VI SA/Wa 82/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Dorota Dziedzic-Chojnacka Sędzia WSA Sławomir Kozik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym dnia 28 maja 2021 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi W. C. na postanowienie Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z [...] listopada 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu oddala skargę Zaskarżonym postanowieniem Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (dalej "Urząd Patentowy RP") utrzymał w mocy swoje poprzednie rozstrzygnięcie, którym odmówił W. C. (dalej "Skarżący") przywrócenia terminu na wykonanie wezwania do uiszczenia opłaty, wydanego w sprawie zgłoszenia wynalazku pt.: "Beztarciowy i bezolejowy silnik powietrzny z tłokiem łopatkowym o ruchu obrotowo-zwrotnym", [...] (dalej "Wynalazek"). Jako podstawę prawną odmowy wskazano art. 243 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej (Dz.U. z 2020 r. poz. 286 ze zm.), dalej "p.w.p.". Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym. I. Decyzją z [...] grudnia 2016 r. Urząd Patentowy RP odmówił W. sp. z.o.o. z siedzibą w [...] (dalej "Spółka") udzielenia patentu na Wynalazek. Spółka, z zachowaniem trybu i terminu, wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy. Urząd Patentowy RP, pismem z 30 marca 2017 r., wezwał Spółkę do uiszczenia, w terminie 14 dni, opłaty 100 złotych za wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, pod rygorem pozostawienia tego wniosku bez rozpoznania. Wobec niewykonania wezwania do uiszczenia opłaty, pismem z 1 czerwca 2017 r., Urząd Patentowy RP poinformował Spółkę o pozostawieniu jej wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy bez rozpoznania. II. Skarżący, dnia 17 listopada 2017 r, na podstawie art. 243 ust. 1 p.w.p., wystąpił do Urzędu Patentowego RP o przywrócenie terminu do uiszczenia opłaty 100 złotych od wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu wskazał, że wina w niewykonaniu w terminie tego wezwania spoczywa wyłącznie na Spółce, która nie powiadomiła organu o zawartej ze Skarżącym umowie z 19 maja 2017 r., na podstawie której doszło do zmiany podmiotu uprawnionego do uzyskania patentu na Wynalazek. Skarżący oświadczył, że 12 czerwca 2017 r. wprawdzie odebrał pismo organu z 1 czerwca 2017 r., skierowane do Spółki, a zawierające informację o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania, jednakże nie zapoznając się z jego treścią przekazał wniosek Spółce, jako adresatowi. O pozostawieniu wniosku bez rozpoznania dowiedział się zaś dopiero podczas wizyty w Urzędzie Patentowym RP, co miało miejsce w październiku 2017 r. Wyjaśnił przy tym, że w okresie wiosennym 2017 r. pozostawał w bardzo złej kondycji zdrowotnej, która nie pozwalała mu na wykonywanie jakichkolwiek czynności oraz podejmowanie jakichkolwiek decyzji związanych z czynnym uczestnictwem w niniejszym postępowaniu. Do wniosku Skarżący załączył dokumenty dotyczące przeniesienia prawa do uzyskania patentu na Wynalazek, z których wynika, że 30 marca 2017 r. Spółka zawarła umowę przeniesienia prawa do przedmiotowego zgłoszenia na rzecz J. A. P., przy czym umowa ta została zawarta pod warunkiem rozwiązującym, który nie został spełniony, wobec czego nie doszło na jej podstawie do przeniesienia prawa. Następnie prawo do uzyskania patentu na Wynalazek uzyskał Skarżący, a to na mocy umowy z 19 maja 2017 r. III. Urząd Patentowy RP odmawiając przywrócenia terminu do wykonania wezwania z 30 marca 2017 r. do uiszczenia opłaty za wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z [...] grudnia 2016 r. wskazał, że Skarżący uchybił terminowi 6 miesięcy bowiem wezwanie do uiszczenia opłaty zostało Spółce skutecznie doręczone, w oparciu o art. 44 k.p.a., dnia 28 kwietnia 2017 r., zaś wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia owej opłaty został złożony 17 listopada 2017 r. Wobec tego bezspornie jest, że żądanie Skarżącego zostało zgłoszone po upływie 6 miesięcznego okresu, o którym mowa w art. 243 § 2 pkt 2 p.w.p., który to termin upłynął w dniu 28 października 2017 r. Skarżący, wnosząc o ponowne rozpatrzenie sprawy, stwierdził, że Urząd Patentowy RP zastosował niewłaściwą podstawę prawną i wniósł o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia oraz przywrócenie terminu. Nadto wniósł o wyznaczenie rozprawy, celem przeprowadzenia dowodów z zeznań świadków. IV. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Urząd Patentowy RP wskazał, że żądając przywrócenia terminu, Skarżący uczynił to z uchybieniem sześciomiesięcznego terminu na złożenie takiego wniosku. Organ wyjaśnił, że w wcześniej błędnie przyjął, że sześciomiesięczny termin upłynął 28 października 2017 r., bowiem jego ostatnim dniem tego terminu był 12 listopada 2017 r. ale uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy gdyż wniosek Skarżący złożył dopiero w dniu 17 listopada 2017 r. Odnosząc się do wniosków o przeprowadzenie rozprawy oraz dowodu z zeznań świadków Urząd Patentowy RP uznał, że rozprawa nie jest konieczna, bowiem wystarczające są wyjaśnienia Skarżącego. Również powołanie i przesłuchanie świadków organ uznał za zbyteczne w sytuacji, gdy wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy został złożony po terminie, a termin ten nie został przywrócony. V. Skarżący, z zachowaniem trybu i terminu, złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, w której - wnosząc o uchylenie skarżonego postanowienia, zarzucił naruszenie: art. 243 ust. 6 p.w.p. polegające na niezastosowaniu w sprawie przepisów o zawieszeniu biegu przedawnienia z powodu siły wyższej do terminów, do których nie ma zastosowania przepis art. 243 ust. 1 p.w.p., uchybionych z powodu nadzwyczajnych okoliczności; art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.), dalej "k.p.a." poprzez nieuwzględnienie całości materiału dowodowego. W uzasadnieniu podniósł m.in., że 30 marca 2017 r., Spółka została postawiona w stan likwidacji, zaś 30 marca 2017 r. Spółka zawarła warunkową umowę sprzedaży praw do uzyskania patentu na Wynalazek z J. P., z której osoba ta się wycofała się 5 maja 2017 r. Następnie - 19 maja 2017 r., Spółka zawarła umowę sprzedaży ze Skarżącym. Zdaniem Skarżącego wobec tego, że umowa została zawarta już po upływie terminu na uiszczenie opłaty za wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, a także z uwagi na problemy zdrowotne Skarżącego w okresie wiosny 2017 r., w sprawie zachodzą nadzwyczajne okoliczności, przemawiające za zastosowaniem art. 243 ust. 6 p.w.p., tj. zawieszeniem biegu przedawnienia terminu z uwagi na siłę wyższą. W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy RP, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu skarżonego postanowienia, wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie należy zauważyć, że wyrok w niniejszej sprawie Sąd wydał na posiedzeniu niejawnym, a to na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej p.p.s.a., z uwagi na przedmiot zaskarżenia - postanowienie. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2012 r., poz. 269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym - w świetle § 2 powołanej normy, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, w grę wchodzi kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, wszak skarżone postanowienie odpowiada prawu. Bezspornym w sprawie jest, że decyzją z [...] grudnia 2017 r. organ odmówił Spółce udzielenia patentu na Wynalazek. Spółka z zachowaniem trybu i terminu wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy, nie uiszczając należnej opłaty. Wobec tego Urząd Patentowy RP, w oparciu o art. 223 ust. 4 p.w.p., wezwał Spółkę do uiszczenia w ustawowym terminie 14 dni opłaty 100 złotych, pod rygorem pozostawienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy bez rozpoznania. Jak właściwie ustalił organ, wezwanie zostało doręczone Spółce w tzw. trybie zastępczym, przewidzianym w art. 44 k.p.a., dnia 28 kwietnia 2017 r. Zatem organ uznał, że czternastodniowy termin na uiszczenie opłaty minął 12 maja 2017 r. W konsekwencji nieuiszczenia przez Spółkę opłaty Urząd Patentowy RP pozostawił jej wniosek bez rozpoznania. Z nadesłanych akt administracyjnych wynika, że w okresie składania przez Spółkę wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, dnia 30 marca 2017 r., miała miejsce umowa sprzedaży na rzecz innego podmiotu prawa do patentu na Wynalazek. Ostatecznie umowa ta nie doszła do skutku. Dnia 19 maja 2017 r. Spółka zawarła umowę sprzedaży prawa do patentu na Wynalazek ze Skarżącym. Tym samym od dnia 19 maja 2017 r. Skarżący wstąpił w prawa i obowiązki Spółki wynikające ze zgłoszenia patentu na Wynalazek, stając się jedyną stroną postępowania. Stosownie do art. 244 ust. 1 i 11 p.w.p od decyzji Urzędu Patentowego RP stronie służy wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego, przy czym do postępowania o ponowne rozpatrzenie sprawy stosuje się odpowiednio, z zastrzeżeniem ust. 12-14, przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące rozpatrywania odwołania od decyzji. Zgodnie z art. 222 ust. 1 i 3 p.w.p. w zw. załącznikiem nr 1, lp. 11 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 sierpnia 2001 r. w sprawie opłat związanych z ochroną wynalazków, wzorów użytkowych, wzorów przemysłowych, znaków towarowych, oznaczeń geograficznych i topografii układów scalonych (Dz.U. z 2001 r., nr 90, poz. 1000), od wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w związku z wydaną decyzją opłata wynosi 100 złotych. Z powyższego wynika, że Spółka, wnosząc 30 marca 2017 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy, obowiązana była uiścić stałą opłatę w kwocie 100 złotych. Brak tej opłaty zrodził po stronie organu, w oparciu o art. 223 ust. 4 p.w.p., obowiązek wezwania do jej uiszczenia, co nastąpiło 28 kwietnia 2017 r. Z powyższego wynika, że zarówno 28 kwietnia 2017 r., tj. w dniu uznania za skutecznie doręczone wezwanie do uiszczenia opłaty, jak i w dniu upływu terminu na jej uiszczenie -12 maja 2017 r.,( a w zasadzie 13 maja 2017 r. gdyż dzień 12 maja 2017 r. był niedzielą) jedyną uprawnioną stroną w sprawie była Spółka. Skarżący może być uważany za stronę w sprawie dopiero w dniu 19 maja 2017 r. kiedy to nabył prawa do patentu, zatem w momencie, w którym ustawowemu terminowi z art. 223 ust. 4 p.w.p. już uchybiono. Zgodnie z art. 243 ust. 1 p.w.p. jeżeli w toku sprawy uchybiono terminowi do dokonania czynności warunkującej, zgodnie z ustawą, bieg postępowania, Urząd Patentowy RP może, ale wyłącznie na wniosek strony, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, przywrócić termin, o ile strona uprawdopodobni, że uchybienie to nastąpiło bez jej winy. Jednocześnie ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu wnioskodawca dokonuje czynności, dla której termin został wyznaczony. W przypadku wynalazków wniosek taki składa się do Urzędu Patentowego RP w terminie dwóch miesięcy od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi, nie później jednak niż w terminie sześciu miesięcy od dnia, w którym upłynął termin do dokonania określonej czynności (ust. 2 pkt 2 cytowanego), przy czym przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu jest niedopuszczalne (ust. 3). Z powyższej normy wynika, że wobec nieuiszczenia do 12, a w zasadzie 13 maja 2017 r. należnej opłaty przez Spółkę, od 19 maja 2017 r. Skarżącemu przysługiwało prawo żądania przywrócenia tego terminu, przy czym dla formalnej skuteczności takiego wniosku wymagane było, aby został on złożony w terminie 2 miesięcy od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi, nie później jednak niż w terminie sześciu miesięcy od dnia, w którym upłynął termin do dokonania określonej czynności. W rozpoznawanym przypadku organ prawidłowo przyjął, że Skarżący uchybił ustawowemu sześciomiesięcznemu terminowi, który to termin z mocy ustawy nie podlega przywróceniu bowiem żądanie przywrócenia terminu zostało złożone 17 listopada 2017 r. Powyższe spowodowało, że Urząd Patentowy RP nie był uprawniony do dalszego badania wniosku Skarżącego o przywrócenie terminu, skoro wniosek ten nie został on zgłoszony w ustawowym terminie. Natomiast irrelewantne dla sprawy pozostawały powody, które legły u podstaw uchybienia terminu do uiszczenia opłaty za wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W konsekwencji Sąd uznał, że zarzuty skargi są niezasadne. Urząd Patentowy RP prawidłowo rozpoznał sprawę w oparciu o żądanie Skarżącego i po ustaleniu faktu uchybienia terminowi, który nie podlega przywróceniu, a który nie został zawieszony, zasadnie odmówił uwzględnienia wniosku. Wypada przy tym zauważyć, Urząd Patentowy RP mógł działać tylko w oparciu o żądanie sformułowane przez Skarżącego, który wniósł o: " przywrócenie terminu do uiszczenia opłaty w wysokości 100 złotych od wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy". Mając na uwadze tak sformułowany wniosek Skarżącego, sprowadzający się wyłącznie do przywrócenia terminu, Sąd stwierdza, że w sprawie nie doszło do naruszenia art. 243 ust. 6 p.w.p. Przepis ten nie był podstawą działania Urzędu Patentowego RP, z tego też powodu organ nie mógł mu uchybić. Dodatkowo należy zauważyć, że aby Urząd Patentowy RP wydał postanowienie dotyczące nadzwyczajnych okoliczności, zainteresowany (Skarżący) musiałby uprzednio przedstawić odpowiednie dowody. Sąd zauważa, że podstawą dla przywrócenia terminu procesowego wystarczające jest uprawdopodobnienie, że do jego uchybienia nie doszło z winy strony. Natomiast w przypadku terminu prawa materialnego - a więc terminu, który nie podlega przywróceniu, aby doszło do zawieszenia biegu przedawnienia podstawą są nadzwyczajne okoliczności towarzyszące wydarzeniu, przerywającemu jego bieg i tu strona nie może dopuścić się nawet lekkiego niedbalstwa (por. m.in. wyrok w sprawie VI SA/Wa 911/20 z 26 maja 2020 r.). Trudno zatem zarzucić skutecznie, że organ w sprawie nie zastosował art. 243 ust. 6 p.w.p., skoro Skarżący swój wniosek oparł na art. 243 ust. 1 p.w.p., a przywołane okoliczności, związane z zawarciem umowy zbycia prawa do zgłoszenia patentu na Wynalazek, postawieniem Spółki w stan likwidacji, czy złym stanem zdrowia Skarżącego, nie mają charakteru nadzwyczajnych w odniesieniu do obowiązku uiszczenia przez Spółkę opłaty za wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy. Niezależnie od tego należy podkreślić, że 17 listopada 2017 r., tj. w dniu złożenia do Urzędu Patentowego RP o przywrócenie terminu, sześciomiesięczny termin na zgłoszenie tego żądania już upłynął. Wobec tego organ nie miał podstaw, w oparciu o art. 243 ust. 6 p.w.p., do zastosowania odpowiednio przepisów o zawieszeniu biegu przedawnienia, skoro materialnoprawny skutek uchybienia terminu już nastąpił. W konsekwencji nie można też skutecznie podważać działania organu co do tego, że nie zgodził się na przeprowadzenie rozprawy oraz nie dopuścił dowodu z zeznań świadków , czego domagał się Skarżący. Z tych względów Sąd uznał, że zarzuty skargi nie znajdują oparcia w przepisach prawa, a biorąc dodatkowo pod uwagę, że Sąd nie dostrzegł takich naruszeń przepisów prawa procesowego lub materialnego, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy – skargę należało oddalić. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.