VI SA/Wa 839/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Gronowski po rozpoznaniu w dniu 12 listopada 2007 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi B. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych zawierających powyżej 4,5% do 18 % alkoholu z przeznaczeniem do spożycia poza miejscem sprzedaży p o s t a n a w i a: zwolnić skarżącą B. B. od kosztów sądowych ponad kwotę 250 (dwieście pięćdziesiąt) złotych. W dniu [...] kwietnia 2007 r. B. B. złożyła na urzędowym formularzu (uzupełnionym w dniu [...] czerwca 2007 r.) wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych zawierających powyżej 4,5% do 18 % alkoholu z przeznaczeniem do spożycia poza miejscem sprzedaży. We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca podała, iż samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Posiada dom [...] o powierzchni 90 m2 oraz samochód [...], na zakup którego wzięła kredyt. Skarżąca prowadzi działalność gospodarczą. Według oświadczenia skarżącej, dochód z tego tytułu – po opłaceniu podatku, składek ZUS i czynszu – wynosi ok. 1.000 zł, a po uiszczeniu opłat za gaz i energię elektryczną, na wyżywienie i codzienne potrzeby pozostaje jej 800 zł. Natomiast [...] w roku 2006 skarżąca osiągnęła dochód w wysokości 53.268,86 zł (przy przychodzie w kwocie 290.751,97 zł), w tym z tytułu najmu lub dzierżawy uzyskała dochód w wysokości 46.220,00 zł, z innych źródeł jej dochód wyniósł 7.048,86 zł, a działalność gospodarcza przyniosła jej stratę w kwocie 14.334,66 zł (przy przychodzie w wysokości 231.703,11 zł). Również w miesiącach: czerwiec, lipiec, sierpień 2007 r. skarżąca wykazała z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej straty rzędu kilku tysięcy zł przy bardzo wysokich przychodach. [...] Ponadto skarżąca przedłożyła [...] umowę o udzielenie kredytu w kwocie 52.398 zł na zakup samochodu. [...] od października 2007 r. do całkowitej jego spłaty skarżącej pozostało 7 miesięcznych malejących rat [...] na łączną kwotę 5.120,04 zł. Skarżąca załączyła także wyciągi z dwóch rachunków bankowych [...]. Na obu rachunkach bankowych w w/w okresach salda zawsze były dodatnie. Stałe miesięczne wydatki skarżącej sięgają kwoty 1.813,45 zł. Składają się na nie opłaty za: wodę i ścieki [...], gaz [...], wywóz śmieci [...] i energię elektryczną [...] – faktury VAT [...]. W dniu 28 września 2007 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy - wydał postanowienie, na podstawie którego odmówił przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu postanowienia powołując się na przepisy art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. (dalej p.p.s.a.) oraz mając na uwadze dokonaną analizę w wyniku której stwierdzono, iż miesięczne wydatki skarżącej sięgają kwoty 1.813,45 zł, przy łącznych miesięcznych dochodach rzędu 3.244 zł brutto, referendarz sądowy uznał, iż możliwe jest zaoszczędzenie przez skarżącą kwoty 500 zł celem pokrycia kosztów sądowych. Na powyższe postanowienie referendarza sądowego pełnomocnik skarżącej wniósł sprzeciw do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W złożonym sprzeciwie pełnomocnik skarżącej wskazał, że trudno jest skarżącej czynić oszczędności wobec konieczności ponoszenia comiesięcznych kosztów utrzymania oraz kosztów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Podniósł również, iż inicjatorem niniejszego postępowania jest organ, którego działania zmierzają do pozbawienia skarżącej prawa do prowadzenia działalności gospodarczej, co pozbawiło skarżącą chęci podejmowania inicjatywy gospodarczej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 259 § 1 p.p.s.a. od zarządzeń wydanych na podstawie art. 258 § 2 pkt 6 p.p.s.a., strona może wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw. Natomiast stosownie do treści art. 260 p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie. Rozpatrując przedmiotowy sprzeciw Sąd miał na względzie treść przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., w myśl którego przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Instytucja zwolnienia od kosztów stanowi w istocie pomoc państwa dla osób które, ze względu na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Dokonując oceny, czy skarżąca jest w stanie ponieść jakiekolwiek koszty postępowania należy mieć na uwadze nie tylko wysokość aktualnych dochodów, ale również posiadany przez nią majątek oraz możliwości zarobkowe skarżącej związane między innymi z majątkiem, w szczególności gdy jego charakter pozwala na uzyskiwanie przychodów. Z nadesłanych do akt sprawy dokumentów wynika, iż skarżąca w 2006 r. z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej poniosła stratę w wysokości 14.334,66 zł, jednakże przy dochodach z innych źródeł (53.268,86 zł), jej dochód w tymże roku wyniósł 38.934,20 zł, tj. 3.244 zł brutto miesięcznie. Podobnie w miesiącach: czerwiec, lipiec, sierpień br. skarżąca odnotowała straty w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w granicach od 3.787,17 zł do 7.031,63 zł miesięcznie [...]. Należy jednak mieć na uwadze, iż osiąga ona dochody z innych źródeł (w tym z najmu lub dzierżawy). W roku ubiegłym średni miesięczny dochód brutto z tego tytułu wyniósł 4.439,07 zł. Istotna jest również okoliczność korzystania przez skarżącą z kredytu bankowego udzielonego na zakup samochodu [...]. Jak podniósł w postanowieniu z dnia 2 października 2001 r. Naczelny Sąd Administracyjny (sygn. akt II SA/Po 2914/01), korzystanie z kredytu bankowego nie oznacza, że strona skarżąca nie ma dostatecznych środków na pokrycie kosztów procesu. Okoliczność ta świadczy bowiem o tym, iż skarżąca posiada zdolność płatniczą. Dlatego argument skarżącej w postaci konieczności spłacania kredytu bankowego nie może stanowić podstawy do przyjęcia, że strona nie ma dostatecznych środków na pokrycie kosztów sądowych. Na obecnym etapie postępowania koszty sądowe sprowadzają się do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 500 zł, przy czym zauważyć należy, że w tutejszym Sądzie zarejestrowano łącznie trzy sprawy ze skarg B. B. [...] i w każdej z nich skarżąca została zobowiązana do wpłacenia wpisu w wysokości 500 zł, co w sumie daje kwotę 1.500 zł. Mając na uwadze z jednej strony wysokość miesięcznych wydatków skarżącej (1.813,45 zł) oraz fakt skierowania przez nią trzech skarg do Sądu, a z drugiej strony - łączny miesięczny dochód skarżącej (rzędu 3.000 – 4.000 zł brutto), Sąd doszedł do przekonania, iż skarżąca może poczynić oszczędności, które wystarczą na uiszczenie kwoty 250 zł w każdej sprawie z jej skarg. Natomiast nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego. Dlatego ponad w/w kwotę 250 zł Sąd zwolnił skarżącą od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. Uwzględniając powyższe, Sąd na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 259 § 1 i art. 260 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.