VI SA/Wa 82/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Marcinkowska Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Protokolant apl. prok. Łukasz Pastuszka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 maja 2009 r. sprawy ze skargi S. J. na postanowienie Głównego Inspektora Inspekcji Handlowej z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kosztów badań laboratoryjno-analitycznych próbki gazu 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej z dnia [...] sierpnia 2008 r. ; 2. stwierdza, że uchylone postanowienia nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów na rzecz skarżącego S. J. kwotę 280 (dwieście osiemdziesiąt ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] Główny Inspektor Inspekcji Handlowej utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...] sierpnia 2008 r., Nr [...], wydane przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej dotyczące zobowiązania S. J., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą [...], do uiszczenia kwoty 506,30 złotych, stanowiącej równowartość kosztów badań laboratoryjnych pobranej i zakwestionowanej próbki gazu LPG, przeprowadzonych przez akredytowane Laboratorium Badawcze Instytutu Paliw i Energii Odnawialnej w W. Do wydania powyższego postanowienia doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. W dniu 13 grudnia 2007 r. z ramienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej odbyła się kontrola na stacji paliw w miejscowości P., należącej do S. J., w trakcie której pobrano w celu przeprowadzenia badań próbki gazu LPG. Badanie przeprowadzone przez Laboratorium Badawcze Instytutu Paliw i Energii Odnawialnej w W. wykazało, że gaz LPG nie spełnia wymagań jakościowych określonych w Rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 28 grudnia 2006 r. w sprawie wymagań jakościowych dla gazu skroplonego (Dz. U. Nr 251, poz. 1851) z uwagi na zawyżoną zawartość siarki. Do takiego samego wniosku doprowadziło badanie próbki kontrolnej paliwa przeprowadzone na wniosek przedsiębiorcy przez J. Ltd. Laboratorium K. W związku z powyższym organ I instancji postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2008 r., powołując się na art. 24 ust. 1, 4 i 5 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw (Dz. U. Nr 169, poz. 1200) obciążył S. J. kosztami przeprowadzenia badań przedmiotowego paliwa w wysokości 506,30 zł. Od powyższego postanowienia strona złożyła zażalenie, domagając się jego uchylenia i umorzenia postępowania. Odwołujący się zakwestionował wynik badania próbki paliwa podnosząc, iż w czasie pobierania ze stacji paliw próbki gazu popełnione zostały uchybienia, mające wpływ na ostateczny wynik ekspertyzy. Ponadto S. J. podał, iż przeciwko niemu toczyło się postępowanie karne o czyn z art. 31 ust. 1 ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw, które zostało umorzone wobec braku danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie popełnienia czynu zabronionego. Prokurator, wydając takie rozstrzygnięcie między innymi ocenił negatywnie procedurę pobierania próby paliwa do badania. Organ II instancji po ponownym rozpatrzeniu sprawy uznał, że zażalenie strony nie zasługuje na uwzględnienie. Według jego oceny próbki gazu zostały prawidłowo pobrane, zabezpieczone i przekazane do badań zgodnie z rozporządzeniem Ministra Gospodarki z dnia 31 stycznia 2007 r. w sprawie sposobu pobierania próbek gazu skroplonego (LPG) (Dz. U. Nr 44, poz. 279) oraz normę Instytutu Paliw i Energii Odnawialnej ZN/MG/CN18. Opis procedury pobierania próbek gazu LPG zgodnie z ww. normą, został zamieszczony w protokole pobrania próbek paliw nr [...] z dnia 13 grudnia 2007 r. W procesie poboru próbek paliwa uczestniczył przedstawiciel kontrolowanego przedsiębiorcy, który podpisał protokół pobrania próbek nr [...] nie wnosząc do niego uwag. Zabezpieczenie próbek paliwa dokonano w sposób zgodny z przepisem art. 12 ust. 2 pkt 12 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw (Dz. U. Nr 169, poz. 1200), to jest w sposób uniemożliwiający identyfikację przedsiębiorcy i stacji paliwowej. Ponadto protokoły przyjęcia próbek do badań nr [...] i nr [...] z 13 grudnia 2007 r. wystawione przez Laboratorium Badawcze Instytutu Paliw i Energii Odnawialnej w W. dowodzą, że pojemniki z próbkami były szczelne, a zabezpieczenia próbek prawidłowe. Natomiast, zdaniem organu, argument strony, iż umorzenie postępowania przez Prokuraturę Rejonową w Ł., wobec braku danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie popełnienia czynu zabronionego jest dowodem na to, że jakość zakwestionowanego paliwa jest właściwa, nie zasługuje na uwzględnienie. Przyjęcie za podstawę umorzenia przesłanki materialnoprawnej z art. 17 § 1 pkt 1 k.p.k. oznacza, iż brak jest dowodów do przyjęcia zaistnienia czynu zabronionego lub sprawstwa podejrzanego, co nie jest jednoznaczne z uznaniem, że badany gaz LPG był właściwej jakości. Na postanowienie Głównego Inspektora Inspekcji Handlowej z dnia [...] listopada 2008 r. S. J. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając mu: 1) naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i zastosowanie art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw (Dz. U. z 2006 r., Nr 169, poz. 1200) polegające na obciążeniu skarżącego kosztami badań laboratoryjnych próbki gazu LPG w kwocie 506,30 zł, podczas gdy w świetle zebranego materiału dowodowego, a także faktu, że próbka do badań pobrana została w sposób wadliwy, brak jest podstaw by uznać, że paliwo nie spełnia wymagań jakościowych określonych przepisami prawa, 2) mające wpływ na wynik postępowania naruszenie pkt 6 normy zakładowej Instytutu Paliw i Energii Odnawialnej nr ZN/MG/CN-18:2006, polegające na jej niezastosowaniu tj. pobraniu próbki gazu skroplonego LPG bez uprzedniego zapewnienia jednorodności paliwa poprzez cyrkulację zawartości zbiornika, pomimo tego, że przez kilka godzin przed pobraniem próbki gaz nie był mieszany, 3) naruszenie art. 10 § 1 k.p.a., polegające na niezawiadomieniu skarżącego o zakończeniu postępowania dowodowego i niezaznajomieniu go z całym zebranym w sprawie materiałem dowodowym przed wydaniem postanowienia, co uniemożliwiało mu wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszenie uwag, 4) naruszenie art. 7 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszelkich okoliczności sprawy w szczególności nieodniesienie się do wielokrotnie podnoszonego przez skarżącego w toku postępowania zarzutu wadliwego pobrania próbki, której wynik stał się podstawą zaskarżonego postanowienia. W związku z powyższymi zarzutami skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i umorzenie postępowania oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Ustosunkowując się do zarzutu drugiego skargi wskazał, że punkt 6 normy zakładowej Instytutu Paliw i Energii Odnawialnej Nr ZN/MG/CN-18:2006 nie zawiera wymogu wymieszania gazu w zbiorniku przed pobraniem jego próbki z odmierzacza, dlatego też przedstawiony zarzut skarżącego jest bezpodstawny i nie ma oparcia w przepisach prawa. W piśmie procesowym z dnia 22 maja 2009 r. skarżący popierając nadal skargę i ustosunkowując się do twierdzeń zawartych w odpowiedzi na nią wskazał, że cytowana norma zakładowa oczywiście nie używa określenia "wymieszania", ale zawiera stwierdzenie, że próbkę LPG należy pobrać nie później niż 30 minut po ostatnim tankowaniu po to, aby zachowana była jednolitość paliwa pobranego jako próbka. Co do podpisania protokołu pobrania próbek przez pracownika stacji skarżący podkreślił, że tym samym pracownik ten potwierdził przeprowadzenie czynności co nie oznacza akceptacji części protokołu. Ponadto w protokole pobrania próbek nie zaznaczono czasu pobrania próbki zaś taka wzmianka znajduje się w innych protokołach, na potwierdzenie czego skarżący dołączył do pisma dwa protokoły tj. dotyczący jego stacji i innej stacji kontrolowanej. Poza tym S. J. powołał się na dokument, który okazywał w toku postępowania tj. na "kartotekę" z dnia wykonania czynności tj. z 13 grudnia 2007 r., który wskazuje, że ostatnie tankowanie miało miejsce o godz. 6.05 a próbkę pobrano o godz. 9.30. Z tych względów, zdaniem skarżącego, sprawa nie została należycie wyjaśniona, co uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjnej w Warszawie zważył, co następuje: Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) tzn. pod względem jej zgodności z prawem należy stwierdzić, że skarga jest zasadna, choć nie wszystkie zarzuty w niej zawarte zasługują na uwzględnienie. Przede wszystkim należy zgodzić się z twierdzeniem skarżącego, iż organ nie wyjaśnił wszystkich okoliczności sprawy, w szczególności nie zbadał, czy próbka paliwa została pobrana zgodnie z punktem 6 normy zakładowej Instytutu Paliw i Energii Odnawialnej nr ZN/MG/CN 18:2006, którego brzmienie jest następujące "Uwaga! Próbka powinna być pobierana maksymalnie do 30 minut po tankowaniu LPG z odmierzacza". Okoliczność ta nie wynika z protokołu pobrania próbek, chociaż jest to odnotowywane w przypadku kontroli i pobierania próbek paliwa w innych stacjach, co słusznie zauważył skarżący, dołączając protokół pobrania próbek nr R [...]. Precyzyjne ustalenie czasu pobierania próbek w stosunku do ostatniego tankowania ma kapitalne znaczenie w niniejszej sprawie, albowiem chodzi o zapewnienie jednorodności paliwa w zbiorniku. W przypadku przekroczenia wymaganych 30 minut od ostatniego tankowania paliwo powinno być wymieszane, albowiem dopiero wtedy można przyjąć, iż wyniki badania próbek będą wiarygodne. Powyższa okoliczność nie została dostrzeżona przez organ, chociaż skarżący w toku postępowania konsekwentnie zwracał uwagę, iż nie zachowana została procedura przy pobieraniu próbek. W złożonym zażaleniu na postanowienie I instancji S. J. wskazywał na umorzenie w stosunku do niego postępowania karnego o czyn z art. 31 ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw stwierdzając, iż prokurator prowadzący dochodzenie ocenił negatywnie procedurę pobierania próbki paliwa do badania. Należy przyznać rację organowi, iż nie jest związany treścią rozstrzygnięcia prokuratora, jednakże ciążący na organach obowiązek wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy wymagał, aby zapoznał się z aktami postępowania karnego i ze zgromadzonym w nim materiałem dowodowym. Poza tym czas pobrania próbek w stosunku do ostatniego tankowania da się ustalić porównując datę i godzinę znajdującą się w protokole z datą i godziną ostatniego przed kontrolą tankowania paliwa, odnotowaną w kartotece komputerowej. Pomocne w tym względzie powinny okazać się również zeznania świadków tj. pracowników stacji. Okoliczność, iż protokół pobrania próbek został podpisany bez zastrzeżeń przez pracownika skarżącego nie oznacza, że zachowane zostały w tym względzie wszystkie procedury, albowiem to na organie spoczywa obowiązek znajomości i dochowania wszystkich wymogów a nie na osobach zatrudnionych przez skarżącego, którzy takiej wiedzy nie muszą posiadać. Z tych wszystkich względów zaskarżone postanowienie, jak i postanowienie, wydane w I instancji nie mogą się ostać, gdyż niewątpliwie doszło do naruszenia art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a. w stopniu mającym mieć wpływ na wynik sprawy. Ponownie rozpoznając sprawę organ powinien przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe w kierunku wskazanym powyżej, co pozwoli mu na jednoznaczne stwierdzenie, czy istnieje podstawa do obciążenia skarżącego kosztami przeprowadzonych badań. Prowadzone postępowanie powinno być również zgodne z art. 10 k.p.a. tzn. organ powinien zapewnić stronie wgląd w akta sprawy a przed wydaniem decyzji umożliwić jej wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Uchybienia natury procesowej zadecydowały o uchyleniu postanowień organów obu instancji, albowiem na obecnym etapie postępowania badanie zarzutu naruszenia prawa materialnego przy stwierdzonych lukach w postępowaniu dowodowym jest przedwczesne i nieuzasadnione. Mając powyższe na uwadze Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152 i 200 p.p.s.a. orzekł jak w wyroku.