VI SA/Wa 83/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka Sędziowie Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spr.) Protokolant Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 marca 2010 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w [...] z dnia [...] września 2009 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu. R. K. (dalej jako skarżący, strona) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2009 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w wysokości 500 złotych za wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy w zakresie: wystawiania kierowcy zaświadczenia poświadczającego jego zatrudnienie oraz spełnienie wszystkich wymagań określonych ustawą. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej też jako k.p.a.), art. 87 ust. 1 i ust. 3 oraz art. 92 ust. 1, ust. 2 i ust. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm., dalej też jako u.t.d.), art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 17 listopada 2006 roku o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 235, poz. 1701), lp. 1.8 pkt 3 załącznika do ustawy o transporcie drogowym. Podstawę faktyczną stanowiły ustalenia dokonane przez Inspekcję Transportu Drogowego podczas kontroli ciągnika siodłowego wraz z naczepą kierowanego przez A. K. w dniu [...] lipca 2009 r. w miejscowości O. Kierowca okazał do kontroli wystawione przez skarżącego zaświadczenie, w którym poświadcza, iż kierowca spełnia wymagania określone w art. 39 a ust. 1 pkt 3 – 5 u.t.d. między innymi "na podstawie orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy: ważne do [...] lipca 2009 r." Kierujący okazał jednocześnie do kontroli oryginał badania lekarskiego wykonanego dnia [...] lipca 2009 roku, z którego wynikało, iż ważność badań lekarskich kierowcy wygasa w dniu [...] lutego 2014 r. W oparciu o wyniki kontroli organ pierwszej instancji uznał, iż skarżący zaniechał ustawowego obowiązku który ma nim ciążył i nie wystawił stosownego zaświadczenia kierowcy A. K., w którym zawierać się powinny między innymi ważność aktualnych badań lekarskich. Wskazał, iż w myśl art. 5 ustawy z dnia 17 listopada 2006 r. o zmianie Ustawy o transporcie drogowym oraz o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym "kierowcy (...) do czasu uzyskania wpisu do prawa jazdy potwierdzającego odbycie szkolenia okresowego obowiązani są mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu wydane przez przewoźnika drogowego zaświadczenie potwierdzające zatrudnienie i spełnienie wymagań określonych w niniejszej ustawie." Zgodnie z art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, kto wykonuje transport drogowy naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy lub przepisów wspólnotowych dotyczących transportu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 do 15 000 złotych. Konsekwencją powyższego rozwiązania jest przepis lp. 1.8.3 załącznika do w/w ustawy sankcjonujący karą 500 zł wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy w zakresie wystawiania kierowcy zaświadczenia poświadczającego jego zatrudnienie oraz spełnienie wszystkich wymagań określonych ustawą. W odwołaniu skarżący podniósł, iż kierowca w dniu kontroli posiadał ważne orzeczenie lekarskie, dlatego zaświadczenie o spełnieniu ustawowych wymogów wynikających ustawy o transporcie drogowym było ważne, gdyż jego aktualność ustaje z momentem wygaśnięcia wszystkich punktów. Główny Inspektor Transportu Drogowego po rozpoznaniu odwołania utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Podkreślił, iż okazany przez kierowcę dokument nie może być uznany za ważny wobec faktu, iż informacje dotyczące ważności badań lekarskich kierowcy nie zostały przez stronę zaktualizowane. Z informacji zawartych w zaświadczeniu poświadczającym zatrudnienie oraz spełnianie przez kierowcę wymogów ustawowych wynika bowiem, iż ważność badań lekarskich kierowcy wygasła z dniem [...] lipca 2009 roku, czyli przed dniem kontroli drogowej. W związku z powyższym dokument należy uznać za nieważny, ponieważ nie stanowi potwierdzenia spełnienia przez kierowcę wymogów określonych ustawą. Organ uznał przy tym, iż na treść rozstrzygnięcia nie ma wpływu fakt posiadania przez kierowcę oryginału ważnych na dzień kontroli badań lekarskich. W skardze na powyższą decyzję skarżący zarzucił, iż kierowca w chwili kontroli spełniał wszystkie wymogi ustawowe dotyczące posiadania ważnych badań lekarskich. Podkreślił przy tym, iż forma zaświadczenia została mu udostępniona przez inspektora transportu drogowego w trakcie jednej z poprzednich kontroli, przy czym wówczas dysponował odręcznie napisanym zaświadczeniem potwierdzającym spełnianie przez kierowcę ustawowych wymagań bez zaznaczania dat ważności. W odpowiedzi na skargę organ podniósł, iż kierowca nie ma obowiązku okazywać do kontroli orzeczenia lekarskiego, orzeczenia psychologicznego i zaświadczenia o ukończeniu kursu dokształcającego. Dane dotyczące terminu ważności badań lekarskich, psychologicznych oraz informacja o ukończeniu kursu dokształcającego kierowców są bowiem zamieszczane w zaświadczeniu poświadczającym zatrudnienie kontrolowanego kierowcy oraz spełnienie przez niego wszystkich wymagań określonych ustawą. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne sprawują kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem materialnym i procesowym. Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. dalej jako p.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi i powołaną podstawą prawną. Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż jest ona zasadna. Główny Inspektor Transportu Drogowego (podzielając stanowisko organu pierwszej instancji) powołując się na treść art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 17 listopada 2006 roku o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym, uznał, iż okazany przez kierowcę dokument nie może być uznany za ważny wobec faktu, iż informacje dotyczące ważności badań lekarskich kierowcy nie zostały przez stronę zaktualizowane. Organ podkreślił przy tym, iż z informacji zawartych w zaświadczeniu wynika fakt wygaśnięcia ważności badań lekarskich kierowcy z dniem [...] lipca 2009 roku, czyli przed dniem kontroli drogowej. W związku z powyższym w ocenie organu dokument ten należy uznać za nieważny, ponieważ nie stanowi potwierdzenia spełnienia przez kierowcę wymogów określonych ustawą. Nie ma przy tym znaczenia fakt posiadania przez kierowcę oryginału ważnych na dzień kontroli badań lekarskich. W ocenie Sądu ustalenia zarówno organu pierwszej, jak i drugiej instancji zostały dokonane z pominięciem całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego. Zgodnie z art. 5 ustawy z dnia 17 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym kierowcy, o których mowa w art. 3 ust. 2 i art. 4 ust. 1, do czasu uzyskania wpisu do prawa jazdy potwierdzającego odbycie szkolenia okresowego, obowiązani są mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu wydane przez przewoźnika drogowego zaświadczenie potwierdzające zatrudnienie i spełnianie wymagań określonych w niniejszej ustawie oraz w ustawie, o której mowa w art. 1 (tj. ustawie o transporcie drogowym). Jednocześnie podkreślić należy, iż powyższy przepis statuując obowiązek posiadania i okazywania zaświadczenia nie określa ani jego formy, ani zakresu podanych w nim informacji. Co prawda przedłożone przez kierowcę zaświadczenie odpowiada wzorowi zawartemu w załączniku nr 2 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 grudnia 2003 r. w sprawie postępowania z dokumentacją związaną z pracą kierowcy (Dz. U. Nr 230, poz. 2303). Rozporządzenie wydane powyższe wydane zostało na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 39e ust. 3 ustawy o transporcie drogowym i zostało uchylone wskutek wejścia w życie z dniem 3 stycznia 2007 r. ustawy z dnia 17 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym kierowcy. Od tego też momentu brak jest podstaw do żądania od kierowców zaświadczenia wypełniającego wymogi zakreślone w załączniku nr 2 do cyt. powyżej rozporządzenia. W tym kontekście nieuprawnionym jest stwierdzenie organu, iż informacje zawarte w przedłożonym przez kierowcę zaświadczeniu nie zostały zaktualizowane. Nie musiały bowiem być aktualizowane w oparciu o nieobowiązujący już wzór. W istocie w obowiązującym stanie prawnym brak jest podstawy prawnej dla egzekwowania od przewoźnika drogowego obowiązku dokonywania na wydanym kierowcy zaświadczeniu wpisu dat ważności badań lekarskich bądź psychologicznych. Ustawa wymaga bowiem wyłącznie wydania zaświadczenia potwierdzającego spełnianie przez kierowcę ustawowych wymagań. W takiej sytuacji kwestia ważności badań lekarskich mogłaby być ewentualnie wykazana przez przedłożenie w toku postępowania administracyjnego odpowiednich dokumentów np. zaświadczeń lekarskich. Poczynione przy tym ustalenia wskazujące na upływ ważności badań lekarskich, czy psychologicznych nie mogłyby jednakże stanowić podstawy dla ukarania przewoźnika z tytułu naruszenia art. 5 ustawy z dnia 17 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym. Organ mógłby w takim przypadku nałożyć karę za wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy w zakresie kierowania kierowcy na badania lekarskie lub psychologiczne. Słusznie Główny Inspektor Transportu Drogowego w odpowiedzi na skargę wskazuje, iż kierowca nie ma obowiązku okazywać do kontroli orzeczenia lekarskiego i psychologicznego. Jednakże już poczynione tam stwierdzenie, iż dane dotyczące terminu ważności badań lekarskich i psychologicznych są zamieszczane w zaświadczeniu poświadczającym spełnienie przez niego wszystkich wymagań określonych ustawą, nie wynika z aktualnie obowiązujących przepisów. Reasumując, skoro w sytuacji, w której przewoźnik nie mógłby zostać ukarany za brak wpisu na zaświadczeniu daty ważności badań lekarskich, nie jest również możliwe ukaranie go za błędne wpisanie takiej daty. Tak w istocie należałoby zinterpretować charakter wpisu obejmującego datę ważności badań lekarskich w sytuacji, w której z przedstawionego przez skarżącego zaświadczenia wynika, iż w chwili kontroli drogowej kierowca posiadał zaświadczenie lekarskie potwierdzające brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Organy inspekcji transportu drogowego skupiły się natomiast wyłącznie na analizie daty ważności badań wpisanej w zaświadczeniu pomijając zarazem pozostałe zgromadzone w toku postępowania dokumenty. Tym samym poczyniły swoje ustalenia z pominięciem całokształtu materiału dowodowego, czym naruszyły art. 80 k.p.a. To uchybienie procesowe mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji podlegają uchyleniu. Rozpoznając sprawę ponownie organ pierwszej instancji szczegółowo rozważy cały zgromadzony materiał dowodowy i ustali oraz uzasadni, czy w konkretnym stanie faktycznym niniejszej sprawy, istnieje podstawa prawna do ukarania przewoźnika za brak zaświadczenia poświadczającego spełnienie przez kierowcę wszystkich wymagań określonych ustawą, w kontekście umieszczenia na nim błędnej daty ważności badań lekarskich, z uwzględnieniem faktu przedłożenia ważnych na dzień kontroli badań lekarskich. Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c. ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku. Stosownie do przepisu art. 152 p.p.s.a. orzeczono o niewykonywaniu zaskarżonych decyzji do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.