Zasada prawdy obiektywnej wyrażona w art. 7 k.p.a. zobowiązuje organy administracji publicznej prowadzące postępowanie do zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego w ten sposób, by ustalone na jego podstawie okoliczności faktyczne, mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, odpowiadały rzeczywistości i mogły stać się podstawą prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego. Również zasada opisana w przepisie art. 77 § 1 k.p.a. nakłada na organy obowiązek ustalenia prawdziwego stanu faktycznego na podstawie całościowo zebranego materiału dowodowego. Tylko realizując powyższe zasady organ prowadząc postępowanie administracyjne może trafnie ocenić istotne dla sprawy okoliczności faktyczne i prawidłowo rozstrzygnąć o prawach strony.
Zdaniem Sądu organy nie wykazały, że konkurs – w rozpoznawanej sprawie - był przeprowadzony w warunkach poszanowania zasad równego traktowania wszystkich świadczeniodawców biorących udział w postępowaniu o zawarcie umowy w przedmiocie świadczenia usług zdrowotnych.
W ocenie Sądu, w postępowaniu zainicjowanym odwołaniem od rozstrzygnięcia konkursu ofert dla prawidłowego rozstrzygnięcia koniecznym było prowadzenie analizy porównawczej ofert podmiotów uczestniczących w konkursie tj. porównanie oferty strony skarżącej i oferentów z którymi doszło do zawarcia umów i przedstawienia tej analizy (co do każdego z kryteriów oceny) w uzasadnieniu rozstrzygnięcia.
Brak powyższego porównania uniemożliwiło Prezesowi Narodowego Funduszu Zdrowia (a po wniesieniu skargi również sądowi) dokonanie kontroli prawidłowości przeprowadzonego konkursu, a w szczególności zbadania czy w toku konkursu zapewniono równe traktowanie wszystkich świadczeniodawców ubiegających się o zawarcie umowy o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej i oceny czy prowadzono postępowanie w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji, a także czy w związku z tym prawidłowo porównano oferty pod względem wszystkich aspektów postępowania konkursowego.
Organy badając postępowanie konkursowe nie mogą jedynie powtórzyć argumentacji komisji konkursowej, ale są zobowiązane zbadać czy komisja prawidłowo przeanalizowała ofertę strony skarżącej. W szczególności chodzi o uwzględnienie kryteriów wynikających z zarządzenia Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia. Aby dokonać tej analizy niezbędne jest porównanie oferty strony skarżącej i podmiotów z którym umowę zawarto.
Mimo obszerności zaskarżonej decyzji oraz decyzji I instancji przeważają w niej rozważania teoretyczne. Organy ograniczyły się do skrótowego, wskazania na liczbę punktów uzyskanych przez stronę skarżącą na różnych płaszczyznach oceny (kryteriach) i liczbę punktów dla oferenta z pierwszej i dziewiątej pozycji rankingu końcowego, nie próbując nawet zindywidualizować swojej oceny i wyjaśnić dlaczego w konkretnym przypadku strona skarżąca jak i każdy z oferentów został oceniony przyznaniem tej a nie innej sumy punktów. W konsekwencji organy nie przedstawiły zestawienia ocen punktowych dla poszczególnych świadczeniodawców uzyskanych w toku postępowania i nie wyjaśniły szczegółowo wyjaśnienia zasad punktowania poszczególnych elementów oferty. Prezes NFZ wskazując na prawidłowość przeprowadzonego postępowania odniósł się do kwestii punktacji ofert, wskazując, iż wybrane oferty uzyskały wyższą ocenę punktową, podczas gdy stronę skarżącą nie zapoznano ze sposobem punktowania poszczególnych elementów oceny ofert, jak również skarżąca nie zna uzasadnienia przyjętej oceny punktowej, co uniemożliwiło jej rzeczową polemikę z przedstawioną przez organy argumentacją.
Dla oceny prawidłowości postępowania dotyczącego zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej niezbędne jest wykazanie, iż wyliczenie ilości punktów przypadających na daną kategorię zostało dokonane w oparciu o przejrzyste i jednakowe dla wszystkich oferentów kryteria. winien wskazać z jakimi okolicznościami przypisanymi poszczególnym kategoriom oceny wiążą się określone ilości punktów.
Ponadto w niniejszej sprawie strona skarżąca zarzuciła w złożonych odwołaniach z dnia 3 stycznia 2011 r., 25 stycznia 2011 r., 22 listopada 2011 r. oraz w przedmiotowej skardze naruszenie art. 134 ust. 1 oraz art. 148 pkt 1 ustawy o świadczeniach poprzez stosowanie kryterium oceny kwalifikacji personelu medycznego w sposób sytemowo eliminujący lekarzy obcokrajowców z punktacji decyzdującej o umowie dlatego, że w systemie nie można umieścić obywatela unii Europejskiej z tego powodu, że legitymuje sie numerem PESEL .
Do zarzutów tych organy nie ustosunkowały się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz decyzji I instancji, pomijając milczeniem stanowisko strony zawarte w ww. pismach.
Według Sądu uznać należy, że skoro strona skarżąca podniosła w toku postępowania administracyjnego powyższy zarzut, to bezwzględnym obowiązkiem organów było szczegółowe wyjaśnienie tej kwestii i precyzyjne ustosunkowanie się do tych zarzutów w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W tej sytuacji, w żaden sposób nie przesądzając na tym etapie postępowania zasadności ww. zarzutu skarżącej zawartych w ww. pismach, zgodzić się należy w pełni ze stroną, iż organy nie odniosły się w decyzjach w sposób rzeczowy i bezpośredni do wszystkich formalnoprawnych zastrzeżeń strony dotyczących omawianej procedury konkursowej.
W konsekwencji uznać należy iż zaskarżona decyzja oraz decyzja I instancji naruszyły art. 7, art. 8, , art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a.
W ocenie Sądu naruszony został także art. 134 ust. 1 ustawy o świadczeniach. W myśl tego przepisu Fundusz jest obowiązany zapewnić równe traktowanie wszystkich świadczeniodawców ubiegających się o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej i prowadzić postępowanie w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji. Natomiast według art. 142 ust. 6 wymienionej ustawy komisja konkursowa w części niejawnej konkursu może przeprowadzić negocjacje z oferentami w celu ustalenia liczby planowanych do udzielenia świadczeń opieki zdrowotnej o ceny za udzielenie świadczenia opieki zdrowotnej. Komisja ma obowiązek przeprowadzić negocjacje co najmniej z dwoma oferentami, o ile w konkursie bierze udział więcej niż jeden oferent (art. 142 ust. 7).
Otóż, zdaniem Sądu, należy przede wszystkim wskazać, że w stosunkach cywilnoprawnych, a taki charakter mają negocjacje prowadzone w toku postępowania konkursowego, przyjmuje się wprawdzie, że jeżeli strony prowadzą negocjacje (rokowania) w celu zawarcia oznaczonej umowy, to umowa zostaje zawarta, gdy strony dojdą do porozumienia co do wszystkich jej postanowień, które były przedmiotem rokowań, niemniej obowiązuje jednocześnie stanowisko, że strony mogą na początku negocjacji ustalić szczegółowe zasady ich prowadzenia, których charakter musi być oceniany przez pryzmat m.in. określonego, przewidzianego w ustawie szczególnego reżimu prawnego. Zdaniem Sądu fakt, czy oferta danego oferenta będzie konkurencyjna w stosunku do innych uczestników postępowania, zależy wyłącznie od jej treści. Konkurs zawsze niesie za sobą element ryzyka i niewiadomej jego rozstrzygnięcia. W tej sytuacji na podstawie ustawy o świadczeniach, rola Funduszu sprowadza się do zbierania ofert usługodawców, a następnie wynegocjowania z nimi odpowiedniej ceny i ilości świadczeń, aby osiągnąć najkorzystniejszy bilans ceny w odniesieniu do przedmiotu zamówienia. Jeśli natomiast część oferentów spełnia oczekiwane warunki cenowo-ilościowe i warunki te mieszczą się w przedmiocie zamówienia, to wybór ofert odbywa się na zasadach konkurencyjnych, a oferty z niewystarczającą ilością punktów oceny nie zostają zakwalifikowane do zawarcia umowy. Niemniej także we czasie prowadzonych negocjacji organ jest zobligowany do równego traktowania wszystkich świadczeniodawców ubiegających się o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej i prowadzenia postępowanie w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji.
W przedmiotowej sprawie negocjacje ze stroną skarżącą przeprowadzono w dniach 9 i 21 grudnia 2010 r. W wyniku negocjacji skarżąca obniżyła wysokość oferty cenowej do kwoty 45,90 zł, oraz ilości świadczeń w wysokości 43 478,. W protokole z negocjacji w kolumnie "Status pozycji oferty" zawarto u uwagę: "Rozbieżna liczba świadczeń". W rubrykach “propozycja NFZ" wjako liczbę jednostek i warość jednostek wpisano “0". Także w protokole końcowym w kolumnie "Status pozycji oferty" wpisano uwagę: "Rozbieżna liczba świadczeń". W protokole po stronie dotyczącej propozycji Funduszu w zakresie ilości proponowanych świadczeń widnieje liczba "0". W zakresie ceny świadczenia w ww. protokole po stronie dotyczącej propozycji Funduszu widnieje liczba "45,900", również wartość świadczeń zaproponowana przez Funduszu jest równa "0".
Organy podkreślały, iz pomimo niskiej ceny zaproponowanej przez stronę skarżącą i maksymalnej ilości punktów przyznanej jej za cenę, zmiana ceny w toku negocjacji nie mogła mieć jakiegokolwiek wpływu na pozycje w rankingu, a kryteria niecenowe nie ulegały przecież zmianie. Złożenie oferty, tak cenowej, jak i ilościowej, w sytuacji, gdy komisja konkursowa miała pełną świadomość o wyczerpaniu środków finansowych przeznaczonych na przedmiot zamówienia i braku możliwości zawarcia umowy z oferentem plasującym się nisko w rankingu z uwagi na ocenę kryteriów cenowych i niecenowych, byłoby nie tylko niecelowe, ale świadczyłoby o składaniu pozornych propozycji przez komisję konkursową. Brak propozycji kontraktu ("0" w protokole) nie może stanowić o naruszeniu interesu prawnego oferenta, jeżeli w postępowaniu wybrani zostali oferenci, z wyższą końcową punktacją ofert w rankingu. Zdaniem organu zasada równego traktowania nie może oznaczać też traktowania jednakowego. Wyznaczana przedmiotem zamówienia liczba i wartość świadczeń nie mogła pozostać bez wpływu na to, jakie zachowanie komisji konkursowej było na określonym etapie postępowania odpowiednie i że znajduje usprawiedliwienie odmienny sposób prowadzenia negocjacji z tymi oferentami, którzy znajdują się na początku i na końcu rankingu, kiedy w znaczący sposób nie może już on ulec zmianie.
Zdaniem Sądu nie można sie zgodzić z powyższym stanowiskiem organów, a przesposób przeprowadzenia w przedmiotowej sprawie negocjacji narusza zasadę równego traktowanie wszystkich świadczeniodawców oraz prowadzenia postępowanie w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji. Negocjacje dotyczące liczby planowanych do udzielenia świadczeń opieki zdrowotnej oraz ceny za udzielane świadczenia opieki zdrowotnej są jednym z etapów konkursu ofert i także podczas tego etapu ma zastosowanie art. 134 ust. 1 ww. ustawy. Naruszeniem tej zasady jest inne traktowanie oferentów, którzy w rankingu otwarcia zostali sklasyfikowani na wyższych pozycjach. To w rankingu końcowym zostaje wskazana końcowa i ostateczna punktacja ofert, a dopiero w ogłoszeniu o rozstrzygnięciu postępowania w trybie konkursu ofert komisja konkursowa informuje, jakich oferentów wybrano. Na etapie negocjacji wszyscy oferenci powinni byc traktowani równo. W przedmiotowej sprawie strona skarżąca przedstawiła bardzo korzystną dla Funduszu cenę za świadczenia i niezrozumiałe jest, dlaczego nie zaaprobowano tej ceny ani związanej z nia ilości świadczeń (wstawiając w odpowiednie rubryki liczbę “0"). Wyniki negocjacji nie decydowały wiążąco o pozycji oferenta w rankingu końcowym oraz o wybraniu oferty, a tym samym nie było przeciwskazań do zaaprobowania ceny strony skarzącej (jak podkreślały organy bardzo korzystnej dla Funduszu). Tym samym naruszono art. 134 ust. 1 ustawy o świadczeniach.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 134 ust. 1 ustawy o świadczeniach poprzez fakt, iż trzech oferentów sklasyfikowanych w rankingu otwarcia na dalszych pozycjach, po przeprowadzonych negocjacjach awansowało o kilkanaście pozycji w rankingu zostało wybranych do zawarcia umowy w przedmiotowym zakresie, co zdaniem strony skarżącej jest sprzeczne z regułami logiki i matematyki, wskazać należy, iż jest on bezzasadny. Po rankingu otwarcia mogą zostać przeprowadzone u oferentów kontrole oraz mogą odbyć się negocjacje, a zatem może nastapić mniej lub bardzie radyklalna zmiana punktacji ofert, co może się wiązać z punktacją oferty i jej pozycja w rankingu końcowym konkursu. Skarżąca z wyjątkiem wątpliwości natury arytmetycznej nie przedstawiła żadnych dowodów, jakoby zmiany w rankingu naruszały art. 134 ust. 1 ustawy o świadczeniach.
Ustosunkowując się do zarzutu naruszenia art. 134 ust. 1 ustawy o świadczeniach, art. 7, art. 11, art. 107 § 3 k.p.a. przez celowe albo bezmyślne zaniedbanie kontroli 7 z 24 oferentów, wśród których znajdowało się aż 6 ośrodków, które zostało wybranych do podpisania umów, wskazać należy, iż jest on bezzasadny. W obowiązujących przepisach prawa brak jest przepisów, które zawierałyby obowiązek przeprowadzenia kontroli u wszystkich oferentów biorących udział w danym konkursie ofert o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.
Na podstawie art. 152 p.p.s.a. orzeczono, że uchylone decyzje organów obu instancji nie podlegają wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło