VI SA/Wa 803/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Aneta Lemiesz Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Protokolant ref. staż. Anna Owczarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 października 2014 r. sprawy ze skargi B. Sp. z o.o. z siedzibą w P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2013 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu. Decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję [...] Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2013 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 15000 zł na B. Sp. z o.o. z siedzibą w P. (dalej: skarżąca, spółka). Podstawą faktyczną rozstrzygnięcia było ustalenie, że skarżąca w dniu [...] sierpnia 2013 r. wykonywała przejazd po drodze publicznej pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII, z uwagi na przekroczony dopuszczalny nacisk na pojedynczej osi napędowej. Ustalenia zostały poczynione w drodze kontroli drogowej przeprowadzonej w miejscowości S. na drodze krajowej nr [...]. Kontroli podlegał pojazd [...] nr rej. [...] wraz z naczepą marki [...] nr rej. [...]. Zespołem pojazdów kierował L.S. Ładunek był podzielny, stanowiły go kręgi stalowe. Trasa przejazdu: Niemcy – Polska. Przejazd drogowy wykonywany był w imieniu przedsiębiorcy – skarżącej spółki B. W aktach znajduje się protokół z przeprowadzonej w dniu [...] sierpnia 2013 r. kontroli, z którego wynika, że kontrolowany zespół pojazdów, poruszając się drogą krajową nr [...] przekroczył dopuszczalny nacisk na pojedynczej osi napędowej. Kontrola drogowa nie wykazała przekroczenia żadnych innych parametrów, które pozostawały w dopuszczalnej normie. W wyniku pomiarów kontrolowanego pojazdu członowego, stwierdzono następujące naruszenia dopuszczalnych norm: - nacisk pojedynczej osi napędowej 12,82 t (po odjęciu błędu pomiaru w wysokości 2% zaokrąglonych w górę do 0,1 t) - przekroczenie o 2,82 t (przekroczenie o 28,2%), Zgodnie z przepisem art. 41 ust. 1 udp po drogach publicznych dopuszcza się ruch pojazdów o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3 tejże ustawy. W przepisie art. 41 ust. 1 udp znalazła się delegacja ustawowa dla Ministra właściwego do spraw transportu, do ustalenia w drodze rozporządzenia, wykazu: 1) dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, 2) dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 - mając na uwadze potrzebę ochrony dróg oraz zapewnienia ruchu tranzytowego. Na podstawie powyższej delegacji ustawowej, wykaz dróg krajowych i dróg wojewódzkich, na których obowiązuje nacisk osi do 8 t i 10 t został określony rozporządzeniem Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia z dnia 6 września 2012 r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, oraz wykazu dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t (Dz. U. z 2012 r. poz. 1061). Droga krajowa nr [...] została zaliczona do kategorii dróg po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t. W ustalonym stanie faktycznym karę pieniężną należy nałożyć jak za brak zezwolenia kategorii VII, które stosownie do lp. 7 załącznika nr 1 do prd jest wydawane na przejazd pojazdu po trasie wyznaczonej w zezwoleniu: a) o wymiarach oraz rzeczywistej masie całkowitej większych od wymienionych w kategoriach I-VI, b) o naciskach osi przekraczających wielkości przewidziane dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t. Stosownie do treści art. 140ab ust. 1 pkt 3 karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa ust. 1, ustala się w wysokości za brak zezwolenia kategorii VII: a) 500 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości nie więcej niż o 10%, b) 2000 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o więcej niż 10% i nie więcej niż 20%, c) 15 000 zł - w pozostałych przypadkach. W wyniku pomiarów kontrolowanego pojazdu członowego stwierdzono przekroczenie dopuszczalnego nacisku na pojedynczej osi napędowej o 2,82 t względem dopuszczalnych 10 t, tj. przekroczenie o 28,2%. Skarżąca przedstawiła swoje stanowisko w sprawie w pismach z dnia [...] sierpnia 2013 r. i [...] września 2013 r., w których wskazywała na okoliczności załadunku towaru, w szczególności na zapewnienia załadowcy o prawidłowości rozmieszczenia towaru i brak świadomości możliwości naruszenia prawa w tym zakresie po stronie kierowcy w sytuacji nie przekroczonej dopuszczalnej masy całkowitej pojazdów. Pismo z dnia [...] września 2013 r. zawiera dodatkowo wniosek o powołanie i przesłuchanie świadków: I.G.– spedytora zleceniodawcy F. sp. z o.o., w G., M.G.– spedytora B. w P. oraz wniosek o nakazanie F. Sp. z o.o., która była również uczestnikiem w realizowanym procesie transportowym, uzyskania i przekazania istotnych informacji związanych z załadunkiem pojazdu w Niemczech i ewentualnie wskazanie świadków mogących wnieść istotne wyjaśnienia do toczącego się postępowania. Skarżąca w odwołaniu od decyzji I instancji zarzuciła rażące naruszenie prawa poprzez błędne zastosowanie przepisów oraz wydanie decyzji na podstawie wadliwie sporządzonego protokołu. Wniosła o uchylenie decyzji organu I instancji w całości i umorzenie postępowania. Podkreśliła m.in. na przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów, która winna być stosowana łącznie z zasadą prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.). Wskazała, iż organ jako dowód może dopuścić wszystko, co może się przyczynić do wyjaśnienia sprawy. Główny Inspektor Transportu Drogowego, podtrzymując stanowisko organu I instancji, utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] października 2013 r., nakładającą karę pieniężną na skarżącą. Od decyzji GITD z dnia [...] grudnia 2013 r. spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Warszawie, zarzucając naruszenie następujących przepisów: 1. art 7 kpa, który nakłada na organy administracji obowiązek dokonywania wszelkich czynności, na wniosek lub z urzędu, niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy; 2. art. 77 § 1 kpa obligującego organ administracji do zebrania w sposób wyczerpujący oraz rozpatrzenia całego materiału dowodowego; 3. art. 107 § 3 kpa obligującego organ administracji do wyjaśnienia stronie przesłanek, którym okolicznościom dał wiarę, a którym nie i z jakiego powodu. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Organy administracyjne rozpatrujące sprawę w obydwu instancjach poczyniły nie budzące wątpliwości Sądu ustalenia co do faktu przekroczenia wartości normatywnie dopuszczalnej przewozu drogowego poruszającego się po drodze krajowej. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowiło wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII w pozostałych przypadkach. Stosownie do przepisu art. 64 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym (dalej jako "prd"), ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem uzyskania zezwolenia odpowiedniej kategorii oraz przestrzegania warunków określonych w tym zezwoleniu. Zgodnie z przepisem art. 140aa ust. 1 ww. ustawy za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia lub niezgodnie z jego warunkami, nakłada się karę pieniężną w drodze decyzji administracyjnej. Stosownie do art. 140aa ust. 3 pkt 1 ww. ustawy karę pieniężną nakłada się między innymi na podmiot wykonujący przejazd. W wyniku przeprowadzonej w przedmiotowej sprawie kontroli ustalono przekroczenie dopuszczalnej normy nacisku pojedynczej osi napędowej o 2,82 t w stosunku do dopuszczalnych 10 t na drodze krajowej nr [...] (zgodnie z rozporządzeniem Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 6 września 2012 r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdu o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t oraz wykazu dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t). Mając na uwadze dokonane pomiary, organy prawidłowo stwierdziły, że w ustalonym stanie faktycznym karę pieniężną należało nałożyć jak za brak zezwolenia kategorii VII, o którym mowa w l.p. 7 załącznika nr 1 prd. Stosownie do treści art. 140ab ust. 1 pkt 3 prd karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa ust. 1, ustala się w wysokości 15.000 zł za brak zezwolenia kategorii VII w pozostałych przypadkach. Stosownie do art. 140ab ust. 2 prd w przypadku naruszeń zakazu, o którym mowa w art. 64 ust. 2, za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia. W myśl jednak art. 140 aa ust. 4 pkt 1, lit. a) prd "nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1, wobec podmiotu wykonującego przejazd, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli: (...) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot (...) dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem (...)". Jak wynika z akt, skarżąca w toku postępowania (vide – pisma z dnia [...] sierpnia 2013 r., [...] września 2013 r. i odwołanie od decyzji z dnia [...] października 2013 r.) powoływała się na okoliczności związane z załadunkiem w kontekście dochowania przez nią należytej staranności, o której mowa w wyżej powołanym przepisie, przewidującym w razie zaistnienia tej przesłanki w toku postępowania – konieczność jego umorzenia. W szczególności należy zwrócić uwagę na ten aspekt wyjaśnień strony, w którym wskazuje ona na brak świadomości co do przekroczenia dopuszczalnego nacisku na oś przez kierowcę w sytuacji nieprzekraczania d.m.c. pojazdu. Na uwagę przy tym zasługuje okoliczność, iż brak jest możliwości obiektywnego zmierzenia przekroczenia tego parametru na miejscu załadunku. Wagi posiadane przez załadowcę wykazałyby, co oczywiste, wyłącznie ewentualne przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej (które w rozpatrywanym przypadku nie miało miejsca), a nie nacisku na oś lub osie. Organ niezasadnie – i wbrew zasadom postępowania administracyjnego – pominął milczeniem zawarty w piśmie spółki z dnia [...] września 2013 r. wniosek dowodowy, czym naruszyło art. 75 k.p.a. w zw. z art. 140aa ust. 4 pkt 1 lit. a) p.r.d. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, będącym skutkiem niniejszego wyroku, organ z poszanowaniem reguł dowodowych zawartych w rozdziale 4 k.p.a. (art. 75 i nast.) przeprowadzi postępowanie pod kątem przesłanki, o której mowa w art. 140aa ust. 4 pkt 1 lit. a) p.r.d. a następnie podda wyniki postępowania stosownej analizie prawnej z uwzględnieniem wskazań niniejszego wyroku. Z uwagi na stwierdzone naruszenie art. 75 w zw. z art. 140aa ust. 4 pkt 1 lit. a) p.r.d. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd orzekł, jak w sentencji, natomiast o wstrzymaniu wykonalności orzekł na zasadzie art. 152 p.p.s.a.