VI SA/Wa 818/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz (spr.) Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2010 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w [...] z dnia [...] stycznia 2010 r., 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata M. J. tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu: kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) zł, w tym kwotę 240 (dwieście czterdzieści) zł tytułem opłaty i kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) zł tytułem 22 % podatku od towarów i usług. Decyzją Nr [...] z dnia [...] lutego 2010 r. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia utrzymał w mocy decyzję Nr [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. wydaną przez Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia, odmawiającą uchylenia decyzji ostatecznej tegoż dyrektora Nr [...] z dnia [...] lipca 2009 r. ustalającej obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego J. W. PESEL [...] z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej. Ww. decyzje zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Decyzją Nr [...] z dnia [...] lipca 2009 r. Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w K. po rozpatrzeniu wniosku Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. stwierdził objęcie obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym J. W. PESEL [...] z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej zarejestrowanej pod nr wpisu [...] w okresie od 1 stycznia 1999 r. do 31 października 2001 r. W dniu [...] listopada 2009 r. do [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w K. wpłynęła korespondencja J. W. z dnia [...] listopada 2009 r. zawierająca wniosek o wznowienie postępowania w sprawie obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności. Strona wyjaśniła, że nie otrzymała decyzji z dnia [...] lipca 2009 r. Nr [...], zaś o jej wydaniu dowiedziała się w dniu [...] października 2009 r. podczas rozprawy sądowej przed Sądem Okręgowym w G. w sprawie o sygn. akt [...] toczącej się z jej odwołania od decyzji ZUS w sprawie wymierzenia składek na ubezpieczenie zdrowotne, kiedy decyzja ta była już ostateczna. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2009 r. Nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w K. wznowił na żądanie strony postępowanie w sprawie ustalenia obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej zakończone decyzją z dnia [...] lipca 2009 r., Nr [...] a następnie decyzją z [...] stycznia 2010 r., Nr [...] odmówił uchylenia tejże decyzji. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ I instancji wskazał, iż w sprawie nie zachodzi przesłanka do wznowienia postępowania, przewidziana w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. J. W. wiedział bowiem o toczącym się postępowaniu w sprawie ustalenia obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego, świadczy o tym jego korespondencja z organem z dnia [...] czerwca 2009 r. i z dnia [...] lipca 2009 r. Decyzja z dnia [...] lipca 2009 r. została przesłana pod wskazany przez stronę adres i pomimo dwukrotnego awizowania nie została podjęta z Urzędu Pocztowego a następnie zwrócona do [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z adnotacją "nie podjęto w terminie". W związku z tym na podstawie art. 44 § 1 i § 2 k.p.a. uznano przesyłkę za doręczoną z dniem [...] sierpnia 2009 r. W tym stanie rzeczy, zdaniem organu, nie można uznać aby J. W. bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu, co skutkuje odmową uchylenia decyzji ostatecznej (art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a.). Od decyzji z dnia [...] stycznia 2010 r. J. W. odwołał się do Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia podnosząc, iż poczynione przez organ ustalenia na okoliczność dwukrotnego awizowania przesyłki są arbitralne, albowiem nie zwrócił się on do Urzędu Pocztowego o potwierdzenie tego faktu. Ponadto J. W. poinformował, że na jego klatce schodowej mieszka także inna osoba o nazwisku W. i być może zaistniała pomyłka ze strony poczty. Po rozpatrzeniu odwołania Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia decyzją Nr [...] z dnia [...] lutego 2010 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji, powtarzając argumentację w niej zawartą. Następnie J. W. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, domagając się uchylenia decyzji, wydanych w I i II instancji. Według jego oceny organy obu instancji nie zbadały należycie, czy rzeczywiście decyzja z dnia [...] lipca 2009 r. została mu prawidłowo doręczona. Przyczyny braku awiza mogą być różne i to na organie spoczywa obowiązek ich zbadania. Być może zaszła pomyłka doręczyciela, może doręczyciel wykonywał swoje obowiązki nierzetelnie. Poza tym w budynku przy ulicy L. mieszka inna osoba o tym samym nazwisku. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz przepisami postępowania administracyjnego. Powyższe oznacza, że sąd administracyjny nie jest kolejną instancją odwoławczą od ostatecznej decyzji administracyjnej a ocenia ten akt pod względem legalności. Sąd administracyjny może uchylić zaskarżony akt (lub stwierdzić jego nieważność) tylko wówczas, jeżeli stwierdzi, że akt ten narusza prawo materialne lub procesowe. Należy także podkreślić, że stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami oraz wnioskami skargi, a także powołaną podstawą prawną. Kompetencja Sądu wyraża się w możliwości zastosowania środków przewidzianych w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności organów administracji publicznej wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia. Rozpatrując sprawę w świetle powołanych kryteriów stwierdzić należy, że skarga jest uzasadniona, albowiem zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Należy zgodzić się z zarzutami skarżącego, iż zarówno Dyrektor [...] Oddziału NFZ jak i Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia nie podjęli wszystkich niezbędnych kroków zmierzających do wyjaśnienia sprawy w kontekście zarzutów skarżącego zawartych we wniosku o wznowienie jak i w odwołaniu złożonym od decyzji organu I instancji. Organy obu instancji ustaliły bowiem, że nie zachodzi podstawa wznowienia z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., gdyż decyzja z dnia [...] lipca 2009 r. została skarżącemu doręczona zastępczo w trybie art. 44 k.p.a. Swoje twierdzenia organy oparły na poświadczonej za zgodność kserokopii dowodu doręczenia przedmiotowej decyzji, znajdującej się w aktach administracyjnych. Ze znajdujących się tam adnotacji wynika, że przesyłka była dwukrotnie awizowana i zwrócona do nadawcy z adnotacją "zwrot nie podjęto w terminie". Tymczasem, aby przyjąć tzw. fikcję prawną doręczenia pisma, powinny być spełnione wszystkie wymogi przewidziane w przepisie art. 44 k.p.a. m.in. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 k.p.a. pismo składa się na okres 7 dni w placówce pocztowej lub w urzędzie gminy, a zawiadomienie o tym umieszcza się w skrzynce na korespondencję lub w innym miejscu wskazanym w art. 44 k.p.a. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, na który pismo zostało złożone. Tak więc doręczyciel na zwrotnym poświadczeniu odbioru powinien zaznaczyć, w jakim dniu i w jakim Urzędzie Pocztowym i na jaki okres przesyłka została złożona. Powyższe elementy nie zostały uwidocznione na kserokopii dowodu doręczenia decyzji, tak więc organy nie mogły uznać, że doręczenie było prawidłowe i wywołało skutki przewidziane w art. 44 k.p.a. Jednocześnie organy nie podjęły próby wyjaśnienia tej kwestii poprzez zwrócenie się do właściwego Urzędu Pocztowego. Tym samym skarga zasadnie zarzuca, że doszło do naruszenia art. 7, 77 § 1 i 44 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ustalenie, czy decyzja z dnia [...] lipca 2009 r. została prawidłowo doręczona implikuje rozstrzygnięcie w sprawie istnienia przesłanki wznowieniowej z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji przeprowadzi postępowanie dowodowe w kierunku wskazanym przez Sąd w niniejszym uzasadnieniu. W tym stanie rzeczy wobec zasadności zarzutów skargi Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 200 i 152 p.p.s.a. orzekł, jak w wyroku.