VI SA/Wa 793/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Tomasz Sałek po rozpoznaniu w dniu 13 października 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. P. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej gazowej p o s t a n a w i a odmówić przyznania skarżącemu J. P. prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. I. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 9 października 2008 r. odmówiono przyznania J. P. (dalej też jako skarżący) prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej gazowej. W uzasadnieniu wskazano, iż z informacji podanych w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżący samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Posiada przy tym mieszkanie[...], nieruchomość rolną [...] oraz kiosk drewniany [...]. Skarżący wskazał, iż z tytułu działalności rolniczej oraz z innych źródeł uzyskuje dochód miesięczny brutto w wysokości 3000 zł. Ponadto skarżący oświadczył, iż posiada zdeponowaną na lokacie bankowej kwotę 27.000 zł oraz jednostki funduszu inwestycyjnego o wartości 2.000 zł. Jako powód odmowy wskazano na następujące okoliczności: a/ miesięczny dochód w wysokości 3000 zł netto (wystarczający do pokrycia kosztów sądowych), b/ posiadanie jednostek funduszu inwestycyjnego o wartości 2.000 zł oraz fakt zdeponowania na lokacie bankowej 27.000 zł. (przy braku przeciwwskazań do pokrycia przez skarżącego z posiadanych zasobów pieniężnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego). Powyższe postanowienie referendarza sądowego nie zostało zaskarżone. II. W dniu [...] lipca 2009 r. wpłynął do Sądu kolejny wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Z danych podanych w formularzu wynika, iż skarżący nadal posiada te same nieruchomości, natomiast nie posiada już jednostek funduszy inwestycyjnych. Najistotniejsza zmiana dotyczy przy tym wysokości dochodów, które skarżący określił na kwotę 300 zł. miesięcznie (w piśmie z dnia [...] maja 2009 r. wyjaśnił przy tym, iż to w postanowieniu referendarza sądowego z dnia 9 października 2008 r. błędnie podano jego dochód). Odnośnie środków w kwocie 27 000 zł, którymi skarżący dysponuje, wyjaśnił w rubryce 5 Formularza, iż przeznaczone są na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych i nie może ich wykorzystać. Mając na uwadze, iż oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącego, zarządzeniem referendarza sądowego wezwano go do uzupełnienia wniosku w terminie 14 dni poprzez przedłożenie: zeznania podatkowego za rok 2008, ewentualnie zaświadczenia z właściwego urzędu skarbowego o wysokości dochodów uzyskanych w tym okresie, dokumentu potwierdzającego wielkość posiadanych nieruchomości i miejsca ich położenia (np.: zaświadczenie z właściwego urzędu gminy lub decyzja ustalająca wysokość podatku od nieruchomości), wyciągów i wykazów z posiadanych przez skarżącego rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, dokumentów potwierdzających ponoszenie miesięcznych wydatków koniecznych do utrzymania oraz innych obciążeń (np. opłaty za energię elektryczną, gaz, wodę, telefon). Skarżący odebrał wezwanie w dniu 6 sierpnia 2009 r. i do chwili obecnej żądanych dokumentów nie przedstawił, nie udzielając również żadnych wyjaśnień dotyczących jej sytuacji majątkowej III. Przede wszystkim podkreślić należy, że postanowieniem z dnia 9 października 2008 r. odmówiono skarżącemu w niniejszej sprawie przyznania prawa pomocy. W związku z powyższym ponowny wniosek strony o przyznanie prawa pomocy powinien być rozpoznany w świetle unormowań zawartych w art. 165 p.p.s.a. - zgodnie z którym postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne - i oceniony pod kątem zmiany okoliczności, jakie zaszły od czasu rozpoznania pierwszego wniosku (p. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 lipca 2009 r. sygn. akt I FZ 262/09). Warunkiem zastosowania powyższego uregulowania jest jednak zaistnienie "zmiany okoliczności sprawy" w okolicznościach faktycznych lub w obowiązującym prawie. Zatem bez zmiany okoliczności sprawy Sąd nie może zmienić lub uchylić swego postanowienia, (p. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 sierpnia 2009 r. sygn. akt II FZ 290/09). IV. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., dalej też jako p.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W postanowieniu z dnia 6 października 2004 r. (GZ 61/04, GZ 64/04, niepubl.) Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że udzielenie stronie prawa pomocy jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Skarżący natomiast nadal dysponuje oszczędnościami w kwocie 27 tysięcy złotych, przy czym z przedstawionych dokumentów i opisu sytuacji majątkowej skarżącego nie wynika, iż uszczuplenie powyższych oszczędności poprzez przeznaczenie ich na opłacenie kosztów sądowych spowodowałoby uszczerbek utrzymania koniecznego dla skarżącego. Na możność pokrycia kosztów sądowych ze środków zdeponowanych na rachunku oszczędnościowym nie wpływa też zmiana okoliczności polegająca na podaniu przez skarżącego dochodu w wysokości w istocie dziesięciokrotnie niższej niż poprzednio. Pomimo bowiem tak niskiego dochodu nie przeznaczył posiadanych oszczędności na bieżące utrzymanie. Dodatkowo, mimo wezwania skarżący nie udokumentował wysokości uzyskiwanych dochodów. V. Reasumując, nie można uznać, iż wykazana przez skarżącego zmiana okoliczności ma wpływ na możność pokrycia przez niego kosztów sądowych. W związku z powyższym w myśl art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.