VI SA/Wa 833/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Kozik Sędzia WSA Grzegorz Nowecki (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 listopada 2016 r. sprawy ze skargi Z. Sp. z o.o. z siedzibą w S. na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wprowadzenie do obrotu partii artykułu rolno-spożywczego niewłaściwej jakości handlowej oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2016 r., nr [...] Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z dnia [...] grudnia 2015 r., nr [...], wymierzającej przedsiębiorstwu Z. spółka z o.o. w S. (dalej "skarżąca" lub "strona") karę pieniężną w wysokości 7.676,85 zł za wprowadzenie do obrotu partii artykułu rolno-spożywczego o niewłaściwej jakości handlowej pod nazwą: żywiecka pieczona, kiełbasa drobiowo-wieprzowa, średnio rozdrobniona, wędzona, parzona, pieczona, w osłonce niejadalnej, pakowana w atmosferze ochronnej, oznaczona terminem przydatności do spożycia 9 września 2015 r. i nr partii [...], w ilości 183,0 kg i o wartości brutto 1535,37. Powyższą decyzję wydano na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, art. 21 i art. 40a ust. 1 pkt 3, art. 4 ust. 1, art. 3 pkt 5 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz. U. z 2015 r., poz. 678 ze zm., dalej także "ustawa o jakości handlowej"), pkt 7.1 załącznika nr I, pkt 1 i 2 rozdział II sekcja V załącznika nr III, pkt 2 sekcja VI załącznika nr III rozporządzenia Nr 853/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 roku ustalającego szczegółowe zasady higieny dla żywności (Dz. U. L 139 z 30.4.2004, str. 55-205 ze zm.), art. 8 ust. 1, art. 16 i art. 17 ust. 1 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. Urz. WE L 31 z 01.02.2002, str. 1, ze zm.; Dz. Urz. Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 6, str. 463, ze zm.). Do wydania tej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym. Podczas kontroli Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w [...] - Delegatura w P. przeprowadzonej w dniach 24-28 sierpnia 2015 r. w sklepie nr [...] "M." w T., [...] T., ul. K. należącym do "M.D." spółka z o.o. spółka jawna, [...] I., pobrano próbkę artykułu rolno-spożywczego o nazwie: - żywiecka pieczona, kiełbasa drobiowo-wieprzowa, średnio rozdrobniona, wędzona, parzona, pieczona, w osłonce niejadalnej, pakowana w atmosferze ochronnej, oznaczona terminem przydatności do spożycia 9 września 2015 i nr partii [...] - wyprodukowanego przez skarżącą. Badania przeprowadzone w Laboratorium Kontrolno-Analitycznym Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w O. wykazały niewłaściwe cechy organoleptyczne z uwagi na obecność chrząstek i fragmentów kości na przekroju kiełbasy (sprawozdanie z badań nr [...] z dnia 10 września 2015 r.). W dniu 16 września 2015 r. przedstawiciele spółki "M.D." zwrócili się z wnioskiem o ponowne przebadanie próbki pochodzącej z przedmiotowej partii kiełbasy żywieckiej pieczonej. Powtórna analiza cech organoleptycznych próbki kwestionowanego artykułu rolno-spożywczego przeprowadzona przez Wojewódzką Stację Sanitarno-Epidemiologiczną w O. potwierdziła obecność chrząstek i fragmentów kości (Sprawozdanie z badań Laboratorium Badań Środowiskowych i Żywności Oddział Badania Żywności, Przedmiotów Użytku z dnia 22 września 2015 r.). W związku z powyższym [...] Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych wszczął postępowanie administracyjne w sprawie wymierzenia stronie kary pieniężnej za wprowadzenie do obrotu artykułu rolno- spożywczego o niewłaściwej jakości handlowej o nazwie: żywiecka pieczona, kiełbasa drobiowo-wieprzowa, średnio rozdrobniona, wędzona, parzona, pieczona, w osłonce niejadalnej, pakowana w atmosferze ochronnej, oznaczona terminem przydatności do spożycia 9 września 2015 r. i nr partii [...]. W dniu 9 listopada 2015 r. inspektorzy Wojewódzkiego Inspektoratu Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w Z. przeprowadzili kontrolę uzupełniającą w zakresie jakości handlowej przetworów mięsnych. W toku przeprowadzonej kontroli ustalono, że przedmiotową partię kiełbasy wprowadzono do obrotu pod nazwą: żywiecka pieczona, kiełbasa drobiowo-wieprzowa, średnio rozdrobniona, wędzona, parzona, pieczona, w osłonce niejadalnej, pakowana w atmosferze ochronnej, z terminem przydatności do spożycia 9 września 2015 i nr partii [...], w ilości 183 kg o szacunkowej wartości brutto 1.535,37 zł. Odbiorcą całej partii kwestionowanego artykułu rolno-spożywczego była spółka "M.D." spółka z o.o. spółka jawna, [...] I., do której należy sklep "M." w T., [...] T., ul. K.. Biorąc powyższe pod uwagę [...] Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w dniu [...] grudnia 2015 r. wydał decyzję: znak [...], w przedmiocie nałożenia na stronę kary pieniężnej w wysokości 7.676,85 zł, za wprowadzenie do obrotu artykułu rolno-spożywczego o niewłaściwej jakości handlowej pod nazwą: - żywiecka pieczona, kiełbasa drobiono-wieprzowa, średnio rozdrobniona, wędzona, parzona, pieczona, w osłonce niejadalnej, pakowana w atmosferze ochronnej, oznaczona terminem przydatności do spożycia 9 września 2015 i nr partii [...], w ilości 183,0 kg i o wartości brutto 1535,37 zł. Ustalając wysokość kary pieniężnej organ I instancji wziął pod uwagę, na podstawie art. 40a ust. 5 ustawy o jakości handlowej, stopień szkodliwości czynu, zakres naruszenia, dotychczasową działalność podmiotu działającego na rynku artykułów rolno-spożywczych i wielkość jego obrotów oraz przychodu, a także wartość zakwestionowanych w wyniku kontroli artykułów rolno-spożywczych. Od ww. decyzji strona wniosła odwołanie z zachowaniem terminu określonego w przepisach Kpa. W uzasadnieniu strona zwróciła uwagę, że przy produkcji zakwestionowanego artykułu stosowano surowce zakupione od dostawców zewnętrznych, których przyjęcie zostało przeprowadzone zgodnie z obowiązującą w zakładzie procedurą polegającą na ocenie: organoleptycznej, czystości surowca, temperatury, obecności zagrożeń fizycznych oraz zgodności ze specyfikacją. Natomiast zawartość fragmentów chrząstek czy kości w mięsie drobiowym można wykryć i wyeliminować jedynie na etapie rozbioru produktu. Skarżąca podkreśliła, że jej zakład produkcyjny podlega nadzorowi Inspekcji Weterynaryjnej, ponadto oprócz systemu HACCP posiada Certyfikat Jakości BRCA oraz przeprowadza regularne audyty kontrolne u wszystkich dostawców. Dodatkowo z uwagi na dostarczanie przez stronę towarów do wielu sieci handlowych, zarówno na terenie kraju jak i innych państw europejskich, zakład produkcyjny strony jest kontrolowany przez zewnętrzne jednostki certyfikujące, przeważnie w formie niezapowiedzianych audytów. Strona zaznaczyła, że żaden z przeprowadzonych audytów nie wykazał istotnych nieprawidłowości. Skarżąca oświadczyła, że podjęła szereg działań w celu wykluczenia podobnych zdarzeń w przyszłości m.in. zweryfikowano procedury dotyczące kwalifikacji dostawców oraz przeprowadzono dodatkowe audyty. W jej ocenie niezapowiedziana kontrola przeprowadzona przez Inspekcję Weterynaryjną nie wykazała obecności chrząstek oraz kości, jak również innych nieprawidłowości zarówno w surowcach, jak i wyrobach gotowych, w tym we wprowadzonym do obrotu pod nazwą "Żywiecka pieczona, kiełbasa drobiowo-wieprzowa, średnio rozdrobniona, wędzona, parzona, pieczona, w osłonce niejadalnej pakowana w atmosferze ochronnej". Zdaniem strony, wymierzona kara jest ponadto niewspółmierna do popełnionego czynu, wobec powyższego wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz zmniejszenie wysokości kary pieniężnej. Po rozpatrzeniu odwołania, Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych wydając zaskarżoną decyzję wskazał, że zakwestionowana partia kiełbasy żywieckiej charakteryzowała się niewłaściwymi cechami organoleptycznymi z uwagi na obecność chrząstek i fragmentów kości na przekroju i została wprowadzona do obrotu przez skarżącą. Obecność fragmentów kości i chrząstek, czyli składników niecharakterystycznych i niepożądanych dla tego typu artykułu rolno-spożywczego została potwierdzona wynikami analiz laboratoryjnych przeprowadzonych w dwóch niezależnych laboratoriach, tj. Laboratorium Kontrolno-Analitycznym Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w O. oraz Laboratorium Badań Środowiskowych i Żywności Oddział Badania Żywności, Przedmiotów Użytku Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w O.. Główny Inspektor podzielił opinię organu I instancji, że kwestionowana partia nie spełniała wymagań prawa żywnościowego, z uwagi na niewłaściwe cechy organoleptyczne, gdyż zawartość kości czy ścięgien świadczy o niewłaściwej jakości handlowej artykułu rolno-spożywczego. Organ wyjaśnił, że zgodnie z pkt 17 część B załącznika VII rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności, mięso stanowią mięśnie szkieletowe gatunków ssaków i ptaków uznane za odpowiednie do spożycia przez ludzi, z naturalnie zawartą lub przynależną tkanką. Stosownie zaś do pkt 7.1 załącznika I Rozporządzenia Nr 853/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 roku ustalającego szczegółowe zasady higieny dla żywności: "produkty mięsne to produkty przetworzone, uzyskane w wyniku przetworzenia mięsa lub dalszego przetworzenia takich produktów przetworzonych, co w konsekwencji powoduje utratę właściwości mięsa świeżego na powierzchni przekroju." W myśl powyższej definicji, przedmiotowa partia kiełbasy żywieckiej należy do kategorii produktów mięsnych. Wymagania jakie musi spełniać mięso przeznaczone do przetwórstwa uregulowano w pkt 2 sekcji VI załącznika III rozporządzenia 853/2004, zgodnie z którym: "mięso, w tym mięso mielone i wyroby mięsne, używane do wytwarzania produktów mięsnych, musi spełniać wymogi dotyczące świeżego mięsa." Natomiast wymagania dotyczące surowca mięsnego ujęte są w pkt 1 i 2 rozdziału II sekcji V załącznika nr III ww. rozporządzenia, który stanowi, że surowiec wykorzystywany do przygotowania mielonego mięsa, produktów mięsnych musi spełniać wymogi dotyczące świeżego mięsa, nie może natomiast pochodzić między innymi z mięsa zawierającego fragmenty kości lub skóry. Za przyjęciem stanowiska, że mięso do produkcji przetworów nie może zawierać cząstek kości zdaniem organu odwoławczego przemawia również Wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie C-453/13 Newby Foods z dnia 16 października 2014 r. Organ II instancji podkreślił, że przepisy prawa żywnościowego sprzeciwiają się każdej nagannej praktyce, m.in. dotyczącej znakowania artykułów rolno-spożywczych, mogącej w jakikolwiek sposób wprowadzić w błąd konsumenta, gdyż podstawowym celem prawa żywnościowego, obok ochrony zdrowia i życia ludzi, jest ochrona interesów konsumentów, z uwzględnieniem uczciwych praktyk w handlu żywnością, zgodnie z art. 5 ust. 1 rozporządzenia WE nr 178/2002. Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych zauważył, że w związku z hipotezą art. 40a ust. 1 pkt 3 już samo stwierdzenie faktu wprowadzania do obrotu artykułu rolno-spożywczego o niewłaściwej jakości handlowej jest przesłanką wystarczającą do nałożenia stosownej kary. Kara pieniężna, o której mowa w tym przepisie, jest sankcją administracyjną, którą organ kontrolny jest zobowiązany zastosować w każdym przypadku stwierdzenia wprowadzenia do obrotu artykułu nieodpowiadającego jakości handlowej określonej w przepisach o jakości handlowej lub deklarowanej przez producenta w oznakowaniu tych artykułów. Jeśli zatem została przeprowadzona kontrola, w trakcie której stwierdzono, że podmiot wprowadził do obrotu artykuł rolno-spożywczy nieodpowiadający deklarowanej jakości handlowej, organ ma obowiązek nałożyć na ten podmiot karę pieniężną, która nie może być niższa niż 500 zł. Oceniając stopień szkodliwości czynu w przedmiotowej sprawie organ odwoławczy uznał, że organ I instancji prawidłowo ocenił rodzaj i charakter naruszonego dobra oraz rozmiar wyrządzonej szkody. Wprowadzenie do obrotu handlowego artykułu rolno-spożywczego zawierającego chrząstki oraz fragmenty kości naruszało niewątpliwie interesy konsumentów. Sama obecność fragmentów kości i chrząstek, czyli składników niecharakterystycznych i niepożądanych dla tego typu wyrobu jest wadą dyskwalifikującą artykuł rolno-spożywczy jako niespełniający wymagań jakościowych, co jest istotne także z punktu widzenia ekonomicznych interesów konsumenta. Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych za prawidłowe uznał również ustalenia organu I instancji dotyczące wysokości wymierzonej kary za wprowadzenie do obrotu artykułu rolno-spożywczego o niewłaściwej jakości handlowej. Wskazał, iż wysokość wymierzonej kary pieniężnej stanowi odczuwalną dolegliwość dla strony, pozostając jednocześnie w granicach jej możliwości finansowych. Strona wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z [...] lutego 2016 r. Zaskarżonej decyzji zarzuciła: 1. Naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 80 Kpa przez brak wyczerpującego wyjaśnienia i rozpatrzenia materiału dowodowego, mimo że zebrany przez organ materiał dowodowy okazał się niewystarczający i budzący wątpliwości do uznania, że niewłaściwa jakość handlowa dotyczyła całej partii artykułu rolno-spożywczego pod nazwą żywiecka pieczona, kiełbasa drobiowo-wieprzowa, średnio rozdrobniona, wędzona, parzona, pieczona, w osłonce niejadalnej, pakowana w atmosferze ochronnej, oznaczona terminem przydatności do spożycia 9 września 2015 r. i nr partii [...], w ilości 183,0 kg i o wartości brutto 1.535,37 zł, podczas gdy przedmiotem kontroli i badań laboratoryjnych była wyłącznie próbka jednej sztuki o wadze 1,505 kg ww. artykułu, zaś kolejne kontrole m.in. Powiatowego Inspektora Weterynarii, [...] Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych nie potwierdziły wprowadzenia przez Skarżącą artykułów o niewłaściwej jakości handlowej. Organ II instancji przyjął tymczasem za właściwe ustalenia organu I instancji oparte głównie o materiał dowodowy w postaci badań jednej sztuki kiełbasy żywieckiej pieczonej, o wadze 1,505 kg, podczas gdy nie przebadano na zasadzie wyrywkowych kontroli większej ilości ani ilości całej partii w/w artykułu o wadze 183,0 kg i wartości brutto 1.535,37 zł. Mimo to organ przyjął ustalenie, że niewłaściwa jakość handlowa dotyczyła całej partii w/w artykułu; 2. naruszenie art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej, poprzez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu, że "korzyść majątkowa" w rozumieniu tego przepisu jest tożsama z wartością brutto całej partii produkcyjnej artykułu rolno-spożywczego o niewłaściwej jakości handlowej pod nazwą żywiecka pieczona, kiełbasa drobiowo-wieprzowa, średnio rozdrobniona, wędzona, parzona, pieczona, w osłonce niejadalnej, pakowana w atmosferze ochronnej, i uznanie, że wyłącznie nałożenie kary o wartości pięciokrotnej wartości korzyści majątkowej uzyskanej lub która mogłaby zostać uzyskana przez wprowadzenie tych artykułów rolno-spożywczych do obrotu stanowi odczuwalną dolegliwość dla strony, jak również jest adekwatne do stopnia szkodliwości czynu i zakresu naruszenia, jakiego dopuścił się przedsiębiorca, podczas gdy kara winna być właściwa do osiągnięcia zakładanego celu, jakim jest zapewnienie, aby w obrocie dostępne były tylko artykuły rolno-spożywcze o odpowiedniej jakości handlowej. Wymierzona kara winna być także jak najmniej uciążliwa z możliwych dostępnych środków, tymczasem kara nałożona przez organ I oraz II instancji przekracza stopień społecznej szkodliwości czynu, jest nieadekwatna w stosunku do stopnia zawinienia skarżącej oraz do rozmiaru stwierdzonego naruszenia, gdyż organy administracji dowolnie przyjęły, że wadliwa była cała partia produktu rolno-spożywczego, podczas gdy taka okoliczność w toku postępowania nie została wykazana. Naruszenie jakości handlowej towaru stwierdzono wyłącznie w jednej sztuce o wadze 1,505 kg kiełbasy żywieckiej pieczonej i to wartość jednej sztuki kiełbasy żywieckiej pieczonej winna stanowić korzyść majątkową w rozumieniu art. 40a ust. 1 pkt. 3 ustawy o jakości handlowej, jako wartość wyjściowa przy nakładaniu kary pieniężnej za stwierdzone naruszenia. Skarżąca w uzasadnieniu poparła także swoje stanowisko przedstawione w odwołaniu od decyzji organu I instancji. W związku z powyższym skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z dnia [...] grudnia 2015 r. w części, w jakiej nałożona kara pieniężna przewyższa kwotę 500 zł. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r. poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanych przepisów cyt. ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 718 - dalej także: "p.p.s.a."). Podkreślenia wymaga również, iż stosownie do powołanych wyżej przepisów Sąd nie bada zaskarżonej decyzji pod względem jej celowości czy słuszności. Rozpatrując skargę według powyższych kryteriów Sąd uznał, iż nie zasługuje ona na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja oraz decyzja organu I instancji nie naruszają prawa w sposób uzasadniający ich uchylenie. Jak stanowi art. 40a ust. 1 pkt 3 cyt. ustawy o jakości handlowej, kto wprowadza do obrotu artykuły rolno-spożywcze nieodpowiadające jakości handlowej określonej w przepisach o jakości handlowej lub deklarowanej przez producenta w oznakowaniu tych artykułów, podlega karze pieniężnej w wysokości do pięciokrotnej wartości korzyści majątkowej uzyskanej lub która mogłaby zostać uzyskana przez wprowadzenie tych artykułów do obrotu, nie niższej jednak, niż 500 zł. W świetle przywołanej normy prawnej zasadnicze znaczenie należało przydać kwestii jakości handlowej i tak też uczynił organ, odwołując się do definicji pojęcia zawartej w art. 3 pkt 5 ustawy o jakości handlowej Zgodnie z ta normą prawną, przez jakość handlową należy rozumieć cechy artykułu rolno-spożywczego dotyczące jego właściwości organoleptycznych, fizykochemicznych w zakresie technologii produkcji, wielkości lub masy oraz wymagania wynikające ze sposobu produkcji, opakowania, prezentacji i oznakowania nieobjęte wymaganiami sanitarnymi, weterynaryjnymi lub fitosanitarnymi. Stosownie do art. 4 ust. 1 ustawy o jakości handlowej, wprowadzane do obrotu artykuły rolno-spożywcze powinny spełniać wymagania w zakresie jakości handlowej, jeżeli w przepisach o jakości handlowej zostały określone takie wymagania, oraz dodatkowe wymagania dotyczące tych artykułów, jeżeli ich spełnienie zostało zadeklarowane przez producenta. Producent jest zobowiązany do zapewnienia jakości towaru zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa żywnościowego, w tym ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych. Oznacza to, że wprowadzane do obrotu artykuły rolno-spożywcze muszą spełniać wymagania w zakresie jakości handlowej, jeśli w przepisach o jakości handlowej zostały one określone, oraz dodatkowe wymagania dotyczące tych artykułów, jeżeli producent zadeklarował ich spełnienie. Stosownie do art. 3 pkt 4 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno- spożywczych, obrót to czynności w rozumieniu art. 3 pkt 8 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002. W myśl art. 3 pkt 8 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002, "wprowadzanie na rynek" oznacza posiadanie żywności lub pasz w celu sprzedaży z uwzględnieniem oferowania do sprzedaży lub innej formy dysponowania, bezpłatnego lub nie oraz sprzedaż, dystrybucję i inne formy dysponowania. Zgodnie z art. 8 ust. 1 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002, prawo żywnościowe ma na celu ochronę interesów konsumentów i powinno stanowić podstawę dokonywania przez konsumentów świadomego wyboru związanego ze spożywaną przez nich żywnością. Ma na celu zapobieganie: a) oszukańczym lub podstępnym praktykom; b) fałszowaniu żywności, oraz c) wszelkim innym praktykom mogącym wprowadzać konsumenta w błąd. Stosownie do art. 17 ust. 1 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002, podmioty działające na rynku spożywczym i pasz zapewniają, na wszystkich etapach produkcji, przetwarzania i dystrybucji w przedsiębiorstwach będących pod ich kontrolą, zgodność tej żywności lub pasz z wymogami prawa żywnościowego właściwymi dla ich działalności oraz kontrolowania przestrzegania tych wymogów. W przedmiotowej sprawie, w zakwestionowanym produkcie o nazwie: "Żywiecka pieczona, kiełbasa drobiowo-wieprzowa..." producent nie wykazał na etykiecie, w składzie produktu, zawartości cząstek kości lub chrząstek, które zostały wykryte na etapie badań laboratoryjnych (vide sprawozdania z badań znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy). Zgodnie z art. 8 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 lipca 2007 r. w sprawie znakowania środków spożywczych (Dz. U.2014.774 j.t.) Mięśnie szkieletowe ssaków i ptaków gatunków uznanych za zdatne do spożycia przez ludzi wraz z przeponą i żwaczem, z wyłączeniem serca, języka, mięśni głowy innych niż żwacze, mięśni nadgarstka, stępu i ogona, wraz z naturalnie zawartą lub przynależną tkanką (mięso ssaków i ptaków), z wyłączeniem mięsa oddzielonego mechanicznie, stanowiące składnik środka spożywczego, podaje się w wykazie składników poprzez użycie określenia "mięso", z podaniem nazwy wskazującej na gatunek zwierzęcia, z którego ono pochodzi, jeżeli zawartość tłuszczu i tkanki łącznej w tym mięsie nie przekracza: 1) 25% tłuszczu i 25% tkanki łącznej - w przypadku mięsa ssaków innych niż króliki i świnie oraz mieszanek mięsa z przewagą mięsa ssaków; 2) 30% tłuszczu i 25% tkanki łącznej - w przypadku mięsa świń; 3) 15% tłuszczu i 10% tkanki łącznej - w przypadku mięsa ptaków i królików. Z powyższego wynika zatem, iż przez mięso należy rozumieć jedynie mięśnie szkieletowe wraz z przeponą i żwaczem, nie jest dopuszczalna obecność w nim fragmentów kości lub chrząstek, zatem producent powinien wykazać w składzie obecność cząstek kości w wyrobie gotowym, czego nie zrobił ukrywając przed konsumentem prawdziwy skład produktu. Brak w oznakowaniu wyrobu deklaracji dotyczącej obecności cząstek kości oraz chrząstek w mięsie użytym do produkcji kiełbasy pozwolił zakwalifikować tą partię wyrobu jako artykuł rolno-spożywczy o niewłaściwej jakości handlowej. Nieprawidłowość ta stanowi niewątpliwie istotne naruszenie interesów konsumenta, gdyż rzetelność oznakowania składu produktu jest kluczowa do zapewnienia konsumentowi prawa do informacji, które jest podstawowym jego prawem konsumenckim, zaś podstawowym miarodajnym źródłem wiedzy o produkcie jest jego skład uwidoczniony na etykiecie. Jednocześnie stwierdzenie w kontrolowanym produkcie składnika (kości lub chrząstek) niezadeklarowanego w składzie tego produktu wypełnia hipotezę art. 40a ust. 1 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, przy czym obecność nawet najmniejszej ilości kości w produkcie, który w swoim składzie deklarowanym przez producenta nie zawiera takiego składnika uznać należy za niezgodną z powołanymi wyżej przepisami. Słusznie zatem ww. produkt rolno-spożywczy został uznany za produkt o niewłaściwej jakości handlowej. Odnosząc się do zarzutów skargi wskazać należy, że podnoszona przez skarżącą okoliczność, iż w innych oferowanych przez nią produktach nie wykryto cząstek kości, w tym wyprodukowanych z tego samego surowca, zaś skarżąca dochowuje niezbędnych w tym zakresie warunków kontroli, nie podważa to prawidłowości wyniku badań w odniesieniu do zakwestionowanego produktu. Wskazać trzeba, iż mięso może być surowcem niejednorodnym i prawidłowy wynik badań w odniesieniu nawet do innej partii kiełbasy nie uwalnia strony od odpowiedzialności za drugi produkt, nawet jeśli był on wyprodukowany z tej samej partii mięsa. Podobnie rzecz się ma w odniesieniu do wyników badań produktów pobranych w czasie kontroli przeprowadzonej w późniejszym terminie. Nawet prawidłowe wyniki badań produktów przebadanych w wyniku kontroli przeprowadzonej w innym terminie, nie podważają wyników badań kwestionowanego produktu, ani nie uwalniają strony od odpowiedzialności za ten produkt. Jeżeli zaś chodzi o wysokość wymierzonej kary, organ prawidłowo uzasadnił, że "korzyść majątkowa", o której mowa w art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości rozumiana jest jako cena uzyskana za sprzedane wadliwe artykuły lub cena, za którą mogły zostać one sprzedane. Z akt sprawy wynika, że wartość zakwestionowanej partii towaru (nr [...]) partii wyniosła 1535,37, zł w związku z czym organ nałożył karę w wysokości 7676,85, nie przekraczając jednak jej maksymalnego poziomu. Uzasadniając to stopniem szkodliwości czynu i zakresem naruszenia, organ wskazał, że ww. ilość towaru została sprzedana, za wyjątkiem jednej sztuki o wadze 1,505 kg, zatem nie można uznać, jak czyni to skarżąca, iż wysokość nałożonej kary jest nieproporcjonalnie wysoka do wartości tej jednej sztuki produktu rolno-spożywczego (kiełbasy żywieckiej pieczonej). Nie znajduje uzasadnienia w ocenie Sądu także argumentacja skarżącej, iż wartość zakwestionowanej partii nie powinna odpowiadać jej wartości brutto, gdyż ww. przepis przy określaniu korzyści majątkowej, stanowiącej podstawę do wymierzenia kary finansowej, wskazuje wprost na cenę, a nie na wartość towaru, zaś cena obejmuje podatek od towarów i usług, jak również inne elementy cenotwórcze. Brak jest przy tym regulacji pozwalającej na określenie wysokości korzyści majątkowej w inny sposób, niż wyżej wskazany. Mając na uwadze wielkość i wartość zakwestionowanej partii produktu, rodzaj i charakter naruszonego dobra oraz rozmiar wyrządzonej szkody ze względu na fakt wprowadzenia do obrotu artykułów rolno-spożywczych, które nie spełniały wymagań deklaracji producenta w zakresie zawartości sprzedanej partii kiełbasy, Sąd stwierdza, że zbycie (sprzedaż) przedmiotowych produktów naruszało interes znacznej liczby konsumentów, zaś ustalenie tej okoliczności na podstawie tylko jednej sztuki spornego produktu, w sytuacji braku innych produktów do badań, należy w tym przypadku uznać za uprawnione. Wskazać dodatkowo trzeba, iż zostały przeprowadzone przez dwa różne laboratoria niezależne badania pobranych próbek, których wynik na obecność fragmentów kości i chrząstek w przedmiotowym produkcie jest jednoznaczny. Dokonując oceny stopnia zawinienia skarżącej w tej sprawie należy wskazać ponadto, iż skarżąca jako producent i profesjonalista w swojej dziedzinie, powinna znać i stosować przepisy prawa żywnościowego i to na niej spoczywa obowiązek nie tylko należytego oznakowania produktów, ale także zapewnienie, że wyrób gotowy spełnia deklarację producenta zawartą w oznakowaniu. W tym kontekście uznać trzeba, iż stwierdzone nieprawidłowości były przez stronę zawinione, nawet przyjmując, że była to wina nieumyślna, na co w istocie wskazują okoliczności tej sprawy. Skarżąca nie dochowała jednak należytej staranności wymaganej w danych warunkach i jako przedsiębiorca wprowadziła do obrotu artykuły rolno-spożywcze niespełniające deklarowanych wymagań. Wobec tego, że strona jest dużym przedsiębiorcą, którego produkty dostępne są na terenie całego kraju, stopień powyższego zawinienia należało uznać za znaczący. Oceniając dotychczasową działalność skarżącej w tym zakresie zauważyć trzeba także, iż na stronę została już wcześniej nałożona kara pieniężna za wprowadzenie do obrotu artykułów rolno-spożywczych o niewłaściwej jakości handlowej (vide prawomocny wyrok tut. Sądu o sygn. akt: VI SA/Wa 1282/12). W tych okolicznościach sprawy, zdaniem Sądu, nałożona na skarżącą kara nie jest karą wygórowaną, lecz adekwatną do popełnionego deliktu mając na uwadze, że nie może być to kara symboliczna, jak to sugeruje skarżąca, gdyż kary mające zastosowanie w przypadku naruszenia prawa żywnościowego i paszowego powinny być skuteczne, proporcjonalne i odstraszające (vide: art. 17 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 178/2002). W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie organy Inspekcji Handlowej przy wydaniu skarżonych decyzji nie naruszyły powołanych wyżej przepisów prawa materialnego jak też przepisów postępowania, bowiem okoliczności sprawy zostały rzetelnie ustalone w toku kontrolowanego postępowania administracyjnego, zaś decyzje organów obu instancji prawidłowo uzasadniono. W sprawie tej sposób wymierzenia i wyliczenia nałożonej kary pozostaje zgodny z art. 40a ust. 4, w związku z art. 40a ust. 5 ww. ustawy i znajdował uzasadnienie w zebranym materiale dowodowym. Za podstawę wymiaru kary prawidłowo przyjęto przychód uzyskany przez skarżącą ze sprzedaży produktów i usług ogółem, gdyż brak jest podstaw prawnych do odniesienia wysokości kary tylko przychodu sklepu (zakładu) w którym przeprowadzono kontrolę, tym bardziej z tytułu sprzedaży zakwestionowanej partii towaru. Przy wymiarze kary uwzględniono przewidziane w art. 40a ust. 5 ustawy o jakości handlowej okoliczności takie jak: stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia, zakres naruszenia, dotychczasową działalności podmiotu, a organ odwoławczy uzasadnił przesłanki którymi się w tym zakresie kierował. Wobec powyższego wymierzoną w przedmiotowej sprawie karę można uznać za adekwatną do przedmiotowego naruszenia, zaś wydana w sprawie decyzja nie ma charakteru dowolnego. Ponadto kara, w ustalonej wysokości, spełnia swoją funkcję prewencyjną, bowiem jest wyraźnym ostrzeżeniem na przyszłość, zapobiegającym powstawaniu nagannych praktyk rynkowych. Wbrew twierdzeniom skargi, zdaniem Sądu w badanej sprawie nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 80 Kpa, albowiem postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone prawidłowo, zaś dokonanie ustaleń stanu faktycznego przez organy administracji, z uwagi na okoliczności sprawy, nie wymagało w tym zakresie dokonywania dodatkowych ustaleń w zakresie stanu faktycznego sprawy. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.