VI SA/Wa 801/18
WyrokWSA w Warszawie2018-09-25
Skład orzekający: Sławomir Kozik, Grzegorz Nowecki, Andrzej Wieczorek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ukończenie studiów drugiego stopnia na kierunku architektura, połączone z ukończeniem studiów pierwszego stopnia na kierunku budownictwo, spełnia wymogi dotyczące wykształcenia do nadania uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej do projektowania bez ograniczeń, zgodnie z przepisami prawa polskiego i dyrektywami unijnymi?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy administracji naruszyły przepisy postępowania w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Organy błędnie ustaliły stan faktyczny i nie wyjaśniły wszystkich istotnych okoliczności, w szczególności dotyczących zakresu wykształcenia skarżącego i liczby uzyskanych punktów ECTS, a także nieprawidłowo zinterpretowały przepisy prawa materialnego w kontekście dyrektyw unijnych. Sąd wskazał, że organy powinny rozważyć całokształt dorobku skarżącego oraz zastosować zasady rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony.Stan faktyczny
Skarżący T. B. złożył wniosek o nadanie uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej do projektowania bez ograniczeń. Okręgowa Komisja Kwalifikacyjna odmówiła nadania uprawnień, uznając, że skarżący nie spełnia wymogów dotyczących wykształcenia, ponieważ nie ukończył studiów pierwszego stopnia na kierunku architektura. Krajowa Komisja Kwalifikacyjna utrzymała tę decyzję w mocy. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędną wykładnię przepisów dotyczących wymaganego wykształcenia.Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Krajowej Komisji Kwalifikacyjnej oraz poprzedzającą ją decyzję Okręgowej Komisji Kwalifikacyjnej i zasądził od Krajowej Komisji Kwalifikacyjnej na rzecz T. B. zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Kozik Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Nowecki (spr.) Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant spec. Iwona Sumikowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 września 2018 r. sprawy ze skargi T. B. na decyzję Krajowej Komisji Kwalifikacyjnej Izby Architektów Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie nadania uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Okręgowej Komisji Kwalifikacyjnej [...] Okręgowej Izby Architektów Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] listopada 2017 r., 2. zasądza od Krajowej Komisji Kwalifikacyjnej Izby Architektów Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz T. B. kwotę 680 zł (sześćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Krajowa Komisja Kwalifikacyjna Izby Architektów RP – dalej jako "Komisja Krajowa" decyzją nr [...] znak: [...] z dnia [...] lutego 2018 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r. poz. 23 tj. ze zm.), w związku z art. 11 ust. 1 i art. 36 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów oraz inżynierów budownictwa (Dz. U. z 2016 r. poz. 1725 tj.) oraz w związku z § 4 ust 1 pkt 1 Regulaminu postępowania kwalifikacyjnego w sprawach nadawania uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej (załącznik do uchwały nr 0-38-IV 2014 Krajowej Rady IARP z dnia 16 października 2014 r. ze zm.), utrzymała w mocy decyzję Okręgowej Komisji Kwalifikacyjnej [...] Okręgowej Izby Architektów RP (dalej jako: "Komisja Okręgowa") z dnia [...] listopada 2017 r., nr [...] w przedmiocie odmowy nadania T. B. (dalej: "skarżący", "wnioskodawca") uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej do projektowania bez ograniczeń, bez przeprowadzania egzaminu.
Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym oraz prawnym.
W dniu 12 września 2017 r. T. B. złożył do [...] Izby Architektów Rzeczpospolitej Polskiej wniosek o przeprowadzenie postępowania kwalifikacyjnego i nadanie uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej do projektowania bez ograniczeń.
Komisja Okręgowa pismem z dnia 7 listopada 2017 r. wezwała wnioskodawcę do uzupełnienia braków w dokumentach dołączonych do wniosku poprzez złożenie dokumentu potwierdzającego uzupełnienie programu studiów I stopnia do programu równoważnego na kierunku architektonicznym I stopnia z tytułem inż. arch.
W odpowiedzi wnioskodawca wskazał, że z przedłożonych przez niego do postepowania kwalifikacyjnego dokumentów wynika, iż spełnia wymóg posiadania właściwego wykształcenia oraz niezbędnej praktyki, na potwierdzenie czego przytoczył mające zastosowanie w sprawie przepisy prawa oraz załączył materiał dowodowy w postaci pism Komisji Kwalifikacyjnej kierowanych do zdających egzamin na uprawnienia budowlane w specjalności architektonicznej oraz informacji ze stron internetowych Komisji.
Decyzją z [...] listopada 2017 r. Komisja Okręgowa odmówiła wnioskodawcy nadania uprawnień z powodu braku wymaganego wykształcenia wydając decyzję odmawiającą nadania uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej do projektowania bez ograniczeń, bez przeprowadzania egzaminu.
Organ I instancji ustalił, że wnioskodawca nie spełnia warunków w zakresie przygotowania zawodowego niezbędnego do uzyskania uprawnień budowlanych wskazanych w złożonym wniosku.
W ocenie organu I instancji, przygotowanie zawodowe wnioskodawcy w zakresie wykształcenia nie odpowiada wymaganiom przepisu § 5 ust. 2 i ust. 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 11 września 2014 r. w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie (Dz. U. z 2014 r. poz. 1270) oraz załącznika nr 2 do rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 29 września 2011 r. (Dz. U. z 2017 r. poz. 1233) w sprawie standardów kształcenia dla kierunków weterynarii i architektury, z powodu braków w posiadanym wykształceniu odpowiednim dla uzyskania uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej do projektowania bez ograniczeń. Wnioskodawca ukończył bowiem studia drugiego stopnia na kierunku architektura, bez ukończenia studiów pierwszego stopnia na kierunku architektura lub architektura i urbanistyka.
Wnioskodawca złożył odwołanie od powyższej decyzji wnosząc o jej uchylenie. Wskazał w nim m.in., że ukończył studia stacjonarne zarówno na kierunku budownictwa jak i architektury, uzyskując tytuły zawodowe, odpowiednio, mgr inżynier oraz mgr inż. architekt. Zarzucił organowi naruszenie przepisów ustawy Prawo budowlane, rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 11 września 2014r. w sprawie samodzielnych funkcji w budownictwie, a także Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/55/UE z dnia 20 listopada 2013 r. zmieniająca Dyrektywę 2005/36/WE.
W tych okolicznościach została wydana wymieniona na wstępie decyzja Krajowej Komisji Kwalifikacyjnej Izby Architektów RP z dnia [...] lutego 2018 r. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ odwoławczy po uprzednim przedstawieniu stanu faktycznego sprawy uznał, że organ I instancji w sposób prawidłowy prowadził postępowanie kwalifikacyjne oraz wydał zgodną z prawem decyzję. Podkreślił, że samodzielne funkcje techniczne w budownictwie mogą wykonywać wyłącznie osoby posiadające odpowiednie wykształcenie techniczne i praktykę zawodową dostosowane do rodzaju, stopnia skomplikowania działalności i innych wymagań związanych z wykonywaną funkcją. Wymagania dotyczące wykształcenia statuują przepisy Rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 29 września 2011 r. (Dz. U. z 2017 r. poz. 1233) w sprawie standardów kształcenia dla kierunków weterynarii i architektury, zwane dalej "Rozporządzeniem", które te stanowią realizację wymagań unijnych określonych w przepisach dyrektywy 2005/36/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 7 września 2006 r. w sprawie uznawania kwalifikacji zawodowych, zwanej dalej "Dyrektywą". Przepisy ww. dyrektywy wskazują, że kształcenie architekta obejmuje, co najmniej pięcioletnie studia w pełnym wymiarze godzin na uniwersytecie lub w porównywalnej instytucji edukacyjnej zakończone zdaniem egzaminu na poziomie uniwersyteckim lub co najmniej czteroletnie studia w pełnym wymiarze godzin na uniwersytecie lub w porównywalnej instytucji edukacyjnej zakończone zdaniem egzaminu na poziomie uniwersyteckim wraz z zaświadczeniem potwierdzającym pomyślne ukończenie dwuletnich praktyk zawodowych architektura musi być głównym przedmiotem studiów, z as studia w równoważnym stopniu musza obejmować teoretyczne i praktyczne aspekty kształcenia architekta oraz gwarantować przynajmniej uzyskanie niezbędnej wiedzy, umiejętności i kompetencji.
Krajowa Komisja Kwalifikacyjna ustaliła, że wnioskodawca ukończył jednolite studia magisterskie na Wydziale Inżynierii Budowlanej i Sanitarnej Politechniki [...], uzyskując tytuł zawodowy: magister inżynier. Ponadto odwołujący ukończył drugi stopień studiów na Wydziale Architektury Politechniki [...] - kierunku w systemie studiów stacjonarnych na kierunku architektura w Wyższej Szkole Ekologii i Zarządzania, uzyskując tytuł zawodowy: magister inżynier architekt.
Powołując się na systemową wykładnię przepisów ustawy Prawo budowlane, wskazano w treści decyzji, że w przypadku braku ukończenia przez wnioskodawcę studiów architektonicznych I stopnia, niezbędnym jest dokonanie zbadanie wykształcenia kandydata również w świetle art. 46 Dyrektywy. Wskazano, że skoro ukończone przez niego studia I stopnia w znaczącym stopniu zdominowane zostały przez zajęcia z zakresu budownictwa, zaś architektura stanowiła ich niewielka część, natomiast okres trwania nauki na studiach II stopnia na kierunku architektura wynosił jedynie 1,5 roku, to w zestawieniu dyspozycją z art. 46 ust. 2 Dyrektywy stanowiącym, iż architektura musi być głównym przedmiotem studiów kształcących architekta, to wykształcenie wnioskodawcy nie spełnia tego warunku i jako takie nie może zostać uznane za wystarczające do ubiegania się o uprawnienia budowlane w specjalności architektonicznej bez ograniczeń. Organ wskazał, że takie stanowisko jest zgodne z wykładnią dokonywaną przez Państwową Komisję Akredytacyjną oraz Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego dokonujące notyfikacji Komisji Europejskiej oraz państwom członkowskim UE dyplomów z zakresu architektury.
Organ wskazał także na brak w wykształceniu skarżącego wystarczającej liczby godzin zajęć na kierunku architektura oraz brak wymaganej liczby punktów ECTS osiągniętych przez skarżącego w wyniku uzupełnienia różnic programowych.
Od wymienionej na wstępie decyzji T. B. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, w której wniósł o jej uchylenie oraz decyzji ją poprzedzającej, a także o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucił:
1) naruszenie art. 7 oraz art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez wydanie decyzji w oparciu o wybiórczo i błędnie oceniony materiał dowodowy z pominięciem w szczególności dokumentów, które świadczą o spełnieniu kwalifikacji o dopuszczeniu do egzaminu w celu nadania uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej do projektowania bez ograniczeń, co w konsekwencji doprowadziło do błędnej oceny stanu faktycznego,
2) naruszenie art. 7 i 107 k.p.a. poprzez niepełne uzasadnienie decyzji i zawarcie zbyt ogólnych twierdzeń uzasadnienia co powoduje niemożność podjęcia skutecznej polemiki i kontroli, a nadto powoduje naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, a także art. 138 k.p.a. poprzez bezzasadne utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji.
3) naruszenie przepisów prawa materialnego, poprzez błędną wykładnię art. 14 ust. 3 pkt 1 lit. a ustawy Prawo budowlane, polegające na uznaniu, że w celu uzyskania uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej do projektowania bez ograniczeń konieczne jest ukończenie studiów pierwszego i drugiego stopnia, podczas gdy z treści tego przepisu wynika, że wymagane jest ukończenie studiów drugiego stopnia na kierunku odpowiednim dla danej specjalności, które ukończył skarżący.
W odpowiedzi na skargę Krajowa Komisja Kwalifikacyjna Izby Architektów RP wniosła o jej oddalenie omawiając niezasadność zarzutów skargi.
Skarżący pismem procesowym z dnia 23 września 2018 r. odniósł się do stanowiska organu w odpowiedzi na skargę. Podkreślił, że wnioskował o dopuszczenie do egzaminu zawodowego, a nie jak to wynika ze skarżonych decyzji nadania mu stosownych uprawnień bez przeprowadzenia egzaminu. W ocenie skarżącego, jego wykształcenie spełnia niezbędne wymogi wynikające z dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2005/36/WE dnia 7 września 2005 r. w sprawie uznawania kwalifikacji zawodowych polegające na powołaniu się na dyrektywę, która została zamieniona Dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/55/UE dnia 20 listopada 2013 r. W tym kontekście skarżący wskazał na uzyskanie większej ilości punktów ECTS, niż wynika to ze skarżonej decyzji. Skarżący wskazał także na niejednolitą praktykę i stanowisko organów, gdyż w innych Komisjach Okręgowych podobne sprawy były załatwiane pozytywnie dla wnioskodawców.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (jt. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym.
Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.")
Rozpoznając sprawę w świetle powyższych kryteriów stwierdzić należy, że skarga zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja Krajowej Komisji Kwalifikacyjnej Izby Architektów RP z dnia [...] lutego 2018 r., oraz poprzedzająca ją decyzja Okręgowej Komisji Kwalifikacyjnej [...] Okręgowej Izby Architektów RP z dnia [...] listopada 2017 r. naruszają przepisy postępowania w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.
Organy obu instancji wydając sporne decyzje administracyjne przyjęły, iż skarżący nie spełnia warunków w zakresie przygotowania zawodowego niezbędnego do uzyskania uprawnień budowlanych wskazanych w złożonym przez niego wniosku. Okoliczność ta stała się podstawą do odmowy nadania uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej do projektowania bez ograniczeń, bez przeprowadzania egzaminu.
Jak stanowi art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409) samodzielne funkcje techniczne w budownictwie, określone w ust. 1 pkt 1-5, mogą wykonywać wyłącznie osoby posiadające odpowiednie wykształcenie techniczne i praktykę zawodową, dostosowane do rodzaju, stopnia skomplikowania działalności i innych wymagań związanych z wykonywaną funkcją. Ponadto w myśl art. 14 ust. 3 pkt 1 ustawy Prawo budowlane uzyskanie uprawnień budowlanych w specjalności do projektowania bez ograniczeń wymaga ukończenia studiów drugiego stopnia na kierunku odpowiednim dla danej specjalności, odbycia rocznej praktyki przy sporządzaniu projektów, odbycia rocznej praktyki na budowie.
Zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy Prawo budowlane Minister właściwy do spraw budownictwa, lokalnego planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa określi, w drodze rozporządzenia: rodzaje i zakres przygotowania zawodowego do wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie, sposób stwierdzania posiadania tego przygotowania, ograniczenia zakresu uprawnień budowlanych, wykaz kierunków wykształcenia odpowiedniego i pokrewnego dla danej specjalności, wykaz specjalizacji wyodrębnionych w ramach poszczególnych specjalności, a także sposób przeprowadzania i zakres egzaminu, zasady odpłatności za postępowanie kwalifikacyjne oraz zasady wynagradzania członków komisji egzaminacyjnej. Powyższa delegacja ustawowa, stanowiła podstawę wydania rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 11 września 2014 r. w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie, którego załącznik nr 2 tj. wykaz kierunków studiów wyższych odpowiednich i pokrewnych dla danej specjalności stanowi, iż w przypadku specjalności architektonicznej bez ograniczeń, kierunkiem studiów wyższych odpowiednim dla tej specjalności jest "Architektura" lub "Architektura i Urbanistyka".
Zgodnie z art. 159 ustawy z 27.07.2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. z 2017 r. poz. 2183 ze zm.) studia są prowadzone jako studia pierwszego lub drugiego stopnia. Przepisami, które regulują minimalny poziom wykształcenia niezbędny do wykonywania zawodu architekta jest Rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 29 września 2011 r. (Dz. U. z 2017 poz. 1233) w sprawie standardów kształcenia dla kierunków weterynarii i architektury, zwane dalej "Rozporządzeniem", które w sposób szczegółowy określa zakres kształcenia - zarówno studiów I stopnia, jak i studiów II stopnia - niezbędny do osiągnięcia poziomu wiedzy uprawniającej do wykonywania zawodu architekta. Wymagania ogólne standardów kształcenia na kierunku architektura określa załącznik nr 2 do w/w rozporządzenia: "Studia pierwszego stopnia trwają nie krócej niż 7 semestrów. Liczba godzin zajęć nie powinna być mniejsza niż 2500 liczba punktów ECTS nie powinna być mniejsza niż 210. Przynajmniej 50% zajęć powinny stanowić seminaria, ćwiczenia audytoryjne, laboratoryjne lub projektowe. Zajęcia o charakterze praktycznym powinny stanowić co najmniej 50% zajęć określonych w programach nauczania."
Skarżący ukończył studia I i II stopnia na kierunku budownictwo, uzyskując tytuł zawodowy: magister inżynier, jak również studia II stopnia na kierunku architektura, uzyskując tytuł zawodowy: magister inżynier architekt. Organy obu instancji uznały, iż wnioskodawca powinien także ukończyć I stopień studiów na kierunku architektura.
Takiej konstatacji organ I instancji, a za nim organ odwoławczy, dokonał w wyniku analizy programu ukończonych przez skarżącego studiów I stopnia, w korelacji z przepisami ww. rozporządzenia oraz wymaganiami stawianymi przez Polską Komisję Akredytacyjną, która stwierdza, że program studiów na kierunku architektura powinien być skonstruowany na podstawie standardów kształcenia określonych w ww. rozporządzeniu z dnia 29 września 2011 r. i ustawie z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym, z których wynika, że jedynym kierunkiem odpowiednim dla kierunku architektura jest kierunek architektura i urbanistyka.
Organ podkreślił, że Rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 29 września 2011 r. stanowi realizację wymagań określonych Dyrektywą 2005/36/WE. W myśl art. 46 Dyrektywy, kształcenie architekta obejmuje, co najmniej pięcioletnie studia w pełnym wymiarze godzin na uniwersytecie lub w porównywalnej instytucji edukacyjnej zakończone zdaniem egzaminu na poziomie uniwersyteckim lub co najmniej czteroletnie studia w pełnym wymiarze godzin na uniwersytecie lub w porównywalnej instytucji edukacyjnej zakończone zdaniem egzaminu na poziomie uniwersyteckim wraz z zaświadczeniem potwierdzającym pomyślne ukończenie dwuletnich praktyk zawodowych. Jednocześnie zgodnie z art. 46 ust. 2 Dyrektywy, architektura musi być głównym przedmiotem studiów, zaś studia w równoważnym stopniu muszą obejmować teoretyczne i praktyczne aspekty kształcenia architekta oraz gwarantować przynajmniej uzyskanie niezbędnej wiedzy, umiejętności i kompetencji.
Tymczasem, co znajduje potwierdzenie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, skarżący ukończył studia II stopnia na kierunku architektura uzupełniając w niezbędnym zakresie także różnice programowe między studiami dla kierunku budownictwo i kierunkiem architektura. Jednocześnie wskazał na informacje przekazywane przez Komisję Kwalifikacyjną potwierdzające taką możliwość uzupełnienia wykształcenia, w związku z czym skarżący kształcił się w tym kierunku, działając w zaufaniu do organów państwa.
Do tej okoliczności w ogóle nie odniósł się organ uznając, iż jedynie ukończenie studiów I stopnia na kierunku architektura lub architektura i urbanistyka umożliwia spełnienie niezbędnych wymogów. W ocenie organu, zasadność takiej systemowej wykładni art. 14 ust. 3 pkt 1 ustawy Prawo budowlane potwierdza stanowisko podjęte przez organ uprawniony do nostryfikacji dyplomów tj. przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego, które w cytowanym przez organ piśmie wskazało, że cykl kształcenia na który składają się studia pierwszego stopnia: kierunek budownictwa oraz studia drugiego stopnia: kierunek architektura nie spełniają kryteriów określonych w dyrektywie 2005/36/WE.
Z takim stanowiskiem nie można się zgodzić. Po pierwsze należy wziąć pod uwagę fakt, że powyższa opinia nie wiążąca dla rozstrzygającego niniejszą sprawę organu. Po drugie wymagało zbadania, czy stanowisko Ministerstwa pozostaje w pełni adekwatne do stanu faktycznego przedmiotowej sprawy, gdyż skarżący ukończył nie tylko studia I-ego stopnia, ale także II-ego stopnia na kierunku budownictwo, uzyskując tytuł zawodowy mgr inż., a następnie studia uzupełniające II stopnia w specjalności architektura, uzyskując tytuł mgr inż. architekt, tj. jak po ukończeniu studiów na architekturze. W sytuacji zatem ubiegania się przez skarżącego o uprawnienia budowlane w specjalności architektonicznej bez ograniczeń, ocenie podlegać musi całokształt dorobku skarżącego pod względem kształcenia architekta, zwłaszcza, że skarżący uprawnienia takie już posiada w ograniczonym zakresie.
Analizując ponadto wykształcenie skarżącego w korelacji z wymogami stawianymi przez przepisy Dyrektywy 2005/36/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 7 września 2005 r. w sprawie uznawania kwalifikacji zawodowych zauważyć trzeba, iż Dyrektywa dopuszcza alternatywną drogę uzyskania uprawnień architekta na studiach równoważnych, o ile architektura stanowi główny przedmiot takich studiów. Brak jest zatem przeciwskazań, aby niezbędne wykształcenie zostało uzyskane także w ramach innych rodzajów studiów, jeżeli okażą się równoważne dla studiów z zakresu architektury. W rozumieniu Dyrektywy, o określonym wykształceniu zawodowym decyduje zatem de facto nie sama nazwa studiów, ale ich zakres przedmiotowy, w tym liczba godzin zajęć kierunkowych z zakresu architektury (w przełożeniu na punkty ECTS).
W tym zakresie skarżący wskazywał na znacznie większą jego zdaniem uzyskaną liczbę punktów ECTS, przedstawiając stosowne wyliczenia (przykładowo w odwołaniu od decyzji organu I instancji), do czego organ w ogóle nie odniósł się, chociaż stanowi to niewątpliwie istotną kwestię w kontekście powyższych konstatacji. W konsekwencji, w przedmiotowej sprawie nie jest wiadomym jakie istotne okoliczności i fakty zostały wzięte pod uwagę przez organ przy rozstrzyganiu przedmiotowej sprawy, skoro nie została wyjaśniona prawidłowość obliczenia punktów ECTS uzyskanych przez skarżącego. W tej sytuacji nie można także potwierdzić ustaleń organu, iż skarżący ma ukończone jedynie 3-y semestry na kierunku architektura, zamiast wymaganych 10-u.
Wskazać także trzeba, iż w kontekście postanowień dyrektywy 2005/36/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 7 września 2006 r. w sprawie uznawania kwalifikacji zawodowych, dla rozstrzygnięcia rozpatrywanej sprawy zasadnicze znaczenie ma przepis art. 14 ust. 3 pkt 1 lit. a ustawy Prawo budowlane, jak i innych przepisów tej ustawy, których treść winna być przede wszystkim wykładana w zgodności z celami Dyrektywy, a nie norm prawnych, zwłaszcza przepisów wykonawczych, z innych dziedzin prawa. Przepisy te powinny być w tym przypadku stosowane jedynie uzupełniająco, w ramach wykładni systemowej zewnętrznej.
Sąd wskazuje ponadto na niejednoznaczną treść sentencji decyzji organu I instancji, która sugeruje, iż skarżącemu odmówiono nadania uprawnień bez przeprowadzenia egzaminu zawodowego. Tymczasem we wniosku z dnia 12 września 2017 r. skarżący zwrócił się do Komisji Kwalifikacyjnej o dopuszczenie do egzaminu na uprawnienia budowlane w specjalności architektonicznej bez ograniczeń, nie zaś o uznanie jego wykształcenia i kwalifikacji za wystarczające do uzyskania takich uprawnień bez egzaminu. W sytuacji zatem, gdy skarżący chce poddać się obiektywnemu sprawdzianowi swojej wiedzy jako architekta, w ramach egzaminu zawodowego, wątpliwości odnośnie jego wykształcenia powinny być interpretowane jedynie na jego korzyść, w odróżnieniu od sytuacji nadawania uprawnień budowlanych bez takiej merytorycznej weryfikacji, kiedy to wszystkie kwestie formalne, związane zwłaszcza z notyfikacją dyplomu, wymagają dogłębnego i skrupulatnego badania.
Analizując materiał dowodowy sprawy podkreślić trzeba, iż skarżący realizując swoją drogę zawodową działał niewątpliwie w zaufaniu do organów państwa, gdyż dodatkowe uzupełnienie różnic programowych na studiach architektonicznych II stopnia, zgodnie z uzyskanymi przez skarżącego informacjami, miało mu gwarantować możliwość złożenia egzaminu zawodowego i uzyskania uprawnień w specjalności architektonicznej bez ograniczeń, podobnie jak to miało miejsce w przypadku uzyskania tych uprawnień w ograniczonym zakresie. W sytuacji, gdy organ ogranicza skarżącemu taką możliwość, ogranicza tym samym jego potencjalne uprawnienie do wykonywania zawodu architekta, w związku z czym znajdują w tym przypadku zastosowanie zasady postępowania administracyjnego, tj.: rozstrzygania na korzyść strony wątpliwości prawnych i faktycznych, obowiązujące od 1 czerwca 2017 r., a więc już w okresie wydawania spornych decyzji (vide: art. 7a i 81a k.p.a.).
W rozpoznawanej sprawie znaczenie może mieć także norma art. 8 § 2 k.p.a., realizująca zasadę pewności prawa, gdyż skarżący wskazywał na odmienną praktykę Komisji Okręgowej w L. od postępowania innych Komisji na terenie kraju, w podobnych sprawach. Rolą organu odwoławczego (Komisji Krajowej) było zatem zbadanie, a następnie potwierdzenie lub zanegowanie tej okoliczności, czego organ ten jednak zaniechał.
Podsumowując, Sąd dostrzegł istotne uchybienia w ustaleniu stanu faktycznego przedmiotowej sprawy, jak również w treści sentencji oraz uzasadnienia skarżonych decyzji, w stopniu nieodpowiadającym dyspozycji art. 7, art. 77, 80 i 107 k.p.a., które to okoliczności mogły mieć znaczący wpływ na wynik postępowania. Ponownie rozpoznając sprawę organ administracji jednoznacznie wyjaśni wskazane przez Sąd wątpliwości w zakresie ustalenia stanu faktycznego niniejszej sprawy, a następnie dokona jego powtórnej subsumpcji pod kątem zastosowania przepisów prawa materialnego.
Z powyższych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) wzw. z art. 135 p.p.s.a. Sąd uchylił obie wydane w sprawie decyzje, o kosztach natomiast orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 ww. ustawy oraz w zw. z § 14 ust. 1 pkt lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym w dniu wszczęcia postępowania sądowego w sprawie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło