VI SA/Wa 84/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Sędzia WSA Maria Jagielska Protokolant Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2009 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2009 r. nr [...], nakładającą na J. S. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą U. karę pieniężną w wysokości 10. 000 zł. Jako podstawę prawną wskazał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej zwany k.p.a., art. 87, art. 92 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm.), dalej też u.t.d., art. 13 i art. 15 ust. 8 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L 370 z 31.12.1985), Ip. 11.1 ust. 2 lit. a załącznika do ustawy o u.t.d. Podstawę faktyczną stanowiły następujące ustalenia: W dniu [...] maja 2009 r. na drodze krajowej nr [...] w okolicy miejscowości S., inspektor transportu drogowego przeprowadził kontrolę pojazdu marki [...] nr rej. [...] wraz z naczepą marki [...] o nr rej. [...], którym kierował J. S., (dalej zwany skarżącym). Kontrolowanym pojazdem wykonywany był przejazd w ramach krajowego transportu drogowego rzeczy. Podczas kontroli drogowej stwierdzono, że do zamontowanego w pojeździe tachografu dołączone jest niedozwolone urządzenie, tzw. "wyłącznik tachografu". Wykonana jazda próbna z włączonym urządzeniem wykazała, iż podczas jazdy tachograf wskazywał i zapisywał postój pojazdu. Wykonano dokumentację fotograficzną. Kierowca (skarżący) przesłuchiwany w charakterze świadka zeznał, że nie wiedział o istnieniu niedozwolonego urządzenia a sprzedawca, od którego nabył pojazd zapewnił, że takich urządzeń nie ma w pojeździe. Ustalenia z kontroli zostały zawarte w protokole kontroli, który skarżący podpisał bez zastrzeżeń. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego wszczął postępowanie administracyjne, o czym pismem z dnia [...] maja 2009 r. zawiadomił stronę. W toku postępowania skarżący podnosił, iż zamontowane urządzenie jest dla niego nieopłacalne i bezużyteczne, wskazał, iż pojazd nabył pod koniec kwietnia 2009 r. i kontrolowany przejazd był jego pierwszym użyciem. Wnosił o przeprowadzenie ekspertyzy oraz pobranie odcisków palców w celu określenia, kiedy urządzenie zostało zamontowane. Postępowanie zakończyło się wydaniem przez Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego decyzji administracyjnej z dnia [...] czerwca 2009 r., nakładającej na skarżącego karę pieniężną w wysokości 10. 000 zł za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące, do którego zostały podłączone niedozwolone urządzenia dodatkowe. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący wniósł o uchylenie przedmiotowej decyzji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia lub umorzenia postępowania. Powtórzył argumentację o braku odpowiedzialności za zamontowane urządzenie. Główny Inspektor Transportu Drogowego rozpoznając odwołanie, decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu decyzji Główny Inspektor Transportu Drogowego wskazał, iż konieczne jest ponowne przeanalizowanie zgromadzonego materiału dowodowego pod kątem możliwości wyłączenia odpowiedzialności za stwierdzone naruszenia na podstawie art. 92a ust. 4 i art. 93 ust. 7 u.t.d. Zarzucił organowi brak odniesienia się do wyjaśnień skarżącego, iż nie miał wpływu na powstanie naruszeń. Ponownie rozpatrując sprawę organ I instancji pismem z dnia [...] sierpnia 2009 r. zawiadomił stronę o zakończeniu postępowania wyjaśniającego i pouczył o możliwości zapoznania się z aktami sprawy, wniesienia dodatkowych materiałów i wyjaśnień oraz wyznaczył termin na skorzystanie z powyższych uprawnień. Strona nie skorzystała z powyższych uprawnień. Decyzją z dnia [...] września 2009 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 10. 000 zł za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące, do którego zostały podłączone niedozwolone urządzenia dodatkowe. W uzasadnieniu wskazał, iż brak jest podstaw do uznania, że naruszenie przepisów nastąpiło wskutek zdarzeń lub okoliczności, których podmiot wykonujący transport drogowy nie mógł przewidzieć. Przedsiębiorca przed rozpoczęciem kontrolowanego przejazdu, opierając się jedynie na informacjach poprzedniego właściciela pojazdu, nie wykonał przeglądu instalacji tachografu pod kątem ewentualnego podłączenia do niej wyłącznika tachografu. Odnosząc się do podniesionego wniosku o przeprowadzenie ekspertyzy niedozwolonego urządzenia oraz pobrania odcisków palców w celu określenia prawdopodobieństwa, kiedy urządzenie zostało zamontowane, organ powołując się na treść art. 78 § 1 k.p.a. stwierdził, iż ewentualne przeprowadzenie dowodu nie miałoby jakiegokolwiek wpływu na treść rozstrzygnięcia. Podkreślił, że do nałożenia kary pieniężnej w oparciu o lp. 11.1 ust. 2 lit. a, nie ma znaczenia kiedy i przez kogo wyłącznik został zamontowany. Przedsiębiorca nie udowodnił zaistnienia okoliczności wskazujących, iż nie miał wpływu lub nie mógł przewidzieć powstania naruszeń. Skarżący nie zgodził się z powyższą decyzją i złożył odwołanie. Powtórzył swoje stanowisko zaprezentowane w toku postępowania, zarzucił organowi naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 92a ust. 4 i art. 93 ust. 7 u.t.d.) oraz naruszenie przepisów procesowych (art. 7, art. 77, art. 78 § 1 k.p.a.). Wnosił o uchylenie przedmiotowej decyzji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia lub umorzenia postępowania. Główny Inspektor Transportu Drogowego w decyzji z dnia [...] października 2009 r. podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu decyzji I instancji. Wskazał, iż odpowiedzialność przedsiębiorcy za naruszenie przepisów transportowych wynika wprost z przepisów rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85, w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 561/2006 z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE nr L 102/1 z 11.04.2006 r.). Stwierdził, iż w niniejszej sprawie nie ma zastosowania art. 92a ust. 4 i art. 93 ust. 7 u.t.d., gdyż okoliczności sprawy i dowody zgromadzone w sprawie jednoznacznie wskazują, że podmiot wykonujący przewóz miał wpływ na powstanie naruszenia oraz był w stanie je przewidzieć. To strona twierdząc, iż nie miała wpływu i nie mogła przewidzieć popełnienia naruszeń winna przedstawić w postępowaniu administracyjnym dowody potwierdzające jej stanowisko, czego nie uczyniła. Organ podkreślił ponadto, iż skarżący jako przedsiębiorca jest profesjonalnym uczestnikiem obrotu i ciąży na nim obowiązek znajomości i przestrzegania obowiązujących regulacji odnoszących się do prowadzonej działalności. Ciążył na nim obowiązek sprawdzenia stanu technicznego pojazdu, którym posługuje się w zakresie wykonywanej działalności gospodarczej. W skardze na powyższą decyzję skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący – J. S. – wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Skarżący powtórzył zarzuty i argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji I instancji podkreślając, że to na organie ciążył obowiązek przeprowadzenia postępowania dowodowego w celu wykazania, iż nie ponosi odpowiedzialności za stwierdzone naruszenie. Zarzucił zignorowanie składanych przez niego wniosków, które miały wykazać, że nie miał wpływu na zaistniałe naruszenie. Zarzucił ponadto, iż po uchyleniu pierwotnej decyzji nie przeprowadzono dodatkowego postępowania dowodowego. Główny Inspektor Transportu Drogowego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Sąd administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej p.p.s.a.). Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji nie naruszają prawa. Stosownie do art. 13 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym, pracodawca oraz kierowcy odpowiedzialni są za czuwanie nad prawidłowym funkcjonowaniem i odpowiednim stosowaniem urządzeń rejestrujących. Zgodnie z art. 15 ust. 8 ww. rozporządzenia, zabrania się fałszowania, likwidowania i niszczenia danych zarejestrowanych na wykresówkach, przechowywanych przez urządzenie rejestrujące lub kartę kierowcy albo zarejestrowanych na wydrukach z urządzenia rejestrującego jak określono w załączniku IB. To samo stosuje się do jakiegokolwiek manipulowania urządzeniem rejestrującym, wykresówką lub kartą kierowcy, które mogłoby spowodować sfałszowanie, zlikwidowanie lub zniszczenie danych oraz informacji wydrukowanych. W pojeździe nie może znajdować się żaden sprzęt, który mógłby zostać użyty w powyższych celach. W niniejszej sprawie służby Inspekcji Transportu Drogowego ustaliły, że w pojeździe skarżącego, do urządzenia rejestrującego czas pracy kierowcy, zostało podłączone urządzenie (tzw. wyłącznik tachografu), które powodowało, iż podczas jazdy tachograf wskazywał i zapisywał postój pojazdu. Istnienie tego niedozwolonego urządzenia zostało opisane w protokole kontroli z dnia [...] maja 2009 r. oraz w dokumentacji fotograficznej. Skarżący, będący kierowcą kontrolowanego pojazdu, nie kwestionował samego faktu zamontowania niedozwolonego urządzenia w pojeździe, podnosił jedynie, iż nie on zamontował to urządzenie, a tym samym nie powinien ponosić odpowiedzialności za stwierdzone naruszenie. Ustalenie osoby odpowiedzialnej za instalację niedozwolonego urządzenia jest bez znaczenia w niniejszej sprawie. Odpowiedzialność za stwierdzone zamontowanie niedozwolonego urządzenia w pojeździe jest odpowiedzialnością za skutek, ma charakter obiektywny i nie jest oparta na zasadzie winy, zatem sam fakt instalacji niedozwolonego urządzenia wystarczał do nałożenia kary pieniężnej. Podnoszone przez skarżącego okoliczności, iż nie on zamontował niedozwolone urządzenie, nie mogły zatem być podstawą do wyłączenia jego odpowiedzialności. Wprawdzie ustawa o transporcie drogowym przewiduje możliwość uwolnienia podmiotu wykonującego przewóz od odpowiedzialności za powstanie naruszenia, jeżeli zostanie stwierdzone, że naruszenie przepisów nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mógł on przewidzieć – art. 93 ust. 1 pkt 7 ustawy lub jeżeli okoliczności sprawy i dowody jednoznacznie wskazują, że nie miał on wpływu na powstanie naruszenia – art. 92a ust. 4 ustawy; nie oznacza to jednak, że to organ sam powinien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w tym zakresie. Ciężar udowodnienia spoczywa w tym przypadku na przedsiębiorcy. Skarżący powinien więc przedłożyć dowody na okoliczności objęte hipotezami tychże przepisów a nie żądać od organu przeprowadzenia dowodów na okoliczność braku wpływu na stwierdzone naruszenie. Takie stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 2 czerwca 2009 r. sygn. akt II GSK 989/08, które Sąd rozpoznający sprawę niniejszą podziela. Jednakże jak wskazano powyżej ustalenie osoby, która zamontowała niedozwolone urządzenia nie miało znaczenia w przedmiotowej sprawie, jak słusznie stwierdził organ w zaskarżonej decyzji - skarżący jako przewoźnik nie dołożył należytej staranności przystępując do wykonywania przewozu i nie dokonując przedtem (ew. nie zlecając profesjonalnej firmie) przeglądu tachografu pod kątem ewentualnego zamontowania wyłącznika. Przedsiębiorca nie przedstawił żadnego dokumentu potwierdzającego dokonanie przeglądu instalacji tachografu po zakupie pojazdu, co mogłoby spowodować uniknięcie stwierdzonego naruszenia. Wysokość kary za powyższe naruszenie została określona w załączniku do ustawy o transporcie drogowym, pod pozycją lp. 11.1 ust. 2 lit. a, który przewiduje nałożenie kary pieniężnej w wysokości 10.000 zł, za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące, do którego podłączone zostały urządzenia dodatkowe. Zdaniem Sądu należy jednocześnie uznać, iż organy obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.). Wprawdzie w zaskarżonej decyzji organ nie odniósł się wprost co do wniosku skarżącego o powołanie biegłego z zakresu mechaniki pojazdowej i biegłego z zakresu daktyloskopii na okoliczność prawdopodobnego terminu zamontowania wyłącznika tachografu ale mając na uwadze treść art. 78 k.p.a. organ nie ma obowiązku przeprowadzania dowodu, jeśli w jego ocenie wniosek dowodowy strony dotyczy okoliczności wyjaśnionych w postępowaniu. Zgodnie bowiem z art. 78 § 1 k.p.a., żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy nie jest to uchybienie mające istotny wpływ na wynik sprawy. Jednocześnie § 2 powyższego przepisu stanowi, że organ administracji publicznej może nie uwzględnić żądania, które nie zostało zgłoszone w toku przeprowadzenia dowodów lub w czasie rozprawy, jeżeli żądanie to dotyczy okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami, chyba że mają one znaczenie dla sprawy. Ustalenie prawdopodobnego terminu zamontowania w pojeździe wyłącznika tachografu nie miało żadnego znaczenie dla sprawy. W tym stanie rzeczy nie znajdując podstaw do zakwestionowania zaskarżonej decyzji, jak i decyzji organu I instancji, Sąd orzekł o oddaleniu skargi na mocy art. 151 p.p.s.a.