VI SA/Wa 807/05
WyrokWSA w Warszawie2005-10-21
Skład orzekający: Sędzia WSA
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił swoją właściwość do wydania decyzji nakazującej przywrócenie pasa drogowego do stanu poprzedniego, poprzez nieuzasadnienie klasyfikacji drogi i nieodniesienie się do kwestii zarządcy drogi?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ I instancji nie wykazał w sposób należyty swojej właściwości do wydania decyzji nakazującej przywrócenie pasa drogowego do stanu poprzedniego, ograniczając się jedynie do wskazania, że ulica jest drogą powiatową, bez podania uzasadnienia prawnego. Organ odwoławczy również nie odniósł się do tej kwestii. Brak wyjaśnienia kategorii drogi i zarządcy drogi, co było istotne dla ustalenia właściwości organu, stanowiło naruszenie przepisów proceduralnych, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej skarżącym przywrócenie do stanu pierwotnego pasa drogowego ulicy Z. po wybudowaniu zjazdu bez zezwolenia zarządcy drogi. Po uchyleniu pierwszej decyzji i ponownym postępowaniu, organ I instancji wydał decyzję nakazującą przywrócenie pasa drogowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący wnieśli skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym brak uzasadnienia klasyfikacji drogi i właściwości organu.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2005 r. Stwierdził, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu. Zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz K. L. i I. L. kwotę 248,50 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Sędziowie : Sędzia WSA Protokolant: po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 października 2005r. sprawy ze skargi K. L. i I. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2005 r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia pasa drogowego do stanu pierwotnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję.; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz K. L. i I. L. kwotę 248,50 zł (dwieście czterdzieści osiem 50/100 złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia z dnia [...] marca 2005r. znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję wydaną przez Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] października 2004r. znak [...] nakazującą skarżącym K. i I. małż. L. przywrócenie do stanu poprzedniego pasa drogowego ulicy Z. na wysokości działki nr [...].
Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło ustalenie podczas kontroli przeprowadzonej w dniu [...] kwietnia 2001r., iż skarżący w wymienionym miesiącu wybudowali zjazd do działki nr [...] od ulicy Z., bez zezwolenia zarządcy drogi. Decyzją z dnia [...] lipca 2001 roku nr [...] Prezydent Miasta [...] orzekł o przywróceniu ww. pasa drogowego do stanu poprzedniego. Decyzja ta została uchylona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] w dniu [...] września 2001r. (nr [...]) do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 9 czerwca 2003r. sygn. II SA 3027/01 oddalił skargę K. i I. L., wniesioną na decyzję SKO z dnia [...] września 2001r. W uzasadnieniu wyroku stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie spór toczy się o ustalenie, czy skarżący dokonali samowolnego naruszenia pasa drogowego ul. Z. w R. na wysokości działki nr [...], czy też dokonali odbudowy i remontu istniejącego wjazdu. Sąd wskazał, że w toku ponownego rozpatrzenia sprawy, organ pierwszej instancji powinien odnieść się do treści pisma z dnia [...] stycznia 2001r. skierowanego przez skarżących do Prezydenta Miasta [...] i wyjaśnienie czy skarżący ubiegali się o remont nawierzchni istniejącego wjazdu czy wykonanie nowego zjazdu. Nakazał również wyjaśnić, do jakiej kategorii dróg w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych należy ulica Z. w [...]. Sąd podzielił argumentację SKO zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, dotyczącą konieczności przesłuchania świadków (o ile to konieczne dokonania konfrontacji), powołania ewentualnych biegłych. W tym stanie rzeczy za konieczne uznał wyznaczenie rozprawy administracyjnej.
Po przeprowadzeniu czynności w toku ponownego rozpoznania sprawy, Prezydent Miasta [...], powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] października 2004r. działając na podstawie art. 19 ust. 5, art. 20 pkt 8 oraz art. 36 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (Dz. U. Nr 71 z 2000 r., poz. 838 z późn. zm.) oraz art. 104 § 1 k.p.a. nakazał K. i I. L. przywrócenie do stanu poprzedniego pasa drogowego ulicy Z. na wysokości działki nr [...]. W decyzji wskazano, że ulica ta stanowi drogę powiatową według klasyfikacji zgodnej z art. 130 ust. 3 ustawy z dnia 13 października 1998r. – przepisy wprowadzające ustawy reformujące administracje publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872)
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że przedmiotowy zjazd został wybudowany bez zezwolenia zarządcy drogi. Podniesiono, iż ponownie przesłuchano dwunastu zgłoszonych świadków, pozostałych ośmiu nie stawiało się na wezwania organu, bądź nie odebrało wezwań. Jeden ze świadków, zgłoszonych przez skarżącego, który w poprzednim postępowaniu podpisał oświadczenie, że sporny zjazd istniał co najmniej do 1994r., obecnie zeznał, że takiego oświadczenia nie podpisywał. Organ dokonał oceny zeznań świadków związanych z firmą prowadzoną przez skarżących i stwierdził, że są one pozbawione aspektu bezstronności. Zaakcentował, że jedynie dwóch świadków wskazało, że zjazd istniał przed 1994r. ale świadkowie ci nie pamiętali szczegółów. Organ oparł się na zeznaniach i oświadczeniach osób mieszkających w pobliżu zjazdu od wielu lat, którzy zeznali, że do czasu wybudowania zjazdu w okresie wiosennym 2001r. w miejscu tym istniał pas zielni i chodnik. Organ wskazał, jakie roboty zostały wykonane w kwietniu 2001r., jakiego rodzaju formalności należało w związku z tymi robotami dopełnić oraz, podniósł, że skarżący nie dopełnili formalności wynikających z obowiązujących przepisów. W ocenie organu wykonany zjazd nie spełnia wymogów w zakresie geometrii oraz konstrukcji nawierzchni zawartych w Rozporządzeniu Ministra transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca1999r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 43, poz. 430)
Organ ponadto podniósł, iż faktu istnienia zjazdu nie można potwierdzić żadnymi istniejącymi w zasobach geodezyjnych mapami.
W odwołaniu od powyższej decyzji K. i I. L. zarzucili:
• naruszenie art. 7, 77 § 1 k.p.a. poprzez nie zebranie i nie rozpatrzenie całego materiału dowodowego w sprawie w tym ustaleń dokonanych przez Prezydenta [...] w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...] stycznia 2001r. nr [...] znak [...], gdzie przesądzono, że wjazd istniał od 2001r.
• art. 105§1 k.p.a. poprzez nie wydanie decyzji o umorzeniu postępowania jako bezprzedmiotowego wobec ustalenia, że skarżący nie wybudowali zjazdu a jedynie przeprowadzili jego remont.
• art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez brak uzasadnienia faktycznego i wskazania dowodów, które organ uznał za udowodnione oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności.
• art. 138 § 2 k.p.a. poprzez nie przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego i dowodowego, w tym rozprawy administracyjnej, zgodnie z wytycznymi SKO.
W obszernym uzasadnieniu skarżący odnieśli się do poszczególnych naruszeń i przedstawili dowody na poparcie swojego stanowiska.
Pismem z dnia [...] grudnia 2004r., odnosząc się do stanowiska organu pierwszej instancji zawartego w korespondencji z dnia [...] grudnia 2004r. skierowanej do SKO w [...], skarżący wnieśli do organu odwoławczego o wyznaczenie terminu na okazanie oryginałów dokumentów stanowiących załączniki do odwołania. Ponadto występujące, zdaniem skarżących, rozbieżności winny być rozstrzygnięte na rozprawie administracyjnej.
Zaskarżoną do tutejszego Sądu decyzją z dnia [...] marca 2005r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. po rozpatrzeniu na posiedzeniu niejawnym odwołania skarżących od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] października 2004r. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
Zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji wyczerpująco zgromadził materiał dowodowy, a zatem nie wyznaczenie rozprawy administracyjnej nie stanowiło uchybienia w procedurze administracyjnej. Odnosząc się do zarzutów strony sformułowanych w uzasadnieniu odwołania, wskazano, m.in. że zakres i charakter wykonanych robót budowlanych oceniony został w decyzji organów nadzoru budowlanego z dnia [...] września 2002r. nr [...], oraz z dnia [...] września 2004r. znak [...], nakazujących skarżącym rozbiórkę wjazdu na działkę nr [...] od strony ul. Z.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2005r. zarzucili naruszenie art. 36 ustawy z dnia 21 marca 1986r. o drogach publicznych, art. 7, 8, 10, 77 k.p.a. art. 30 ust.1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, art. 7 d pkt 4 ustawy z dnia 17 maja 1989r. prawo geodezyjne i kartograficzne. W uzasadnieniu ponowili argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał argumenty z uzasadnienia decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Na rozprawie w dniu 21 października 2005r. skarżący popierał skargę oraz wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że jest ona uzasadniona. Zgodnie z art. 36 ustawy o drogach publicznych w brzmieniu obowiązującym w dacie wszczęcia postępowania administracyjnego, a na mocy art. 10 ustawy z dnia 14 listopada 2003r. o zmianie ustawy o drogach publicznych (...) (Dz. U. Nr 200, poz.1953) w toku całego postępowania – "w razie samowolnego naruszenia pasa drogowego lub zarezerwowanego pasa terenu, właściwy zarządca drogi orzeka o przywróceniu ich do stanu poprzedniego". Jak z powyższego wynika w rozważanej sprawie podstawową kwestią było ustalenie do jakiej kategorii dróg na dzień kontroli należała ulica Z. w [...]. Był to element niezbędny do ustalenia czy podlegała ona przepisom ustawy o drogach publicznych a w konsekwencji do ustalenia właściwości organu (jako zarządcy drogi) uprawnionego do wydania decyzji na podstawie art. 36 ustawy o drogach publicznych.
Tymczasem w sprawie niniejszej, organ I instancji ograniczył się jedynie do wskazania w osnowie decyzji z dnia [...] października 2004r., że ulica Z. w [...] jest drogą powiatową według klasyfikacji zgodnej z art. 103 ust. 3 (organ zapewne przez omyłkę wskazał nie istniejący art. 130 ust. 3) ustawy z dnia 13 października 1998r. W motywach decyzji nie podano natomiast żadnego uzasadnienia prawnego powyższego stanowiska. Stanowi to, zdaniem Sądu uchybienie przepisowi art. 107 § 3 k.p.a., które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Należy zauważyć, że strona w toku całego postępowania administracyjnego kwestionowała prawo Prezydenta Miasta [...] do wydania decyzji nakładającej obowiązek przywrócenia pasa drogowego do stanu poprzedniego, wskazując na brak umocowania bowiem, zdaniem skarżących, brak było stosownej uchwały Rady Miasta. Organ odwoławczy do kwestii kategorii drogi oraz zarządcy drogi nie odniósł się w żaden sposób. Należy w tym miejscu zwrócić uwagę, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 czerwca 2003r. sygn. II SA 3027/01 wydanym w rozpoznawanej sprawie stwierdził m.in. że należy wyjaśnić do jakiej kategorii dróg w rozumieniu ustawy o drogach publicznych należy ulica Z. w [...].
Powyższe uchybienie, jako mogące mieć wpływ na wynik sprawy, stanowiło podstawę uchylenia zaskarżonej decyzji przez Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 §1 pkt1 lit c) p.p.s.a.
W toku ponownego rozpoznania sprawy organ odwoławczy uwzględni wskazówki zawarte w niniejszym uzasadnieniu.
O kosztach postępowania obejmujących wpis oraz zwrot kosztów dojazdu skarżącego na rozprawę w dniu 21 października 2005r. orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło