VI SA/Wa 839/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Piotr Borowiecki po rozpoznaniu w dniu 25 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. Z., reprezentowanego przez przedstawiciela ustawowego – B. Z. na decyzję Zespołu Koordynacyjnego ds. Chorób Ultrarzadkich Instytutu Pomnik - Centrum Zdrowia Dziecka w [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. w przedmiocie wyłączenia pacjenta z programu lekowego Narodowego Funduszu Zdrowia p o s t a n a w i a: - odrzucić skargę - Pismem z dnia [...] stycznia 2014 r. małoletni T. Z. (dalej także: "skarżący" lub "strona skarżąca"), reprezentowany przez przedstawiciela ustawowego - matkę B. Z., wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Zespołu Koordynacyjnego ds. Chorób Ultrarzadkich Instytutu Pomnik - Centrum Zdrowia Dziecka w [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. w przedmiocie wyłączenia skarżącego, jako pacjenta, z programu lekowego Narodowego Funduszu Zdrowia pn. "Leczenie mukopolisacharydozy typu II (zespół Huntera)". W odpowiedzi na skargę Przewodniczący Zespołu Koordynacyjnego ds. Chorób Ultrarzadkich Instytutu Pomnik - Centrum Zdrowia Dziecka - Prof. Dr hab. nauk med. M. W. wskazał, że ów Zespół złożony jest z lekarzy - ekspertów w dziedzinie chorób rzadkich i ultrarzadkich, którego członkowie wykonują swoje zadania w oparciu o ustawę z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty (Dz. U. z 2011 r. Nr 277, poz. 1634 ze zm.). Z informacji tej wynikało ponadto, że wspomniany Zespół wydaje decyzje lekarskie o kwalifikacji do leczenia, kontynuacji leczenia lub o odstąpieniu od leczenia chorób ultrarzadkich, do których leczenia stosuje się leki, których koszt refundowany jest ze środków publicznych Narodowego Funduszu Zdrowia. Przewodniczący Zespołu poinformował, że w przypadku decyzji lekarskiej z dnia [...] grudnia 2013 r. Zespół Koordynacyjny ds. Chorób Ultrarzadkich Instytutu Pomnik - Centrum Zdrowia Dziecka działał w oparciu o wiedzę lekarską, tekst programu lekowego "Leczenie mokopolisacharydozy typu II (Zespół Huntera)" oraz o regulamin Zespołu. Ponadto Przewodniczący Zespołu wyraźnie podkreślił, że sporna decyzja w przedmiocie wyłączenia skarżącego pacjenta ze wskazanego wyżej programu lekowego nie jest decyzją administracyjną, lecz lekarską (medyczną). Przewodniczący Zespołu wyjaśnił jednocześnie, że pacjent - skarżący T. Z. został zakwalifikowany do enzymatycznej terapii zastępczej preparatem elaprase, której koszty finansowane były ze środków publicznych. Przewodniczący Zespołu wskazał również, że na posiedzeniu Zespołu Koordynacyjnego ds. Chorób Ultrarzadkich Instytutu Pomnik - Centrum Zdrowia Dziecka w dniu [...] października 2013 r. członkowie podjęli decyzję o zaprzestaniu stosowania enzymatycznej terapii zastępczej w ramach programu "Leczenie mukopolisacharydozy typu II (zespół Huntera)". Decyzja podyktowana była progresją choroby, a więc względami medycznymi. Przewodniczący podniósł także, iż w dniu [...] grudnia 2013 r. Zespół Koordynacyjny ds. Chorób Ultrarzadkich Instytutu Pomnik - Centrum Zdrowia Dziecka podtrzymał uprzednią decyzję. Wskazał ponadto, że pacjent nie spełnił kryteriów przedstawionych w Ogłoszeniu Ministra Zdrowia warunkujących możliwość podjęcia przez członków Zespołu decyzji o kontynuowaniu u pacjenta enzymatycznej terapii zastępczej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zdaniem Sądu należy wyraźnie wskazać, że badanie merytorycznej zasadności skargi zawsze poprzedzone jest analizą, czy sprawa będąca jej przedmiotem należy do właściwości sądu administracyjnego. W myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej także: "p.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne została ograniczona m.in. do orzekania w sprawach skarg na: decyzje administracyjne (pkt 1); postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (pkt 2); postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie (pkt 3); inne akty lub czynności niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (pkt 4); pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach (pkt 4a); akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej (pkt 5); akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej (pkt 6); akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego (pkt 7) oraz bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a (pkt 8). Przedmiotem niniejszej skargi jest decyzja z dnia 9 grudnia 2013 r. Zespołu Koordynacyjnego ds. Chorób Ultrarzadkich Instytutu Pomnik - Centrum Zdrowia Dziecka w przedmiocie wyłączenia małoletniego T. Z. z leczenia w ramach programu lekowego. Wobec powyższego, w pierwszej kolejności należy ustalić, czy zaskarżony akt pochodzi od organu administracji publicznej, a następnie, czy stanowi jeden z aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a. Zgodnie z art. 5 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 – dalej: "k.p.a."), przez organy administracji publicznej rozumie się ministrów, centralne organy administracji rządowej, wojewodów, działające w ich lub we własnym imieniu inne terenowe organy administracji rządowej (zespolonej i niezespolonej), organy jednostek samorządu terytorialnego oraz organy i podmioty wymienione w art. 1 pkt 2, tzn. inne organy państwowe, inne podmioty, gdy są one powołane z mocy prawa lub na podstawie porozumień do załatwiania spraw indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych. Zespół Koordynacyjny ds. Chorób Ultrarzadkich został powołany przez Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, który działał na podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 11 stycznia 2010 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu programów zdrowotnych (Dz. U. Nr 5 poz. 29). W komunikacie w sprawie powołania ww. Zespołu wskazano, iż kwalifikuje on i weryfikuje skuteczność leczenia pacjentów w ramach terapeutycznych programów zdrowotnych: Leczenie choroby Gauchera, Leczenie choroby Hurler, Leczenie choroby Pompego, Leczenie mukopolisacharydozy typu II, Leczenie mukopolisacharydozy typu VI, w oparciu o zasady określone przez Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia. Natomiast zgodnie z Regulaminem Zespołu Koordynacyjnego ds. Chorób Ultrarzadkich, wspomniany Zespół podejmuje decyzje dotyczące rozpoczęcia leczenia, kontynuowania oraz zakończenia leczenia pacjenta w programie zdrowotnym (lekowym), jak również dotyczące wielkości dawki stosowanego leku, na podstawie prawidłowo wypełnionych dokumentów, niezbędnych dla kwalifikacji oraz monitorowania leczenia pacjenta, zgodnie z opisem programu, oraz po uzyskaniu pozytywnej opinii recenzenta, wybranego spośród członków Zespołu Koordynacyjnego. W skład zespołu wchodzą powołani przez Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia lekarze posiadający specjalizację w dziedzinie pediatrii, chorób wewnętrznych oraz lekarze z innymi specjalizacjami niezbędnymi do weryfikacji procesów diagnozowania chorób ultrarzadkich oraz ich terapii, a także bez prawa głosu - osoba z wykształceniem prawniczym, jako przedstawiciel Jednostki Koordynującej. Mając na uwadze powyższe, Sąd uznał, że Zespół Koordynacyjny ds. Chorób Ultrarzadkich, który wydał zaskarżoną decyzję nie jest organem administracji publicznej, ani w znaczeniu ustrojowym (żaden przepis prawa nie określa go w ten sposób), ani też funkcjonalnym (żaden przepis prawa nie powierzył mu do wykonywania zadań z zakresu administracji publicznej w formie określonej w art. 3 § 2 p.p.s.a.). Podejmowane przez Zespół Koordynacyjny decyzje nie są decyzjami administracyjnymi, a regulamin w oparciu o który działa ów Zespół, jest aktem o charakterze ogólnym, regulującym wewnętrzną organizację i tryb postępowania Zespołu. Przepis art. 58 § 1 p.p.s.a. wskazuje przesłanki odrzucenia skargi. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1, sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a. - orzekł, jak w sentencji postanowienia.