VI SA/Wa 814/18

WyrokWSA w Warszawie2018-07-20

Skład orzekający: Zdzisław Romanowski, Pamela Kuraś-Dębecka, Danuta Szydłowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba, która nabyła własny tytuł do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego, a następnie utraciła status członka rodziny ubezpieczonego, może być obciążona kosztami świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych w okresie, gdy nie posiadała prawa do świadczeń z powodu braku zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że zaskarżona decyzja Prezesa NFZ, utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji, jest zgodna z prawem. Skarżący, mimo pierwotnego zgłoszenia jako członek rodziny, nabył własny tytuł do ubezpieczenia zdrowotnego, co spowodowało utratę statusu członka rodziny. W okresach, w których udzielono mu świadczeń, nie podlegał ubezpieczeniu zdrowotnemu, a tym samym nie miał prawa do świadczeń finansowanych przez NFZ, co uzasadniało obciążenie go kosztami tych świadczeń na podstawie art. 50 ust. 16 ustawy o świadczeniach.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia utrzymującej w mocy decyzję ustalającą obowiązek poniesienia przez S. S. kosztów świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych mu w latach 2013-2014 jako osobie nieuprawnionej, na łączną kwotę 16 165,86 zł. S. S. kwestionował tę decyzję, domagając się uchylenia lub umorzenia postępowania. Sąd oddalił skargę, uznając, że skarżący nie miał prawa do świadczeń w spornych okresach.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędzia WSA Danuta Szydłowska (spr.) Protokolant sekr. sąd. Katarzyna Zielińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lipca 2018 r. sprawy ze skargi S. S. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia obowiązku poniesienia kosztów świadczeń opieki zdrowotnej oddala skargę VI SA/Wa 814/18 UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2018 r. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24a w związku z art. 50 ust. 16 i 18 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1938, ze zm.), art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 4 listopada 2016 r. o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2173) oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a w związku z art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 935), po rozpatrzeniu odwołania S. S. utrzymał w mocy decyzję dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lipca 2016 r., ustalającą obowiązek poniesienia przez S. S. kosztów świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych, na jego rzecz jako osobie nieuprawnionej, w dniach: 6 lutego 2013 r., 26 marca 2013 r., 2 kwietnia 2013 r., od 29 listopada 2013 r. do 4 grudnia 2013 r., 14 stycznia 2014 r., 11 kwietnia 2014 r., w łącznej wysokości 16 165,86 zł W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wyjaśnił, że Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia pismem z dnia 12 kwietnia 2016 r. poinformował S. S. że wszczął postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia obowiązku poniesienia kosztów świadczeń opieki zdrowotnej, ich wysokości i terminu płatności w związku z okolicznością, że w dniach korzystania z tych świadczeń według systemów informatycznych Narodowego Funduszu Zdrowia był osobą nieuprawnioną do świadczeń opieki zdrowotnej oraz leków finansowanych ze środków publicznych. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia, decyzją z dnia [...] lipca 2016 r., ustalił obowiązek poniesienia przez zainteresowanego kosztów świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych na jego rzecz jako osobie nieuprawnionej, w dniach: 6 lutego 2013 r., 26 marca 2013 r., 2 kwietnia 2013 r" od 29 listopada 2013 r. do 4 grudnia 2013 r., 14 stycznia 2014 r., 1J kwietnia 2014 r., w łącznej wysokości 16 165,86 zł. Rozpatrując wniesione przez stronę odwołanie Prezes NFZ pismem z dnia 1 lutego 2017 r. poinformował zainteresowanego o możliwości dokonania zgłoszenia wstecznego do ubezpieczenia zdrowotnego w związku z nowelizacją ustawy o świadczeniach. Warunkiem nieobciążania kosztami leczenia jest dokonanie przez płatnika składek wstecznego (prawidłowego) zgłoszenia członka rodziny. W związku z powyższym - w terminie do 90 dni od wejścia w życie ustawy o zmianie ustawy tj. do dnia 12 kwietnia 2017 r, - należy dokonać "wstecznego zgłoszenia" do ubezpieczenia zdrowotnego. Zgłoszenie do ubezpieczenia zdrowotnego powinno obejmować okres kiedy zostały udzielone świadczenie będące przedmiotem decyzji dyrektora OW NFZ. W przypadku dokonania powyższej czynności nie będzie wszczynane lub będzie umorzone już wszczęte postępowanie administracyjne ustalające obowiązek poniesienia kosztów świadczeń opieki zdrowotnej. Jednocześnie poinformowano, że będzie uwzględniane "wsteczne zgłoszenie" do ubezpieczenia zdrowotnego dokonane przed dniem wejścia w życie ww. ustawy. Ponadto Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia pismem z dnia 5 października 2017 r., poinformował zainteresowanego, o treści art. 10 § 1 k.p.a. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia wymienił udzielone stronie świadczenia opieki zdrowotnej i ich wartość, która w łącznej wysokości wyniosła 16 165,86 zł. Zostały one udzielone na podstawie złożonego przez zainteresowanego oświadczenia oraz przedłożonego dokumentu o przysługującym świadczeniobiorcy prawie do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Stwierdził, że jak wynika z przeprowadzonego przez organ I instancji postępowania wyjaśniającego, w szczególności informacji przekazanych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w W. w piśmie z dnia 29 września 2015 r., zainteresowany nie został zgłoszony do ubezpieczenia zdrowotnego w dniach 6 lutego 2013 r,, 26 marca 2013 r., 2 kwietnia 2013 r., od 29 listopada 2013 r. do 4 grudnia 2013 r., 14 stycznia 2014 r., 11 kwietnia 2014 roku. Jednocześnie na podstawie informacji zawartych w Centralnym Wykazie Ubezpieczonych prowadzonym przez Narodowy Funduszu Zdrowia ustalono, że w dniach w których udzielono świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, zainteresowany nie podlegał ubezpieczeniu zdrowotnemu, a tym samym nie był uprawniony do uzyskania świadczeń opieki zdrowotnej w ramach ubezpieczenia zdrowotnego. Organ wskazał, iż art. 50 ust. 16 ustawy o świadczeniach, (w brzmieniu obowiązującym w dniu udzielonych świadczeń opieki zdrowotnej) stanowił: "W przypadku gdy świadczenie opieki zdrowotnej zostało udzielone pomimo braku prawa do świadczeń opieki zdrowotnej w wyniku: 1) posługiwania się kartą ubezpieczenia zdrowotnego albo innym dokumentem potwierdzającym prawo do świadczeń opieki zdrowotnej przez osobę, która utraciła to prawo w okresie ważności karty albo innego dokumentu, albo 2) złożenia oświadczenia, o którym mowa w ust. 6 — osoba, której udzielono świadczenia opieki zdrowotnej, jest obowiązana do uiszczenia kosztów tego świadczenia". Obecnie przepis ten brzmi: "W przypadku gdy świadczenie opieki zdrowotnej zostało udzielone pomimo braku prawa do świadczeń opieki zdrowotnej w wyniku: 1) posługiwania się kartą ubezpieczenia zdrowotnego albo innym dokumentem potwierdzającym prawo do świadczeń opieki zdrowotnej przez osobę, która utraciła to prawo w okresie ważności karty albo innego dokumentu, albo la) potwierdzenia prawa do świadczeń w sposób określony w ust. 3 osób, o których mowa w art. 52 ust. 1, albo 2) złożenia oświadczenia, o którym mowa w ust. 6 - osoba, której udzielono świadczenia opieki zdrowotnej, jest obowiązana do uiszczenia kosztów tego świadczenia, z wyłączeniem osoby, której udzielono świadczenia, o którym mowa w art. 15 ust. 2 pkt 1". Koszty świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych w takich przypadkach i poniesionych przez Narodowy Fundusz Zdrowia podlegają ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w wyniku wcześniej wydanej przez dyrektora oddziału wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia decyzji administracyjnej ustalającą obowiązek poniesienia kosztów i ich wysokość oraz termin płatności. Zainteresowany w okresie, w którym udzielono na jego rzecz świadczeń sfinansowanych ze środków publicznych, nie podlegał ubezpieczeniu zdrowotnemu w Narodowym Funduszu Zdrowia, a co za tym idzie nie posiadał prawa do świadczeń zdrowotnych finansowanych przez Narodowy Fundusz Zdrowia. Art. 67 ust. 1 ustawy o świadczeniach stanowi, że obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego uważa się za spełniony po zgłoszeniu do ubezpieczenia zdrowotnego osoby podlegającej temu obowiązkowi zgodnie z przepisami art. 74-76 tej ustawy oraz opłaceniu składki w terminie i na zasadach określonych w ustawie. Przepisu ust. 1 nie stosuje się do osób, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 8a ustawy o świadczeniach, oraz członków ich rodzin. Ponadto osoba podlegająca obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego po zgłoszeniu do ubezpieczenia zdrowotnego uzyskuje prawo do świadczeń opieki zdrowotnej, a zgodnie z ust. 3 art. 67 ustawy o świadczeniach, osoba podlegająca obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego ma obowiązek zgłosić do ubezpieczenia zdrowotnego członków rodziny, o których mowa w art. 3 ust. 2 pkt 5 i 6 ustawy o świadczeniach. Osoby, które nie zgłaszają się do ubezpieczenia zdrowotnego same, informują podmiot właściwy do dokonania zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego o członkach rodziny podlegających zgłoszeniu do ubezpieczenia zdrowotnego, w terminie 7 dni od dnia zaistnienia okoliczności powodujących konieczność dokonania zgłoszenia. Członkowie rodziny uzyskują prawo do świadczeń opieki zdrowotnej od dnia zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego. Jednakże zgodnie z art. 74 ustawy o świadczeniach, w zakresie ubezpieczenia zdrowotnego osób objętych obowiązkowym lub dobrowolnym ubezpieczeniem zdrowotnym oraz członków ich rodzin stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące zasad, trybu i terminu zgłaszania do ubezpieczeń społecznych lub do ubezpieczenia społecznego rolników oraz wyrejestrowywania z tych ubezpieczeń. Tą kwestię reguluje art. 36 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1778, ze zm.), który stanowi m.in., że zgłoszeń do ubezpieczeń społecznych osób objętych obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi należy dokonywać w terminie 7 dni od daty powstania obowiązku ubezpieczenia społecznego. Zatem to akt dokonania zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego osoby zainteresowanej np. jako członek rodziny, mógł wywrzeć skutek prawny w postaci uzyskania prawa do świadczeń. Natomiast wszelkich zgłoszeń w zakresie ubezpieczeń należało dokonywać w terminie 7 dni od daty zaistnienia zmiany. Art. 3 ust. 2 pkt 5 ustawy o świadczeniach stanowi, że status ubezpieczonego otrzymują członkowie rodzin jeżeli nie są osobami podlegającymi obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego, o których mowa w art. 66 ust. 1, z zastrzeżeniem art. 66 ust. 2 i 3. Przytoczony przepis ustanawia tzw. "zasadę niekumulowania tytułu obowiązkowego ubezpieczenia z tytułem członka rodziny" (w danym momencie można posiadać tylko jeden tytuł oraz każdy kolejny tytuł przerywa tytuł wcześniejszy). Art. 5 pkt 3 ustawy o świadczeniach zawiera definicje członka rodziny. Zgodnie z zapisem ww. przepisu - członkiem rodziny są następujące osoby: a) dziecko własne, dziecko małżonka, dziecko przysposobione, wnuk albo dziecko obce, dla którego ustanowiono opiekę, albo dziecko obce w ramach rodziny zastępczej lub rodzinnego domu dziecka, do ukończenia przez nie 18 lat, a jeżeli uczy się dalej w szkole, zakładzie kształcenia nauczycieli, uczelni lub jednostce naukowej prowadzącej studia doktoranckie - do ukończenia 26 łat, natomiast jeżeli posiada orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności lub inne traktowane na równi - bez ograniczenia wieku, b) małżonek, c) wstępni pozostający z ubezpieczonym we wspólnym gospodarstwie domowym. Odnosząc się do stanowiska odwołującego, który zakwestionował ustalenia zawarte w decyzji oraz przedstawił oryginał zaświadczenia ZUS II Oddział w W. z dnia 3 grudnia 2013 r., w którym wskazano, że został zgłoszony do ubezpieczenia zdrowotnego od dnia 1 listopada 2006 r., jako członek rodziny I.S. -mąż organ wskazał, że z informacji zawartych w Centralnym Wykazie Ubezpieczonych wynika, że zainteresowany został zgłoszony do ubezpieczenia zdrowotnego z dniem 1 listopada 2006 r. jako członek rodziny osoby ubezpieczonej, niemniej z dniem 1 września 2007 r. nabył własny tytułu do objęcia obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym, co spowodowało utratę tytułu do obowiązkowego ubezpieczenia z tytułu członka rodziny, bowiem w danym momencie można posiadać tylko jeden tytułu oraz każdy kolejny tytuł przerywa tytułu wcześniejszy. Z uwagi na powyższe zainteresowany w okresie udzielonych świadczeń opieki zdrowotnej, wskazanych w zaskarżonej decyzji, nie został zgłoszony do ubezpieczenia zdrowotnego jako członek rodziny osoby ubezpieczonej oraz nie posiadał prawa do świadczeń finansowanych ze środków publicznych. Ponadto biorąc pod uwagę treść art. 50 ust. 15 pkt 2 ustawy o świadczeniach, Narodowy Fundusz Zdrowia nie mógł odmówić świadczeniodawcy, z którym łączyła go umowa o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, zapłaty za świadczenia z powodu braku prawa do świadczeń opieki zdrowotnej osoby, która je uzyskała, jeżeli świadczeniobiorca w terminie przedstawił dokument potwierdzający prawo do świadczeń opieki zdrowotnej lub złożył oświadczenie o przysługującym świadczeniobiorcy prawie do świadczeń. Organ ustalił nadto, że zainteresowany w spornym okresie nie został wstecznie zgłoszony do ubezpieczenia zdrowotnego jako członek rodziny osoby ubezpieczonej. Wskazał także, że zgodnie z art. 50 ust. 22 ustawy o świadczeniach "Dyrektor oddziału wojewódzkiego Funduszu może umorzyć w całości albo w części spłatę należności ustalonej w decyzji, o której mowa w ust. 18, lub odroczyć spłatę tej należności, lub rozłożyć ją na raty, stosując odpowiednio zasady określone w art. 56-58 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych". W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, S.S. wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i skierowanie jej do ponownego rozpoznania w celu umorzenia postępowania administracyjnego lub przywrócenie możliwości dokonania zgłoszenia wstecznego do ubezpieczenia zdrowotnego w związku z nowelizacją ustawy o świadczeniach. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując w całości argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja jak również utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji nie naruszają prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. W działaniu organów rozstrzygających w niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca. W myśl art. 67 ust. 1 ustawy o świadczeniach obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego uważa się za spełniony po zgłoszeniu do ubezpieczenia zdrowotnego osoby podlegającej temu obowiązkowi zgodnie z przepisami art. 74-76 tej ustawy oraz opłaceniu składki w terminie i na zasadach określonych w art. 79–95 u.ś.o.z. Osoba podlegająca obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego po zgłoszeniu do Funduszu uzyskuje prawo do świadczeń opieki zdrowotnej (ust. 2). Tak więc dopiero po dokonaniu zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego osoba podlegająca obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego uzyskuje prawo do świadczeń z ubezpieczenia zdrowotnego. Samo podleganie obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu nie oznacza jeszcze zatem, że osoba podlegająca temu ubezpieczeniu ma już prawo do świadczeń z ubezpieczenia zdrowotnego. Takie prawo przysługuje jedynie po zgłoszeniu jej do tego ubezpieczenia. Dlatego fakt zgłoszenia danej osoby do ubezpieczenia zdrowotnego odgrywa bardzo istotną rolę w ustaleniu prawa tej osoby do korzystania ze świadczeń przysługujących w ramach powszechnego ubezpieczenia zdrowotnego. Osoba objęta obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym ma obowiązek zgłosić do NFZ członków swojej rodziny, jeżeli spełniają oni warunki określone w art. 3 ust. 2 pkt 5 i 6 oraz art. 5 pkt 3 u.ś.o.z. Osoby, które do ubezpieczenia zdrowotnego zgłaszane są za pośrednictwem płatnika (np. pracownicy, których zgłasza pracodawca), informują tegoż płatnika o członkach rodziny podlegających zgłoszeniu do ubezpieczenia zdrowotnego w terminie 7 dni od dnia zaistnienia okoliczności powodujących konieczność dokonania zgłoszenia (np. w terminie 7 dni od daty utraty przez małżonka statusu osoby odprowadzającej składkę na ubezpieczenie zdrowotne). Przepisu ust. 1 nie stosuje się do osób, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 8a ustawy o świadczeniach, oraz członków ich rodzin. Zgodnie z art. 74 omawianej ustawy w zakresie ubezpieczenia zdrowotnego osób objętych obowiązkowym lub dobrowolnym ubezpieczeniem zdrowotnym oraz członków ich rodzin stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące zasad, trybu i terminu zgłaszania do ubezpieczeń społecznych lub do ubezpieczenia społecznego rolników oraz wyrejestrowywania z tych ubezpieczeń. Jak stanowi zaś art. 36 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1778, ze zm.) zgłoszeń do ubezpieczeń społecznych osób objętych obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi należy dokonywać w terminie 7 dni od daty powstania obowiązku ubezpieczenia społecznego. W myśl art. 3 ust. 2 pkt 5 ustawy status ubezpieczonego otrzymują członkowie rodzin jeżeli nie są osobami podlegającymi obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego, o których mowa w art. 66 ust. 1, z zastrzeżeniem art. 66 ust. 2 i 3. Przytoczony przepis ustanawia tzw. "zasadę niekumulowania tytułu obowiązkowego ubezpieczenia z tytułem członka rodziny" (w danym momencie można posiadać tylko jeden tytuł oraz każdy kolejny tytuł przerywa tytuł wcześniejszy). Członkiem rodziny jest m.in. małżonek (art. 5 pkt 3) . Art. 50 ust. 16 ustawy o świadczeniach, (w brzmieniu obowiązującym w dniu udzielonych świadczeń opieki zdrowotnej) stanowił: "W przypadku gdy świadczenie opieki zdrowotnej zostało udzielone pomimo braku prawa do świadczeń opieki zdrowotnej w wyniku: 1) posługiwania się kartą ubezpieczenia zdrowotnego albo innym dokumentem potwierdzającym prawo do świadczeń opieki zdrowotnej przez osobę, która utraciła to prawo w okresie ważności karty albo innego dokumentu, albo 2) złożenia oświadczenia, o którym mowa w ust. 6 — osoba, której udzielono świadczenia opieki zdrowotnej, jest obowiązana do uiszczenia kosztów tego świadczenia". Obecnie przepis ten brzmi: "W przypadku gdy świadczenie opieki zdrowotnej zostało udzielone pomimo braku prawa do świadczeń opieki zdrowotnej w wyniku: 1) posługiwania się kartą ubezpieczenia zdrowotnego albo innym dokumentem potwierdzającym prawo do świadczeń opieki zdrowotnej przez osobę, która utraciła to prawo w okresie ważności karty albo innego dokumentu, albo la) potwierdzenia prawa do świadczeń w sposób określony w ust. 3 osób, o których mowa w art. 52 ust. 1, albo 2) złożenia oświadczenia, o którym mowa w ust. 6 - osoba, której udzielono świadczenia opieki zdrowotnej, jest obowiązana do uiszczenia kosztów tego świadczenia, z wyłączeniem osoby, której udzielono świadczenia, o którym mowa w art. 15 ust. 2 pkt 1". Potwierdzenie uprawnień do korzystania ze świadczeń w ramach ubezpieczenia zdrowotnego odbywa się w drodze weryfikacji ubezpieczenia zdrowotnego na podstawie danych zgromadzonych w Centralnym Wykazie Ubezpieczonych prowadzonym przez NFZ. Powyższy wykaz zawiera dane otrzymane przez Fundusz z ZUS i KRUS. Narodowy Fundusz Zdrowia w celu umożliwienia świadczeniobiorcom elektronicznego potwierdzania prawa do świadczeń uruchomił ogólnopolski system Elektronicznej Weryfikacji Uprawnień Świadczeniobiorców, W sytuacji gdy świadczenie opieki zdrowotnej zostało udzielone pomimo braku prawa do świadczeń osoba, której udzielono świadczenia opieki zdrowotnej, jest obowiązana do uiszczenia na rzecz NFZ kosztów tego świadczenia. Od 12 stycznia 2017 r. przepisów przewidujących obciążenie przez NFZ osób nieuprawnionych kosztami udzielonych im świadczeń nie stosuje się do osób, w przypadku których przyczyną braku prawa do świadczeń opieki zdrowotnej było niezgłoszenie do ubezpieczenia zdrowotnego mimo podlegania takiemu zgłoszeniu. Jednak warunkiem nieobciążania takich osób kosztami udzielonych im świadczeń jest dopełnienie przez te osoby obowiązku zgłoszenia ich do ubezpieczenia zdrowotnego w terminie 30 dni od dnia udzielenia im świadczenia albo w terminie 30 dni od dnia poinformowani ich przez NFZ o wszczęciu postępowania zmierzającego do ściągnięcia od nich kosztów świadczeń opieki zdrowotnej poniesionych przez NFZ. Skarżący nie kwestionuje, że udzielono mu świadczeń opieki zdrowotnej w zakresie i terminach wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Tymczasem, jak prawidłowo ustalił organ, skarżący został zgłoszony do ubezpieczenia zdrowotnego z dniem 1 listopada 2006 r. jako członek rodziny osoby ubezpieczonej, z dniem 1 września 2007 r. nabył własny tytułu do objęcia obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym, co spowodowało utratę tytułu do obowiązkowego ubezpieczenia z tytułu członka rodziny, bowiem można posiadać tylko jeden tytuł a każdy kolejny tytuł przerywa tytułu wcześniejszy. Poza sporem pozostaje, że skarżący nie skorzystał z możliwości dokonania zgłoszenia wstecznego do ubezpieczenia zdrowotnego w związku z nowelizacją ustawy o świadczeniach. W konsekwencji skarżący w okresach w których udzielono na jego rzecz świadczeń sfinansowanych ze środków publicznych, nie podlegał ubezpieczeniu zdrowotnemu w Narodowym Funduszu Zdrowia, a co za tym idzie nie posiadał prawa do świadczeń zdrowotnych finansowanych przez Narodowy Fundusz Zdrowia. Odnosząc się do stanowiska prezentowanego przez skarżącego należy wyjaśnić, że stosownie do art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd uwzględnia skargę tylko wówczas, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (1a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (1b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (1c), a także wówczas, gdy stwierdza nieważność decyzji (postanowienia) z przyczyń określanych w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach bądź z tych przyczyn stwierdza wydanie decyzji (postanowienia) z naruszeniem prawa. Zatem w ramach swej kognicji sąd może kontrolować zaskarżoną decyzję administracyjną jedynie z punktu widzenia jej zgodności z prawem (legalności). Nie może natomiast dokonywać kontroli zaskarżonego aktu pod względem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie może rozpatrywać sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Zasady współżycia społecznego mają zastosowanie w prawie administracyjnym jedynie wówczas gdy znajdują odzwierciedlenie w przepisach prawa materialnego. Również w zakresie kognicji sądu administracyjnego nie leży przywrócenie możliwości dokonania zgłoszenia wstecznego do ubezpieczenia zdrowotnego w związku z nowelizacją ustawy o świadczeniach, czego domaga się w skardze skarżący. Zarzuty skargi - w świetle przytoczonych wyżej argumentów - pozostają bez wpływu na legalność kontrolowanej decyzji. Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. ----------------------- 10

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło