VI SA/Wa 795/16
WyrokWSA w Warszawie2016-12-14
Skład orzekający: Sławomir Kozik, Piotr Borowiecki, Grzegorz Nowecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy galanteria skórzana z klasy 18 jest towarem podobnym do odzieży z klasy 25 w rozumieniu art. 132 ust. 2 pkt 2 Prawa własności przemysłowej, jeśli oba rodzaje towarów są oznaczone podobnymi znakami towarowymi i mogą być postrzegane przez konsumentów jako pochodzące z tego samego lub powiązanego przedsiębiorstwa?Ratio decidendi
Sąd uchylił decyzję Urzędu Patentowego w części dotyczącej oddalenia wniosku o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy w zakresie galanterii skórzanej z kl. 18, uznając, że organ wadliwie ocenił podobieństwo towarów. Sąd wskazał, że podobieństwo funkcji estetycznej odzieży i galanterii skórzanej, a także fakt ich wspólnej dystrybucji, mogą prowadzić konsumentów do skojarzenia ich pochodzenia z tym samym przedsiębiorstwem, co w połączeniu z podobieństwem znaków towarowych może uzasadniać ryzyko wprowadzenia w błąd.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy "ST. RYŁKO" w części dotyczącej galanterii skórzanej z klasy 18. Wnioskodawca argumentował, że posiada wcześniejsze prawo do znaku "RYŁKO" dla odzieży z klasy 25 i że oba znaki są podobne, a towary te są podobne i mogą wprowadzać w błąd co do pochodzenia. Urząd Patentowy (UP) unieważnił prawo do znaku w zakresie odzieży z kl. 25, ale oddalił wniosek w zakresie galanterii skórzanej z kl. 18, uznając towary za niepodobne. Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA) uchylił decyzję UP w tej części, wskazując na wadliwą ocenę podobieństwa towarów.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję w części dotyczącej oddalenia wniosku o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy "ST. RYŁKO" w zakresie dotyczącym galanterii skórzanej z kl. 18; zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz skarżących kwotę 1617 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Protokolant referent Julia Murawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi [...] oraz [...] s.c. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy słowno-graficzny 1. uchyla zaskarżoną decyzję w części dotyczącej oddalenia wniosku o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy "[...]" o nr [...] w zakresie dotyczącym galanterii skórzanej z kl. 18; 2. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz [...] oraz [...] s.c. kwotę 1617 zł (słownie: tysiąc sześćset siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (dalej: "UP") decyzją z [..] maja 2015 r. znak: [...], na podstawie art. 132 ust. 2 pkt 2 w związku z art. 246 i art. 247 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz.U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 z późn. zm., dalej "P.w.p.") oraz art. 98 K.p.c. w związku z art. 256 ust. 2 P.w.p., po rozpoznaniu wniosku M. R. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą F. w K. (dalej: "Wnioskodawca", "Skarżący"), o unieważnienie w części prawa ochronnego na znak towarowy "ST. RYŁKO" o numerze [...], udzielonego na rzecz V. Sp. z o.o. z siedzibą w B. (dalej: "Uprawniony", "Uczestnik postępowania"), orzekł o unieważnieniu prawa ochronnego na znak towarowy "ST. RYŁKO" o numerze [...] w części dotyczącej odzieży z kl. 25, w pozostałym zakresie o oddaleniu wniosku.
W zaskarżonej decyzji UP wskazał, że wniosek o unieważnienie prawa ochronnego na ww. znak towarowy w części dotyczącej wszystkich towarów z kl. 25 oraz galanterii skórzanej z kl. 18, wpłynął do UP [...] grudnia 2013 r. Przedmiotowy znak towarowy został zgłoszony do ochrony w [...] listopada 2009 r. i przeznaczony do oznaczania towarów: galanteria skórzana - z kl. 18, obuwie oraz elementy składowe obuwia, odzież - z kl. 25. Jako podstawę prawną swojego żądania Wnioskodawca wskazał art. 132 ust. 2 pkt 2 P.w.p.
Wnioskodawca uznał, że posiada interes prawny do występowania o unieważnienie prawa ochronnego na sporny znak towarowy, który znajduje oparcie w normie art. 153 ust. 1 P.w.p., art. 20, art. 22 Konstytucji RP i art. 6 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej i wynikający z okoliczności, iż sporny znak towarowy ogranicza jego wcześniejsze, wyłączne prawo do znaku towarowego "RYŁKO" o nr [...] jakim posługuje się w obrocie w odniesieniu do części towarów.
Wnioskodawca wyjaśnił, że znak ten jest zarejestrowany z pierwszeństwem od [...] października 1999 r. i jest przeznaczony do sygnowania towarów z kl. 25, takich jak: konfekcja lekka męska i damska, w tym wyroby z dzianiny, spodnie, garsonki i konfekcja ciężka męska i damska, w tym płaszcze, kurtki, sztuczne futra. Zdaniem Wnioskodawcy sporny znak towarowy został przeznaczony w szczególności do oznaczania towarów tego samego rodzaju co znak wcześniejszy, których warunki obrotu są podobne lub takie same. Wnioskodawca stwierdził, że w orzecznictwie przyjmuje się, iż niektórzy konsumenci dostrzegają istnienie ścisłego związku pomiędzy odzieżą, obuwiem i nakryciami głowy z kl. 25 oraz dodatkami do ubrań, takimi jak wyroby ze skóry i imitacji skóry nie ujęte w innych klasach z kl. 18, który przesądza o istnieniu ryzyka konfuzji pomiędzy ww. towarami. Zatem, zdaniem Wnioskodawcy, galanterię skórzaną również należy uznać za towar podobny do odzieży. Wnioskodawca stwierdził również, że porównywane oznaczenia są do siebie bardzo podobne z uwagi na to, iż sporny znak towarowy inkorporuje w całości słowo "RYŁKO" stanowiące znak wcześniejszy.
W piśmie z [...] marca 2014 r. Uprawniony uznał wniosek o unieważnienie prawa ochronnego za zasadny jedynie w części dotyczącej odzieży z kl. 25, zaś w pozostałym zakresie wniósł o jego oddalenie jako bezpodstawnego. Uprawniony podniósł, iż towary, do oznaczania których są przeznaczone porównywane znaki towarowe, tj. "galanteria skórzana" z kl. 18 oraz konfekcja lekka i ciężka damska lub męska z kl. 25, nie mogą zostać uznane za podobne w rozumieniu art. 132 ust. 2 pkt 2 P.w.p., pomimo, iż występuje pomiędzy nimi pewne podobieństwo w zakresie ich ogólnego przeznaczenia, ponieważ służą do innych celów, mają odmienne zastosowanie praktyczne oraz często są wykonywane przez różne, wyspecjalizowane przedsiębiorstwa. Galanteria skórzana to drobne wyroby mające charakter zdobniczy lub charakter dodatków do odzieży, które jednocześnie nie są częścią odzieży, a zatem z oczywistego względu należy je uznać za towary zupełnie innego rodzaju niż odzież. Uprawniony podniósł, iż także obuwie stanowi towar odmienny od różnego rodzaju konfekcji z uwagi na okoliczność, że towary te odziewają inne części ciała ludzkiego, a także są wykonane z różnych materiałów, tj. skóry i materiałów tekstylnych. Uprawniony podkreślił, iż przeciętny nabywca jest dobrze poinformowany, należycie uważny i racjonalny, w związku z czym nie pomyli on nawet bardzo podobnych znaków przeznaczonych do oznaczania odzieży i obuwia, które to zwykle produkowane są przez inne firmy. Ponadto, zdaniem Uprawnionego różnice występujące pomiędzy porównywanymi oznaczeniami w zakresie ilości elementów i ich szaty graficznej są na tyle istotne, iż powodują, że odbiór tych oznaczeń jako całości jest odmienny w stopniu niwelującym ryzyko konfuzji.
UP uznał, iż Wnioskodawca wykazał się interesem prawnym do występowania z wnioskiem o unieważnienie spornego prawa w odniesieniu do towarów z kl. 18 i 25, powołując się na podobieństwo spornego znaku do należącego do niego znaku "RYŁKO". UP wskazał, że zgodnie z art. 153 ust. 1 P.w.p., przez uzyskanie prawa ochronnego nabywa się prawo wyłącznego używania znaku towarowego w sposób zarobkowy lub zawodowy na całym obszarze Rzeczypospolitej Polskiej. Obecność w obrocie znaku myląco podobnego do znaku przeciwstawionego naruszałoby nabyty przez wnioskodawcę ww. monopol. W tych okolicznościach, w ocenie Kolegium Orzekającego, nie budzi wątpliwości, że rozstrzygnięcie zapadłe w przedmiotowej sprawie będzie miało wpływ na sytuację prawną Wnioskodawcy w zakresie funkcjonowania w obrocie należącego do niego znaku towarowego "RYŁKO".
UP wskazał następnie, że ponieważ Uprawniony w piśmie z [...] marca 2014 r., wyraził zgodę na unieważnienie prawa ochronnego na sporny znak towarowy w zakresie odzieży z kl. 25., sprawa w tym zakresie stała się bezsporna.
UP nie podzielił natomiast stanowiska Wnioskodawcy, iż galanteria skórzana zawarta w wykazie znaku spornego w kl. 18, stanowi towar podobny względem konfekcji lekkiej i ciężkiej damskiej oraz męskiej, która jest ujęta w kl. 25 w wykazie znaku wcześniejszego. UP wskazał, że mianem galanterii skórzanej określa się wytworzone ze skóry drobne przedmioty stanowiące zwykle zdobnicze dodatki do odzieży, tj.: portfele, etui, torebki, teczki, walizki, paski. W ocenie UP przedmioty te wiążą się w pewien sposób z odzieżą - stanowią do niej dodatek, jednakże związek ten jest na tyle luźny, iż brak jest podstaw, aby uznać te towary za podobne w rozumieniu art. 132 ust. 2 pkt 2 P.w.p. Galanteria skórzana nie stanowi odzieży sensu stricto i nie jest wprost nieodzowna do jej użycia, tj. komplementarna. Porównywane towary także nie mają charakteru konkurencyjnego wobec siebie, tzn. nie można zastąpić jednych drugimi. Zasadniczym przeznaczeniem konfekcji jest okrywanie ludzkiego ciała, podczas, gdy galanteria skórzana w pierwszej kolejności ma charakter zdobniczy. Zatem są to towary o odmiennym charakterze, różniące się także w zakresie sposobu ich użycia. Organ wskazał, że zwykle również odzież oraz galanteria skórzana są wykonywane przez odmienne wyspecjalizowane przedsiębiorstwa, zwykle też towary te są sprzedawane w odrębnych wyspecjalizowanych sklepach odzieżowych oraz galanteryjnych, lub też w odrębnych działach sklepów wielkopowierzchniowych czy internetowych. Zdaniem UP, wiele towarów, w szczególności z branży odzieży i mody, może spełniać jednocześnie ich podstawową funkcję oraz funkcję estetyczną, jednakże okoliczność ta sama w sobie nie może prowadzić konsumenta do przekonania, że towary te pochodzą z tego samego przedsiębiorstwa lub z przedsiębiorstw powiązanych gospodarczo. Tym samym, jak stwierdził UP, należało uznać, iż porównywane towary są odmiennego rodzaju, mają inne przeznaczenie, a co za tym idzie skierowane są do nabywców o odmiennych potrzebach.
Porównując same oznaczenia UP uznał je za bardzo podobne. W ocenie UP, dominującym elementem badanych znaków towarowych jest słowo "RYŁKO", ponieważ grafika tych znaków jest uboga i sprowadza się do kroju i koloru czcionki oraz barwy tła. W skład znaku spornego wchodzi dodatkowo ramka, a także dwuliterowy element "ST.", jednakże są one na tyle mało charakterystyczne, iż nie zmieniają sposobu postrzegania wyrazu "RYŁKO", jako dominującego w tym znaku. UP stwierdził, że podobieństwo wizualne badanych znaków przekłada się na ich podobieństwo w warstwie fonetycznej ponieważ, jak wskazano, porównywane znaki posiadają identyczny w odbiorze słuchowym, element dominujący, słowo "RYŁKO". UP uznał, że w warstwie znaczeniowej, dominujący element badanych znaków towarowych słowo "RYŁKO", które stanowi jednocześnie nazwisko osób ściśle związanych z podmiotami będącymi stronami niniejszego sporu, ma charakter fantazyjny. W związku z tym nie można mówić o podobieństwie znaczeniowym porównywanych znaków towarowych, jako, że nie mają one określonego znaczenia w języku polskim.
UP stwierdził następnie, że w rozpatrywanej sprawie grono odbiorców się pokrywa. Zaliczyć do niego należy bowiem ogół polskich konsumentów. Nie mniej jednak zgodnie z orzecznictwem sądowym przyjmuje się, iż przeciętny konsument to osoba należycie poinformowana, uważna i ostrożna, która świadomie poszukuje właściwego towaru i w sposób przemyślany wybiera pomiędzy dostępnymi na rynku markami. W związku z tym oraz mając na uwadze, że oznaczane porównywanymi znakami towary z kl. 18 i 25 mają inny charakter i służą do zaspakajania odmiennych potrzeb nabywców organ uznał, że nie istnieje ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd, które obejmuje ryzyko skojarzenia spornego znaku towarowego ze znakiem wcześniejszym.
W skardze z [...] marca 2016 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący, działając poprzez pełnomocnika, zaskarżył w części decyzję UP z [...] maja 2015 r., wnosząc o jej uchylenie w części dotyczącej oddalenia wniosku w zakresie unieważnienia prawa ochronnego do znaku towarowego "St. Ryłko" R [...] na galanterię skórzaną w kl. 18 oraz o zasądzenie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji Skarżący zarzucił naruszenie:
1) art. 132 ust. 2 pkt 2 P.w.p., poprzez jego błędną wykładnię polegającą na tym, że podobieństwo towarów zachodzi tylko wtedy, gdy towary są względem siebie co najmniej komplementarne lub konkurencyjne, podczas gdy do stwierdzenia podobieństwa towarów wystarczy uwzględnienie wszystkich istotnych czynników, które określają relację między towarami lub usługami, do których należą inter alia charakter, przeznaczenie, używanie towarów, takie same lub podobne kanały dystrybucyjne towarów, charakter właściwych odbiorców, pochodzenie towarów, możliwość uzupełniania się towarów, jak również poprzez brak uwzględnienia przy dokonywaniu oceny podobieństwa przeciwstawionych znaków towarowych i występowania ryzyka konfuzji okoliczności, że przeciętni odbiorcy zwykle nie mają okazji jednoczesnego porównania znaków oraz poprzez przyjęcie, że nazwa "Ryłko" jest fantazyjna, podczas gdy jest to nazwisko Skarżącego, które znajduje się również w firmie Skarżącego,
2) art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a., polegające na naruszeniu zasady praworządności i pominięciu szeregu istotnych okoliczności sprawy mających wpływ na rozstrzygnięcie zawarte w decyzji, w tym poprzez pominięcie w uzasadnieniu, że skoro Uprawniony do znaku towarowego "St. Ryłko", zawnioskował o usunięcie odzieży z kl. 25, wycofał się z zakresu ochrony na odzież to konsekwentnie i logicznie oznacza, że nie potrzebuje również znaku w zakresie dodatków do odzieży, czyli galanterii, a konkretnie galanterii skórzanej, bowiem stwarzałoby to ryzyko konfuzji na rynku w stosunku do odzieży, gdyż sam organ uznał, że istniałoby ryzyko konfuzji na rynku w zakresie odzieży między znakiem "St. Ryłko", a znakiem Skarżącego z wcześniejszym pierwszeństwem "Ryłko",
3) art. 7 i art. 8 oraz art. 11 K.p.a., poprzez błędne przyjęcie, że dominujący element słowny "Ryłko" w obu znakach towarowych będący nazwiskiem Skarżącego i stanowiący część nazwy jego firmy ma charakter fantazyjny,
4) art. 107 § 3 w zw. z art. 11 K.p.a., polegające na braku prawidłowego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji poprzez nie wyjaśnienie kto jest przeciętnym odbiorcą/konsumentem w przedmiotowej sprawie odnośnie do każdej z porównywanych kategorii towarów oraz braku podania w uzasadnieniu decyzji motywów, dla których wobec oczywistego faktu, że galanteria skórzana jest często oferowana w tych samych punktach sprzedaży, w których nabywcy stykają się z odzieżą uznano w decyzji, że odbiorcy/konsumenci porównywanych towarów nie są jednak tożsami, przynajmniej w części i że nie może być u nich wywołane przynajmniej skojarzenie co do tożsamości źródła pochodzenia galanterii skórzanej ze znakiem "Ryłko", ze źródłem pochodzenia odzieży z takim znakiem.
Skarżący wyjaśnił w uzasadnieniu skargi, że wniosek o unieważnienie w części prawa ochronnego na znak towarowy "St. Ryłko", został złożony przez firmę F. i zaskarżona decyzja została wydana na ten podmiot. Jednak w między czasie prawo ochronne na znak towarowy "Ryłko", zmieniło status prawny i aktualnie jest wspólnym prawem ochronnym na rzecz F. oraz "R." s.c.
Skarżący podniósł, że organ pominął w uzasadnieniu prawa podmiotowe do nazwiska i firmy Ryłko Skarżącego w kontekście nie wyjaśnienia na jakiej podstawie uznał, że pomimo bycia nazwiskiem Skarżącego Ryłko ma jednak charakter fantazyjny jak i "St" w znaku "St. Ryłko" i przez to nie wymaga zastosowania zaostrzonych kryteriów ocennych w związku z wprowadzaniem odbiorców w błąd poprzez współistnienie w obrocie znaków towarowych "St. Ryłko" oraz "Ryłko". Skarżący wskazał ponadto, że galanteria skórzana oraz odzież są najczęściej sprzedawane w tych samych punktach handlowych czy sklepach, jak przez Internet oraz w sklepach wielkopowierzchniowych. Jednakże w takich centrach handlowych czy sklepach wielkopowierzchniowych, zdaniem Skarżącego, przeciętny konsument rzadko ma możliwość jednoczesnego porównania znaków, czego organ nie wziął pod uwagę oceniając podobieństwo towarów i tym samym naruszył zasady oceny ryzyka kontuzji. Zdaniem Skarżącego, galanteria oraz odzież są to towary komplementarne, sprzedawane najczęściej w tych samych punktach handlowych, mają to samo przeznaczenie, służą do ubierania się, często są wytwarzane przez to samo przedsiębiorstwo, a potencjalni odbiorcy są tożsami, dlatego towary te są podobne.
Skarżący podkreślił, że całościowe wrażenie wywierane przez sporne oznaczenie "St. Ryłko", w zakresie galanterii skórzanej w kl. 18, w odniesieniu do jego wcześniejszego oznaczenia "RYŁKO", dla odzieży w kl. 25, spowoduje, iż odbiorcy będą mylnie twierdzili, że towary nimi oznaczane pochodzą z tego samego źródła lub co najmniej z przedsiębiorstw powiązanych gospodarczo.
W odpowiedzi na skargę UP wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Rozpoznając sprawę Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa w sposób uzasadniający jej uchylenie.
Sąd zgadza się ze stanowiskiem UP, że Wnioskodawca wykazał się interesem prawnym w niniejszej sprawie. Jak słusznie wskazał UP, obecność w obrocie znaku myląco podobnego do znaku przeciwstawionego naruszałoby chroniony prawem monopol używania wcześniejszego znaku towarowego. Nie budzi zatem wątpliwości, że rozstrzygnięcie zapadłe w przedmiotowej sprawie będzie miało wpływ na sytuację prawną Wnioskodawcy w zakresie funkcjonowania w obrocie należącego do niego znaku towarowego "RYŁKO".
Podstawę prawną wniosku o unieważnienie w części prawa ochronnego na sporny znak towarowy, stanowił art. 132 ust. 2 pkt 2 P.w.p. Jak wynika z tego przepisu, nie udziela się prawa ochronnego na znak towarowy identyczny lub podobny do znaku towarowego, na który udzielono prawa ochronnego lub zgłoszonego w celu uzyskania prawa ochronnego (o ile na znak taki zostanie udzielone prawo ochronne) z wcześniejszym pierwszeństwem na rzecz innej osoby dla towarów identycznych lub podobnych, jeżeli zachodzi ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd, które obejmuje w szczególności ryzyko skojarzenia znaku ze znakiem wcześniejszym. Przytoczony przepis ma zatem zastosowanie w danym stanie faktycznym wówczas, gdy łącznie spełnione zostały trzy przesłanki: podobieństwo lub identyczność znaków towarowych, podobieństwo lub identyczność towarów lub usług, do oznaczania których przeznaczone są dane znaki oraz istnienie ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd co do źródła pochodzenia oznaczanych towarów lub usług, polegającego w szczególności na skojarzeniu znaku zgłoszonego ze znakiem wcześniejszym. Nie każde zatem podobieństwo pomiędzy znakami powoduje niedopuszczalność rejestracji znaku towarowego, lecz takie, które nawet potencjalnie mogłoby wprowadzać odbiorców w błąd, co do pochodzenia towarów i usług, w szczególności poprzez ryzyko skojarzenia między znakami. Oznacza to, że w świetle art. 132 ust. 2 pkt 2 P.w.p., niedopuszczalna jest rejestracja znaku towarowego, gdyby w jej wyniku powstało prawo, którego zakres pokrywałby się chociaż częściowo z zakresem prawa z rejestracji z wcześniejszym pierwszeństwem.
W niniejszej sprawie Wnioskodawca wniósł o unieważnienie prawa ochronnego na sporny znak towarowy w części dotyczącej wszystkich towarów z kl. 25 oraz galanterii skórzanej z kl. 18. Sporny znak towarowy przeznaczony był do oznaczanie m.in. towarów z kl. 25, tj.: obuwia oraz elementów składowych obuwia, a także odzieży oraz towarów - z kl. 18 tj.: galanterii skórzanej. UP, w związku ze zgodą Uprawnionego na unieważnienie prawa ochronnego na sporny znak towarowy w zakresie odzieży z kl. 25, w zaskarżonej decyzji unieważnił prawa ochronnego na sporny znak towarowy w części dotyczącej odzieży z kl. 25, w pozostałym zakresie, tj.: w zakresie obuwia oraz elementów składowych obuwia z kl. 25 oraz galanterii skórzanej z kl. 18, oddalił wniosek. Skarżący zaskarżył przedmiotową decyzję w części dotyczącej oddalenia wniosku w zakresie unieważnienia prawa ochronnego na sporny znak towarowy na galanterię skórzaną w kl. 18.
W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że przystępując do porównania znaków towarowych należy najpierw ocenić podobieństwo lub identyczność towarów lub usług, do oznaczania których służą porównywane znaki. Dopiero przesądzenie o jednorodzajowości towarów lub usług implikuje konieczność dokonania porównania oznaczeń. W celu dokonania oceny podobieństwa towarów lub usług należy uwzględnić wszystkie istotne czynniki charakteryzujące wzajemny stosunek, w którym mogą one pozostawać. Czynniki te obejmują w szczególności charakter towarów bądź usług, ich przeznaczenie, sposób używania towarów, sposób i miejsca ich sprzedaży lub świadczenia usług, jak również to, czy te towary bądź usługi konkurują ze sobą czy też się uzupełniają.
W niniejszej sprawie chodzi o ocenę podobieństwa pomiędzy galanterią skórzaną z kl. 18, do której oznaczania przeznaczony jest sporny znak towarowy i konfekcji lekkiej męskiej i damskiej, w tym wyrobów z dzianiny, spodni, garsonek i konfekcji ciężkiej męskiej i damskiej, w tym płaszczy, kurtek, sztucznych futer z kl. 25, do oznaczania których przeznaczony jest przeciwstawiony znak towarowy.
Zdaniem Sądu, UP, dokonując oceny podobieństwa towarów, do których oznaczania, przeznaczone są porównywane znaki, w zakresie spornym w niniejszej sprawie, naruszył zasadę prawdy obiektywnej oraz zasadę swobodnej oceny dowodów w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ocena powyższa jest bowiem, zdaniem Sądu, zbyt pobieżna i ogólnikowa podczas gdy wzajemna zależność w jakiej pozostają porównywane towary zwłaszcza ta część galanterii skórzanej która często stanowi zdobnicze dodatki do odzieży, jest znacznie bardziej złożona niż przedstawił to organ. UP uznał, że mianem galanterii skórzanej określa się wytworzone ze skóry drobne przedmioty stanowiące zwykle zdobnicze dodatki do odzieży, tj.: portfele, etiu, torebki, teczki, walizki, paski. W ocenie UP przedmioty te wiążą się w pewien sposób z odzieżą - stanowią do niej dodatek, jednakże związek ten jest na tyle luźny, iż brak jest podstaw, aby uznać te towary za podobne w rozumieniu art. 132 ust. 2 pkt 2 P.w.p. W ocenie Sądu jednak, nie w każdym przypadku ten związek jest tak luźny, iż brak jest podstaw, aby uznać te towary za podobne, na co wskazuje orzecznictwo sądów unijnych, jak np. wyrok z 1 marca 2005 r., w sprawie T-169/03, w którym Sąd Pierwszej Instancji dokonał oceny podobieństwa toreb damskich i obuwia damskiego, a więc konkretnego towaru z kl. 18 oraz towaru z kl. 25. Podstawowym mankamentem dokonanej przez UP oceny podobieństwa ww. towarów jest fakt, że organ pomimo, iż wymienił niektóre towary zaliczane do kategorii zbiorczej galanterii skórzanej, to jednak nadal wymienione towary traktuje i ocenia zbiorczo. Tymczasem specyfika, każdego z tych towarów, związana ze sposobem ich użycia oraz znaczeniem jakie mogą im przypisywać konsumenci wymaga, aby podobieństwo każdego z wymienionych przez UP towarów do towarów przeciwstawionego znaku, analizowane było odrębnie, tak aby organ przedstawił swoje stanowisko odnośnie każdego z tych towarów.
Należy zauważyć, że UP, przedstawiając swoje stanowisko nie przesądził jednoznacznie, że odzież oraz galanteria skórzana są sprzedawane w odrębnych wyspecjalizowanych sklepach - odzieżowych oraz galanteryjnych, lub też w odrębnych działach sklepów wielkopowierzchniowych, lecz zaznaczył, że zwykle tak jest, przyjmując jednocześnie, że możliwa jest sprzedaż tych towarów w tych samych sklepach, czy też działach sklepów. Organ uznał też, że zwykle odzież oraz galanteria skórzana są wykonywane przez odmienne wyspecjalizowane przedsiębiorstwa, nie wykluczając zatem, iż mogą być wykonywane przez te same przedsiębiorstwa. UP nie wykluczył zatem takiego sposobu sprzedaży czy też wytwarzania porównywanych towarów, który może mieć wpływ na ocenę podobieństwa porównywanych towarów, jednak nie uwzględnił tej okoliczności w swojej analizie porównawczej.
Ponadto UP stwierdził, że wiele towarów, w szczególności z branży odzieży i mody, może spełniać jednocześnie ich podstawową funkcję oraz funkcję estetyczną jednakże uznał, że okoliczność ta sama w sobie nie może prowadzić konsumenta do przekonania, że towary te pochodzą z tego samego przedsiębiorstwa lub z przedsiębiorstw powiązanych gospodarczo. Organ jednak nie zwrócił uwagi, że ta właśnie funkcja może stanowić płaszczyznę decydującą o podobieństwie porównywanych towarów (odzieży i galanterii skórzanej służącej jako zdobniczy dodatek do odzieży). UP prawidłowo wskazał, że zasadniczym przeznaczeniem konfekcji jest okrywanie ludzkiego ciała, podczas, gdy galanteria skórzana w pierwszej kolejności ma charakter zdobniczy, są to zatem towary o odmiennym charakterze, różniące się także w zakresie sposobu ich użycia. Organ zbyt pochopnie jednak uznał, że wspomniana funkcja estetyczna sama w sobie nie może prowadzić konsumenta do przekonania, że towary te pochodzą z tego samego przedsiębiorstwa lub z przedsiębiorstw powiązanych gospodarczo, podczas gdy kwestię tę należało rozważyć w odniesieniu do poszczególnych grup konsumentów będących odbiorcami porównywanych towarów. UP uznał, że grono odbiorców porównywanych towarów pokrywa się i jest to ogół polskich konsumentów. Tymczasem odbiór porównywanych towarów przez różne grupy konsumenckie może być bardzo zróżnicowany. Z całą pewnością dla pewnej kategorii odbiorców tych towarów funkcja odzieży nie będzie się jedynie ograniczała do okrywania ludzkiego ciała, lecz będzie podstawowym czynnikiem tworzącym zewnętrzny wizerunek konsumenta, a w tym aspekcie, w ścisłej relacji z odzieżą mogą pozostawać niektóre towary zaliczane do galanterii skórzanej służące jako zdobniczy dodatek do odzieży. Taka relacja i jej znaczenie dla poszczególnych konsumentów, a poprzez to odbiór porównywanych towarów będzie zależny od konsumenta. Istotne znaczenie w tej kwestii będzie miała okoliczność, że niektóre porównywane towary są często sprzedawane w tych samych punktach sprzedaży, co może przyczynić się do tego, że konsument, który dostrzega ścisły związek pomiędzy tymi towarami, w sytuacji gdy będą one oznaczone podobnymi znakami towarowymi, może uznać, że są one wyprodukowane przez to samo przedsiębiorstwo lub przez przedsiębiorstwa powiązane ekonomicznie.
W wyroku z 11 lipca 2007 r. w sprawie T-443/05 Sąd Pierwszej Instancji stwierdził, że: "Takie towary bowiem jak obuwie, odzież, nakrycia głowy lub torebki mogą pełnić poza ich funkcją podstawową powszechnie uznaną funkcję estetyczną, przyczyniając się jako całość do stworzenia zewnętrznego wizerunku danego konsumenta. Dokonując oceny, w jaki sposób należy postrzegać związki łączące te towary, należy uwzględnić dążenie do spójnego przedstawienia ich zewnętrznego wizerunku, co obejmuje dopasowanie jego części składowych w ramach procesu ich tworzenia lub nabycia. Koordynacja tego typu może mieć znaczenie w szczególności pomiędzy odzieżą, obuwiem i okryciami głowy, należącymi do klasy 25 i różnymi dodatkami do ubrań, które je uzupełniają, jak na przykład torebki, należące do klasy 18. Taka ewentualna koordynacja zależy od danego konsumenta, rodzaju zajęcia, dla którego ten wizerunek zewnętrzny został stworzony (praca, sport czy w szczególności czas wolny), lub też zabiegów marketingowych podmiotów gospodarczych w tym sektorze. Ponadto fakt, że towary te są często sprzedawane w tych samych branżowych punktach sprzedaży, może ułatwić danemu konsumentowi dostrzeżenie ścisłego związku istniejącego pomiędzy nimi i wzmocnienie wrażenia, że towary te zostały wyprodukowane przez to samo przedsiębiorstwo.
Z tego wynika, że niektórzy konsumenci dostrzegają istnienie ścisłego związku pomiędzy odzieżą, obuwiem i nakryciami głowy należącymi do klasy 25 i dodatkami do ubrań, którymi są niektóre "wyroby ze skóry i imitacji skóry nieujęte w innych klasach", należące do klasy 18, wobec czego konsumenci ci mogą myśleć, że towary te zostały wyprodukowane przez to samo przedsiębiorstwo. W związku z tym towary (...), należące do klasy 25, i dodatki do ubrań, będące "wyrobami ze skóry i imitacji skóry nieujętymi w innych klasach", należącymi do klasy 18, wykazują stopień podobieństwa, którego nie można uznać za nieznaczny."
Rozpoznając ponownie sprawę UP dogłębnie rozważy relację porównywanych towarów: konkretnych towarów z zakresu galanterii skórzanej z kl. 18 oraz konfekcji lekkiej męskiej i damskiej, w tym wyrobów z dzianiny, spodni, garsonek i konfekcji ciężkiej męskiej i damskiej, w tym płaszczy, kurtek, sztucznych futer z kl. 25 w kontekście ich funkcji estetycznej kształtującej zewnętrzny wizerunek ich odbiorców i ustali czy dla pewnej grupy konsumentów galanteria skórzana bądź niektóre towary spośród galanterii skórzanej mogą być podobne do ww. odzieży z kl. 25. Stwierdzenie iż takie podobieństwo pomiędzy tymi towarami, bądź niektórymi z nich istnieje, w sytuacji gdy istnieje duże podobieństwo porównywanych znaków towarowych może mieć wpływ na istnienie ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd co do pochodzenia towarów oznaczonych porównywanymi znakami, w szczególności ryzyko skojarzenia porównywanych znaków.
Sąd zgadza się z oceną podobieństwa samych oznaczeń dokonaną przez UP, który uznał porównywane oznaczenia, będące słowno-graficznym znakami, za bardzo podobne. Należy podkreślić, że o ile przeciętny konsument normalnie postrzega znak towarowy jako całość i nie oddaje się badaniu jego różnych detali, to co do zasady najłatwiej zapamiętywane są dominujące i odróżniające go cechy. Dokonując analizy podobieństwa przedmiotowych oznaczeń UP trafnie uznał, iż dominującym elementem w obu znakach jest element słowny "Ryłko", który w znaku przeciwstawionym stanowi jedyny słowny element, a w znaku spornym jest poprzedzony dwuliterowym elementem "St.". Sąd zgadza się z organem, że elementy graficzne porównywanych znaków, jak i element "St." W spornym znaku, są na tyle mało charakterystyczne, że nie zmieniają sposobu postrzegania dominującego wyrazu "Ryłko". Oznacza to, jak słusznie stwierdził UP, duże podobieństwo porównywanych znaków towarowych na płaszczyźnie wizualnej i fonetycznej.
Sąd zgadza się również z UP, że na płaszczyźnie znaczeniowej porównywane znaki nie są podobne ze względu na fantazyjny charakter dominującego elementu słownego tych znaków – "Ryłko". Kwestia ta nie ma już istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, skoro UP uznał porównywane znaki towarowe za bardzo podobne, czego też nie kwestionuje Skarżący. Na marginesie zatem można dodać, że fakt, iż słowo "Ryłko", stanowi nazwisko osób związanych z podmiotami będącymi stronami sporu oraz element firmy Skarżącego, na co wskazał UP, nie nadaje temu słowu słownikowego znaczenia w odniesieniu do towarów, do których oznaczania służą porównywane znaki towarowe.
Sąd zgadza się zatem z dokonaną przez UP, całościową oceną podobieństwa porównywanych znaków towarowych, nie można natomiast zaakceptować naruszającego zasadę prawdy materialnej (art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a.), jak i swobodnej oceny dowodów (art. 80 K.p.a.), porównania towarów oznaczanych obydwoma znakami towarowymi, jak i zbyt ogólnie określonego kręgu odbiorców tych towarów. Powyższe wady mogły mieć istotny wpływ na ocenę ryzyka wprowadzenie odbiorców tych towarów w błąd co do źródła ich pochodzenia.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 z późn. zm.), orzekł jak w sentencji.
O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200, w zw. z art. 205 § 2 i art. 209 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło