VI SA/Wa 803/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędzia WSA Joanna Wegner (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 lipca 2021 r. sprawy ze skargi G. w H., Niemcy na postanowienie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału w postępowaniu 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Ministra Środowiska na rzecz G. w H., Niemcy kwotę 597 (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Postanowieniem z "(...)" stycznia 2021 r. nr Minister Klimatu, na podstawie art. 31 § 2, art. 31 § 1 pkt 2 oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.) – zwanej dalej "k.p.a." utrzymał w mocy własne postanowienie z "(...)" października 2020 r., którym odmówił dopuszczenia Stowarzyszenia "(...)"e.V. z siedzibą w H., Niemcy do udziału w postępowaniu w sprawie zmiany koncesji na wydobywanie węgla brunatnego i kopalin towarzyszących ze złoża "(...)"" na rzecz "(...)" S. A. W uzasadnieniu tego aktu organ wyjaśnił, że postępowanie koncesyjne było poprzedzone postępowaniem w przedmiocie oceny oddziaływania na środowisko, zakończonym decyzją Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w W. z [...] stycznia 2020 r., ustalającą środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na kontynuacji eksploatacji złoża węgla brunatnego "(...)"realizowanego w gminie "(...)" do roku 2044 r. Minister ocenił, że skoro wskazane postępowanie toczyło się z udziałem społeczeństwa, to ziściła się przeszkoda w stosowaniu przepisów o udziale organizacji społecznych w postępowaniu administracyjnym, o której mowa w art. 33 ustawy z 9 czerwca 2011 r. – Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2019 r., poz. 868 ze zm.) – zwanej dalej "p.g.g.". W skardze na powyższe postanowienie podniesiono zarzut naruszenia art. 7, 77 § 1 i 81 k.p. a. poprzez brak dostatecznej analizy w zakresie zbieżności przedsięwzięcia objętego decyzją z "(...)" stycznia 2020 r. o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na kontynuacji eksploatacji złoża węgla brunatnego "(...)"i przedsięwzięcia objętego decyzją Ministra Klimatu z dnia "(...)" marca 2020 r. zmieniającą koncesję na wydobywanie węgla brunatnego ze złoża ""(...)"". Tymczasem wykazanie związku między decyzją środowiskową, a koncesją było i jest kluczowe dla skarżonego rozstrzygnięcia, z uwagi na treść art. 33 p.g.g., który mówi o "poprzedzeniu" koncesji decyzjami o środowiskowych uwarunkowaniach. Zdaniem skarżącej w postępowaniu nie znalazł także zastosowania art. 11 ust. 1 i 3 Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/92/UE z dnia 13 grudnia 2011 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko (Dz.U.UE.L.2012.26.1 z dnia 2012.01.28), w sytuacji braku prawidłowej transpozycji Dyrektywy EIA do krajowego porządku prawnego, przy jednoczesnym spełnieniu warunków bezpośredniego zastosowania tej Dyrektywy. . Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie narusza przepisy prawa procesowego w stopniu, który mógł mieć wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2019 r., poz. 2325). Uchybienie to polega na niepełnym – wbrew art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. wyjaśnieniu okoliczności istotnych dla załatwienia sprawy i niepodaniu przekonujących motywów podjęcia zaskarżonego postanowienia, do czego obliguje art. 107 § 3 k.p.a. Nie budzi między stronami wątpliwości to, że możliwość udziału organizacji społecznych w postępowaniach koncesyjnych uzależniona jest od tego, z jakiego rodzaju procedurą koncesyjną mamy do czynienia, a ściślej od tego – czy poprzedzało ją postępowanie w sprawie wydania decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych przedsięwzięcia. Taki wniosek płynie bowiem z lektury jasnego w swej wymowie art. 33 p.g.g. W świetle przepisów ustawy o udostępnianiu wydanie niektórych koncesji, np. tej wymienionej w art. 72 ust. 2 pkt 2 lit. k tej ustawy, dopuszczalne jest tylko wówczas, gdy funkcjonuje w obrocie prawnym decyzja o uwarunkowaniach środowiskowych. Podkreślić jednak należy, że nie chodzi tu o jakąkolwiek decyzję o uwarunkowaniach środowiskowych, ale o taką, która wydana została dla przedsięwzięcia tożsamego z tym, które objęto wnioskiem o udzielenie koncesji. Tylko w ten sposób ziścić się może cel przepisu art. 33 p.g.g., który wprawdzie ogranicza udział organizacji społecznej w postępowaniu koncesyjnym, ale wyłącznie w zakresie takiego przedsięwzięcia, w odniesieniu do którego organizacje mogły swobodnie zająć przewidziane prawem stanowisko procesowe w uprzednio toczącym się postępowaniu środowiskowym. Inne rozumienie tego przepisu pozostawałoby sprzeczne z ideą udziału organizacji społecznej w postępowaniu, którego wynik wywiera wpływ na interes społeczny w zakresie ochrony środowiska. Jeżeli zatem w odniesieniu do danego przedsięwzięcia mamy do czynienia z konfiguracją postępowań zależnych: środowiskowego i koncesyjnego, za wystarczający uznaje się udział organizacji społecznej w tym pierwszym. Jeżeli tego rodzaju relacja nie występuje, bo postępowanie koncesyjne ma charakter samoistny, zwolnienie ze stosowania przepisów o udziale organizacji społecznych unormowane w art. 33 p.g.g. nie wchodzi w grę. Ustalenie tego, czy wskazane zależności zachodzą, czy też nie należy do organu prowadzącego postępowanie koncesyjne, bowiem to – z istoty rzeczy – zawsze zakończy się jako ostatnie. Skutkiem wystąpienia organizacji społecznej z wnioskiem o dopuszczenie do udziału w postępowaniu koncesyjnym jest więc obowiązek organu wydającego koncesję podjęcia niezbędnych czynności wyjaśniających. Obejmować one powinny przede wszystkim stwierdzenie tego, czy dla przedsięwzięcia objętego wnioskiem koncesyjnym wydano decyzję środowiskową. Funkcjonowanie w obrocie decyzji środowiskowej, której adresatem jest ten sam inwestor oznacza li tylko podmiotową zbieżność obu procedur, podczas gdy w świetle art. 33 p.g.g. prawnie znaczący jest ich zakres przedmiotowy. Sformułowanie stosownej oceny wymaga zatem analizy zawartego w decyzji środowiskowej rozstrzygnięcia, a także wszelkich tych, towarzyszących jej podjęciu okoliczności, które mogą mieć wpływ na weryfikację przesłanki tożsamości przedsięwzięć stanowiących przedmiot wskazanych postępowań zależnych. Powinności te, zgodnie z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. spoczywają na organie wydającym bądź modyfikującym koncesję. Wynik tych ustaleń, jak też tok rozumowania, który doprowadził organ do wydania postanowienia z wniosku organizacji społecznej żądającej dopuszczenia do udziału muszą następnie, w myśl art. 107 § 3 k.p.a. znaleźć odzwierciedlenie w motywach tego aktu. W tej sprawie tego rodzaju ustaleń i analiz zabrakło. Z lakonicznego de facto uzasadnienia zaskarżonego postanowienia nie można dowiedzieć się tego, z jakich powodów organ koncesyjny ocenił, że pomiędzy postępowaniem środowiskowym i koncesyjnym zachodzi tożsamość w zakresie badanego przedsięwzięcia. Za takie nie można bowiem uznać stwierdzenia, że: "Racjonalnym jest bowiem, iż w przypadku, gdy organizacja społeczna miała nawet potencjalną możliwość aktywnego udziału w postępowaniu poprzedzającym postępowanie koncesyjne, tj. w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, to nie ma potrzeby, aby brała taki udział w tym postępowaniu koncesyjnym, w toku którego przedsiębiorca przedstawił taką decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach. (...)skoro analiza środowiskowych uwarunkowań planowanego przedsięwzięcia została zakończona decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach, bezcelowe byłoby powtarzanie tej analizy w postępowaniu zmierzającym do uzyskania decyzji inwestycyjnej (np. koncesji na wydobywanie kopaliny ze złoża lub jej zmiany). Lektura akt administracyjnych nie pozwala na sformułowanie jednoznacznego wniosku w tym zakresie, skłaniając do powzięcia wątpliwości co do tego, czy istotnie to samo przedsięwzięcie analizowane było w obu postępowaniach, a co za tym idzie – czy stosowanie art. 33 p.g.g. wchodzi tu w grę. Decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych próżno bowiem szukać w aktach administracyjnych rozpoznawanej sprawy. Rozpoznając żądanie organizacji społecznej ponownie organ ustali to, czy wydana w dniu "(...)" stycznia 2020 r. decyzja środowiskowa odnosi się do tego samego przedsięwzięcia, co to, które objęto wnioskiem koncesyjnym. Ustalenie to poprzedzone będzie analizą wskazanej decyzji i jej zakresu. W tym celu zasadnym będzie pogłębiona lektura motywów decyzji i wniosku koncesyjnego. Dopiero na tej podstawie organ oceni, czy rzeczywiście ziściła się przesłanka, o której mowa w art. 33 p.g.g., a wynik tych rozważań zamieszczony będzie w uzasadnieniu wydanego postanowienia. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w punkcie pierwszym wyroku. O kosztach postępowania Sąd postanowił na podstawie art. 200 w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 265), na które złożyły się: 100 złotych tytułem wpisu sądowego, 480 złotych tytułem wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika będącego radcą prawnym oraz 17 złotych tytułem opłaty od udzielonego pełnomocnictwa.