VI SA/Wa 833/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Królikowska - Przewłoka Asesor WSA Agnieszka Łąpieś – Rosińska (spr.) Protokolant Łukasz Poprawski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi K. M. na uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] lutego 2006 r. w przedmiocie wpisu na listę aplikantów adwokackich 1. uchyla zaskarżoną uchwałę; 2. stwierdza, że uchylona uchwała nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Naczelnej Rady Adwokackiej na rzecz K. M. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania Okręgowa Rada Adwokacka we [...] po przeprowadzeniu konkursu, uchwałą z [...] grudnia 2003r. odmówiła K. M. wpisu na listę aplikantów adwokackich. W uzasadnieniu uchwały ORA podała, że kandydatka otrzymała w postępowaniu kwalifikacyjnym tylko 71 punktów, podczas gdy regulamin konkursu wymagał co najmniej 85 punktów kwalifikujących do etapu ustnego. Uchwała ta uprawomocniła się. Pismem z dnia [...] kwietnia 2004r. K. M. zwróciła się do ORA we [...] o wznowienie postępowania o przyjęcie jej na aplikację adwokacką w 2003r. Powołała się na art. 145a KPA, wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lutego 2004r. sygn. akt P 21/02, w którym Trybunał orzekł o niezgodności z Konstytucją RP art. 58 pkt 12 lit.j oraz art. 40 pkt 4 ustawy z dnia 26 maja 1982r. Prawo o adwokaturze /Dz.U. nr 123 z 2002r. poz. 1058/ dotyczących organizacji konkursów. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2004r. działając na podstawie art.44 ustawy Prawo o adwokaturze i art.149 § 1 KPA oraz powołując się na wskazany wyżej wyrok Trybunału Konstytucyjnego - ORA we [...] wznowiła postępowanie w sprawie wpisu K. M. na listę aplikantów adwokackich. Uchwałę tę doręczono jej [...] maja 2004r. i nie została ona przez wnioskodawcę zaskarżona. Dnia [...] czerwca 2004r. Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej działając z urzędu na podstawie art. 60 ustawy Prawo o adwokaturze postanowiło uchylić uchwałę ORA we [...] z dnia [...] kwietnia 2004r. o wznowieniu postępowania w sprawie wpisu K. M. na listę aplikantów adwokackich. W uzasadnieniu uchwały Prezydium NRA wskazało, że w uzasadnieniu wskazanego wyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego wyrażony został pogląd, że "pozbawienie mocy obowiązującej przepisanych za niezgodne z Konstytucją nie powoduje automatycznie prawnej bezskuteczności aktów i czynności podjętych przed dniem ogłoszenia wyroku /...../ konkursy na aplikację adwokacką i radcowską zachowują swoją skuteczność. Konkursy te nie podlegają procedurze wznowienia." Na powyższą uchwałę Pani K. M. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zarzucała naruszenie art.60 ustawy Prawo o adwokaturze, art.190 ust.4 i art. 7 Konstytucji RP oraz art. 6 i 145a KPA. Wnosiła o uchylenie zaskarżonej uchwały jako wydanej z naruszeniem prawa. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie badając zaskarżoną uchwałę , z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdził naruszenie prawa i wyrokiem z dnia [...] kwietnia 2005r. uchylił zaskarżoną uchwałę Naczelnej Rady Adwokackiej. Po uprawomocnieniu się wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Okręgowa Rada Adwokacka we [...] uchwałą z dnia [...] października 2005r. działając na podstawie art.44 ust.1, art. 65 ust.1, art.75 ust.2 ustawy z dnia 26 maja 19852r. prawo o adwokaturze oraz art. 146 § 2 k.p.a., art.151 § 2 k.p.a. odmówiła uchylenia uchwały z dnia [...] grudnia 2003r. odmawiającej K. M. wpisu na listę aplikantów adwokackich we [...]. W uzasadnieniu stwierdzono, iż ubiegająca się o wpis na listę aplikantów adwokackich K. M. nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania obowiązków aplikanta adwokackiego. Wskazuje na to zdaniem Rady niewystarczający poziom wiedzy zaprezentowany podczas konkursu. Pismem z dnia [...] grudnia 2005r. K. M. skierowała odwołanie od powyższej uchwały , argumentując iż przez pojęcie rękojmi należytego wykonywania zawodu zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem rozumieć należy cechy charakteru i dotychczasowego zachowanie kandydata. Brak jest natomiast podstaw do dokonywania oceny posiadanej wiedzy. Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej na posiedzeniu w dniu [...] lutego 2006r. po rozpoznaniu odwołania K. M. postanowiło uchylić zaskarżoną uchwałę i umorzyć postępowanie na mocy art.105 § 1 k.p.a. W ocenie organu postępowanie w sprawie stało się bezprzedmiotowe, albowiem w dniu [...] grudnia 2003r. a więc dzień po podjęciu uchwały z dnia [...] grudnia 2003r. o odmowie wpisu na listę aplikantów adwokackich K. M. cofnęła wniosek o wpis i poprosiła o zwrot załączonych do wniosku dokumentów, oświadczając ponadto, że nie będzie odwoływać się od tej uchwały. Zdaniem prezydium NRA doszło w tej sytuacji do skutecznego cofnięcia wniosku o wpis na listę aplikantów adwokackich. Pismem z dnia [...] marca 2006r. K. M. skierowała skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą uchwałę, wnosząc o jej uchylenie i uznanie uprawnienia wynikającego z przepisów prawa do wpisu na listę aplikantów adwokackich. Jej zdaniem stan prawny wykreowany przez orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego, a obowiązujący w momencie podejmowania uchwały o wznowieniu postępowania tj. w dniu [...] kwietnia 2004r. charakteryzował się brakiem jakichkolwiek przesłanek negatywnych wpisu na listę aplikantów adwokackich innych niż przesłanki ustawowe określone w art.65 pkt 1-3 oraz w art. 68 ust.1 ustawy prawo o adwokaturze. Dlatego nowa decyzja w stosunku do osoby skarżącej powinna być decyzją pozytywną tj. decyzją o wpisie na listę aplikantów. W odpowiedzi na skargę Naczelna Rada Adwokacka wniosła o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle przepisu § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną ( art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270). W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga K. M. zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona uchwała Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej , narusza prawo. Niemniej, co należy wyraźnie podkreślić – zaskarżona uchwała została wyeliminowana z obrotu prawnego z zupełnie innych przyczyn, aniżeli wskazane przez stronę skarżącą. Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej umorzyło postępowanie na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. powołując się na skuteczne cofnięcie przez skarżącą wniosku o wpis na listę adwokatów, które nastąpiło po wydaniu przez Okręgową Radę Adwokacka we [...] uchwały o odmowie wpisu skarżącej na listę aplikantów adwokackich. Jednakże w świetle powyższych ustaleń oraz obowiązujących przepisów Sąd doszedł do przekonania, iż w niniejszej sprawie brak było podstaw do umorzenia postępowania przez organ administracji, albowiem nie można mówić o skutecznym cofnięciu wniosku o wpis na listę aplikantów przez stronę skarżącą. W ocenie Sądu dopuszczalność cofnięcia wniosku o wpis na listę aplikantów adwokackich ograniczona została przesłanką czasu, a mianowicie mogło być dokonane przed wydaniem uchwały przez organ rozpoznający sprawę tj. Okręgową Radę Adwokacką we [...]. Natomiast pismo K. M. informujące o cofnięciu wniosku o wpis na listę aplikantów opatrzone jest datą późniejszą niż data uchwały podjętej i podpisanej przez Okręgową Radę Adwokacką we [...] odmawiającej skarżącej wpisu na listę aplikantów. Jednocześnie fakt , że uchwała organu - jak w tej sprawie - nie weszła jeszcze do obrotu prawnego przez jej doręczenie stronie - którą przesłano stronie [...] stycznia 2004r. - nie wystarcza dla skuteczności tej czynności procesowej. A zatem rozstrzygnięcie sprawy przez organ kolegialny wyłącza zdaniem Sądu dopuszczalność skutecznego cofnięcia wniosku o wpis na listę aplikantów adwokackich jeżeli wniosek strony został już rozpoznany ( odpowiednio: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, W-wa 2004 r. str. 591; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18.01.2002r. I SA 1491/00 Lex nr 81969; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia18.10.1996r. I SA/Lu 55/96 nr 28510). Domniemywać należy, że na takim stanowisku stanęła także Okręgowa Rada Adwokacka we [...], która postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2004r. wznowiła postępowania w sprawie wpisu skarżącej K. M. na listę aplikantów adwokackich. Z uwagi na powyższe w ocenie Sądu Naczelna Rada Adwokacka powinna rozpoznać odwołanie skarżącej K. M. od uchwały Okręgowej Rady Adwokackiej we [...] z dnia [...] października 2005r., albowiem brak było podstaw do umorzenia postępowania. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. Zasądzając zwrot uiszczonego wpisu sądowego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł na podstawie przepisu art. 200 p.p.s.a. Jednocześnie rozstrzygając o wstrzymaniu wykonania uchylonych decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku, Sąd oparł się na przepisie art. 152 p.p.s.a.