VI SA/Wa 800/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jakub Linkowski Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Protokolant spec. Marcin Just po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2018 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Krajowej Komisji Kwalifikacyjnej Izby Architektów Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie nadania uprawnień budowlanych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Okręgowej Komisji Kwalifikacyjnej [...] Okręgowej Izby Architektów z dnia [...] listopada 2017 r.; 2. zasądza od Krajowej Komisji Kwalifikacyjnej Izby Architektów Rzeczypospolitej na rzecz skarżącego M. W. 200 (dwieście) zł tytułem kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. W związku z prowadzonym postępowaniem kwalifikacyjnym o uzyskanie uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej do projektowania w ograniczonym zakresie, Okręgowa Komisja Kwalifikacyjna [...] Okręgowej Izby Architektów RP odmówiła Panu M. W., zwanemu dalej "Skarżącym", nadania uprawnień z powodu braku wymaganego wykształcenia i wydała decyzję odmawiającą nadania uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej do projektowania w ograniczonym zakresie bez przeprowadzania egzaminu. Podstawą faktyczną odmowy był stwierdzony przez organ I instancji brak wymaganego wykształcenia. Organ ten ustalił, że skarżący ukończył jednolite studia magisterskie na [...] - Szkoła Wyższa w S. na kierunku budownictwo uzyskując tytuł zawodowy inżyniera oraz drugi stopień studiów na wydziale Budownictwa i Architektury Politechniki [...] w [...] na kierunku budownictwo, uzyskując tytuł zawodowy magister inżynier. W ocenie organu I instancji wykształcenie skarżącego nie spełnia wymogów wynikających z załącznika nr 2 do Rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 11 września 2014 r. w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie (Dz.U. z 2014 r., poz. 1278), zwanych dalej "Rozporządzeniem". Ponadto organ zbadał zakres studiów skarżącego stwierdzając na podstawie informacji zawartych w suplemencie do dyplomu, że nie posiada on wykształcenia umożliwiającego ubieganie się o uprawnienia w specjalności architektonicznej. Jak wskazał organ I instancji w uzasadnieniu, dokonana została analiza załącznika nr 2 do Rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 29 września 2011 r. w sprawie standardów kształcenia dla kierunków architektura i weterynaria, określającego ramowe treści kształcenia studiów pierwszego oraz drugiego stopnia na kierunku architektura. W tym kontekście, organ I instancji zbadał, czy informacje zawarte w karcie przebiegu studiów wykazują, że nie mniej niż jedna trzecia programu studiów określonego w punktach ECTS lub liczbie godzin zajęć, obejmuje zajęcia kształtujące wiedzę i umiejętności odnoszące się do zakresu kierunku studiów. Od powyższej decyzji skarżący złożył odwołanie do Krajowej Komisji Kwalifikacyjnej. Zaskarżoną decyzją Krajowa Komisja Kwalifikacyjna utrzymała w całości w mocy decyzję odmawiającą Panu M. W. nadania uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej do projektowania w ograniczonym zakresie bez przeprowadzania egzaminu. Komisja stwierdziła, że rozstrzygnięcie organu I instancji - wydanie decyzji o odmowie nadania uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej do projektowania w ograniczonym zakresie, bez przeprowadzenia egzaminu, jest prawidłowe. Organ stanął na stanowisku, iż skarżący nie spełnił wymogu wykształcenia w postaci jednoczesnego spełnienia obydwu przesłanek wymienionych w § 5 ust. 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 11 września 2014 r. w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie (Dz.U. z 2014 r. poz. 128). Zdaniem organu odwoławczego, powyższy przepis w sposób jednoznaczny nadaje komisjom kwalifikacyjnym uprawnienie do badania wykształcenia kandydatów w dwóch aspektach tj. badania nazwy kierunku studiów lub zakresu zajęć kształtujących wiedzę i umiejętności, odnoszące się do wnioskowanej specjalności uprawnień budowlanych albo badania obydwu tych przesłanek łącznie. Skarżący złożył skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze podniósł, że Krajowa Komisja Kwalifikacyjna w sposób nieprawidłowy ustaliła, że jego wykształcenie nie uprawnia go do ubiegania się o nadanie uprawnień budowalnych w specjalności architektonicznej w ograniczonym zakresie, bez egzaminu. W szczególności wskazał na błędną wykładnię § 5 ust 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Rozwoju w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie. Ponadto podniósł, że organ w sposób nieprawidłowy ustalił, że mniej niż jedna trzecia programu studiów Skarżącego określonego w punktach ECTS obejmuje zajęcia kształtujące wiedzę i umiejętności odnoszące się do zakresu kierunku studiów, a tym samym skarżący spełnia wszelkie przesłanki do zakwalifikowania do egzaminu na uprawnienia budowlane w specjalności architektonicznej w ograniczonym zakresie. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest zasadna, gdyż organy samorządu architektów – Okręgowa Komisja Kwalifikacyjna [...] Okręgowej Izby Architektów RP w decyzji z dnia [...] listopada 2017 r. oraz Krajowa Komisja Kwalifikacyjna w zaskarżonej decyzji dopuściły się mającego wpływu na treść rozstrzygnięcia naruszenia prawa materialnego – niewłaściwej interpretacji art. 12 ust. 2 ustawy – Prawo budowlane (Dz.U. z 2016 r. poz. 290 tj. ze zm.) w zw. z § 5 ust. 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 11 września 2014 r. w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie (Dz.U. z 2014 r. poz. 128). W obowiązującym porządku prawnym, zgodnie z art. 12 ust 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r. poz. 290 tj. ze zm.) samodzielne funkcje techniczne w budownictwie mogą wykonywać wyłącznie osoby posiadające odpowiednie wykształcenie techniczne i praktykę zawodowa, dostosowane do rodzaju, stopnia skomplikowania działalności i innych wymagań związanych z wykonywaną funkcją. Tym samym wykształcenie, jak i przebieg praktyki zawodowej może być oceniany w toku postępowania kwalifikacyjnego prowadzonego przez ograny samorządu zawodowego obu instancji w świetle powyższej normy. Zgodnie z rozporządzeniem wykonawczym - § 5 ust 2 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 11 września 2014 r. w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie (Dz.U. z 2014 r., poz. 1278), kwalifikowania i weryfikacji wykształcenia za odpowiednie lub pokrewne dla danej specjalności oraz zakresu uprawnień budowlanych izba dokonuje przez stwierdzenie zgodności ukończonego kierunku studiów z kierunkiem studiów odpowiednim lub pokrewnym dla specjalności uprawnień budowlanych określonym w wykazie stanowiącym załącznik nr 2 do rozporządzenia, na podstawie dyplomu ukończenia studiów i suplementu do dyplomu albo wypisu z przebiegu studiów potwierdzonego przez kierownika podstawowej jednostki organizacyjnej uczelni. Jak natomiast stanowi § 5 ust 4 rozporządzenia, wymóg ukończenia studiów na kierunku odpowiednim lub pokrewnym dla poszczególnych specjalności uprawnień budowlanych uznaje się za spełniony, jeżeli: 1) nazwa kierunku studiów jest zgodna z określeniem zakresu kierunku studiów, wskazanym w załączniku nr 2 do rozporządzenia, lub 2) informacje zawarte w suplemencie do dyplomu albo wypisie z przebiegu studiów potwierdzonym przez kierownika podstawowej jednostki organizacyjnej uczelni wskazują, iż nie mniej niż jedna trzecia programu studiów określonego w punktach ECTS, o których mowa w ustawie z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym, lub liczbie godzin zajęć obejmuje zajęcia kształtujące wiedzę i umiejętności odnoszące się do zakresu kierunku studiów. Sąd doszedł do przekonania o nieprawidłowej interpretacji powyższego przepisu przez organy samorządu architektów I oraz II instancji, według których "powyższy przepis w sposób jednoznaczny nadaje komisjom kwalifikacyjnym uprawnienie do badania wykształcenia kandydatów w dwóch aspektach tj. badania nazwy kierunku studiów lub zakresu zajęć kształtujących wiedzę i umiejętności, odnoszące się do wnioskowanej specjalności uprawnień budowlanych albo badania obydwu tych przesłanek łącznie". Do takiego wniosku nie uprawnia w szczególności użycie przez ustawodawcę alternatywy rozłącznej "lub", która przesądza o tym, że do wykonywania specjalności architektonicznej w ograniczonym zakresie, o co ubiega się skarżący, wystarczające jest spełnienie jednej spośród dwóch wskazanych w ww. przepisie przesłanek. W ocenie organów samorządu architektów, badanie wykształcenia skarżącego poprzez pryzmat przepisów powszechnie obowiązujących w tym zakresie tj. przepisów, które regulują minimalny poziom wykształcenia niezbędny do wykonywania zawodu architekta wykazała, że nie spełnia on warunku wykształcenia, a tym samym, wbrew twierdzeniu skargi, nie może ubiegać się o nadanie uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej. Organy stanęły na słusznym co do zasady stanowisku, że legitymowanie się odpowiednimi kwalifikacjami zawodowymi, popartymi stosownym wykształceniem wymaganym dla danej specjalności - wymaga posiadana kwalifikacji ściśle określonych w przepisach prawa bowiem stanowi to gwarancję profesjonalnego wykonywania nadanych uprawnień. Nie można się jednak zgodzić, aby w świetle obowiązującego prawa wykształcenie skarżącego nie było wystarczające do nadania mu uprawnień w specjalności, o którą się ubiega, gdyż, jak zostało wyżej wykazane, spełnił on swoim wykształceniem przesłankę wskazaną w § 5 ust 4 pkt 1 rozporządzenia. Podkreślenia wymaga, że przepisy krajowe stanowią realizację wymagań unijnych określonych w przepisach dyrektywy 2005/36/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 7 września 2005 r. w sprawie uznawania kwalifikacji zawodowych. Dyrektywa ta, w art. 46 stanowi, że kształcenie architekta obejmuje, co najmniej pięcioletnie studia w pełnym wymiarze godzin na uniwersytecie lub w porównywalnej instytucji edukacyjnej zakończone zdaniem egzaminu na poziomie uniwersyteckim lub, co najmniej czteroletnie studia w pełnym wymiarze godzin na uniwersytecie lub w porównywalnej instytucji edukacyjnej zakończone zdaniem egzaminu na poziomie uniwersyteckim wraz z zaświadczeniem potwierdzającym pomyślne ukończenie dwuletnich praktyk zawodowych. W myśl art. 46 ust 1 Dyrektywy kształcenie musi odbywać się na poziomie studiów wyższych, których podstawowym przedmiotem jest architektura i których program w równoważnym stopniu uwzględnia teoretyczne i praktyczne aspekty kształcenia architekta oraz gwarantuje uzyskanie wskazanych w tym przepisie zakresów wiedzy i umiejętności. Stwierdzenie organów I i II instancji, iż skarżący nie nabył stosownego wykształcenia, gdyż dla specjalności budowlanej: architektoniczna w ograniczonym zakresie architektura musi być głównym przedmiotem studiów, jest przesłanką pozaprawną, nie znajdującą uzasadnienia ani w porządku prawa krajowego, ani też w wyżej cytowanej normie Dyrektywy unijnej, której postulaty zostały wprowadzone do przepisów ustawowych oraz znajdują swoje odzwierciedlenia w przepisie wykonawczym, którego wadliwa interpretacja jest zasadniczą przesłanką uchylenia obydwu wydanych w sprawie decyzji. Na obecnym etapie sprawy rolą organów samorządowych będzie ocena całokształtu pozostałych wymogów ustawowych koniecznych dla rozpoznania wniosku skarżącego o nadanie stosownych uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej. Z uwagi na powyższe, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) uchylił decyzje wydane w kontrolowanej sprawie. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 powołanej ustawy.