VI SA/Wa 793/17

WyrokWSA w Warszawie2017-10-03

Skład orzekający: Ewa Frąckiewicz, Aneta Lemiesz, Agnieszka Łąpieś-Rosińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia prawidłowo utrzymał w mocy decyzję ustalającą podleganie obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego jako wspólnik jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, pomimo przedstawienia przez skarżącą dowodów na zbycie części udziałów?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ odwoławczy naruszył zasady postępowania administracyjnego, w szczególności zasadę prawdy obiektywnej i obowiązek wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego. Organ nie odniósł się do istotnych dla sprawy dowodów, takich jak umowa zbycia udziałów, co skutkowało wadliwym uzasadnieniem decyzji i brakiem możliwości kontroli sądowej.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego B. S. jako wspólnika jednoosobowej spółki z o.o. Organ pierwszej instancji stwierdził obowiązek ubezpieczenia od 2006 r. Skarżąca wniosła odwołanie, kwestionując status jedynego wspólnika i wskazując na nabycie udziałów wspólnie z mężem oraz na późniejsze zbycie części udziałów. Prezes NFZ utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym pominięcie dowodu w postaci umowy zbycia udziałów.
Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia oraz zasądzenie od Prezesa NFZ na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędziowie Sędzia WSA Aneta Lemiesz Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 października 2017 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz skarżącej M. S. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zakład Ubezpieczeń Społecznych [...]Oddział w [...] wnioskiem z dnia [...]maja 2015r., wystąpił do [...]Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z wnioskiem o rozpatrzenie sprawy dotyczącej objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym B. S., zwanej dalej "Ubezpieczoną", jako osoby prowadzącej pozarolniczą działalność, będącej wspólnikiem jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością [...]Sp. z o. o. Z przekazanych przez ZUS dokumentów wynika, że [...] Sp. z o.o. została zarejestrowana w rejestrze przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego w dniu [...]maja 2003 r. pod numerem [...]. Jako jedyny wspólnik spółki jest wpisana Ubezpieczona, która stała się udziałowcem na podstawie "umowy zbycia udziałów w spółce kapitałowej" zawartej w dniu [...]września 2006 r., na mocy której nabyła 100% udziałów w spółce. W KRS nie stwierdzono wpisów odnośnie likwidacji, rozwiązania lub unieważnienia spółki oraz o okresach zawieszenia prowadzenia działalności gospodarczej. Ponadto ZUS poinformował, iż Ubezpieczona od dnia [...] czerwca 2005 r. jest emerytem zamieszkałym na terenie Rzeczpospolitej Polskiej, którego składka na ubezpieczenie zdrowotne jest finansowana przez świadczeniobiorcę. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego w sprawie, dyrektor [...]Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia decyzją nr [...]z dnia [...]lipca 2015 r. stwierdził, że Ubezpieczona podlega od dnia [...] września 2006 r. obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu jako wspólnik jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Ubezpieczona w dniu [...]sierpnia 2015 r. wniosła odwołanie od tej decyzji, kwestionując uznanie jej za jedynego wspólnika [...] Sp. z o.o., z uwagi na fakt, że udziały w spółce nabyła wspólnie z mężem i stanowią one współwłasność małżeńską. Ubezpieczona stwierdziła, że razem z mężem czują się wspólnikami spółki; nie wiedziała, że spółka jest traktowana jako jednoosobowa, bowiem nawet w KRS widnieje informacja, że Ubezpieczona nie posiada wszystkich udziałów. Zaznaczyła również, iż z tytułu posiadania udziałów w spółce nie otrzymała żadnych zysków i nie wiedziała o konieczności opłacania dodatkowej składki zdrowotnej. Decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia działając na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24 w związku z art. 109 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1793, ze zm.), zwanej dalej "ustawą o świadczeniach" i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, ze zm.), zwanej dalej "k.p.a.", po rozpatrzeniu odwołania Pani B. S. od decyzji dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia nr [...]z dnia [...] lipca 2015 r., ustalającej, że Pani B. S. podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu jako wspólnik jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością [...] Sp. z o. o. w okresie od dnia [...] września 2006 r., orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji. Rozpatrując odwołanie Prezes NFZ wskazał, że na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach, obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi, z tym że od [...]września 2008 r. obowiązek ten nie dotyczy osób, które zawiesiły wykonywanie działalności pozarolniczej na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej. Zgodnie z art. 5 pkt 21 ustawy o świadczeniach, przez osobę prowadzącą działalność pozarolniczą należy rozumieć osobę, o której mowa w art. 8 ust. 6 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2016 r. poz. 963, z późn.zm.), zwana dalej "ustawą o systemie". W myśl powołanego przepisu (pkt 4) - za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się m.in. wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Organ podkreślił, że w orzecznictwie sądowym wypracowana została jednolita wykładnia przytoczonych przepisów, zgodnie z którą obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością uzależniony jest jedynie od posiadania przez niego takiego statusu prawnego. Bez znaczenia dla zaistnienia tego obowiązku pozostaje okoliczność faktycznego prowadzenia przez tego wspólnika działalności pozarolniczej lub osiągania przychodów (zysków) z działalności spółki. Obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego wspólników jednoosobowych spółek z ograniczoną odpowiedzialnością, stosownie do art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach, powstaje i wygasa w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniach społecznych. Stosownie bowiem do art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, osoby prowadzące pozarolniczą działalność (którymi są także ci wspólnicy) podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu i wypadkowemu od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, z wyłączeniem okresu zawieszenia jej wykonywania. Jak wskazano powyżej, w przypadku jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, prowadzenie pozarolniczej działalności związane jest wyłącznie z posiadaniem pozycji wspólnika w takiej spółce. Rozpoczęcie wykonywania ww. działalności wiąże się zatem bezpośrednio z momentem nabycia praw i obowiązków wspólnika, co pierwotnie następuje z datą wpisania spółki do rejestru, a w przypadku zmiany wspólnika - z datą objęcia udziałów przez nowego wspólnika. Zdarzenia te wyznaczają datę powstania obowiązku objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, w sytuacji spełniania przez nich warunków do objęcia ubezpieczeniami społecznymi. Obowiązek ten trwa do dnia utraty statusu wspólnika (np. wskutek zbycia w całości posiadanych udziałów lub likwidacji spółki i wykreślenie wpisu pozarolniczej działalności z rejestru lub odnotowanie przerwy w jej prowadzeniu). Zgodnie z art. 82 ustawy o świadczeniach, w przypadku gdy ubezpieczony osiąga przychody z więcej niż jednego tytułu, z którego wynika obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego, składkę na to ubezpieczenie opłaca od każdego z tych tytułów odrębnie. W orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że wynikająca z przytoczonego przepisu zasada odnosi się także do osób pobierających emeryturę, które równocześnie prowadzą pozarolniczą działalność - podlegają one obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z każdego z tych tytułów odrębnie. Skoro wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością uważa się za osobę prowadzącą działalność pozarolniczą, to jeżeli osoba posiadająca ten status pobiera jednocześnie emeryturę, podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego zarówno jako emeryt, jak i jako wspólnik tej spółki. Odnosząc powyższe rozważania do stanu faktycznego niniejszej sprawy, niespornym jest zdaniem organu jest, iż Ubezpieczona jest wpisana w KRS jako wspólnik [...] Sp. z o.o. posiadający [...] udziałów o wartości nominalnej [...] zł każdy - o łącznej wysokości [...]zł. Wartość udziałów odpowiada wysokości kapitału zakładowego, co prowadzi do wniosku, że udziały należące do Ubezpieczonej wyczerpują wszystkie udziały w ww. spółce, a zatem ma ona status jedynego jej wspólnika. Za słusznością powyższego wniosku przemawia także oświadczenie sprzedającej, zawarte w § 1 ust. 1 umowy zbycia udziałów z dnia [...] września 2006 r., iż zbywane [...] udziałów o wartości [...] zł każdy stanowi 100% udziałów w spółce. Podnoszona przez Ubezpieczoną kwestia "wspólnego" nabycia udziałów nie znajduje potwierdzenia w treści analizowanej umowy, bowiem Ubezpieczona występowała w niej w swoim imieniu i na swoją rzecz nabyła 2[...], czyli 100% udziałów w spółce. Oczywiście, nie wykluczało to nabycia udziałów na warunkach przedstawionych przez Ubezpieczoną. Ponadto dla stwierdzenia istnienia obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego Ubezpieczonej, kwestia współwłasności udziałów jest prawnie nieistotna. Zasadą wynikająca z art. 184 Kodeksu spółek handlowych jest, że prawa udziałowe mogą przysługiwać jednocześnie dwóm lub więcej osobom, zarówno na zasadach współwłasności w częściach ułamkowych, jak i współwłasności łącznej np. wspólności majątkowej małżeńskiej. W takiej sytuacji współwłaściciele udziału/udziałów mają status "wspólnika zbiorowego", wykonującego swe uprawnienia oraz zobowiązania majątkowe i korporacyjne przez wspólnego przedstawiciela. Wielość współwłaścicieli udziału/udziałów nie oznacza zatem takiej samej liczby wspólników. Sąd Najwyższy przyjął ponadto, że udział/udziały w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością nabyte przez małżonka ze środków pochodzących z majątku wspólnego należą do tego majątku. Jednak wspólnikiem w tej spółce staje się tylko małżonek uczestniczący w czynności prawnej stanowiącej podstawę nabycia udziałów (wyrok z dnia 20 maja 1999 r. sygn. akt I CKN 1146/97 oraz postanowienie z dnia 3 grudnia 2009 r. sygn. akt I CSK 273/09). W świetle powyższego, okoliczność nabycia udziałów [...] Sp. z o. o. ze środków wspólnych małżonków S. i do majątku objętego wspólnością małżeńską (na co wskazuje adnotacja w KRS), nie miała wpływu na określenie ilości wspólników w spółce tj. jednego oraz tego, że status ten posiada jedynie Ubezpieczona, jako strona umowy przenoszącej własność udziałów. Status osoby prowadzącej pozarolniczą działalność gospodarczą jako wspólnik jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością skutkuje obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego z tego tytułu, z którego nie zwalnia Ubezpieczonej fakt równoczesnego pobierania emerytury (odrębny tytuł ww. ubezpieczenia), jak też deklarowany brak zysków z działalności spółki. Pismem z [...] marca 2017 r. M. B. reprezentowana przez r. pr. A.S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając: I. naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a) naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków mających na celu wyjaśnienie stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym w szczególności poprzez brak dokonania rzetelnych ustaleń w przedmiocie zbycia przez skarżącą 7 (siedmiu) udziałów w spółce [...] Sp. z o.o. na rzecz A. Z., na podstawie umowy zawartej w dniu [...]listopada 2006 toku w [...], która to umowa została wraz z pismem przewodnim złożona do akt sprawy w dniu [...] września 2016 r.; b) naruszenie art. 7, art. 8, art. 11, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i § 2, art. 78, art. 80, art. 107 § 1 i § 3 oraz art. 136 k.p.a. poprzez niezebranie całego materiału dowodowego w sprawie, nieuwzględnienie złożonych do akt sprawy dokumentów (wraz z wnioskiem o załączenie do akt sprawy i dopuszczenie dowodu), tj. umowy z dnia [...]listopada 2006 roku oraz niedostateczne uzasadnienie decyzji wynikające z faktu nieuwzględnienia wniosku o przeprowadzenie dowodu z w/w umowy, dołączonej do materiału dowodowego akt sprawy; II. naruszenie prawa materialnego tj.: - art. 66 ust. 1 pkt. 1 lit. c w zw. z art. 5 pkt. 21 ustawy o świadczeniach w zw. z art. 8 ust. 6 pkt. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych - poprzez niewłaściwe zastosowanie powołanych przepisów i bezpodstawne przyjęcie, że Skarżąca podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą tj. z uwagi na pozostawieni we wskazanym przez organ okresie wspólnikiem jednoosobowej spółki z o.o., podczas gdy z materiału dowodowego złożonego do akt niniejszej sprawy wprost wynika, iż Skarżąca w dniu [...]listopada 2006 roku zbyła na rzecz osoby trzeciej [...] (siedem) udziałów w spółce [...] Sp. z o.o. (wspólnik mniejszościowy niepodlegający ujawnieniu w KRS). Wobec tak sformułowanych zarzutów, strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji organu I instancji w całości oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skarżąca rozwinęła powyższe podnosząc, że decyzje organów obu instancji obarczone są naruszeniem zarówno przepisów prawa postępowania administracyjnego jak i prawa materialnego. Wskazała, że w Rejestrze Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego (rubryka 7 pkt. 1 ppkt. 6 KRS - w załączeniu wydruk z Centralnej Informacji KRS) widnieje informacja, iż skarżąca nie posiada całości udziałów spółki [...] Sp. z o.o. Pomimo wskazanej w KRS liczby [...] udziałów (omyłkowo nieaktualizowanej), już na pierwszy rzut oka widać, iż w danych widniejących w KRS znajduje się oczywista omyłka, której organy nie starały się w żaden sposób wyjaśnić. Zgodnie z art. 38 pkt 8 pkt c ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 roku o Krajowym Rejestrze Sądowym, nie są ujawniani w rejestrze przedsiębiorców wspólnicy, którzy posiadają w kapitale zakładowym mniej niż 10 % udziałów. Jak wynika wprost z wydruku KRS spółki [...] Sp. z o.o. jej kapitał zakładowy dzieli się na [...] udziałów o wartości nominalnej [...] zł każdy, tj. o łącznej wartości nominalnej [...] zł. Na mocy umowy z dnia [...]listopada 2006 roku A. Z. nabyła [...] (udziałów), stanowiących 3,5 % kapitału zakładowego spółki, stąd nie została ujawniona w rejestrze przedsiębiorców - pozostając wyłącznie "cichym" wspólnikiem, nie partycypującym w działalności Spółki. Podkreślono, że skarżąca również nie bierze aktywnego udziału w zarządzaniu spółką, jest osobą starszą i przebywa już obecnie na emeryturze, co tłumaczy niedopilnowanie sprostowania danych w Rejestrze Przedsiębiorców KRS. O braku rozeznania w sprawach spółki świadczy chociażby fakt złożonych przez skarżącą wyjaśnień, iż nie czuje się ona nawet większościowym wspólnikiem [...] Sp. z o.o., gdyż udziały w spółce nabyła wspólnie z mężem i oboje czują się wspólnikami w/w spółki, a ze spółki nie otrzymywała żadnych zysków. Zdaniem skarżącej organ II instancji skoncentrował się wyłącznie na kwestii zakupu udziałów przez Skarżącą z majątku wspólnego, całkowicie pomijając treść i znaczenie kolejnej z umów zbycia udziałów, tj. umowy z dnia [...]listopada 2006 roku. Złożona do akt sprawy umowa z dnia [...]listopada 2006 roku jest dokumentem, którego znaczenie pozostaje niebagatelne dla rozstrzygnięcia istoty sprawy, a zatem winna być dopuszczona jako dowód w postępowaniu, zaś organ II instancji winien był dokonać jej oceny i stosowne wnioski zamieścić w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W ocenie skarżącej, uwzględnienie treści umowy doprowadziłoby do zmiany rozstrzygnięcia. Działanie organu II instancji, polegające na pominięciu jednego z podstawowych wniosków dowodowych skarżącej, całkowicie nie odnosząc się do przyczyn takiego działania w uzasadnieniu faktycznym i prawnym decyzji, stanowi obrazę przepisów obowiązującego prawa, zaś decyzja wydana z takimi uchybieniami nie powinna się ostać w porządku prawnym. Decyzje powinny być tak uzasadnione, aby umożliwić Sądowi ich weryfikację w instancyjnym toku kontroli. Skarżąca podkreśliła, że w przypadku gdyby treść zawartej przez strony umowy byłaby niewystarczająca, organ II instancji miał podstawy w postaci art. 136 k.p.a., by uzupełnić materiał dowodowy - chociażby poprzez przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka w osobie drugiego ze wspólników spółki [...] Sp. z o.o. Organ II instancji nie podjął jednak żadnych działań wyjaśniających, zmierzających do dokładnego zbadania stanu faktycznego i wydania decyzji w oparciu o kompletny materiał dowodowy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, odnosząc się merytorycznie do zarzutów podnoszonych przez stronę w toku postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, iż w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekające w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Stosownie zaś do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 poz. 1369 ze zm.) - zwanej dalej "p.p.s.a.", Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznając skargę w świetle wyżej wskazanych kryteriów należy uznać, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem skargi jest decyzja Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia utrzymująca w mocy decyzję dyrektora [...]Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia ustalająca, że B. S. podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu jako wspólnik jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością [...] Sp. z o. o. w okresie od dnia [...] września 2006r. Na wstępie wskazać trzeba, że zgodnie z treścią art. 7 k.p.a., organ prowadzący postępowanie zobligowany jest przestrzegać zasady dochodzenia do prawdy materialnej, a więc podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, przy uwzględnieniu interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Organ ma obowiązek wszechstronnego zgromadzenia i rozpatrzenia materiału dowodowego (art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.), natomiast poczynione w sprawie ustalenia muszą znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu wydanej w sprawie decyzji, zgodnie z wymaganiami określonymi w art. 107 § 3 k.p.a. Z kolei zadaniem organu rozpoznającego sprawę w drugiej instancji jest ponowne rozpatrzenie sprawy. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, iż istotą dwuinstancyjności jest dwukrotne merytoryczne rozstrzygnięcie tej samej sprawy. Zadaniem organu administracji wyższej instancji nie jest więc kontrola decyzji wydanej w pierwszej instancji, ale ponownie rozpoznanie sprawy w pełnym zakresie, na podstawie własnych ustaleń, zarówno co do stanu faktycznego, jak i stanu prawnego sprawy. Konieczne staje się przy tym wskazanie przez organ argumentacji, która legła u podstaw wydania orzeczenia o określonej treści oraz odniesienie się do zarzutów odwołania, czyniąc tym samym zadość zasadzie przekonywania strony do trafności zajętego stanowiska w sprawie. Jednocześnie należy podkreślić, że sąd orzeka na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa zatem na organie orzekającym, a sąd administracyjny nie może zastąpić organu administracji w wypełnieniu tego obowiązku, ponieważ do jego kompetencji należy wyłącznie kontrola legalności wydanego rozstrzygnięcia. W rozpatrywanej sprawie analiza uzasadnienia zaskarżonej decyzji wskazuje, że Prezes NFZ naruszył powyższe zasady postępowania administracyjnego. W odwołaniu skarżąca powołała się na umowę z dnia [...]listopada 2006 r. zawartą z A. Z., która na jej podstawie nabyła [...] (udziałów), stanowiących 3,5 % kapitału zakładowego spółki. Mając na uwadze, że zgodnie z art. 38 pkt 8 pkt c ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 roku o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz.U. z 2017 poz.700 ze zm.), w rejestrze przedsiębiorców nie są ujawniani wspólnicy, którzy posiadają w kapitale zakładowym mniej niż 10 % udziałów. Jak wynika z wydruku KRS spółki [...] Sp. z o.o. jej kapitał zakładowy dzieli się na [...] udziałów o wartości nominalnej [...] zł każdy, tj. o łącznej wartości nominalnej [...]zł. Jak podnosi skarżąca, nabyte przez A. Z. [...] (udziałów), stanowi 3,5 % kapitału zakładowego spółki, dlatego nie została ujawniona w rejestrze przedsiębiorców. Do istotnych z punktu widzenia skarżącej okoliczności i mających decydujący wpływ na wynik rozstrzygnięcia organ w ogóle nie odniósł się w zaskarżonej decyzji. Postępowanie odwoławcze jest ponownym merytorycznym rozpatrzeniem danej sprawy, w którym organ II instancji jest zobowiązany m.in. do wyczerpującego odniesienia się do wszystkich zarzutów odwołania. W niniejszej sprawie organ odwoławczy dopiero w odpowiedzi na skargę organ przedstawił swoje stanowisko co do ważności zawartej pomiędzy stronami i jej znaczenia dla sprawy. Podkreślić jednak należy, że Sąd kontroluje jedynie zaskarżoną decyzję, a nie pismo procesowe organu, jakim jest odpowiedź na skargę i nie do zaakceptowania była sytuacja, jaka powstała w niniejszej sprawie, a mianowicie, że rozpoznanie zarzutów odwołania, ponowionych w skardze nastąpiło dopiero na etapie odpowiedzi na skargę. Konsekwencją obowiązywania zasady prawdy obiektywnej jest m.in. regulacja zawarta w art. 107 § 1 k.p.a., ustanawiającym obok innych wymogów decyzji obowiązek zawarcia w niej podstawy prawnej i uzasadnienia faktycznego, które w myśl § 3 tego artykułu powinno w szczególności obejmować wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Odpowiednie ujawnienie procesu decyzyjnego w sferze podstawy faktycznej rozstrzygnięcia stanowi jedną z gwarancji prawidłowej realizacji zasady swobodnej oceny dowodów z art. 80 k.p.a., rozumianej jako ocena tego materiału na podstawie całokształtu zgromadzonych dowodów. Prawidłowo zredagowane pod względem merytorycznym i prawnym uzasadnienie jest też istotne z uwagi na zasadę przekonywania wyrażoną w art. 11 k.p.a. Właśnie w uzasadnieniu organ administracji jest zobowiązany do wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy. Jest to element decydujący o przekonaniu strony co do trafności i słuszności przyjętego rozstrzygnięcia. Zasada przekonywania nie zostanie zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre twierdzenia, tak jak w niniejszej sprawie lub nie odniesie się do faktów istotnych dla sprawy. Takie działanie organu pozostanie nadto w sprzeczności z zasadą wyrażoną w art. 8 k.p.a., tj. zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa. Ponadto skarżąca słusznie zauważa, że w Rejestrze Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego (rubryka 7 pkt. 1 ppkt. 6 KRS) widnieje informacja zgodnie z którą skarżąca nie posiada całości udziałów spółki [...] Sp. z o.o. Organ nie podjął jakichkolwiek czynności mających na celu wyjaśnienie tej kwestii. Decyzja wydana została, więc z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej (art. 7, 77 k.p.a.), której realizacja wymaga by organy administracji publicznej podejmowały wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Mając na uwadze powyższe Sąd doszedł do przekonania, że sprawa wymaga ponownego rozpoznania przez organ odwoławczy. Rolą sądu administracyjnego nie jest dokonywanie ustaleń faktycznych za organy administracji publicznej (w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy). To organ winien bowiem dokonać wyczerpującego zebrania i przeanalizowania materiału dowodowego niezbędnego dla dokonania wszystkich istotnych ustaleń faktycznych danej sprawy. Ocena materiału dowodowego dokonana przez organ musi być wyczerpująca i winna odnosić się do wszystkich istotnych okoliczności podnoszonych przez stronę postępowania. Tylko wyczerpujące i prawidłowe uzasadnienie faktyczne i prawne może stanowić przedmiot kontroli legalności danej decyzji przez Sąd. Dlatego też Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c) p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. W oparciu o art. 200, art. 205 § 1 i 2 oraz art. 209 p.p.s.a., Sąd zasądził od organu na rzecz skarżącej kwotę [...] zł, poniesioną tytułem wynagrodzenia pełnomocnika, zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. Dz.U.2015.1804 ze zm.) oraz kwotę [...] zł poniesioną tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło