VI SA/Wa 804/10

PostanowienieWSA w Warszawie2011-07-22

Skład orzekający: Andrzej Siwek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca wykazała, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata?
Ratio decidendi
Skarżąca nie wykazała, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Pomimo przedstawienia dochodów z emerytury i działalności gospodarczej, brak jest aktualnych dokumentów potwierdzających wysokość zadłużenia i zakres egzekucji, a także umowy darowizny w zamian za dożywocie. W związku z tym nie można uznać, że spełnione zostały ustawowe przesłanki przyznania pomocy państwa.
Stan faktyczny
Skarżąca J. J. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie dotyczącej skreślenia jej z listy podmiotów uprawnionych do badania sprawozdań finansowych. Wcześniejszy wniosek został odrzucony z powodu niewystarczających dokumentów dotyczących jej sytuacji majątkowej. Skarżąca podała, że jej dochody pochodzą z emerytury (częściowo zajętej przez komornika) i działalności gospodarczej, a majątek przekazała córce w zamian za dożywocie. Sąd wezwał ją do uzupełnienia dokumentacji, jednak przedłożone dokumenty nadal nie pozwoliły na pełną ocenę jej sytuacji finansowej.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono skarżącej J. J. przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Andrzej Siwek po rozpoznaniu w dniu 22 lipca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. J. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w sprawie skreślenia z listy podmiotów uprawnionych do badania sprawozdań finansowych postanawia: odmówić skarżącej J. J. przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 listopada 2007 r. sygn. akt VI SA/Wa 1784/07 odrzucono skargę J. J. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w sprawie skreślenia z listy podmiotów uprawnionych do badania sprawozdań finansowych J. J. w dniu [...] marca 2009 r. złożył do Sądu na urzędowym formularzu (PPF) wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie z ww. skargi. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia [...] czerwca 2009 r. odmówiono przyznania skarżącej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, wskazując, iż nadesłane przez nia dokumenty nie przedstawiają w sposób zupełny jej sytuacji majątkowej. W związku z uchyleniem postanowie4niem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 grudnia 2009 r. sygn. akt II GZ 264/09 postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 marca 2009 r. odmawiającego przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od przedmiotowej skargi, Sąd I instancji postanowieniem I instancji przywrócił omawiany termin, a następnie wyrokiem z dnia 8 marca 2010 r. sygn. akt VI SA/Wa 804/10 oddalił przedmiotową skargę. Skarżąca w dniu [...] kwietnia 2011 r.. ponownie złożyła do Sądu na urzędowym formularzu (PPF) wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie z ww. skargi. We wniosku skarżąca podała, że z powodu skreślenia z listy podmiotów uprawnionych do badania sprawozdań finansowych nie wykonuje zawodu i nie wystawia faktur na wykonane usługi. Uzyskuje dochody z emerytury, które ze względu na zajęcie jej przez komornika jest jej wypłacana w kwocie od 1113 do 1560 zł miesięcznie. Podniosła, że nie posiada żadnego majątku, albowiem przekazała go w drodze darowizny córce w SPOST zamian za dożywocie. PIT o przekazaniu majątku zgłosiła do Urzędu Skarbowego [...]. Mając na uwadze, iż oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącego, na podstawie zarządzenia referendarza sądowego z dnia [...] kwietnia 2011 r. wezwano ją do nadesłania w terminie 14 dni: 1. odpisu zeznania podatkowego skarżącej za rok 2009, 2. informacji organu rentowego o wysokości dochodu osiągniętego przez skarżącą w roku 2010 z emerytury, 3.ostatniego odcinka przekazu pocztowego świadczenia emerytalnego skarżącej lub ostatniej decyzji ustalającej wysokość tego świadczenia ze wskazaniem kwoty \podlegającej zajęciu przez komornika 4. umowy dożywocia, 5. dokumentów potwierdzających informacje o zajęciach dokonanych przez komornika, 6. wyciągów i wykazów z posiadanych przez skarżącą rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, 7. dokumentów potwierdzających ponoszenie miesięcznych wydatków koniecznych do utrzymania oraz innych obciążeń. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżąca złożyła pismo z dnia [...] kwietnia 2011 r., w którym wskazała, że nie posiada konta bankowego, a emeryturę przelewa na konto córki. comiesięczne wydatki wynoszą około 900 zł. Wskazała na dokumenty znajdujące się w aktach spraw o sygn. akt VI SA/Wa 1584/08 i VI SA/Wa 2602/08 Ponadto podniosła, jej obecne zadłużenie wynosi około 1.000.000 zł. Ponadto skarżąca dołączyła: PIT-36 za rok 2009 r. z którego wynika, iż skarżąca uzyskała dochód w wysokości 36.556,16 zł, z czego 30181,40 zł z tytułu świadczenia emerytalnego, natomiast 6374 z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej (przy przychodzie z działalności gospodarczej w kwocie 60.000 zł. odpis postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] Wydział Ksiąg Wieczystych z dnia [...] kwietnia 2011 r., którym zwolniono skarżącą od kosztów sądowych ( z dopisku skarżącej wynika, iż postępowanie to dotyczy darowizny w zamian za dożywocie), - fraktury VAT za gaz i prąd, SPOST - pismo ZUS z dnia [...] kwietnia 2011 r. potwierdzające zajęcie świadczenia emerytalnego skarżące w części (w piśmie wskazano, iż pełna wysokość świadczenia wynosi 2739,13 zł miesięcznie. Ponadto na wezwanie referendarza sądowego skarżąca nadesłała PIT-36 za rok 2010 r. z którego wynika, iż skarżąca uzyskała dochód w wysokości 59.082,50 zł, z czego 31646,60 zł z tytułu świadczenia emerytalnego, natomiast 27.436 zł z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej (przy przychodzie z działalności gospodarczej w kwocie 76.000 zł. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm. (dalej p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. W tym stanie rzeczy należy przyjąć, że rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (tak J. P. Tamo - "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; por. też postanowienie NSA z dnia 5 stycznia 2005 r., OZ 944/04, niepubl.). Wskazać należy, iż w ninieszej sprawie przy rozpoznawaniu poprzedniego wniosku skarżąca nadesłała: - odcinek przekazu pocztowego świadczenia emerytalnego za miesiąc kwiecień 2008 r. (karta 74 akt), * informacje o stanie zaległości z dnia [...] stycznia 2009 r. w sprawach egzekucyjnych (karty 75, 76 i 79 akt), * fakturę VAT za telefon stacjonarny z dnia [...] kwietnia 2009 r. (karta 78 akt), - ponaglenie wezwania z dnia [...] kwietnia 2009 r. z Sądu Rejonowego [...] do uiszczenia kosztów postępowania sądowego w wysokości 502 zł i grzywny w kwocie 1.800 zł (karta 77 akt), - wezwanie z dnia [...] marca 2009 r. do zapłaty kwoty za paliwo gazowe (karta 81 akt) Do sprawy VI SA/Wa 2602/08 skarżąca ponadto załączyła skarżąca załączyła dwie pierwsze strony zeznania podatkowego PIT-37 za 2008 rok., z którego wynika, iż dochód skarżącej w roku podatkowym 2008 wyniósł 127.549 zł, z czego 28.182 zł stanowił SPOST dochód ze świadczeń emerytalnych, a 99.367 zł - dochód z działalności wykonywanej osobiście (w tym umowy o dzieło i zlecenia). Reasumując wskazać, należy że z powyższych dokumentów wynika, iż skarżąca w latach 2009-2010 uzyskuje dochody z pobieranej przez nią emerytury oraz z prowadzonej działalności gospodarczej. Dochód skarżącej w roku podatkowym 2010 wyniósł 59.082,50 zł, z czego 31.646,60 zł stanowił dochód ze świadczeń emerytalnych, a 27.436 zł - dochód z działalności gospodarczej. Z tytułu emerytury (po potrąceniu zajęcia komorniczego) skarżącej jest wypłacana kwota od 1113 do 1560 zł netto miesięcznie. W ocenie rozpoznającego niniejszy wniosek, dokumenty przedłożone przez skarżącą do akt sprawy niniejszej oraz sprawy VI SA/Wa 2602/08 i VI SA/Wa 1584/08 nie przedstawiają w sposób zupełny jej sytuacji majątkowej; wskazują jedynie, skarżąca w roku 2010 osiągnęła znaczny dochód. Natomiast brak jest aktualnych dokumentów potwierdzających informacje o wysokości zadłużenia skarżącej i zakresie egzekucji. Ponadto skarżąca nie nadesłała umowy dożywocia pomiędzy nią a córką, na podstawie której córka dysponuje całych dotychczasowym majątkiem skarżącej.. W konsekwencji nie można uznać, że ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy J. J. wypełnia ustawowe przesłanki przyznania pomocy państwa. W tym miejscu podnieść należy, iż jedyną kwestią braną pod uwagę przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest stan majątkowy jej i jej rodziny. "Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest obowiązkiem sądu, jeśli osoba ta wykazała, że spełnia przesłanki z art. 246 § 1" (H. Knysiak-Molczyk /w:/ T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 631). "Instytucja zwolnienia od kosztów stanowi w istocie pomoc państwa dla osób które, ze względu na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny" (tak na gruncie przepisów k.p.c. J. Gudowski /w:/T. Ereciński, J. Gudowski, M. Jędrzejewska "Komentarz do kodeksu postępowania cywilnego. Część pierwsza. Postępowanie rozpoznawcze", tom 1, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 290 i cytowane tam orzecznictwo Sądu Najwyższego). Skoro zatem jest to pomoc państwa, Sąd (referendarz sądowy) musi ustalić, czy istnieją uzasadnione powody do obciążania budżetu państwa kosztami sądowymi dotyczącymi danej osoby. Zdaniem rozpoznającego wniosek skarżącej J. J., informacje zawarte w formularzu PPF oraz dokumenty SPOST zgromadzone w aktach sprawy niniejszej oraz sprawy VI SA/Wa 2602/08 i VI SA/Wa 1584/08 nie dają podstaw do zwolnienia wyżej wymienionej od kosztów sądowych. Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło