VI SA/Wa 808/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Henryka Lewandowska - Kuraszkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spr.) Sędzia WSA Dariusz Zalewski Protokolant st. ref. Paulina Stylińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 września 2013 r. sprawy ze skargi T. Sp. z o.o. z siedzibą w C. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia w części zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych oddala skargę T. Sp. z o. o. z siedzibą w C. (dalej też jako "skarżąca", "spółka") wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...], który utrzymał w mocy swoją uprzednią decyzję nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r. cofającą spółce zezwolenie, udzielone decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w [...] nr [...] z dnia [...] lipca 2008 r., na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa [...], w części dotyczącej punktu znajdującego się miejscowości [...]. Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749, z póź. zm.) w związku z art. 8 oraz art. 59 pkt 4 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540, z późn. zm.) - dalej także jako "u.g.h.". Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym: Decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2008 r. ze zm., Dyrektor Izby Skarbowej w [...] udzielił T. Sp. z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w C. na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych w 109 punktach na terenie województwa [...]. Naczelnik Urzędu Celnego w [...] pismem z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] poinformował Dyrektora Izby Celnej w W. m.in., że w punkcie gier na automatach o niskich wygranych znajdującym się w miejscowości [...] skarżąca nie wykonywała działalności objętej ww. zezwoleniem od dnia 1 września 2011 r. W związku z powyższym, Dyrektor Izby Celnej w W. postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2012 r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie cofnięcia spółce zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa [...], w części dotyczącej punktu znajdującego się miejscowości [...]. Postępowanie powyższe zakończone zostało decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. cofającą spółce zezwolenie w powyższym zakresie. W uzasadnieniu organ podkreślił, że zgodnie z art. 8 u.g.h. do postępowań w sprawach określonych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, chyba że ustawa stanowi inaczej. Art. 129 ust. 1 u.g.h. stanowi, że działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych oraz gier na automatach urządzanych w salonach gier na automatach na podstawie zezwoleń udzielonych przed dniem wejścia w życie ustawy jest prowadzona do czasu wygaśnięcia tych zezwoleń przez podmioty, których im udzielono, według przepisów dotychczasowych, o ile ustawa nie stanowi inaczej. Z kolei w myśl art. 138 ust. 2 u.g.h. do podmiotów, o których mowa w art. 129 ust. 1, stosuje się odpowiednio art. 58 i art. 59, z tym, że organem właściwym jest organ właściwy do udzielania zezwolenia w dniu poprzedzającym dzień wejścia w życie ustawy, tj. Dyrektor Izby Celnej w W. Wywiódł zatem, że znalazł zastosowanie art. 59 pkt. 4 u.g.h., który wskazuje, że organ właściwy w sprawie udzielania koncesji lub zezwoleń, w drodze decyzji cofa koncesję lub zezwolenie, w całości lub w części, między innymi w przypadku zaprzestania lub niewykonywania przez okres dłuższy niż 6 miesięcy działalności objętej koncesją lub zezwoleniem, chyba, że niewykonywanie tej działalności jest następstwem działania siły wyższej. Zdaniem organu, z akt sprawy wynika, że skarżąca w omawianym punkcie gier na automatach o niskich wygranych nie wykonywała działalności objętej przez okres dłuższy niż 6 miesięcy. Podkreślił przy tym, że niewykonywanie działalności wymienionej powyżej nie było następstwem działania siły wyższej, o czym świadczy dokonane przez stronę zgłoszenie z dnia [...] sierpnia 2011 r. dotyczące wyłączenia z eksploatacji automatu [...] nr fabryczny [...], nr poświadczenia rejestracji [...] od dnia [...] września 2011 r. Powyższe oznacza, że w przedmiotowej sprawie zaistniały przesłanki określone art. 59 pkt 4 u.g.h. skutkujące cofnięciem zezwolenia w części dotyczącej ww. punktu. Od decyzji cofającej zezwolenie spółka wniosła odwołanie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozstrzygnięcia, ewentualnie o uchylenie decyzji i dokonanie rozstrzygnięcia "in meritum" w oparciu o przepisy ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych (Dz. U. Nr 4, poz. 27, z późn. zm.). Spółka zarzuciła m. in. oparcie na przepisach ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych, która to w związku z niezachowaniem przez ustawodawcę krajowego w toku jej uchwalania obowiązku jej notyfikacji Komisji Europejskiej zgodnie z Dyrektywą 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającą procedurą udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego, jako wprowadzonej z naruszeniem prawa wspólnotowego, pozostaje prawnie bezskuteczna i nie może być stosowana. Dyrektor Izby Celnej w W. po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z dnia [...] grudnia 2012 roku utrzymał w mocy swoją uprzednią decyzję z dnia [...] lipca 2012 r. cofającą spółce zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa [...], w części dotyczącej wymienionego na wstępie punktu. Zdaniem organu bezspornym jest, że spółka nie wykonywała w części działalności objętej zezwoleniem. Potwierdza to zgromadzony materiał dowodowy, a spółka dowodów przeciwnych nie przedstawiła. Dlatego istnieje podstawa do zastosowania przepisu art. 59 pkt 4 u.g.h., którego konsekwencją jest cofnięcie skarżącej zezwolenia. Dyrektor Izby Celnej w W. podkreślił, że działalność w zakresie urządzania gier jest szczególnym rodzajem działalności, która ze względu na swój charakter wymaga szczególnej kontroli i nadzoru, której istotnym elementem jest zapewnienie prowadzenia tej działalności zgodnie z obowiązującym porządkiem prawnym. To na podmiocie, który uzyskał zezwolenie na urządzanie gier na automatach o niskich wygranych spoczywa obowiązek prowadzenia tej działalności zgodnie z przepisami prawa, uzyskanym zezwoleniem oraz zatwierdzonym regulaminem gier na automatach o niskich wygranych. Sam przepis art. 59 pkt 4 u.g.h. jest skonstruowany w ten sposób, że cofnięcie zezwolenia nie zależy od uznania administracyjnego, lecz od zaistnienia przesłanki w postaci niewykonywania przez okres dłuższy niż 6 miesięcy działalności. Jedynym wyjątkiem od obowiązku zastosowania tego przepisu przez organ jest ustalenie, że jej niewykonywanie jest następstwem siły wyższej. Ustawodawca nie przewidział drugiego takiego wyjątku w postaci nierentowności prowadzenia działalności w niektórych punktach gier. Odnosząc się do zarzutu skarżącej, że art. 59 pkt 4 u.g.h. jako przepis wprowadzony z naruszeniem prawa unijnego, który pozostaje prawnie bezskuteczny i nie może być stosowany, Dyrektor Izby Celnej w W. zauważył, że stosowanie art. 59 pkt 4 do podmiotów urządzających gry na automatach o niskich wygranych, określonych w art. 129 ust. 1 u.g.h., nakazuje art. 138 ust. 2 tej ustawy. Żaden z wymienionych powyżej przepisów ustawy o grach hazardowych nie był przedmiotem orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Oznacza to, że przepisy te nie były poddawane ocenie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej jako "potencjalne przepisy techniczne". Tym samym mylna jest argumentacja Spółki, która uznaje, że przepis art. 59 pkt 4 u.g.h. wymagał notyfikacji Komisji Europejskiej. Na decyzję z dnia [...] grudnia 2013 r. T. Sp. z o. o. z siedzibą w C. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zarzuciła, że oparta została na przepisach ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych, która to - w związku z niezachowaniem przez ustawodawcę krajowego w toku jej uchwalania obowiązku jej notyfikacji Komisji Europejskiej zgodnie z Dyrektywą 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 roku ustanawiającą procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego, jako wprowadzonej z naruszeniem prawa wspólnotowego - pozostaje prawnie bezskuteczna i nie może być stosowana. W istocie potwierdzone to zostało w Uwagach Komisji Europejskiej z dnia 5 września 2011 r. i wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 19 lipca 2012 r. w sprawach połączonych C-213/11, C-214/11 i C-217/11 (opublikowanym w Dz. U. UE z dnia 29 września 2012 r.; 2012/C295/19). W konkluzji skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, ewentualnie zaś o jej uchylenie i dokonanie rozstrzygnięcia in meritum w oparciu o przepisy ustawy z dnia 29 lipca 1992 roku o grach i zakładach wzajemnych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Badając legalność zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...], który utrzymał w mocy swoją uprzednią decyzję nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r., w ocenie Sądu, skarga T. Sp. z o. o. z siedzibą w C. nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 8 u.g.h. - obowiązującej od dnia 1 stycznia 2010 r. - do postępowań w sprawach określonych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, chyba że stanowi ona inaczej. W związku z powyższym, przepisami mającymi zastosowanie w przedmiotowej sprawie są przepisy ww. ustawy - Ordynacja podatkowa. Stosownie do normy art. 129 ust. 1 u.g.h. działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych oraz gier na automatach urządzanych w salonach gier na automatach na podstawie zezwoleń udzielonych przed dniem wejścia w życie ustawy jest prowadzona, do czasu wygaśnięcia tych zezwoleń, przez podmioty, których im udzielono, według przepisów dotychczasowych, o ile ustawa nie stanowi inaczej. Jednakże, zgodnie z art. 138 ust. 2 u.g.h. do podmiotów, o których mowa w art. 129 ust. 1, stosuje się odpowiednio art. 58 i art. 59, z tym, że organem właściwym jest organ właściwy do udzielania zezwolenia w dniu poprzedzającym dzień wejścia w życie ustawy, tj. Dyrektor Izby Celnej w W. Z kolei z art. 59 pkt 4 u.g.h. wynika, że organ właściwy w sprawie udzielania koncesji lub zezwoleń, w drodze decyzji cofa koncesję lub zezwolenie, w całości lub w części, w przypadku: zaprzestania lub niewykonywania przez okres dłuższy niż 6 miesięcy działalności objętej koncesją lub zezwoleniem, chyba, że niewykonywanie tej działalności jest następstwem działania siły wyższej. W rozpatrywanej sprawie organ prawidłowo ustalił, że skarżąca w punkcie gier na automatach o niskich wygranych - mieszczącym się w miejscowości [...] - nie wykonywała działalności objętej zezwoleniem nr [...] z dnia [...] lipca 2008 r. (ze zm.) na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych w 109 punktach na terenie województwa [...] - przez okres dłuższy niż 6 miesięcy. Nie budzą wątpliwości ustalenia, że niewykonywanie działalności nie było następstwem działania siły wyższej, o czym świadczy dokonane przez Spółkę zgłoszenie z dnia [...] sierpnia 2011 r. o dokonanie zmian w aktach weryfikacyjnych dla tego punktu dotyczące wyłączenia z eksploatacji automatu "[...] " nr fabryczny [...] w przedmiotowym punkcie gier z dniem [...] sierpnia 2011 r., co znajduje potwierdzenie w aktach administracyjnych. Zdaniem Sądu, także prawidłowo został policzony 6-miesięczny materialno- prawny termin określony w art. 59 pkt 4 u.g.h. od dnia 31 sierpnia 2011 r., tj. daty wskazanej przez skarżącą w ww. zgłoszeniu oznaczonym datą [...] sierpnia 2011 r. Sposób obliczania terminów w postępowaniu administracyjnym oraz warunki ich dochowania zostały uregulowane w art. 12 ustawy - Ordynacja podatkowa. Stosownie do postanowień art. 12 § 3 przywołanej ustawy terminy materialne określone w miesiącach kończą się z upływem tego dnia w ostatnim miesiącu, który odpowiada początkowemu dniowi terminu, a gdyby takiego dnia w ostatnim miesiącu nie było - w ostatnim dniu miesiąca. Uwzględniając powyższe, Sąd podziela stanowisko organu, że na gruncie rozpatrywanego przypadku termin wynikający z art. 59 pkt 4 u.g.h. rozpoczął bieg 1 września 2011 r. i upłynął 1 marca 2012 r. Powyższych ustaleń faktycznych skarżąca nie kwestionuje, a zarzuca wyłącznie, że przepis art. 59 pkt 4 u.g.h. ma charakter techniczny, zatem powinien podlegać notyfikacji, a skoro nie podlegał, to nie może stanowić podstawy do rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Sąd nie podziela powyższego stanowiska. Odnosząc się do tego zarzutu należy stwierdzić, że wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 19 lipca 2012 r. w sprawach połączonych C- 213/11, C-214/11 i C-217/11, został wydany w trybie prejudycjalnym wobec zadanych (przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku) trzech pytań: czy art. 129 ust. 2, art. 135 ust. 2 i art. 138 ust. 1 ustawy o grach hazardowych z 2009 r. wprowadzają warunki mogące mieć istotny wpływ na właściwości lub sprzedaż produktów. I jak słusznie zauważył organ w odpowiedzi na skargę, żaden z tych przepisów nie stanowił podstawy rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie. Niezależnie od powyższego, należy podzielić spostrzeżenia organu, że przepis art. 59 pkt 4 u.g.h. jest niewiele zmienioną wersją poprzednio obowiązującego przepisu art. 52 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych (Dz. U. z 2004 r., Nr 4, poz. 27 ze zm.), z treści którego wynikało, że organ udzielający zezwolenia, w drodze decyzji, cofa zezwolenie w całości lub części, w przypadku zawieszenia prowadzonej działalności przez okres dłuższy niż 3 miesiące, chyba że zawieszenie takie jest następstwem działania siły wyższej. Przepis obecnie obowiązujący zamiast terminu "zawieszenie działalności" posługuje się terminami "zaprzestanie" i "niewykonywanie działalności". Jednakże w nowej regulacji u.g.h. uległ wydłużeniu (z 3 do 6 miesięcy) okres, po którym następuje cofnięcie zezwolenia na prowadzenie działalności. Także w poprzednio obowiązującym unormowaniu, podobnie jak w obecnie obowiązującym jest mowa o "sile wyższej". Porównanie treści obu unormowań wskazuje zatem, że nowa regulacja jest korzystniejsza w skutkach dla strony chociażby ze względu na wydłużenie okresu zaprzestania lub niewykonywania działalności. Podkreślenia także wymaga, że przepis art. 59 pkt 4 u.g.h. jest skonstruowany w ten sposób, że cofnięcie zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych nie zależy od uznania administracyjnego, lecz od zaistnienia przesłanki w postaci zaprzestania działalności lub jej niewykonywania przez okres dłuższy niż 6 miesięcy. Jedynym wyjątkiem od obowiązku zastosowania tego przepisu przez organ administracji publicznej jest ustalenie, że zaprzestanie bądź niewykonywanie tej działalności jest następstwem siły wyższej, a taki stan rzeczy w sprawie nie zachodzi. Mając na uwadze powyższe, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, co skutkowało oddaleniem skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.