VI SA/Wa 832/11

WyrokWSA w Warszawie2011-09-22

Skład orzekający: Waldemar Śledzik, Zbigniew Rudnicki, Halina Emilia Święcicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy podobieństwo usług projektowych i ekspertyz profesjonalnych (klasa 42) oferowanych pod znakiem towarowym "F FEROX ENERGY SYSTEMS" do usług inżynierii i doradztwa (klasa 42) oferowanych pod znakiem towarowym "FERROX" może prowadzić do ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd co do pochodzenia towarów, uzasadniając unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że mimo iż usługi projektowe i ekspertyzy profesjonalne (znak skarżący) oraz usługi inżynierii i doradztwa (znak przeciwstawiony) mieszczą się w tej samej klasie 42 Klasyfikacji Nicejskiej, nie są one tożsame ani na tyle podobne, aby uzasadniać ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd co do pochodzenia towarów. Działalność projektowa skarżącego jest ściśle związana z wytwarzaniem energii, podczas gdy działalność inżynieryjna znaku przeciwstawionego dotyczy spalania odpadów. Ponadto, obie usługi kierowane są do profesjonalnych, świadomych klientów biznesowych, co minimalizuje ryzyko pomyłki. W związku z tym, brak jest podstaw do unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy w zakresie usług klasy 42.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi F. Sp. z o.o. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej, która unieważniła prawo ochronne na znak towarowy "F FEROX ENERGY SYSTEMS" w zakresie usług projektów technicznych i ekspertyz profesjonalnych (klasa 42). Urząd Patentowy uznał, że usługi te są podobne do usług inżynierii i doradztwa w zakresie spalania odpadów, objętych wcześniejszym znakiem "FERROX", co stwarza ryzyko wprowadzenia w błąd odbiorców. Skarżąca kwestionowała tożsamość lub podobieństwo usług oraz ryzyko konfuzji, argumentując, że usługi są skierowane do różnych odbiorców i mają odmienny charakter.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Urzędu Patentowego RP, stwierdził, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu, oraz zasądził od Urzędu Patentowego na rzecz F. Sp. z o.o. zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Waldemar Śledzik Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki (spr.) Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Protokolant ref. staż. Monika Piotrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 września 2011 r. sprawy ze skargi F. Sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz F. Sp. z o.o. z siedzibą w K. kwotę 1617 (jeden tysiąc sześćset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją Urzędu Patentowego RP z dnia [...] maja 2009 r., wydaną po rozpoznaniu na rozprawie w dniu [...] maja 2009 r. sprawy o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy słowno-graficzny F FEROX ENERGY SYSTEMS nr [...], udzielonego na rzecz F. Sp. z o.o. z siedzibą w K. (dalej: uprawnionej), na skutek sprzeciwu uznanego za bezzasadny, wniesionego przez B. ApS z siedzibą w E., Dania (dalej: wnoszącej sprzeciw), na podstawie art. 246 i 247 ust. 2 oraz art. 132 ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117, z późn. zm.; dalej: p.w.p.), art. 98 k.p.c. w związku z art. 256 ust. 2 p.w.p. unieważniono prawo ochronne na znak towarowy słowno-graficzny F FEROX ENERGY SYSTEMS o numerze rejestracji [...], w zakresie usług w klasie 42, tj. projekty techniczne, ekspertyzy profesjonalne, w pozostałym zaś zakresie sprzeciw oddalono. W uzasadnieniu przypomniano, że w dniu [...] października 2007 r. do Urzędu Patentowego wpłynął sprzeciw w/w firmy duńskiej wobec prawomocnej decyzji Urzędu Patentowego z dnia [...] września 2006 r. o udzieleniu prawa ochronnego na znak towarowy słowno-graficzny F FEROX ENERGY SYSTEMS o numerze [...], na rzecz uprawnionej w odniesieniu do usług ujętych w klasach 40 i 42 klasyfikacji nicejskiej, tj. w odniesieniu do usług wytwarzania energii oraz projektów technicznych i ekspertyz profesjonalnych. Jako okoliczności uzasadniające unieważnienie wnoszący sprzeciw wskazał naruszenie art. 132 ust. 2 pkt. 2 p.w.p., która ma zastosowanie w sprawie, na podstawie art. 315 ust. 3 tejże ustawy, zgodnie z którym ustawowe warunki wymagane do uzyskania prawa ochronnego ocenia się według przepisów obowiązujących w dniu zgłoszenia znaku towarowego. Znak został zgłoszony w dniu [...] kwietnia 2005 r., tj. pod rządami p.w.p. Strona wnosząca sprzeciw wskazała na istotne podobieństwo między znakami, które zgodnie z art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. stanowi przeszkodę dla rejestracji spornego znaku. Podobieństwo przeciwstawionych znaków koncentruje się, zdaniem strony wnoszącej sprzeciw, na słowie FEROX, które jest niemal identyczne (różnica dotyczy litery R) w obydwu porównywanych znakach. Strona wnosząca sprzeciw uznała, że umieszczona na początku spornego znaku litera F jest praktycznie niezauważalna oraz będzie odbierana przez potencjalnego klienta jako element składowy nazwy FEROX. Podkreśliła, że pozostałe elementy spornego znaku, tj. ENERGY SYSTEMS, są słabo wyróżnione i mają charakter opisowy. Ponadto, strona wnosząca sprzeciw wskazała na podobieństwo usług w klasach 40 i 42, dla których obydwa znaki są zarejestrowane. Sporny znak jest zarejestrowany dla usług wytwarzania energii (kl. 40), natomiast znak przeciwstawiony dla usług - spalania, spopielania odpadów. Strona wnosząca sprzeciw podkreśliła, że zarówno spalanie, jak i spopielanie odpadów, jest jednym z procesów oraz sposobów pozyskiwania energii w tym jej wytwarzania, przez co mieści się w zakresie usług świadczonych przez uprawnionego do spornego znaku F FEROX ENERGY SYSTEMS. Podobnie, zdaniem strony wnoszącej sprzeciw, wygląda sytuacja odnośnie usług zawartych w klasie 42. Zastrzeżone dla spornego znaku usługi obejmujące projekty techniczne oraz ekspertyzy profesjonalne wchodzą, zdaniem strony wnoszącej sprzeciw, w zakres usług, dla których zarejestrowany jest znak wnioskodawcy, tj. inżynierii, ponieważ wykonywanie usług inżynierii związane jest m.in. ze sporządzaniem projektów technicznych i profesjonalnych ekspertyz. W związku z tym, strona wnosząca sprzeciw uznała, że usługi objęte spornym znakiem są podobne do usług zastrzeżonych dla znaku należącego do niej, co stwarza realne ryzyko powstania konfuzji obydwu znaków także w odniesieniu do wykonywanych usług. Uprawniony ze spornego prawa uznał sprzeciw za bezzasadny i wniósł o jego oddalenie oraz zażądał zwrotu kosztów postępowania. Uprawniony podkreślił, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem ryzyko konfuzji należy oceniać całościowo, mając na względzie współzależność pomiędzy właściwymi przesłankami a w szczególności między podobieństwem znaków towarowych i podobieństwem opatrzonych nimi towarów i usług. Dokonując takiej analizy uprawniony stwierdził, że grupa docelowa, do której skierowane są usługi przeciwstawionych znaków, to podmioty profesjonalnie zajmujące się problemami związanymi z analizowanymi usługami, które wyboru usługi dokonują po wnikliwej analizie oferty, w związku z czym ryzyko pomylenia oznaczeń jest zminimalizowane. Ponadto uprawniony odnośnie zakresu usług stwierdził, że usługa spalania i spopielania odpadów nie jest tożsama z usługą wytwarzania energii powstającej w procesie spalania. Dokonując oceny podobieństwa przeciwstawionych znaków uprawniony nie zgodził się z zarzutem podobieństwa tych znaków - w stopniu mogącym wprowadzić w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów. Podsumowując uprawniony stwierdził, że brak jest podstaw do uznania argumentów wnoszącej sprzeciw za uzasadnione i wniósł o oddalenie sprzeciwu. Wobec uznania przez uprawionego sprzeciwu za bezzasadny, przedmiotowa sprawa, zgodnie z art. 247 ust 2 p.w.p. została przekazana do rozstrzygnięcia w postępowaniu spornym. W dniu [...] stycznia 2009 r. strona wnosząca sprzeciw, w związku z wydanym przez Kolegium Orzekające UP na rozprawie w dniu [...] grudnia 2008 r. postanowieniem, dostarczyła dowody pozwalające bardziej precyzyjnie określić krąg odbiorców i zakres wykonywanych usług objętych rejestracją. Na rozprawie w dniu [...] maja 2009 r. wnioskodawca podtrzymał swoje stanowisko w sprawie. Dodał, że firma wnioskodawcy zajmuje się głownie wytwarzaniem energii, natomiast drugim elementem działalności jest spalanie odpadów. Uprawniony również podtrzymał swoje stanowisko w sprawie. Urząd Patentowy po rozpatrzeniu materiałów zgromadzonych w sprawie i przeprowadzeniu rozprawy zważył, co następuje. Zgodnie z art. 246 ust 1 i 2 p.w.p. każdy może wnieść umotywowany sprzeciw wobec prawomocnej decyzji Urzędu Patentowego o udzieleniu prawa ochronnego w ciągu 6 miesięcy od opublikowania w "Wiadomościach Urzędu Patentowego" informacji o udzieleniu prawa. Podstawę sprzeciwu, o którym mowa w ust. 1, stanowią okoliczności, które uzasadniają unieważnienie prawa ochronnego. Okolicznościami tymi jest, w świetle art. 164 p.w.p., niespełnienie ustawowych przesłanek wymaganych do uzyskania prawa ochronnego na znak towarowy. W myśl art. 255 ust. 1 pkt. 9 p.w.p. Urząd Patentowy rozstrzyga w trybie postępowania spornego sprawy o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy złożonego na skutek sprzeciwu uznanego przez uprawnionego za bezzasadny. Urząd Patentowy rozstrzyga sprawy w granicach wniosku i jest związany podstawą prawną wskazaną przez wnioskodawcę - art. 255 ust. 4 p.w.p. Strona wnosząca sprzeciw powołała się w przedmiotowej sprawie na prawo wynikające z rejestracji wspólnotowego znaku towarowego FERROX, [...], z pierwszeństwem od dnia [...] czerwca 1998 r., korzystającego z ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej od dnia 1 maja 2004 r. na mocy art. 107 ust. 1 rozporządzenia Rady nr 40/94 z dnia 20 grudnia 1993 r. W przedmiotowej sprawie materialno-prawną podstawą wskazaną przez stronę wnoszącą sprzeciw jest art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. W świetle tego przepisu, nie udziela się prawa ochronnego na znak towarowy identyczny lub podobny do znaku towarowego, na który udzielono prawa ochronnego z wcześniejszym pierwszeństwem na rzecz innej osoby dla towarów identycznych i podobnych, jeżeli zachodzi ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd, które obejmuje w szczególności ryzyko skojarzenia znaku ze znakiem wcześniejszym. Z cytowanego przepisu wynika, że badając podobieństwo znaków należy wziąć pod uwagę łącznie: - identyczność lub podobieństwo towarów/usług, do oznaczania których przeznaczone są znaki towarowe, - identyczność i podobieństwo znaków towarowych oraz - ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd co do pochodzenia oznaczanych towarów. Zgodnie z cytowanym przepisem, podobieństwo między znakami, które nawet potencjalnie mogłoby wprowadzić odbiorców w błąd co do pochodzenia towarów wyklucza możliwość udzielenia prawa ochronnego na znak zgłoszony z późniejszym pierwszeństwem (w tej kwestii wyrok WSA z dnia 12 sierpnia 2009 r., sygn. akt VI SA/Wa 581/09). Rozpatrując zarzut kolizji znaków, oprócz ich podobieństwa, w pierwszej kolejności bierze się pod uwagę towary, na które znak został zarejestrowany, skoro warunkiem niebezpieczeństwa wprowadzenia w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów jest ich tożsamość lub podobieństwo określane jako jednorodzajowość towarów. W orzecznictwie przyjmuje się, że badanie podobieństwa towarów i usług powinno poprzedzać ocenę podobieństwa znaków. - wyrok WSA z dnia 25 października 2006r., sygn. akt VI SA/Wa 533/06. Jak stwierdził Europejski Trybunał Sprawiedliwości, w wyroku z dnia 29 września 1998, w sprawie Canon Kabushiki Kaisha przeciwko Goldwyn-Mayer Inc., sygn. C-39/97, dokonując oceny podobieństwa towarów lub usług należy brać pod uwagę wszystkie istotne czynniki odnoszące się do tych towarów lub usług. Czynniki te obejmują m.in. charakter, przeznaczenie, używanie, konkurencyjność oraz komplementarność towarów lub usług. Urząd Patentowy w pierwszej kolejności dokonał analizy podobieństwa towarów i usług objętych wnioskiem o unieważnienie przedmiotowego prawa ochronnego. Analizując usługi ujęte w kl. 40 przeciwstawianych znaków UP stwierdził, że usługi wytwarzania energii, wchodzące w zakres ochrony spornego znaku, nie są tożsame z usługami spalania i spopielania odpadów, które wchodzą w zakres ochrony znaku przeciwstawionego. Z wyjaśnień uzyskanych w toku postępowania, a także z załączonych w sprawie dowodów, przede wszystkim z broszury będącej załącznikiem nr 2 do pisma uczestnika postępowania z dnia [...].01.2009 r. wynika, że znak FERROX, [...] przeznaczony jest do oznaczania usług polegających na stabilizacji osadów powstałych w wyniku spalania, analizowane usługi są sposobem utylizacji odpadów. Zakres ochrony spornego znaku obejmuje natomiast usługi, których celem jest wytwarzanie energii. Uprawniony dostarcza urządzenia, które są wykorzystywane do wytwarzania energii elektrycznej i cieplnej. Krąg odbiorców porównywanych usług jest różny, mianowicie w przypadku znaku spornego kontrahentami podmiotu uprawnionego będą podmioty zainteresowane wytwarzaniem energii, natomiast w przypadku znaku przeciwstawionego odbiorcami usług będą podmioty zainteresowane utylizacją odpadów przez ich spalanie i spopielanie. Podsumowując UP stwierdził, że zarówno charakter, jak i przedmiot porównywanych usług oraz krąg odbiorców usług jest zupełnie odmienny w porównywanych znakach. Podnoszona przez stronę wnoszącą sprzeciw kwestia możliwości wytwarzania energii w trakcie procesu spalania i spopielania odpadów nie wpływa na zmianę stanowiska Urzędu, ponieważ wytwarzanie energii jest zjawiskiem ubocznym, technologiczną możliwością, skutkiem tego procesu, a nie głównym celem usługi. UP podzielił natomiast zdanie strony wnoszącej sprzeciw odnośnie podobieństwa usług ujętych w kl. 42 przeciwstawionych znaków. Ochrona znaku spornego obejmuje swoim zakresem projekty techniczne i ekspertyzy, natomiast zakres ochrony znaku przeciwstawionego obejmuje inżynierię i doradztwo w odniesieniu do spalania odpadów i oczyszczania z gazów odpadowych i zanieczyszczeń. Inżynieria, to za wolną encyklopedią internetową Wikipedia, działalność polegająca na projektowaniu, konstrukcji, modyfikacji i utrzymaniu efektywnych kosztowo rozwiązań dla praktycznych problemów, z wykorzystaniem wiedzy naukowej oraz technicznej. Jak wynika z przytoczonej definicji, częścią usług inżynieryjnych jest sporządzanie różnego typu ekspertyz oraz projektów technicznych. UP uznał, że zakres usług objętych ochroną spornego znaku może także dotyczyć zagadnień związanych ze spalaniem odpadów i oczyszczaniem z gazów odpadowych i zanieczyszczeń, objętych ochroną przeciwstawionego znaku FERROX, [...]. W konsekwencji przeciwstawione usługi mogą być świadczone dla tych samych kręgów odbiorców, co może prowadzić do wprowadzenia odbiorców w błąd, co do źródła ich pochodzenia. Uzasadniając swoje stanowisko UP w kwestii podobieństwa towarów (usług) odwołał się do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 14 września 2007 r., sygn. akt VI SA/Wa 1098/07, zgodnie z którym ustalenie, że porównywane znaki przeznaczone są do oznaczania towarów jednego rodzaju powinno "skutkować ostrzejszymi kryteriami analizy podobieństwa znaków (...) Jednak samo podobieństwo a nawet tożsamość towarów nie ma żadnego wpływu na podobieństwo znaków, może jedynie powodować bardziej drobiazgową ocenę stopnia podobieństwa". Poza wspomnianą zasadą w doktrynie i orzecznictwie wypracowano szereg innych kryteriów oceny podobieństwa znaków towarowych. Jednym z zasadniczych i obowiązujących jest zasada, zgodnie z którą oznaczenia powinny być oceniane jako całość, gdyż sama powtarzalność wyodrębnionych elementów lub zbieżność członów oznaczeń nie musi determinować stworzenia ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd - (tak w wyroku SN z 11.03.19999 r. III RN 136/98, wyrok NSA z 12.05.2003 r., sygn. akt II SA 1486/02. Jak orzekł Sąd Pierwszej Instancji WE w wyroku z dnia 16 stycznia 2008 r. w sprawie Inter-Ikea Systems BV przeciwko OHIM, sygn. T-112/06, par.39, - niebezpieczeństwo wprowadzenia w błąd musi być przedmiotem całościowej oceny, przy uwzględnieniu wszystkich istotnych czynników stanu faktycznego, w szczególności od znajomości znaku towarowego na rynku, od możliwości jego skojarzenia z zarejestrowanym oznaczeniem oraz od stopnia podobieństwa znaku towarowego i oznaczenia oraz oznaczonych towarów i usług. Ta całościowa ocena podobieństwa znaków towarowych odbywa się na płaszczyźnie wizualnej, fonetycznej i znaczeniowej. Powinna ona opierać się na całościowym wrażeniu wywołanym przez porównywane znaki, z uwzględnieniem ich elementów o dystynktywnym i dominującym charakterze. Ponadto ta całościowa ocena na wymienionych trzech płaszczyznach powinna uwzględniać w szczególności stopień uwagi przeciętnego konsumenta, który jest postrzegany jako osoba dobrze poinformowana, uważna i rozsądna.(wyrok Trybunału Sprawiedliwości WE z dnia 22 czerwca 1999 r. w sprawie Lloyd Schufabrik Meyer & Co. GmbH i Klijsen Handel BV, sygn. C-342/97, par.25-27.). Przedmiotem oceny ze strony UP w niniejszej sprawie są znaki towarowe: słowno-graficzny znak F FEROX ENERGY SYSTEMS, [...] oraz znak słowny FERROX, [...]. Porównując znaki w płaszczyźnie fonetycznej UP stwierdził, że znak sporny składa się z 3 słów i dodatkowej litery F umieszczonej na początku oznaczenia i powinien być odczytany jako: F FEROX ENERGY SYSTEMS. Znak przeciwstawiony składa się z jednego słowa FERROX. Brzmienie dominującego w obydwu znakach słowa FEROX jest identycznej podwójna litera R w znaku przeciwstawionym nie wpływa na sposób jego wymowy. Biorąc pod uwagę pełną warstwę fonetyczną porównywanych znaków brzmienie ich jest zdecydowanie odmienne, ze względu na to, że sporny znak jest rodzajem hasła, składającego się z kilku wyrazów, jednakże zawiera wyraźnie słyszalny element wspólny dla obydwu znaków, słowo FEROX. Biorąc pod uwagę warstwę konceptualną analizowanych znaków UP stwierdził, że dominujący w obydwu znakach wyraz FEROX pisany przez jedno lub dwa R, nie jest nośnikiem żadnych treści i zostanie uznany za nazwę fantazyjną. UP nie podzielił zdania uprawnionego odnośnie różnic znaczeniowych pomiędzy analizowanymi znakami. Słowo FEROX pomimo, że po łacinie oznacza "srogi", nie będzie kojarzyło się przeciętnemu odbiorcy z tym słowem, ponieważ język łaciński nie jest językiem powszechnie znanym, nie jest też językiem, którym posługuje się docelowa grupa odbiorców. W związku z tym brak jest podstaw, zdaniem UP, do stwierdzenia, że znak wywoła sugerowane przez uprawnionego ze spornego prawa skojarzenia wśród jego odbiorców. Podobnie skojarzenie sugerowane przez uprawnionego ze spornego znaku odnośnie znaku przeciwstawionego, nie znajduje w opinii UP, uzasadnienia. Nawet uważny i specjalistyczny odbiorca nie będzie dokonywał rozbioru słowa FERROX na część FERR oraz OX kojarząc każdą z nich z odmiennym znaczeniem FERRUM i Oxygen. Pozostałe wyrazy wchodzące w skład znaku spornego, tj. F Energy Systems będą kojarzyły się odbiorcom z polskim znaczeniem tego wyrażenia, tj. systemami energetycznymi. Pomimo, że sporny znak zawiera słowa w języku angielskim, ale ich brzmienie nie odbiega znacznie od polskiej wersji językowej, w związku z tym nawet osoby nie znające języka angielskiego nie będą miały problemu z prawidłowym odczytaniem ich treści. W związku z tym treść napisu ENERGY SYSTEMS będzie stanowić podstawowy nośnik treści w odbiorze znaku i spowoduje, że cały znak skojarzy się odbiorcom z działalnością związaną z systemami energetycznymi. Podsumowując UP stwierdził, że porównywane znaki w warstwie konceptualnej nie są do siebie podobne. Odnosząc się do warstwy wizualnej Urząd stwierdził, że porównywane znaki to znak słowno-graficzny i słowny. Znak sporny jest z uwagi na swoją grafikę znakiem zdecydowanie bardziej wyróżniającym w porównaniu ze znakiem słownym. W znaku spornym, jak już zostało powiedziane powyżej, dominującym elementem jest słowo FEROX, wyróżnione czarną pogrubioną czcionką. Pod słowem FEROX znajduje się mniejszy napis czarną czcionką ENERGY SYSTEMS. Przed napisami znajduje się czerwone koło, w które wpisany jest fantazyjny znak, przypominający literę F. Znak przeciwstawiony jest znakiem słownym, składającym się ze słowa FERROX. Pomimo zdecydowanych różnic wynikających głównie z charakteru porównywanych znaków (słowny v. słowno-graficzny) odbiór znaków w tej warstwie skupia uwagę odbiorcy na dominującym elemencie, słowie FERROX i narzuca odbiorcy skojarzenia pomiędzy nimi. Kolejną przesłanką wynikającą z treści artykułu 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. jest istnienie ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd, polegające w szczególności na skojarzeniu między znakami, wynikające ze współistnienia obu znaków. Zgodnie z utrwalonymi poglądami orzecznictwa ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd winno być oceniane całościowo, z uwzględnieniem wszystkich czynników istotnych w danej sprawie (patrz wyrok ETS z dnia 11 listopada 1997 r. w sprawie SABEL BV i PUMA AG, sygn C-251/95). W przedmiotowej sprawie UP wziął pod uwagę podobieństwo znaków towarowych, rodzaj i charakter usług, oraz krąg odbiorców. Podstawowym elementem oceny istnienia ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd polegającym na skojarzeniu między znakami, jest ustalenie kręgu odbiorców, dla których przeznaczone są towary. W orzecznictwie ETS, został ukształtowany model przeciętnego odbiorcy, który postrzegany jest jako osoba należycie poinformowana, uważna i ostrożna. Jednocześnie podkreśla się, że poziom spostrzegawczości przeciętnego konsumenta może się różnić w zależności od rodzaju towarów lub usług por. (wyrok a dnia 22 czerwca 1999 r., w sprawie Lloyd/Klijsen, C-342/97). Odnośnie analizowanego kręgu odbiorców UP uznał, że docelowe grupy odbiorców dla przeciwstawionych znaków są różne ze względu na różny charakter oferowanych usług. Dla znaku spornego będą to podmioty zainteresowane usługami wytwarzania energii, dla znaku przeciwstawionego będą to przedsiębiorstwa zainteresowane utylizacją odpadów. Ponadto odbiorcą usług opatrywanych przeciwstawionymi znakami są profesjonaliści, fachowcy w branży. Biorąc pod uwagę zwyczaje handlowe oraz wysoką specjalizację usług można uznać, że przyjęcie oferty świadczenia usług poprzedzone będzie jej wielopłaszczyznową analizą, co wyklucza ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd co do źródła ich pochodzenia. UP uznał, że zarówno w odniesieniu do usług, jak i kręgu ich odbiorców, nie zachodzi ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd. Odnosząc się do zagadnienia podobieństwa znaków UP stwierdził, że istnieje pomiędzy przeciwstawionymi znakami podobieństwo w warstwie wizualnej, ze względu na dominujący w obydwu znakach element FEROX/FERROX. Element ten jest również wyraźnie słyszalny w obydwu znakach, jednakże występowanie dodatkowych słów - ENERGY SYSTEMS oraz forma przedstawieniowa znaku spornego nie pozwalają uznać ich w ostatecznym podsumowaniu za znaki podobne, stwarzające ryzyko ich konfuzji. Podsumowując, UP uznał za zasadny zarzut naruszenia art. 132 ust 2 pkt 2 jedynie w odniesieniu do usług w klasie 42, tj. projektów technicznych i ekspertyz profesjonalnych. W pozostałym zakresie zarzut ten uznano za bezzasadny. Skargę na powyższą decyzję złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie uprawniony, zaskarżając ją w zakresie rozstrzygnięcia objętego pkt 1 decyzji i zarzucając jej: 1. naruszenie przepisu art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. polegający na przyjęciu, iż usługi wymienione w klasie 42 znaku towarowego F FEROX ENERGY SYSTEMS nr [...] są tożsame z usługami wymienionymi w klasie 42 znaku FERROX 000860098 w stopniu zagrażającym wprowadzeniem odbiorcy w błąd co do pochodzenia towaru, podczas gdy z wykazu towarów na jakie udzielono prawa dla spornych znaków jednoznacznie wynika, że znaki przeznaczone są do oznaczania innego rodzaju usług, przeznaczonych dla innych klientów; 2. naruszenie przepisu art. 7 i art. 77 K.p.a. poprzez nieuwzględnienie całości okoliczności stanu faktycznego sprawy i uwzględnienie ograniczenia zakresu usług w klasie 42. W związku z przedstawionymi zarzutami skarżący wniósł o uchylenie decyzji w zakresie pkt. 1 i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, a także zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania. W ocenie skarżącego wydana decyzja jest niezasadna i narusza przepisy przytoczone w petitum skargi. Skarżący przede wszystkim podniósł, że Urząd Patentowy przy porównywaniu podobieństwa oznaczeń słusznie uwzględnił, że usługi w klasie 40, przeznaczone są dla innego kręgu odbiorców, tzn. przeciwstawiony znak CTM 00860098 dla podmiotów posiadających odpady i chcących je usunąć, zaś usługi spornego znaku [...] są przeznaczone dla odbiorców zainteresowanych uzyskaniem energii. Natomiast przy ocenie podobieństwa usług wymienionych w klasie 42 Urząd niezasadnie uznał, że ochrona unieważnionego częściowo znaku [...] pokrywa się ze spornym znakiem [...] gdyż dotyczy w sposób ogólny projektów technicznych i ekspertyz profesjonalnych, zatem pokrywa się z przeciwstawionym znakiem w zakresie "inżynieria i doradztwo w odniesieniu do spalania odpadów i oczyszczania z gazów odpadowych i zanieczyszczeń" i w takim zakresie podobieństwo powinno być oceniane. Należy ponownie podnieść, że zgodnie z przytoczonym art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. nie udziela się prawa ochronnego dla znaku towarowego, który jest identyczny lub podobny do znaku, na który udzielono prawa ochronnego z wcześniejszym pierwszeństwem, na rzecz innej osoby dla towarów identycznych lub podobnych jeżeli zachodzi ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd, które obejmuje ryzyko skojarzenia ze znakiem wcześniejszym. Według orzeczenia SPI (sprawa T-163/03 Miss Rossi/Sissi Rossi) ryzyko wprowadzenia w błąd oceniać należy przez analizę; - grupy docelowej towarów/ usług; - podobieństwo towarów/usług; - podobieństwo między znakami; Urząd Patentowy zwrócił słusznie uwagę na fakt, że usługi obu podmiotów skierowane są do przedsiębiorców, ale w ocenie skarżącego z faktu tego wyciągnął nieprawidłowe wnioski sprzeczne z powyższymi tezami wynikającymi z orzecznictwa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości. Urząd Patentowy nie uwzględnił prawidłowo okoliczności, że grupą docelową, do której kierowane są usługi obu przeciwstawionych znaków towarowych są świadomi, rozważni klienci biznesowi. Usługi opatrzone spornymi znakami towarowymi nie są usługami kierowanymi do przeciętnego odbiorcy - konsumenta, ale do podmiotów profesjonalnych. Należy w tym miejscu wskazać na wyrok WSA w Warszawie z dnia 10 maja 2004 r. w sprawie VI SA/WSA 1990/04, w którym WSA orzekł, że "w przypadku znaków usługowych trudno o pomyłki wynikające z nieuwagi, dlatego, że korzystanie z usługi związane jest często z uprzednim zawarciem pisemnej umowy, która skłania do większej rozwagi". Zaskarżony wyrok dotyczył oceny podobieństwa znaków towarowych przeznaczonych do oznaczania jednorodzajowych towarów i usług, podczas gdy przeciwstawione znaki towarowe dotyczą innego zakresu działalności gospodarczej i każdorazowo współpraca przez stronę z jej klientem poprzedzona jest zawarciem stosownej umowy. Również w świetle orzecznictwa ETS w zakresie znaków towarowych, niebezpieczeństwo konfuzji ocenia się całościowo, mając na względzie współzależność między właściwymi przesłankami, a w szczególności między podobieństwem znaków towarowych i podobieństwem opatrzonych nimi towarów i usług (orzeczenie ETS SABEL BV v/PUMA AG, sprawa C-251/95 pkt 22 oraz Lloyd Schuhfabrik Meyer& Co v/ Klijsen Handel BV, sprawa C-342/97 pkt 19). Urząd Patentowy skupił się na porównywaniu pojęcia "inżynieria i doradztwo" opisując je w oparciu o słownik intemetowy Europa, utożsamiając je niesłusznie w pojęciami "projektów i ekspertyz" z zakresu znaku unieważnionego. Zarzucić należy, iż posługiwanie się bliżej nieokreślonym źródłem w postaci słownika internetowego jest zupełnie niezasadne. Podstawowym dokumentem, którym powinien posłużyć się Urząd Patentowy dla określenia zakresu znaczeniowego tych słów, jest sama klasyfikacja nicejska. Posługując się klasyfikacją wskazać należy, iż w zakresie klasy 42 osobno wskazane są usługi "ekspertyz (badania)" osobno "projektowania", a osobno określone są usługi "inżynierii" i "doradztwa". Utożsamianie tych usług i przyznanie im tożsamego znaczenia przez Urząd Patentowy w oparciu o słownik intemetowy pozostaje w sprzeczności z treścią samej klasyfikacji nicejskiej. Ponadto Urząd Patentowy nie uwzględnił faktu, że usługi inżynierii i usługi doradztwa, przeciwstawionego znaku towarowego dotyczą zupełnie innego zakresu działania niż usługi projektowe i ekspertyz. Zasadniczo z całego zakresu towarów i usług, dla ochrony których przyznano prawa ochronne na przeciwstawione znaki, we wszystkich klasach wynika inne przeznaczenie usług, do oznaczania których znaki są przeznaczone w klasie 42. Ponadto zarzucić należy, iż treść orzeczenia w zakresie pkt. 1, tj. zakres unieważnienia znaku [...] w klasie 42, znacznie wykracza poza faktyczne podstawy unieważnienia wynikające z treści uzasadnienia decyzji Urzędu Patentowego. Nawet przyjmując za Urzędem Patentowym, iż usługi ekspertyz i projektowania zawarte w unieważnionym częściowo znaku skarżącego obejmują zakresem przeciwstawione w klasie 42 usługi "inżynierii i doradztwa w odniesieniu do spalania odpadów i oczyszczania z gazów odpadowych i zanieczyszczeń", to Urząd miał podstawy tylko do ograniczenia zakresu znaku skarżącego w zakresie klasy 42, Zatem prawidłowe rozstrzygnięcie przy przyjętym przez Urząd Patentowy zakresie ochrony obu znaków w klasie 42 winno ograniczać zakres ochrony znaku skarżącej w klasie 42 do "usług projektowania i ekspertyz profesjonalnych za wyjątkiem usług w odniesieniu do spalania odpadów i oczyszczania z gazów odpadowych i zanieczyszczeń", a nie do całkowitego unieważnienia tego znaku w przedmiotowej klasie. Analizując podobieństwo znaków towarowych, w tym spornego słowno graficznego znaku energy systems ze znakiem słownym Ferrox, Urząd bezpodstawnie uznał za dominujący element słowo ferox i ferrox, a pominął i nie odniósł się w żaden sposób całościowo do słowno-graficznego znaku towarowego. Słowno-graficzny znak towarowy "F FEROX ENERGY SYSTEMS" zawiera dominujący element graficzny, którym jest umieszczone na początku znaku czerwone koło z wpisaną stylizowaną literą "F" koloru białego. Za tym elementem umieszczone jest słowo FEROX, a pod nim dodatkowe określenie ENERGY SYSTEMS. Określenie ENERGY SYSTEMS, stanowiące w ocenie sprzeciwiającego się, mało wyróżniający element opisowy, jest wbrew tym twierdzeniom istotnym elementem skrótowym informującym o zakresie działania uprawnionego i nie można uznać, że między znakami istnieje podobieństwo, które mogłoby zagrażać wprowadzeniem odbiorcy w błąd co do pochodzenia towaru. W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej podtrzymał swoje stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej. Odnosząc się do zarzutu pierwszego UP odwołuje się do strony 6 skarżonej decyzji, która zawiera analizę zakresu i charakteru usług oraz analizę kręgu ich odbiorców. Opinia UP w kwestii znaczenia pojęciowego usług oparta została na definicjach słownikowych, tj. na Wikipedii - słowniku internetowym, na Leksykonie naukowo-technicznym, Wydawnictwo PWN z 2003 r., oraz Słowniku naukowo-technicznym, Wydawnictwo PWN, Warszawa, 2009. Z definicji tych najogólniej rzecz ujmując wynika, że inżynieria jest dyscypliną naukową wykorzystywaną w różnych branżach przemysłu np. i. chemiczna, i. genetyczna, i. materiałowa dla rozwiązywania praktycznych problemów. Sporządzanie projektów technicznych i ekspertyz profesjonalnych jest częścią usług inżynierii. Także sporządzanie profesjonalnych ekspertyz jest częścią usług doradztwa w odniesieniu do spalania odpadów i oczyszczania z gazów odpadowych i zanieczyszczeń. Podsumowując należy podkreślić, że przedmiotem porównania są usługi oraz znaki w postaci zarejestrowanej, a nie w aktualnie używanej na rynku. Usługi objęte ochroną spornego znaku ujęte są w wykazie towarów szeroko, bez dokonywania dodatkowych ograniczeń. Ich zakres znaczeniowy pokrywa się z zakresem znaczeniowym usług inżynierii i doradztwa w związku z tym zostały uznane przez Urząd jako usługi tego samego rodzaju. Biorąc dodatkowo pod uwagę fakt, że Urząd uznał przeciwstawione znaki za podobne należy stwierdzić, że rozstrzygniecie zawarte w skarżonej decyzji jest w pełni uzasadnione i zgodne zarówno z obowiązującymi przepisami, jak i linią orzeczniczą. Stanowiska tego nie zmieniają powołane w skardze zarzuty uprawnionego dotyczące doboru przez Urząd niewłaściwych źródeł dla zbadania znaczenia objętych ochroną usług. Urząd nie zgadza się z twierdzeniem strony wnoszącej skargę, że klasyfikacja nicejska wyznacza zakres znaczeniowy towarów i usług w niej ujętych. Klasyfikacja nicejska pełni funkcję porządkującą, przyporządkowującą towary i usługi poszczególnym klasom towarowym, natomiast nie wyznacza zakresu znaczeniowego towarów i usług. W konsekwencji nie wyklucza to sytuacji, że zakresy pojęć poszczególnych towarów i usług będą się w jakimś stopniu pokrywały. Stanowiska Urzędu nie zmienia także zarzut dotyczący pominięcia w skarżonej decyzji faktu skierowania usług, objętych ochroną spornego znaku, do klientów biznesowych, będących rozważnymi i świadomymi odbiorcami. UP dokonał analizy kręgu odbiorców na str. 6 skarżonej decyzji w odniesieniu do usług spalania i spopielania odpadów. Odnosząc się do kolejnego zarzutu uprawnionego, tj. naruszenia przez skarżoną decyzję art. 7 i 77 K.p.a. poprzez wykroczenie poza faktyczne podstawy unieważnienia spornego znaku [...] w klasie 42, Urząd odwołał się do zakresu żądania zawartego w sprzeciwie z dnia 1 października 2007 r. Strona wnosząca sprzeciw zażądała unieważnienia prawa do znaku w stosunku do wszystkich towarów z klasy 42. UP działając zgodnie z art. 255 ust. 4 p.w.p. w granicach wniosku uznał, że żądanie strony jest uzasadnione w całym zakresie, badając dokładnie i odnosząc się do wszystkich zgromadzonych w sprawie materiałów dowodowych. Także zarzut dotyczący pominięcia w uzasadnieniu całościowej analizy słowno-graficznego znaku towarowego "F Ferox Energy Systems", [...] Urząd uznaje za bezzasadny i odwołuje się do stron 8 i 9 skarżonej decyzji, gdzie przeprowadził analizę znaku towarowego w warstwie fonetycznej, konceptualnej i wizualnej stwierdzając podobieństwo porównywanego znaku do znaku przeciwstawionego w warstwie wizualnej i w warstwie fonetycznej. UP uznał przeciwstawione znaki za podobne, jednakże biorąc pod uwagę rodzaj, charakter i zakres usług ujętych w klasie 41 oraz krąg odbiorców uznał, że całościowy odbiór znaku spornego przy uwzględnieniu wszystkich wymienionych czynników powoduje, że nie zachodzi ryzyko wprowadzenia w błąd. Natomiast, w odniesieniu do usług ujętych w klasie 42, Urząd uznał, że ze względu na stwierdzone podobieństwo pomiędzy znakami oraz niewątpliwą tożsamość usług współistnienie przeciwstawionych znaków towarowych na rynku powoduje ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd. Podsumowując UP stwierdził, że skarga F. Sp. z o.o. z siedzibą w Katowicach, uprawnionego z prawa do znaku towarowego "F Ferox Energy Systems" o numerze [...] zawiera zarzuty wynikające z braku wnikliwej analizy skarżonej decyzji oraz sprowadza się w głównej mierze do polemiki na temat słuszności merytorycznego rozstrzygnięcia. Brak jest, zdaniem Urzędu Patentowego, podstaw do stwierdzenia, że w skarżonej decyzji zostały naruszone normy prawa materialnego oraz procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.; zwaną dalej p.p.s.a.). Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że zasługuje ona na uwzględnienie. Przedmiotem rozpoznania przez Sąd była skarga na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] maja 2009 r., unieważniającą prawo ochronne na znak towarowy słowno-graficzny F FEROX ENERGY SYSTEMS nr [...], w zakresie usług w klasie 42, tj. projekty techniczne, ekspertyzy profesjonalne, oraz oddalającą sprzeciw w pozostałym zakresie (klasa 40). Skarżąca (uprawniona) zaskarżyła wydaną decyzję w części dotyczącej unieważnienia prawa ochronnego na w/w znak towarowy słowno-graficzny F FEROX ENERGY SYSTEMS nr [...] w zakresie usług w klasie 42, tj. projekty techniczne, ekspertyzy profesjonalne, zarzucając skarżonej decyzji naruszenie – w tej właśnie kolejności – prawa materialnego, tj. art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. polegający na przyjęciu, iż usługi wymienione w klasie 42 znaku towarowego F FEROX ENERGY SYSTEMS nr [...] są tożsame z usługami wymienionymi w klasie 42 znaku FERROX [...] w stopniu zagrażającym wprowadzeniem odbiorcy w błąd co do pochodzenia towaru, a także przepisów postępowania, w szczególności art. 7 i 77 K.p.a. poprzez nieuwzględnienie całości okoliczności stanu faktycznego sprawy. Sąd w tym składzie podziela powyższe zarzuty w całości. Należy przede wszystkim zauważyć, że Urząd Patentowy oddalając sprzeciw w odniesieniu do towarów/usług w klasie 40 Klasyfikacji Nicejskiej jednoznacznie uznał, że usługi wytwarzania energii, wchodzące w zakres ochrony spornego znaku, nie są tożsame z usługami spalania i spopielania odpadów, które wchodzą w zakres ochrony znaku przeciwstawionego. W ocenie Urzędu, znak FERROX [...] jest przeznaczony do oznaczania usług polegających na stabilizacji osadów powstałych w wyniku spalania, analizowane usługi są zatem sposobem utylizacji odpadów. Zakres ochrony spornego znaku obejmuje natomiast usługi, których celem jest wytwarzanie energii. Uprawniony dostarcza urządzenia, które są wykorzystywane do wytwarzania energii elektrycznej i cieplnej. Podsumowując Urząd Patentowy stwierdził, że zarówno charakter, jak i przedmiot porównywanych usług oraz krąg odbiorców usług jest zupełnie odmienny w porównywanych znakach. Podnoszona przez stronę wnoszącą sprzeciw kwestia możliwości wytwarzania energii w trakcie procesu spalania i spopielania odpadów nie wpływa na zmianę stanowiska Urzędu, ponieważ wytwarzanie energii jest zjawiskiem ubocznym, technologiczną możliwością, skutkiem tego procesu, a nie głównym celem usługi. Przedstawiona ocena, według Sądu trafna, wskazuje m.in. na szeroki zakres poszczególnych klas w ramach Klasyfikacji Nicejskiej, w której w jednej klasie (40) pomieszczono tak różne usługi jak usługi wytwarzania energii oraz usługi polegające na stabilizacji osadów powstałych w wyniku spalania. Wskazuje to na potrzebę rozpoznawania, przynajmniej w niektórych przypadkach (takich jak np. rozpatrywany) raczej poszczególnych rodzajów usług niż całych ich klas. Podobnie rzecz się ma, w ocenie Sądu, w odniesieniu do działalności projektowej i eksperckiej, czy też – jak w przypadku znaku wnoszącej sprzeciw - usługi inżynierii i usługi doradztwa. Jak przyznał sam Urząd Patentowy, uprawniony dostarcza urządzenia, które są wykorzystywane do wytwarzania energii elektrycznej i cieplnej i – jak można sądzić – prowadzi działalność projektową i ekspercką w tym zakresie, natomiast "...zakres ochrony znaku przeciwstawionego obejmuje inżynierię i doradztwo w odniesieniu do spalania odpadów i oczyszczania z gazów odpadowych i zanieczyszczeń." W tym kontekście rozważania semantyczne Urzędu Patentowego, prowadzące do wniosku, ..."że ochrona unieważnionego częściowo znaku [...] pokrywa się ze spornym znakiem [...] gdyż dotyczy w sposób ogólny projektów technicznych i ekspertyz profesjonalnych, zatem pokrywa się z przeciwstawionym znakiem w zakresie "inżynieria i doradztwo w odniesieniu do spalania odpadów i oczyszczania z gazów odpadowych i zanieczyszczeń" są – w ocenie Sądu – chybione. Jest bowiem oczywiste, że jeżeli określona firma łączy działalność materialną (produkcyjną/usługową) z działalnością projektową (często za pośrednictwem własnego biura projektowego lub konsultingowego), to owa działalność projektowa, choćby ze względów praktycznych, dotyczy jej podstawowego, materialnego zakresu działania. Tak więc zasadnie Urząd Patentowy wskazał, że zakres ochrony znaku przeciwstawionego obejmuje inżynierię i doradztwo – ale, co Sąd chce szczególnie podkreślić - w odniesieniu do spalania odpadów i oczyszczania z gazów odpadowych i zanieczyszczeń. Natomiast zakres ochrony znaku spornego obejmuje wytwarzania energii, a zwłaszcza - co również Urząd wyjaśnił - dostarcza urządzenia, które są wykorzystywane do wytwarzania energii elektrycznej i cieplnej oraz zajmuje się projektowaniem technicznych i sporządzaniem ekspertyz profesjonalnych w tym zakresie (tzn. wytwarzania energii). Z konstatacji, opartej zresztą na Wikipedii, że częścią usług inżynieryjnych jest sporządzanie różnego typu ekspertyz oraz projektów technicznych, nie wynika – w ocenie Sądu – że usługi prowadzone przez uprawnioną (sporządzanie projektów technicznych i ekspertyz profesjonalnych) są pojęciem węższym i mieszczą się w ramach usług inżynieryjnych prowadzonych przez wnoszącą sprzeciw. Są to po prostu w obu przypadkach usługi związane rzeczywiście z projektowaniem, konstrukcją, modyfikacją i utrzymaniem efektywnych kosztowo rozwiązań problemów praktycznych, z wykorzystaniem wiedzy naukowej oraz technicznej – tyle tylko, że w innych dziedzinach działalności materialnej. W przypadku uprawnionej są one ograniczone poprzez związek z wytwarzaniem energii, natomiast w przypadku wnoszącej sprzeciw – poprzez związek ze spalaniem odpadów i oczyszczaniem z gazów odpadowych i zanieczyszczeń. Usługi inżynierii i usługi doradztwa przeciwstawionego znaku towarowego dotyczą zupełnie innego zakresu działania niż usługi projektowe i wykonywanie ekspertyz. To, że są to usługi mieszczące się w ramach jednej klasy (42) nie przesądza jeszcze o ich podobieństwie, choćby z racji szerokiego zakresu tej klasy Klasyfikacji Nicejskiej. Inaczej mówiąc, w ocenie Sądu usługi projektowe wymienione w klasie 42 znaku towarowego F FEROX ENERGY SYSTEMS nr [...] nie są tożsame z usługami wymienionymi w klasie 42 znaku FERROX [...] (usługi inżynieryjne) w stopniu zagrażającym wprowadzeniem odbiorcy w błąd co do pochodzenia towaru. Rację ma zatem uprawniona podnosząc, że z wykazu towarów na jakie udzielono prawa dla spornych znaków jednoznacznie wynika, że znaki przeznaczone są do oznaczania innego rodzaju usług, przeznaczonych dla innych klientów. Reasumując, w ocenie Sądu brak podstaw do stwierdzenia tożsamości lub znaczącego podobieństwa usług projektowych wykonywanych przez uprawnioną z usługami inżynieryjnymi, do których wykonywania ma prawo wnosząca sprzeciw – mimo pomieszczenia obu tych rodzajów usług w ramach jednej klasy. Tak więc brak pierwszej przesłanki, o której mowa w art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p., czyli w rozpatrywanej sprawie nie zachodzi identyczność lub podobieństwo towarów/usług, do oznaczania których są przeznaczone znaki towarowe uprawnionej i wnoszącej sprzeciw. Dalej, zgodnie z powołanym wyżej przepisem art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p., należy zauważyć, że porównania znaków towarowych – w celu stwierdzenia ich identyczności lub podobieństwa – nie można sprowadzić do konstatacji, że podobieństwo przeciwstawionych znaków zasadza się na słowie FEROX, które jest niemal identyczne (różnica dotyczy litery R) w obydwu porównywanych znakach. Jak bowiem sam Urząd zauważył, porównywane znaki to znak słowno-graficzny i słowny. Znak sporny jest - z uwagi na swoją grafikę - znakiem zdecydowanie bardziej wyróżniającym w porównaniu ze znakiem słownym. Pod słowem FEROX znajduje się mniejszy napis czarną czcionką ENERGY SYSTEMS. Przed napisami znajduje się czerwone koło, w które wpisany jest fantazyjny znak koloru białego, przypominający literę F. Znak przeciwstawiony jest znakiem słownym, składającym się ze słowa FERROX. Mimo tych zdecydowanych różnic, wynikających głównie z charakteru porównywanych znaków (słowny v. słowno-graficzny) odbiór znaków w tej warstwie (wizualnej) skupia uwagę odbiorcy na dominującym elemencie, słowie FERROX i narzuca odbiorcy skojarzenia pomiędzy nimi. Wobec takiej oceny trafnie zatem, w ocenie Sądu, skarżący podniósł, że sporny słowno-graficzny znak towarowy "F FEROX ENERGY SYSTEMS" zawiera dominujący element graficzny, którym jest umieszczone na początku znaku czerwone koło z wpisaną stylizowaną literą "F" koloru białego. Za tym elementem umieszczone jest słowo FEROX, a pod nim dodatkowe określenie ENERGY SYSTEMS. Określenie ENERGY SYSTEMS, stanowiące w ocenie sprzeciwiającego się, mało wyróżniający element opisowy, jest wbrew tym twierdzeniom istotnym elementem skrótowym, informującym o zakresie działania uprawnionego i nie można uznać, że między znakami istnieje podobieństwo, które mogłoby zagrażać wprowadzeniem odbiorcy w błąd co do pochodzenia towaru. Należy przy tym zauważyć, że poza wyróżniającą się częścią graficzną spornego znaku (stylizowana litera F w czerwonym kole) pozostała część znaku jest w istocie firmą skarżącego, która – po pierwsze – może zawierać elementy informujące o jego zakresie działalności, po drugie zaś – w istotny sposób uzupełnia słowo FEROX. Nadto – na co wskazano na rozprawie – znak Ferox funkcjonuje na rynku polskim w nazwie firmy od 1997 r., co wynika m.in. z KRS. W konsekwencji należy się zgodzić ze skarżącym, że Urząd bezpodstawnie uznał za dominujący element słowo ferox i ferrox, a pominął i nie odniósł się w całościowo do słowno-graficznego znaku towarowego. Natomiast rzeczywiście, w warstwie fonetycznej różnica w wymowie słów FEROX i FERROX nie ma znaczenia, co przemawia za podobieństwem znaków w warstwie koncepcyjnej i wizualnej (o czym wyżej). Przeciwko temu przemawia jednak porównanie przeciwstawionych znaków w warstwie koncepcyjnej i wizualnej (o czym wyżej była już mowa). W konsekwencji, w ocenie Sądu, porównywane znaki nie są identyczne, a ich podobieństwo dotyczy wyłącznie warstwy fonetycznej. Nie została zatem spełniona druga przesłanka, tj. identyczność i/lub podobieństwo znaków, o której mowa w art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. Ma więc rację skarżący stwierdzając, że Urząd bezpodstawnie uznał za dominujący element słowo ferox i ferrox, a pominął i nie odniósł się w żaden sposób całościowy do spornego słowno-graficznego znaku towarowego F FEROX ENERGY SYSTEMS. Podobieństwo towarów i tożsamość i/lub podobieństwo znaków towarowych powinno prowadzić do możliwości ewentualnej konfuzji – łączyć się z ryzykiem wprowadzenia odbiorców w błąd co do pochodzenia oznaczonych towarów. W ocenie Sądu w tym składzie, w odniesieniu do omawianych towarów/usług i spornych znaków towarowych (w klasie 42) ryzyko takie jest żadne, zgoła iluzoryczne. Jak trafnie bowiem podniósł skarżący, Urząd Patentowy w odniesieniu do usług z zakresu klasy 42 nie uwzględnił okoliczności, że grupą docelową, do której kierowane są usługi obu przeciwstawionych znaków towarowych są świadomi, rozważni klienci biznesowi. Usługi opatrzone spornymi znakami towarowymi nie są usługami kierowanymi do przeciętnego odbiorcy - konsumenta, ale do podmiotów profesjonalnych. Zatrudnienie usługodawcy łączy się w przypadku tego rodzaju towarów/usług, skierowanych do b. dobrze zorientowanej, znającej rynek i swoje potrzeby grupy odbiorców z długotrwałymi negocjacjami, połączonymi często z prezentacją dokonań firmy usługodawcy, poprzedzającymi zawarcie pisemnej umowy. Skłania to – jak się podkreśla w orzecznictwie – do większej rozwagi. W ocenie Sądu w tym składzie, w przypadku tego rodzaju usług/towarów znaczna część aparatury pojęciowej dotyczącej przeciętnego nabywcy, nawet dobrze poinformowanego i zorientowanego, nie ma w ogóle zastosowania. Trudno tu bowiem mówić o zakupach impulsywnych, są to bowiem z założenia zamówienia, o których decydują eksperci w wyniku długotrwałych i złożonych negocjacji. W tym stanie rzeczy nie zachodzi, w ocenie Sądu, żadne ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd co do pochodzenia towarów. W tej sytuacji Sąd uznał, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. polegającym na przyjęciu, iż usługi wymienione w klasie 42 znaku towarowego F FEROX ENERGY SYSTEMS nr [...] są tożsame z usługami wymienionymi w klasie 42 znaku FERROX 000860098 w stopniu zagrażającym wprowadzeniem odbiorcy w błąd co do pochodzenia towaru, co było m.in. wynikiem nieuwzględnienie całości okoliczności stanu faktycznego sprawy, a więc zarzucanego przez stronę skarżącą naruszenie art. 7 i art. 77 K.p.a. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.) orzekł jak w sentencji wyroku. Na podstawie art. 152 powołanej ustawy orzeczono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło