VI SA/Wa 801/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Protokolant ref. staż. Katarzyna Smaga po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi R. J. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24 w związku z art. 109 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 ze zm.) – dalej ustawa o świadczeniach oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kpa., po rozpatrzeniu odwołania R. J. – skarżącego w niniejszej sprawie, utrzymał w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] grudnia 2010 r. stwierdzającą objęcie skarżącego obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej w okresie od [...] października 2003 r. do [...] lipca 2010 r. Do wydania powyższych rozstrzygnięć doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] wystąpił z wnioskiem o wydanie decyzji dotyczącej objęcia obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym skarżącego, z tytułu prowadzonej przez niego pozarolniczej działalności gospodarczej. W trakcie prowadzonego postępowania wyjaśniającego ZUS ustalił, iż skarżący obowiązkowo podlegał ubezpieczeniom społecznym z tytułu zatrudnienia na podstawie stosunku pracy w okresie od [...] maja 1999 r. do [...] sierpnia 2005 r. w P., od [...] września 2005 r. do [...] kwietnia 2007 r. w P., od [...] maja 2007 r. do [...] maja 2008 r. w S.. Ustalono również, że od [...] czerwca 2008 r. skarżący jest funkcjonariuszem Służby Więziennej i z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej podlega tylko obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu. Dyrektor Oddziału Wojewódzkiego NFZ w dniu [...] grudnia 2010 r. wydał decyzję w sprawie stwierdzenia objęcia obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym skarżącego z tytułu prowadzonej przez niego pozarolniczej działalności gospodarczej na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez Urząd Miasta [...] pod nr [...] oraz Urząd Gminy [...] pod nr [...] w okresie od [...] października 2003 r. do dnia [...] lipca 2010 r. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ wskazał między innymi, że skarżący w okresie objętym ww. decyzją posiadał zarejestrowaną pod nr [...] działalność gospodarczą od [...] października 2003 r. do [...] lipca 2010 r., dlatego wyjaśnienia skarżącego zawarte w piśmie z 15 listopada 2011 r., uzasadniające, w jego ocenie, okres podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu do [...] sierpnia 2009 r., nie zasługują na uwzględnienie. Organ wskazał, że od dnia [...] września 2008 r., tylko wpis do ewidencji działalności gospodarczej o zawieszeniu bądź wyrejestrowaniu przedmiotowej działalności może wywołać skutki prawne w sferze obowiązku podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Podkreślono nadto, że powody, dla których przedsiębiorca przez jakiś czas nie wykonuje działalności gospodarczej są obojętne dla ubezpieczenia obowiązkowego, bowiem jedynie jego wolą jest to, czy działalność tę prowadzi, czy też nie. Od decyzji z [...] grudnia 2010 r. skarżący złożył odwołanie, w którym wniósł o uznanie dokonanych zgłoszeń wyrejestrowania na druku ZUS ZWPA i ZUS ZWUA od dnia [...] września 2009 r., załączając ww. druki wraz z potwierdzeniem ich przesłania do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia (Prezes NFZ) decyzją z [...] lutego 2011 r. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego NFZ. Wyjaśnił, iż w myśl art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c) ustawy o świadczeniach, w brzemieniu obowiązującym do dnia 20 września 2008 r., obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi. Z kolei zgodnie z ww. przepisem, obowiązującym od dnia 20 września 2008 r., obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi, z wyłączeniem osób, które zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej. Prezes NFZ wskazał, że definicję osoby prowadzącej pozarolniczą działalność określa art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.) – dalej usus., obowiązujący do dnia 20 września 2008 r. w brzmieniu: "osoby prowadzące działalność pozarolniczą - od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności", a od dnia 20 września 2008 r., w brzmieniu: "osoby prowadzące pozarolniczą działalność - od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej". Prezes NFZ podał, wskazując na okresy prowadzenia przez skarżącego indywidualnej działalności gospodarczej, wykreślonej z rejestru [...] lipca 2010 r., pozostawanie w stosunku zatrudnienia w podanych przez ZUS okresach oraz zatrudnienie od dnia [...] czerwca 2008 r. do chwili obecnej w Służbie Więziennej, że stosownie do art. 82 ust. 1 ustawy o świadczeniach obowiązującym od dnia 1 października 2004 r., w przypadku, gdy ubezpieczony uzyskuje przychody z więcej niż z jednego tytułu do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, o którym mowa w art. 66 ust. 1 tej ustawy, składka na ubezpieczenie zdrowotne opłacana jest z każdego z tych tytułów odrębnie. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący podkreślił, że zgłosił zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej na drukach ZUS ZWPA i ZUS ZWUA w obowiązującym terminie 7 dni, po wcześniejszym uzyskaniu informacji w tym zakresie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych Oddział [...]. W odpowiedzi na skargę Prezes Narodowego Funduszy Zdrowia wnosząc o jej oddalenie podtrzymał dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja jak również utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji nie naruszają prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. W działaniu organów rozstrzygających w niniejszej sprawie, Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do niego przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca. Mając na uwadze przywołaną przez skarżącego argumentację wydaje się być zasadnym wyjaśnienie, iż kompetencje sądu administracyjnego sprowadzają się do oceny zgodności zaskarżonego rozstrzygnięcia z przepisami prawa materialnego i procesowego na dzień jego wydania i tym samym względy celowościowe, czy też słusznościowe pozostają bez znaczenia dla oceny prawidłowości zaskarżonego aktu. Podstawę materialno - prawną zaskarżonej decyzji stanowi z art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c) ustawy o świadczeniach, zgodnie z którym obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi. Obowiązek taki, stosownie do art. 69 ust. 1 ww. ustawy powstaje i wygasa w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniach społecznych. Na podstawie art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby prowadzące pozarolniczą działalność od dnia rozpoczęcia do dnia zaprzestania wykonywania takiej działalności. W myśl art. 8 ust. 6 pkt 1 usus. za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą uważa się osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów o działalności gospodarczej lub innych przepisów szczególnych. Należy wskazać, iż czas objęcia obowiązkiem ubezpieczenia społecznego tych osób, a więc także ubezpieczeniem zdrowotnym, jest tożsamy z czasem prowadzenia działalności gospodarczej w oparciu o przepisy o działalności gospodarczej lub inne przepisy szczególne. Nie jest przy tym istotne, czy uzyskuje się z niej przychody. Z akt sprawy wynika, iż skarżący prowadził pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie zaświadczenia wydanego przez Wójta Gminy [...] w dniu [...] marca 2010 r., pod nr wpisu [...] z datą rozpoczęcia działalności [...] października 2003 r. (do [...] marca 2010 r. - wpis pod numerem [...] Urzędu Miasta [...], wykreślony ze względu na zmianę miejsca zamieszkania). Powyższy wpis został wykreślony w dniu [...] lipca 2010 r. z ewidencji działalności gospodarczej, co potwierdza decyzja nr [...] z dnia [...] lipca 2010 r. wydana przez Wójta Gminy [...]. Z kolei skarżący wyjaśnił, że zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej, zgłaszając ten fakt w ZUS Oddział w [...] w dniu [...] września 2009 r. na drukach ZUS ZWPA oraz ZUS ZWUA. Zauważyć należy, że skarżący zgłosił powyższe jedynie w ZUS. Natomiast nie dokonał zgłoszenia zaprzestania prowadzenia działalności w Urzędzie Gminy [...]. Dodatkowo na dowód tego, iż nie prowadził działalności od momentu zgłoszenia do ZUS zaprzestania prowadzenia działalności na druku ZUS ZWPA i ZUS ZWUA do momentu całkowitej likwidacji działalności potwierdzonej decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2010 r., przekazał deklaracje VAT za okres od września 2009 r. do lipca 2010 r. z których wynika, że od momentu zgłoszenia zaprzestania prowadzenia działalności, aż do jej likwidacji nie ma żadnych, obrotów zarówno po stronie przychodów jak i po stronie zakupów. W okresach podlegania przez skarżącego obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego, ustalonych przez ZUS w oparciu o przepisy ustawy o świadczeniach, ustawy o powszechnym ubezpieczeniu w NFZ oraz ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym, obowiązywały kolejno trzy ustawy zawierające unormowania dotyczące kwestii powyższego obowiązku, a mianowicie: w art. 8 ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej, (Dz. U. Nr 41, poz. 324 ze zm.), w art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. - Prawo działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 101, poz.1178 ze zm.) i w art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2007 r. Nr 155, poz. 1095 ze zm.). Dopuszczono w nich możliwość podjęcia działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę będącego osobą fizyczną dopiero po uzyskaniu wpisu do ewidencji działalności gospodarczej (wg pierwszej ustawy - po zgłoszeniu działalności do takiej ewidencji). Jednocześnie na skutek zaistnienia domniemania faktycznego, jakim jest określenie w organie ewidencyjnym daty rozpoczęcia prowadzenia działalności, ciężar jego obalenia spoczywa na ubezpieczonym, poprzez przedstawienie dowodów przeciwnych domniemaniu. Organ administracyjny ma obowiązek przeprowadzenia dowodów z twierdzeń i pism składanych przez ubezpieczonego oraz ma obowiązek całościowej oceny wiarygodności i mocy dowodowej materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie (podobnie wypowiedział się SN w wyroku z dnia 23 marca 2006 r., I UK 220/05, publ. OSNP 2007/5-6/83). Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ oraz Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia prawidłowo wskazali, że skarżący podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, w okresie od dnia [...] października 2003 r. do [...] lipca 2010 r., czemu dali wyraz w swoich rozstrzygnięciach potwierdzających fakt objęcia skarżącego obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w ww. okresie. Zgodnie bowiem z art. 109 ust. 2 ustawy o świadczeniach, sprawy z zakresu wymierzania i pobierania składek na ubezpieczenie zdrowotne należą do właściwości organów ubezpieczeń społecznych. Czym innym jest kwestia objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym, a czym innym kwestia obowiązku płacenia składki na ubezpieczenie zdrowotne. Okresy prowadzenia działalności gospodarczej, podlegania obowiązkowi ubezpieczenia z tytułu prowadzenia tej działalności oraz ubezpieczenia z tego tytułu nie są tożsame znaczeniowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 5 grudnia 2006 r. (sygn. akt VII SA/Wa 1656/06) wskazał, że Narodowy Fundusz Zdrowia nie jest instytucją władną do orzekania o obowiązku odprowadzania składek na jakiekolwiek ubezpieczenie ani też do pobierania tych składek, gdyż należy to do kompetencji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Innymi słowy decyzja wydana przez Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ jest potwierdzeniem objęcia skarżącego obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w formie i czasie w niej wskazanymi. Reasumując, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, osoba fizyczna prowadzi działalność od dnia jej zarejestrowania do dnia jej wykreślenia z ewidencji działalności gospodarczej. W ocenie Sądu organ prawidłowo ustalił w jakich okresach skarżący podlegał obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej. Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu, skargę należało oddalić. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.