VI SA/Wa 815/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grażyna Śliwińska po rozpoznaniu w dniu 23 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. W. na czynność Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w W. polegającą na niezaliczeniu I roku aplikacji radcowskiej, stwierdzoną zaświadczeniem z [...] stycznia 2018 r. postanawia: odrzucić skargę Skarżący P. W. na mocy uchwały Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w W. został w 2016 r. wpisany na listę aplikantów radcowskich. W 2017 r. odbywał szkolenie na pierwszym roku szkoleniowym aplikacji radcowskiej i nie zaliczył roku szkoleniowego z powodu uzyskania oceny niedostatecznej z kolokwium poprawkowego z prawa cywilnego. Skarżący na swój wniosek uzyskał zaświadczenie z [...] stycznia 2018 r. potwierdzające niezaliczenie I roku szkoleniowego w 2017 r. Wobec powyższego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm. - dalej: "p.p.s.a.") skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na czynność Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w W. polegającą na niezaliczeniu I roku szkoleniowego na aplikacji radcowskiej z powodu uzyskania oceny niedostatecznej z kolokwium poprawkowego z prawa cywilnego, stwierdzoną zaświadczeniem z [...] stycznia 2018 r. Zaskarżonej czynności zarzucił naruszenie § 28 ust. 2 pkt 2 w zw. z § 31 ust. 7 regulaminu odbywania aplikacji radcowskiej. Wniósł o uchylenie zaskarżonej czynności i zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w W. wniosła o odrzucenie skargi, a w przypadku stwierdzenia braku podstaw do odrzucenia skargi – wniosła o oddalenie skargi w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sądy administracyjne są powołane wyłącznie do rozpoznawania spraw sądowoadministracyjnych, tj. spraw z zakresu kontroli działalności administracji publicznej oraz innych przewidzianych ustawami szczególnymi (art. 1 i art. 2 p.p.s.a). Stosownie do treści art. 3 § 2 p.p.s.a sądy administracyjne zostały powołane do sprawowania kontroli nad działalnością administracji publicznej, która obejmować ma orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, 868, 996, 1579 i 2138 oraz z 2017 r. poz. 935), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201, 648, 768 i 935), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1947, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają również w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a p.p.s.a.). Stosownie do art. 3 § 3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Zauważyć należy, że ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1870 ze zm.) przewiduje zamknięty katalog rozstrzygnięć organów samorządu radcowskiego, które polegają kontroli sądowoadministracyjnej. Należą do nich m. in. uchwały w sprawie ustalenia wyniku egzaminu wstępnego na aplikację radcowską, ustalenie wyniku egzaminu radcowskiego, skreślenie aplikanta z listy aplikantów. Powyższe oznacza, że nie każdy akt podejmowany przez samorząd radcowski, dotyczący jego członka, w przedmiotowej sprawie aplikanta, podlega kognicji sądów administracyjnych. Zdaniem Sądu, zaskarżona w niniejszej sprawie czynność polegająca na niezaliczeniu I roku szkoleniowego na aplikacji radcowskiej z powodu uzyskania oceny niedostatecznej z kolokwium poprawkowego z prawa cywilnego, stwierdzona zaświadczeniem z [...] stycznia 2018 r., nie należy do kategorii spraw kontrolowanych przez sądy administracyjne na podstawie ustawy o radcach prawnych, jak również na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Ustawa o radach prawnych w żadnym artykule nie przewiduje możliwości zaskarżenia takiej czynności. Natomiast, aby możliwe było zaskarżenie czynności na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a czynność polegająca kontroli sądu administracyjnego musi być z zakresu administracji publicznej i powinna dotyczyć uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Publicznoprawny charakter czynności oznacza, że musi być skierowana do podmiotu zewnętrznego, niepodporządkowanego organizacyjnie lub służbowo. Natomiast zaskarżona czynność jest czynnością o charakterze wewnętrznym, podjętą w ramach stosunku łączącego aplikanta radcowskiego z samorządem radcowskim. Dodatkowo zaskarżona czynność musi wynikać z przepisu prawa powszechnie obowiązującego, który określa uprawnienie lub obowiązek. Zgodnie z art. 60 pkt 8 lit. c ustawy o radcach prawnych do zakresu działań Krajowej Rady Radców Prawnych należy uchwalanie regulaminów odbywania aplikacji radcowskiej. Regulamin ten stanowi załącznik do uchwały nr 20/X/2017 Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych z dnia 16 lutego 2017 r. W niniejszej spraw zaskarżona czynność wynika z § 28 ust. 2 pkt 2 regulaminu, zgodnie z którym nie zalicza się roku szkoleniowego w przypadku, gdy aplikant uzyskał ocenę niedostateczną z chociażby jednego kolokwium poprawkowego. Natomiast źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej w myśl art. 87 Konstytucji są: Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe, rozporządzenia, a także na obszarze działania organów, które je ustanowiły, akty prawa miejscowego. Regulamin odbywania aplikacji radcowskiej nie jest źródłem powszechnie obowiązującego prawa, dlatego też zaskarżona czynność nie dotyczy uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisu prawa powszechnie obowiązującego. Wobec powyższego uznać należy, że rozpatrywana sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, co potwierdzają również postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 22 października 2012 r. sygn. akt III SA/Gl 1519/12, II SAB/Sz 2/18 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 2 grudnia 2016 r. sygn. akt VI SA/Wa 1650/16, z 13 lutego 2018 r. sygn. akt VI SA/Wa 1996/17. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. orzekł jak w postanowieniu.