VI SA/Wa 816/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Sędziowie : Asesor WSA Protokolant: po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2005 r. sprawy ze skargi W.S. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lutego 2005 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z funkcji biegłego sądowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Prezesa Sądu Okręgowego w T. z dnia [...] stycznia 2005 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu. Pismem z dnia [...] grudnia 2004r. Prokuratura Okręgowa we W. zawiadomiła Prezesa Sądu Okręgowego w T. o skierowaniu przeciwko biegłemu z listy Sądu Okręgowego w T. w dziedzinie mechaniki w zakresie maszyn budowlanych i robót ziemnych, pojazdów samochodowych i ciągników, obrabiarek do metali i drewna, W.S. aktu oskarżenia. Pismem z dnia [...] grudnia 2004r. biegły W.S. został wezwany przez Prezesa Sądu Okręgowego w T. na rozmowę w dniu [...] stycznia 2005r. Wezwanie zostało awizowane w dniu [...] grudnia 2004r., powtórnie awizowano w dniu [...] stycznia 2005r., a następnie dokonano jego zwrotu wobec niepodjęcia w terminie. W dniu [...] stycznia 2005r. W.S. nie stawił się do sądu. Decyzją z dnia [...] stycznia 2005r. Prezes Sądu Okręgowego w T. zwolnił W.S. z funkcji biegłego sądowego z powodu utraty rękojmi należytego wykonywania obowiązków biegłego. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż biegły swoim zachowaniem podważył zaufanie sądu i dalsze pełnienie przez niego obowiązków biegłego sądowego nie daje gwarancji wykonywania ich w sposób należyty. W odwołaniu od powyższej decyzji W.S. wskazał na obowiązującą w prawie polskim zasadę domniemania niewinności, która oznacza, że wszelkie skutki wywierane przez fakt postawienia zarzutu podejrzenia popełnienia jakiegokolwiek przestępstwa nie mogą wywoływać w żadnej sferze dotyczącej podejrzanego jakichkolwiek skutków, do czasu stwierdzenia tego faktu w drodze prawomocnego wyroku. Oznacza to, w ocenie odwołującego się, który nie przyznaje się do winy, iż wobec jego osoby nie ziściła się żadna z przesłanek uprawniających Prezesa do zwolnienia go z funkcji biegłego. Decyzją z dnia [...] lutego 2004r. Minister Sprawiedliwości utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, wskazując iż nie sposób uznać, że przymioty osoby zaufania publicznego, a więc dającej rękojmię należytego wykonywania obowiązków biegłego sądowego posiada osoba, której postawiono zarzut popełnienia przestępstwa kwalifikowanego. Nie można wymagać, aby Prezes Sądu Okręgowego w T. nadal darzył zaufaniem taką osobę. W ocenie Ministra Sprawiedliwości organ I instancji słusznie przyjął, iż W.S. utracił warunki do pełnienia funkcji biegłego sądowego. W związku z czym Prezes, nie mogąc dłużej ręczyć swoim autorytetem za pełnioną przez odwołującego się funkcję, prawidłowo zwolnił go. Wskazano również, iż w niniejszej sprawie nie bez znaczenia pozostaje fakt, że wezwany pismem z dnia [...] grudnia 2004r. odwołujący się nie stawił się na rozmowę z Prezesem Sądu Okręgowego w T., która miała poprzedzić decyzję o zwolnieniu go z funkcji biegłego sądowego. W skardze na powyższą decyzję W.S. wnosząc o jej uchylenie zarzucił naruszenie § 6 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 8 czerwca 1987r. w sprawie biegłych sądowych i tłumaczy przysięgłych polegające na niewłaściwym jego zastosowaniu, tj. zastosowaniu tego przepisu do stanu faktycznego nie opisanego w hipotezie tej normy prawnej, a także błąd w ustaleniach faktycznych polegający na uznaniu, że biegły utracił warunki do pełnienia tej funkcji, podczas gdy z zebranego w sprawie materiału dowodowego wniosków takich nie można wysnuć. W uzasadnieniu skargi skarżący ponownie powołał się na obowiązującą zasadę domniemania niewinności, jak również wskazał, iż w sprawie, w której wydał opinię działał we własnym imieniu, nie jako biegły czy też rzeczoznawca. Nie działał on w charakterze publicznoprawnym, a cywilnoprawnym i dlatego też nie może ponosić odpowiedzialności karnej. Podnosił także, iż przedmiotem jego opinii było potwierdzenie wartości rynkowej określonych przedmiotów sprzedanych przez zleceniodawcę. Wykonując zlecenie skarżący odnosił się do wartości transakcji, które już zaszły. Tymczasem podmiotem przestępstwa określonego w art. 271 § 1 k.k. może być osoba poświadczająca nieprawdę, co do okoliczności obiektywnych i sprawdzalnych, a nie okoliczności ocennych. W ocenie skarżącego w przedmiotowej sprawie nie zaszła żadna z przesłanek wskazanych w § 6 ust. 1 pkt 2 ww. rozporządzenia i dlatego zaskarżona decyzja jest co najmniej przedwczesna. W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wnosząc o jej oddalenie podtrzymał dotychczasową argumentację. Wskazał nadto, iż powoływana przez skarżącego zasada domniemania niewinności dotyczy wyłącznie postępowania karnego i nie ma znaczenia dla podejmowanej w trybie administracyjnym decyzji w sprawie zwolnienia biegłego sądowego z pełnionej funkcji. Minister podkreślił również, że nie jest uprawniony do merytorycznego badania zasadności zarzutów postawionych skarżącemu w postępowaniu karnym, gdyż może zrobić to wyłącznie sąd rozstrzygający daną sprawę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sąd administracyjny wykonuje wymiar sprawiedliwości poddając kontroli decyzje wydane przez organy administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem, badając czy przestrzegano przepisów proceduralnych w postępowaniu administracyjnym oraz czy właściwie zastosowano przepisy prawa materialnego. Tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa Sąd władny jest wzruszyć zaskarżoną decyzję. Art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określa w jakich sytuacjach decyzje lub postanowienia ulegają uchyleniu. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kontrola zgodności decyzji z prawem dokonywana przez sąd powinna przebiegać w określonej kolejności. W pierwszej kolejności powinna być przeprowadzona kontrola zaskarżonej decyzji z punktu widzenia ewentualnego istnienia wad powodujących nieważność decyzji, w następnej kolejności sąd powinien przeprowadzić kontrolę przestrzegania przepisów o postępowaniu administracyjnym. Ewentualne ustalenie naruszenia przepisów prawa materialnego może być dokonane dopiero po ustaleniu rzeczywistego stanu faktycznego sprawy, w odniesieniu do którego mają znaleźć zastosowanie normy prawa materialnego. Oznacza to, że kontrola przestrzegania przez organy administracyjne norm prawa materialnego może być przeprowadzona dopiero w ostatniej kolejności. Podstawę materialnoprawną kwestionowanych decyzji stanowiły przepisy § 6 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 8 czerwca 1987r. w sprawie biegłych sądowych i tłumaczy przysięgłych. Zgodnie z brzmieniem ww. przepisu prezes zwalnia z funkcji biegłego, jeżeli biegły utracił warunki do pełnienia tej funkcji, albo gdy zostanie stwierdzone, że w chwili ustanowienia warunkom tym nie odpowiadał i nadal im nie odpowiada. Jednocześnie § 6 ust. 3 powołanego rozporządzenia stanowi, że w wypadkach, o których mowa w ust. 1 pkt 2 lub w ust. 2 prezes jest obowiązany wysłuchać biegłego, chyba, że jest to niemożliwe. W przedmiotowej sprawie do takiego wysłuchania nie doszło lecz nie można uznać, aby było to niemożliwe. W zaistniałym stanie faktycznym przyjąć należy, że Prezesa Sądu Okręgowego w T. swoim działaniem uchybił obowiązkowi wynikającemu z § 6 ust. 3 ww. rozporządzenia. Termin wysłuchania biegłego został wyznaczony na dzień [...] stycznia 2005r. Wezwanie do W.S. w tym przedmiocie zostało wysłane dopiero [...] grudnia 2004r. Wobec nieobecności adresata przesyłkę do niego adresowaną awizowano w dniu [...] grudnia 2004r. Zgodnie z art. 44 § 1 pkt 1 k.p.a., w wersji obowiązującej w dacie wydania decyzji, w razie niemożności doręczenia pisma w sposób właściwy (osobiście adresatowi) lub w sposób zastępczy, poczta przechowuje pismo przez okres 7 dni w swojej placówce, w przypadku doręczenia pisma przez pocztę. § 2 art. 44 k.p.a. stanowił, iż doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia terminu, o którym mowa w § 1. Skoro zatem wezwanie dla skarżącego awizowano dnia [...] grudnia 2004r., można je było uznać za doręczone z dniem [...] stycznia 2005r. W tej sytuacji uznać należy, iż W.S. nie został w sposób prawidłowy powiadomiony o terminie, na którym miało nastąpić jego wysłuchanie. Nie można zatem przyjąć, że jego wysłuchanie było niemożliwe, czego konsekwencją jest zwolnienie prezesa z obowiązku wysłuchania. W ocenie Sądu, wskazane powyżej naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i dlatego też Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji orzeczenia, uznając jednocześnie, że przy tego rodzaju uchybieniu nie jest możliwe odnoszenie się do zarzutów skargi. W przedmiocie wstrzymania wykonania uchylonych decyzji sąd orzekał na zasadzie art. 152 p.p.s.a.