VI SA/Wa 803/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Sędziowie Sędzia WSA Danuta Szydłowska Asesor WSA Marek Maliński (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi B. G. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia [...] lutego 2024 r.; 2. umarza postępowanie administracyjne; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącej B. G. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej też: "GITD" lub "organ") decyzją z dnia 17 grudnia 2024 r. nr [...], po rozpoznaniu wniosku B. G.(dalej: "Strona" lub "Skarżąca") o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej wydaniem decyzji z dnia 26 lutego 2024 nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 1 500 zł za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 13 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13k ust. 1 pkt 2, art. 13l ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 320 ze zm.; dalej jako "u.d.p.") oraz załącznika nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (Dz. U. z 2024 r. poz. 1574), art. 50 pkt 1 lit. j, art. 51 ust. 6 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1539 ze zm.; zwanej dalej "u.t.d.") Jak wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w dniu 26 lutego 2024 r. o godzinie 00:36 System Poboru Opłaty Elektronicznej KAS (SPOE KAS) zarejestrował przejazd pojazdu samochodowego o numerze rejestracyjnym [...] przez urządzenie kontrolne [...]znajdujące się na odcinku drogi krajowej nr [...]Z. (granica państwowa) - węzeł M., co zostało odnotowane pod numerem ewidencyjnym [...]. Jak ustalił organ pojazd o ww. numerze rejestracyjnym został zarejestrowany w Systemie Poboru Opłaty Elektronicznej KAS (SPOE KAS). Z aktywnym kontem użytkownika powiązano urządzenie służące do uiszczania opłat elektronicznych, które zgłaszało konieczność pobory opłaty dla ww. sekcji płatnej powiązanej z wykrytym przejazdem. Na koncie użytkownika typu przedpłaconego nie znajdowały się środki umożliwiające pokrycie należnej opłaty. Na podstawie danych uzyskanych z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców (CEPiK) ustalono, iż dopuszczalna masa całkowita kontrolowanego pojazdu wynosiła powyżej 3,5 tony. Ponadto organ ustalił, iż na dzień odnotowania naruszenia odpowiedzialnym był podmiot będący właścicielem ww. pojazdu samochodowego, tj. B. G.. Pismem z dnia 29 stycznia 2024 r. organ zawiadomił stronę o wszczęciu z urzędu wobec niej postępowania administracyjnego. GITD – decyzją z dnia 26 lutego 2024 r. – orzekł o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 1 500 zł za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej. W wyniku rozpoznania wniosku Strony o ponowne rozpatrzenie sprawy organ – decyzją z dnia 17 grudnia 2024 r.- utrzymał w mocy rozstrzygnięcie z dnia 26 lutego 2024 r. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał, że opłata elektroniczna za przejazd pojazdu o numerze rejestracyjnym [...] w dniu 26 maja 2023 r. o godzinie 00:36 po płatnym odcinku drogi krajowej nr [...] Z. (granica państwowa) - węzeł M. nie została uiszczona. Na koncie użytkownika nie znajdowały się środki na pokrycie należnej opłaty. Użytkownik doładował umowę po stwierdzonym naruszeniu w dniu 29 maja 2023 r. o godzinie 23:22 na kwotę 350 zł przez Aplikację Mobilną przelewem online. Wpłacone przez stronę w dniu 29 maja 2023 r. środki pieniężne nie pokryły opłaty elektronicznej nieuiszczonej za wcześniejszy przejazd. Organ wskazał, że doładowanie konta użytkownika zlecone przez Stronę w dniu 29 maja 2023 r. z godziny 23:22 na kwotę 350 zł przez aplikację mobilną przelewem online zostało zaksięgowane na koncie dopiero w dniu 30 maja 2023 r. o godzinie 00:22. Zdaniem organu opłata za przejazd pojazdu o numerze rejestracyjnym [...] dniu 26 maja 2023 r. o godzinie 00:36 po płatnym odcinku drogi krajowej nie została uiszczona i Strona nie mogła skorzystać z możliwości uiszczenia należnej opłaty w terminie 3 dni od dnia zakończenia przejazdu dokonując doładowania konta użytkownika w wysokości, która umożliwiła by pokrycie zaległych opłat za przejazdy zgodnie z 13k ust. 8a u.d.p., ponieważ doładowała konto dopiero w dniu 29 maja 2023 r. na kwotę 350 zł przelewem online. W ocenie GITD zachowaniu Strony należy przypisać znamię nienależytej staranności w przygotowaniu przejazdu, albowiem na koncie użytkownika brak było dostępnych środków na pokrycie należnej opłaty oraz brak doładowania konta użytkownika w wysokości umożliwiającej pobranie zaległej opłaty w ciągu 3 dni od zakończenia kontrolowanego przejazdu czego skutkiem było nieuiszczenie opłaty elektronicznej za przejazd płatnym odcinkiem drogi krajowej. Dodatkowo organ wskazał, że doładowanie konta użytkownika w dniu 24 maja 2023 r. o godzinie 19:44 na kwotę 200 zł zostało zaksięgowane o godzinie 20:43. Strona dokonując doładowania powinna zaplanować je w taki sposób, aby środków starczyło na pokrycie zaległych opłat (do 3 dni wstecz) oraz na uiszczenie opłaty za przyszłe planowane przejazdy. W związku z powyższym wpłata strony z dnia 24 maja 2023 r. nie pokryła również opłaty za wykonywane przejazdy (do 3 dni wstecz). Organ przeanalizował przesłanki zawarte w art. 189f § 1 k.p.a. i w jego ocenie przepis ten nie znajdzie zastosowania w niniejszej sprawie. Dodatkowo zdaniem GITD przedmiotowej sprawie organ nie może zastosować instytucji odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej i poprzestania na pouczeniu opisanej w art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. W sprawie nie wystąpiły również okoliczności przewidziane w art. 189e k.p.a. Skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 17 grudnia 2024 r. zarzucając jej naruszenie: • art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak precyzyjnego wyjaśnienia podstawy faktycznej i prawnej tej decyzji, w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, w świetle przedstawionych dowodów i okoliczności, wskazujących, że opłata za przejazd o godz. 00:36 w dniu 26 maja 2023 mogła być i powinna być uiszczona w trybie art.13 ust. 8a u.d.p., a na moment wydania zaskarżonej decyzji opłata miała status "umorzona" ; • art. 7, art. 8, art. 11 k.p.a. poprzez pominięcie faktu, że w trakcie postępowania administracyjnego strona okazała i udostępniła wszelką posiadaną dokumentację, w tym wydruki z konta eToll potwierdzające doładowanie konta e-ToIl stosowną wpłatą; • pominięcie przesłanki znikomej szkodliwości czynu (rzekome nieuiszczenie opłaty w wysokości 2,34 zł wobec faktu umorzenia opłaty) w świetle art.189f § 1 k.p.a. i nie rozstrzygniecie wątpliwości na korzyść strony z zastosowaniem pouczenia. W związku z podniesionymi zarzutami Skarżąca wniosła o uchylenie skarżonej decyzji organu oraz umorzenie poprzedzającego ją postępowania administracyjnego, a także zasądzenie od organu kosztów postępowania. Główny Inspektor Transportu Drogowego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Istota sporu w niniejszej sprawie ogniskuje się wokół wykładni art. 13k ust. 8a u.d.p., tj. przesądzenia, czy zasadnie organ nie zastosował art. 13k ust. 8a. Na podstawie art. 13k ust. 8a u.d.p., kary pieniężnej za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej w trybie przedpłaty, nie wymierza się, jeśli do Systemu Poboru Opłaty Elektronicznej KAS zostały przekazane dane geolokalizacyjne, a właściciel, posiadacz albo użytkownik pojazdu uiścił opłatę elektroniczną w terminie 3 dni od dnia zakończenia przejazdu. Informacje o wysokości nieuiszczonej opłaty elektronicznej, są dostępne za pośrednictwem Systemu Poboru Opłaty Elektronicznej KAS. Stosownie jednak do przepisu art. 13k ust. 8b u.d.p., przepisu ust. 8a nie stosuje się, jeśli do ujawnienia naruszenia doszło w wyniku kontroli, o której mowa w art. 13l, wykonywanej przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego lub funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej, po zatrzymaniu pojazdu podczas przejazdu po drodze określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 13ha ust. 6. Jak wynika z akt sprawy przepis art. 13k ust. 8b u.d.p. nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie. Zdaniem Sądu Skarżąca prawidłowo wskazuje, że uiściła opłatę elektroniczną w terminie 3 dni od dnia zakończenia przejazdu. Jak wynika z akt sprawy Skarżąca dokonała w dniu 29 maja 2023 r. o godzinie 23:22 przelewu online na kwotę 350 zł przez Aplikację Mobilną przelewem online. W aktach sprawy znajduje się dokument "potwierdzenie dokonania przedpłaty" (k- 24 akt administracyjnych). Treść tego dokumentu jednoznacznie potwierdza, że środki zostały pobrane przez System Poboru Opłaty Elektronicznej KAS. Organ natomiast nie wskazał, żeby pobranie środków mogłoby być skutecznie przez stronę skarżącą cofnięte po dokonaniu wpłaty. Podkreślić należy, że Skarżąca nie wykorzystała zwykłego przelewu bankowego, ale opcji przelewu online w Aplikacji Mobilnej. W tym miejscu odnieść się należy do podnoszonej w zaskarżonej decyzji kwestii znaczenia zaksięgowania wpłaconych przez System Poboru Opłaty Elektronicznej KAS. Przepis art. 13k ust. 8a u.d.p. odnosi się do uiszczenia opłaty elektronicznej, a nie jej zaksięgowania. Dodatkowo powołane na stronie 11-12 zaskarżonej decyzji rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 2022 r. w sprawie opłat elektronicznych pobieranych w Systemie Poboru Opłaty Elektronicznej KAS oraz przekazywania kar grzywny (Dz. U. poz. 2656) nie może służyć do potwierdzenia prawidłowości argumentacji organu. Powołane rozporządzenie – w świetle jego § 2 ust. 1 oraz § 1 pkt 1 – dotyczy wyłącznie kwestii przedpłaty dokonywanej przed rozpoczęciem korzystania z dróg krajowych lub ich odcinków, a nie zasad stosowania szczególnego trybu określonego w art. 13k ust. 8a u.d.p. Tym samym prawidłowa interpretacja tego przepisu powinna opierać się na językowym rozumieniu pojęcia "uiścić". W świetle definicji słownika języka polskiego PWN "uiścić" to "uregulować należność za coś" (https://sjp.pwn.pl/slowniki/ui%C5%9Bci%C4%87.html). Definicja ta koncentruje się na zachowaniu dłużnika, a nie wierzyciela. Skoro zatem Skarżąca uregulowała należność (w dniu 29 maja 2023 r. o godzinie 23:22 dokonała przelewu online), to tym samym organ powinien był zastosować art. 13k ust. 8a u.d.p,, gdyż doszło do uiszczenia opłaty elektronicznej w terminie 3 dni od dnia zakończenia przejazdu. Zdaniem Sąd organ naruszył art. 13k ust. 8a u.d.p. w obu decyzjach poprzez jego błędną wykładnię utożsamiającą uiszczenie opłaty elektronicznej z jej zaksięgowaniem w SPOE KAS w stopniu który miał wpływ na wynik sprawy. W przypadku bowiem prawidłowej wykładni art. 13k ust. 8a u.d.p. organ nie wydałby decyzji w przedmiocie kary pieniężnej, ale stwierdziłby podstawy do umorzenia postępowania w trybie art. 105 § 1 k.p.a. W konsekwencji obie wydane w sprawie decyzje naruszają art. 105 § 1 k.p.a., a naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (powoływanej dalej jako: "p.p.s.a."), Sąd uchylił skarżoną decyzję, o czym orzeczono w punkcie 1 sentencji wyroku. Na podstawie tego przepisu w związku z art. 135 tej ustawy, Sąd uchylił również decyzję organu I instancji, w punkcie 1 sentencji wyroku. W sytuacji w której nie doszło do uiszczenia opłaty elektronicznej w trybie przedpłaconym (a z takiego korzystała Skarżąca), istniała możliwość uchronienia się od nałożenia kary pieniężnej, o ile opłata zostałaby uiszczona w terminie 3 dni od dnia zakończenia przejazdu (art. 13k ust. 8a u.d.p.). Decydujące dla niniejszej sprawy zatem było dochowanie wymogu uiszczenia należnej opłaty w tym terminie tj. w ciągu trzech dni, licząc od daty penalizowanego przejazdu, a nie w jakimkolwiek późniejszym terminie, niż wynikający ze wskazanego przepisu. Stwierdzenie zatem, że w niniejszej w sprawie Skarżąca uiściła opłatę elektroniczną w terminie 3 dni od dnia zakończenia przejazdu (vide k- 24 akt administracyjnych), zgodnie z dyspozycją art. 13k ust. 8a u.d.p., oznacza brak podstaw do dalszego kontynuowania postępowania. W konsekwencji zaszła podstawa do umorzenia postępowania administracyjnego w oparciu o art. 105 § 1 k.p.a stanowiący: "Gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części". Dlatego, na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a., Sąd zobowiązany był do umorzenia przedmiotowego postępowania administracyjnego, o czym orzeczono w punkcie 2 sentencji wyroku. O kosztach sądowych postanowiono na podstawie art. 200, art. 205 § 1 oraz art. 209 p.p.s.a. (pkt 3 sentencji wyroku). Na koszty te składa się wpis od skargi w kwocie 100 zł. Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 ust. 2 w zw. z art. 120 p.p.s.a.