VI SA/Wa 827/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Sędziowie : Sędzia WSA Protokolant: po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2005 r. sprawy ze skargi S. F. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2005 r. Nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską oddala skargę Komendant Główny Policji (dalej KGP) decyzją z dnia [...] marca 2005 r. utrzymał w mocy wcześniejszą decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] (dalej KWP) z dnia [...] stycznia 2005 r., którą organ ten, działając na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 oraz art. 20 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (t.j. Dz. U. z 2004 r. nr 52, poz. 525 ze zm.), cofnął S. F. pozwolenie na broń palną myśliwską, przyznane na mocy decyzji KWP z dnia [...] września 1999 r. W świetle powołanego wyżej przepisu art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2 – 6 tej ustawy. Z kolei art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy przewiduje, że pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Stosownie natomiast do art. 20 ustawy, cofnięcie pozwolenia na broń, dopuszczenia do posiadania broni (...) następuje w drodze decyzji administracyjnej. U podstaw podjętego w tej sprawie rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia. Po pierwsze, S. F. został w postępowaniu karnym oskarżony o to, że [...] czerwca 2001 r. na drodze D. – B. kierował samochodem marki [...], będąc w stanie nietrzeźwości (1,94 promila alkoholu we krwi), to jest o czyn z art. 178 a § 1 kodeksu karnego (dalej kk). Według tego przepisu, kto znajdując się w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego, prowadzi pojazd mechaniczny w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2. Wyrokiem z dnia [...] października 2001 r. Sąd Rejonowy w G. uznał S. F. za winnego popełnienia zarzucanego mu w/w czynu i za to wymierzył mu karę 1 roku pozbawienia wolności, jednocześnie zawieszając warunkowo jej wykonanie tytułem próby na okres 3 lat. Orzekł też m.in. karę grzywny oraz zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres 3 lat (sprawa o sygn. akt [...]). Powzięcie przez KWP w [...] informacji o wydaniu w/w wyroku stanowiło podstawę do wszczęcia z urzędu postępowania administracyjnego w przedmiocie cofnięcia S. F. pozwolenia na broń myśliwską. Po wtóre, w trakcie prowadzonego przez KWP postępowania ustalono, iż wyrokiem Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] października 2002 r. (w decyzjach mylnie wymieniono datę [...] grudnia 2002 r.) S. F. został uznany za winnego popełnienia zarzuconego mu czynu z art. 13 § 1 kk w zw. z art. 264 § 1 kk w zb. z art. 270 § 1 kk i w zw. z art. 11 § 2 kk, polegającego na tym, że w dniu [...] lipca 2002 r. na przejściu granicznym w [...] usiłował przekroczyć wbrew przepisom granicę państwową z Polski do Niemiec, okazując do kontroli paszportowej dokument nieuprawniający go do przekraczania granicy państwowej w postaci własnego dowodu osobistego, zawierającego na stronie 7 podrobiony wpis o zameldowaniu na pobyt czasowy w gminie przygranicznej, potwierdzony nieautentycznym stemplem ewidencyjnym, a nadto zawierający w zapisie zameldowania własnoręcznie przerobioną w dacie liczbę (2000 na liczbę 2002). Za czyn ten Sąd na podstawie art. 270 § 1 kk w zw. z art. 11 § 3 kk (w świetle tych przepisów, kto, w celu użycia za autentyczny, podrabia lub przerabia dokument lub takiego dokumentu jako autentycznego używa, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5, zaś w sytuacji, gdy czyn wyczerpuje znamiona określone w dwóch lub więcej przepisach ustawy karnej, sąd skazuje za jedno przestępstwo na podstawie wszystkich zbiegających się przepisów, wymierzając karę na podstawie przepisu przewidującego karę najsurowszą) wymierzył S. F. karę 6 miesięcy pozbawienia wolności, warunkowo zawieszając jej wykonanie na okres 3 lat próby, jak również karę grzywny. Zdaniem organu orzekającego w pierwszej instancji, pozwolenie na posiadanie broni jest uprawnieniem wyjątkowym, zatem osoby, którym przysługuje takie uprawnienie, powinny przestrzegać prawa. W związku z w/w wyrokami skazującymi S. F. w sprawach karnych, KWP zaliczył go do kategorii osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy. Akcentując, że przepis ten nie jest zamkniętym katalogiem przestępstw, których popełnienie skutkuje cofnięciem pozwolenia na broń, KWP wskazał, że jest obowiązany cofnąć pozwolenie także w przypadkach skazania bądź prowadzenia postępowań karnych w sprawie popełnienia innych czynów karalnych, jeżeli uzna, że zachodzi uzasadniona obawa użycia broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Organ odwoławczy (KGP), akceptując to stanowisko, wskazał, iż organ Policji jest związany wyrokami sądu powszechnego skazującymi posiadacza pozwolenia na broń za przestępstwa. Przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy ma bowiem charakter obligatoryjny, determinując sposób rozstrzygnięcia sprawy. Według organu odwoławczego, za cofnięciem przedmiotowego pozwolenia przemawia stwierdzony w sprawie brak poszanowania przez stronę (S. F.) porządku prawnego. W szczególności wynika to z faktu dwukrotnego uznania go przez Sąd winnym i skazania za w/w przestępstwa o charakterze umyślnym. Skoro S. F.nie przestrzega porządku prawnego, zachodzi obawa użycia przezeń broni niezgodnie z przepisami prawa. W sytuacji, gdy prawo do posiadania broni jest dobrem reglamentowanym przepisami ustawy, winno przysługiwać wyłącznie osobie o nieposzlakowanej opinii, co przejawia się przede wszystkim w przestrzeganiu prawa. Nawet jeśli osoba posiadająca pozwolenie na broń nie popełniła przestępstwa wymienionego w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy, to wobec niezamkniętego w tym przepisie katalogu przestępstw, sam fakt skazania prawomocnym wyrokiem za inne przestępstwa niż wymienione, rodzi uzasadnioną obawę, o której stanowi przepis. Osoba taka nie daje gwarancji przestrzegania przepisów ustawy o broni i amunicji – przede wszystkim bezpiecznego posiadania i używania broni. Zdaniem organu odwoławczego, ocena co do istnienia wzmiankowanej obawy użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego - wynikającej z faktu naruszania przez stronę porządku prawnego, jest uzasadniona, tym bardziej, że w 2002 r. S. F. dopuścił się przewinienia łowieckiego polegającego na oddaniu strzału do nierozpoznanego celu, za co został ukarany dyscyplinarnie prze sąd łowiecki. Ponadto, z powodu niezapłacenia orzeczonej w/w wyrokiem Sądu kary grzywny, odbył częściowo zastępczą karę pozbawienia wolności, a z tytułu warunkowego zwolnienia z dalszego jej odbywania, wyznaczono mu okres próby, który upływa z dniem [...] sierpnia 2006 r. W tych okolicznościach na stanowisko organu odwoławczego nie może wpłynąć pozytywna opinia o S. F. wyrażona przez macierzyste koło łowieckie. S. F. zaskarżył powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jej uchylenie. Postawił organowi zarzut naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, przez uznanie, że skarżący należy do kategorii osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy. Skarżący podniósł wadliwą interpretację tego przepisu przez organy orzekające w sprawie – w pierwszej i drugiej instancji. Zdaniem skarżącego, obligatoryjne cofnięcie pozwolenia na broń następuje m. in. w przypadku opisanym w powyższym przepisie, tj. wtedy, gdy osoba, której wydano pozwolenie na broń, została skazana prawomocnym wyrokiem sądu za określone tam kategorie przestępstw, tj. przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec której toczy się postępowanie o popełnienie takich przestępstw. W/w przestępstwa popełnione przez skarżącego nie należą do tych kategorii. Skarżący nigdy nie znalazł się w sytuacji opisanej w tym przepisie. Zatem podstawą cofnięcia mu pozwolenia na broń było bezpodstawne domniemanie okoliczności wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy. Według skarżącego, wyszczególnienie kategorii przestępstw w tym przepisie oznacza, że ustawodawca nie wszystkie przestępstwa zalicza do tych, których popełnienie powoduje obawę użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. W sytuacji, gdyby wobec organu ujawniły się okoliczności uzasadniające podejrzenie, że skarżący należy do kategorii osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 4 ustawy (zgodnie z tym przepisem, pozwolenia na broń nie wydaje się osobom uzależnionym od alkoholu lub od substancji psychoaktywnych), organ Policji stosownie do art. 15 ust. 5 ustawy mógł zobowiązać skarżącego do niezwłocznego poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym oraz przedstawienia wydanych w tej kwestii orzeczeń. Tego rodzaju procedury nie przeprowadzono, chociaż skarżący skazany został m.in. za przestępstwo z art. 178 a § 1 kk, co mogło uzasadniać wymienione działania. Organ Policji "cofnął jedynie niezasadnie pozwolenie na broń, nie wykorzystując innych sposobów oddziaływania na skarżącego". W odpowiedzi na skargę KGP wniósł o oddalenie skargi. Podtrzymał zajęte w sprawie stanowisko. Natomiast w odniesieniu do zawartego w skardze zarzutu "niewykorzystania innych sposobów oddziaływania na skarżącego" stwierdził, iż zgodnie z powołanym wyżej art. 15 ust. 5 ustawy, właściwy organ Policji może zobowiązać do niezwłocznego poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym oraz przedstawienia wydanych orzeczeń w przypadku ujawnienia okoliczności dostatecznie uzasadniających podejrzenie, że osoba posiadająca pozwolenie na broń należy do osób wymienionych w ust. 1 pkt 2 - 4. Przepis ten ma charakter fakultatywny i dotyczy osób z zaburzeniami psychicznymi, wykazujących istotne zaburzenia funkcjonowania psychologicznego lub uzależnionych od alkoholu bądź substancji psychoaktywnych. Jednakże organ wzywający musi posiadać jednoznaczne ustalenia co do zasadności podejrzeń. W przypadku skarżącego organ pierwszej instancji uznał, iż nie zachodzą przesłanki wymienione w tym przepisie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. W myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada akty lub czynności z zakresu administracji publicznej pod kątem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. W świetle wyżej wskazanych kryteriów skarga podlega oddaleniu. Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowi przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji, zgodnie z którym właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2 – 6. Natomiast stosownie do treści art. 15 ust. 1 pkt 6 tej ustawy, pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. W przedmiotowej sprawie bezsporne jest, iż skarżący został skazany za opisane wyżej przestępstwa prawomocnymi wyrokami Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] października 2001 r. oraz Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] października 2002 r. Również nie ulega wątpliwości, że wobec nieuiszczenia przez skarżącego grzywny, orzeczonej w pierwszym z wymienionych wyroków, zarządzono wykonanie przez niego zawieszonej kary pozbawienia wolności, z odbywania której został następnie przez Sąd warunkowo zwolniony, przy jednoczesnym wyznaczeniu okresu próby do [...] sierpnia 2006 r. Nadto bezsporny jest fakt dopuszczenia się przez skarżącego, odnotowanego przez organ w zaskarżonej decyzji, przewinienia łowieckiego polegającego na oddaniu strzału w warunkach ograniczonej widoczności podczas polowania indywidualnego i postrzeleniu konia na szkodę rolnika z pobliskiej miejscowości. Za czyn ten skarżący został ukarany dyscyplinarnie przez sąd łowiecki (por. w tym zakresie treść akt administracyjnych). Przede wszystkim podkreślić należy, iż przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji przykładowo wymienia - jako okoliczność budzącą uzasadnioną obawę użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego – prawomocne skazanie orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu oraz toczące się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Wskazuje na to użycie w tym przepisie sformułowania "w szczególności skazanym (...)". Zatem katalog sytuacji objętych dyspozycją tego przepisu jest otwarty (niewyczerpujący). Nie sposób więc podzielić rozumowania skarżącego, że skoro przestępstwa, za które został prawomocnie skazany nie należą do wymienionych tam wprost kategorii czynów zabronionych, to przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 nie znajduje do niego zastosowania. Zauważyć bowiem wypada, iż czyn objęty przepisem art. 178 a § 1 kk, usytuowany jest wprawdzie w rozdziale XXI kk, zatytułowanym "Przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji", jednak przedmiotem ochrony tego przepisu jest życie i zdrowie człowieka. Tego rodzaju zachowanie (tj. prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości) często wywołuje tragiczne skutki w postaci wypadków powodujących śmierć i kalectwo ludzi. Właśnie takie konsekwencje wskazanego wyżej zachowania, jego waga społeczna oraz nagminność legły u podstaw ratio legis kryminalizacji prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości. Skarżącemu – który prowadził samochód mając 1,94 promila alkoholu we krwi, co jest wysokim wskaźnikiem - Sąd Rejonowy w [...] wymierzył karę 1 roku pozbawienia wolności, zawieszając jej wykonanie na okres próby 3 lat. W tym miejscu podnieść należy, że broń jest towarem szczególnie reglamentowanym; dostęp do jej posiadania ograniczony jest przepisami ustawy o broni i amunicji. Broń nie może bowiem stwarzać zagrożenia dla osób trzecich, a zagrożenie takie niewątpliwie występuje w przypadku posługiwania się bronią przez osobę, która ma nad nią ograniczoną kontrolę, znajdując się w stanie nietrzeźwości lub odurzenia. Dopuszczenie się przez skarżącego prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości (okoliczność stwierdzona prawomocnym wyrokiem Sądu) rodzi uzasadnioną obawę, że w takim samym lub podobnym stanie może on korzystać z posiadanej broni, czyli w rezultacie używać jej z narażeniem życia i zdrowia innych osób, a więc w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Trzeba bowiem pamiętać, że pojazd mechaniczny w rękach osoby o zaburzonych na skutek nietrzeźwości właściwościach psychomotorycznych może niekiedy okazać się groźniejszym narzędziem przestępczym niż broń palna. Miarą osobistej odpowiedzialności jest, by w takim stanie samochodu nie prowadzić. Inaczej odpowiedzialność ta jest podważona, co rozciąga się też na pozostałe działania skarżącego, w tym na ocenę, czy gwarantuje on prawidłowe i bezpieczne korzystanie z broni. Fakt prawomocnego skazania za przestępstwo usiłowania nielegalnego przekroczenia polskiej granicy państwowej popełnione w zbiegu z przestępstwem sfałszowania dokumentu, jak również zarządzenie wykonania kary pozbawienia wolności wobec nieuiszczenia orzeczonej grzywny, a także orzeczenie sądu łowieckiego za przewinienie łowieckie jednoznacznie dowodzą, iż skarżący niejednokrotnie wchodził w kolizję z prawem. Jego dotychczasowe zachowanie uzasadnia powzięcie wątpliwości (obawę), czy będzie przestrzegał przepisów ustawy o broni i amunicji, a zwłaszcza przepisów dotyczących jej bezpiecznego posiadania i używania. Mając na względzie okoliczność, iż pozwolenie na broń jest uprawnieniem wyjątkowym, wydawanym w szczególnie uzasadnionych przypadkach, Sąd podzielił stanowisko organu, że osoby wyposażone w to uprawnienie powinny charakteryzować się nieposzlakowaną opinią, co w szczególności oznacza stosowanie się do obowiązujących przepisów prawnych, czy też nienaruszanie prawnego porządku. Wypełnienie przesłanki zaliczenia skarżącego do osób wskazanych w art. 15 ust. 1 pkt 6 wyżej powołanej ustawy, musiało skutkować – zgodnie z dyspozycją art. 18 ust. 1 pkt 2 tej ustawy – cofnięciem pozwolenia na broń przez właściwy organ. W ocenie Sądu, wyroki skazujące skarżącego w sprawach karnych – będące następstwem nieprzestrzegania przez niego porządku prawnego – a zwłaszcza w/w wyrok skazujący za przestępstwo prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości, jak również wzmiankowane orzeczenie sądu dyscyplinarnego, pozwalały organowi Policji na uznanie, że jest on osobą, co do której istnieje uzasadniona obawa użycia broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Twierdzenie skarżącego, że skoro popełnione przestępstwa nie należą do kategorii przestępstw wprost wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy (to jest według systematyki kodeksu karnego - przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu), cofnięcie pozwolenia było bezpodstawnym domniemaniem okoliczności z tego przepisu, może co najwyżej świadczyć o niezrozumieniu podstawy faktycznej, na której oparto zaskarżoną decyzję. Otóż podstawę tę stanowią w/w prawomocne orzeczenia i wynikające stąd dalsze konsekwencje w zakresie oceny osoby skarżącego w kontekście okoliczności składających się na bezpieczne posiadanie i korzystanie z broni. Wskazany w skardze art. 15 ust. 1 pkt 4 ustawy (w związku z ust. 5 tego przepisu) stanowi odrębną od omawianej w tej sprawie przesłankę niewydania / cofnięcia pozwolenia na broń. Organ pod kątem wymienionego przepisu postępowania nie prowadził. W odpowiedzi na skargę KGP przekonująco wyjaśnił przyczyny tego stanu rzeczy, to jest – jak wynika z treści wyjaśnień – braku okoliczności dostatecznie uzasadniających podejrzenie, że skarżący jest uzależniony od alkoholu lub substancji psychoaktywnych. Wszak sam fakt skazania za przestępstwo prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości nie oznacza jeszcze takiego uzależnienia. Może natomiast w połączeniu z innymi okolicznościami uzasadniać obawę użycia przez skarżącego broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, skoro w takim stanie użył on samochodu, zapewne wiedząc czym to grozi. Analizując niniejszą sprawę, Sąd nie dopatrzył się naruszenia zaskarżoną decyzją tak przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania administracyjnego. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.