VI SA/Wa 840/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Wdowiak Sędziowie Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Asesor WSA Andrzej Kuna (spr.) Protokolant Patrycja Wrońska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lipca 2006 r. sprawy ze skargi A. SA na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy 1. uchyla zaskarżaną decyzję i utrzymana nią w mocy decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] stycznia 2005r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu Pismem z dnia [...] grudnia 2000 roku A. Spółka Akcyjna z siedzibą w W., dalej zwana skarżącą, złożyła do Urzędu Patentowego RP podanie o zarejestrowanie znaku towarowego słownego [...] dla : - usług w zakresie organizowania programów lojalnościowych i promocji (klasa 35); - usług bankowych prowadzonych w pakietach lub indywidualnie, a w szczególności prowadzenie rachunków oszczędnościowo-rozliczeniowych, usługi lokat bankowych oraz kredytów, obsługa kart płatniczych, debetowych oraz kredytowych wraz z pakietem ubezpieczeniowym jak również pakietami usług prowadzonych przez inne podmioty takie jak operatorzy telefonii komórkowej, linie lotnicze, korporacje taksówkowe, wypożyczalnie samochodów, kina multipleks, biura podróży, alternatywne kanały dystrybucji - call center, internet, usługi doradztwa w sprawach finansowych, usługi operacji finansowych oraz walutowych, usługi maklerskie (klasa 36). Decyzja z dnia [...] stycznia 2005 roku Urząd Patentowy RP na podstawie art. 4 i 7 ust. 2 ustawy o znakach towarowych z dnia 31 stycznia 1985 r. (Dz. U. z 1985 r. Nr 5 poz. 17 ze zm.) w związku z art. 315 ust. 3 oraz art. 145 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r., Nr 119, poz. 1117 oraz Dz. U. z 2004 r., Nr 33, poz. 286), odmówił udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy słowny "[...]" zgłoszony dnia [...] grudnia 2000 roku przez A. S.A pod numerem Z- [...]. W uzasadnieniu Urząd podniósł, że zgodnie z art. 4 oraz art. 7 cytowanej powyżej ustawy o znakach towarowych, jako znak towarowy może być zarejestrowany znak, który posiada dostateczne znamiona odróżniające, gdyż służy do odróżniania towarów lub usług określonego przedsiębiorstwa od towarów lub usług tego samego rodzaju innych przedsiębiorstw. Ta właściwość jest warunkiem spełnienia przez znak towarowy funkcji oznaczenia pochodzenia. Nie ma zaś dostatecznych znamion odróżniających znak, który stanowi jedynie nazwę rodzajową towaru lub informuje o właściwościach, jakości, przeznaczeniu czy funkcji bądź jest innym podobnym oznaczeniem. Zdaniem Urzędu nie ulega wątpliwości, że przedmiotowe oznaczenie słowne "[...]" należy do tego typu oznaczeń informacyjnych. Oznaczenie to, posiadające pierwotnie zdolność odróżniającą, utraciło ją wskutek powszechnego używania przez banki takich nazw jak "[...]" i "[...]". Karty [...] oferowane są dla najlepszych klientów w celu potwierdzenia ich wysokiego statusu społecznego i zawodowego. Karty [...] wydawane są już od roku 1996 i są to najbardziej prestiżowe karty tej organizacji. Adresowanie usług bankowych do wyżej wskazanych osób, firmowanych takim oznaczeniem jednoznacznie wskazuje na jakość proponowanych usług. Mając na uwadze powyższy fakt oraz fakt degeneracji przedmiotowego oznaczenia ocena braku zdolności rejestrowej znaku w świetle art. 7 ustawy o znakach towarowych, zdaniem Urzędu, nie może pozostawiać wątpliwości. Na uwagę zasługuje fakt, że w Polsce w 2004 roku karty [...] znajdowały się w ofercie [...],[...],[...],[...] i [...]. Jednocześnie na stronach internetowego portalu centrum finansowego PRnews.pl we wrześniu 2004 roku ukazała się informacja o pojawieniu się, jeszcze w 2004 roku, kart [...] w ofercie [...],[...]oraz [...]. Powyższe argumenty skłoniły Urząd do wniosku, że zgłoszone oznaczenie jest pozbawione jakichkolwiek znamion indywidualizacyjnych, chociażby w postaci grafiki, która pozwalałaby klientom rozróżnić usługę na rynku. Skarżąca pismem z dnia [...] marca 2005 roku złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wskazując, że w zaskarżonej decyzji Urząd nie przedstawił nawet jednego dowodu na okoliczności podniesione w uzasadnieniu decyzji, nie wziął pod uwagę wyjaśnień zawartych w piśmie pełnomocnika z dnia [...] września 2004 r. i wydał decyzję kończącą sprawę bez dostatecznego uzasadnienia. Stanowisko Urzędu, że oznaczenie "[...]" nie ma bądź zatraciło charakter wyróżniający bez przedstawienia dowodów na okoliczność, że przed datą zgłoszenia, to znaczy przed dniem [...] grudnia 2000 r. oznaczenie powyższe nie miało zdolności rejestrowej, nie może się ostać. Ocena zdolności rejestrowej zgłoszonego znaku towarowego dokonana w zaskarżonej decyzji nie znajduje, zdaniem skarżącego, podstaw w świetle powołanych przepisów prawa materialnego, zwłaszcza art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych. Zgłoszony znak nie zawiera nazwy rodzajowej towaru lub informacji o właściwości, jakości, liczbie, ilości, masie, cenie, składzie, funkcji lub przydatności towaru bądź innego podobnego oznaczenia niedającego wystarczających podstaw odróżniających pochodzenie towaru. W ocenie skarżącej bezsporne jest, że przytoczona dyspozycja art. 7 ust. 2 powołanej ustawy nie obejmuje przedmiotu zgłoszenia. Słowo "[...]" jest w odniesieniu do towarów objętych zgłoszeniem abstraktem nie zawierającym w sobie żadnych informacji na wyżej podane okoliczności. Dokonywanie zatem rozszerzającej interpretacji przepisu ustawy, w niniejszej sprawie na niekorzyść zgłaszającego, nie jest dopuszczalne. Podkreśliła, że zgłoszony znak jest przeznaczony do oznaczania usług bankowych, zwłaszcza zawartych w pakietach i to powinno być decydujące dla oceny zdolności rejestrowej zgłoszonego znaku, nie zaś nazwy kart płatniczych, które to karty nie są przedmiotem przedłożonego wykazu towarów. Decyzją z dnia [...] marca 2006 roku Urząd Patentowy RP działając na podstawie art. 245 ustawy – Prawo własności przemysłowej utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Urząd uznał, że zgodnie z art. 4 i 7 ustawy o znakach towarowych, nadanie wyłącznego prawa używania zgłoszonego znaku jest niedopuszczalne, gdyż nie nadaje się on do odróżniania usług finansowo-bankowych zgłaszającego od usług tego samego rodzaju innych przedsiębiorstw, bowiem zgodnie z powołanymi powyżej przepisami ustawy o znakach towarowych, jako znak towarowy może być zarejestrowany znak, który posiada dostateczne znamiona odróżniające, gdyż służy do odróżniania towarów lub usług określonego przedsiębiorstwa od towarów lub usług tego samego rodzaju innych przedsiębiorstw. Ta właściwość jest warunkiem spełnienia przez znak towarowy funkcji oznaczenia pochodzenia. Nie ma zaś dostatecznych znamion odróżniających znak, który stanowi jedynie nazwę rodzajową towaru lub informuje o właściwościach, jakości, przeznaczeniu czy funkcji bądź jest innym podobnym oznaczeniem. Przedmiotowe oznaczenie słowne "[...]" należy do tego typu oznaczeń informacyjnych. Urząd Patentowy RP podniósł, że być może posiadające pierwotnie zdolność odróżniającą, utraciło ją wskutek powszechnego używania przez banki takich nazw jak: "[...]", "[...]" i "[...]". Karty [...] oferowane są dla najlepszych klientów w celu potwierdzenia ich wysokiego statusu społecznego i zawodowego. Karty [...] wydawane są już od roku 1996 i są to najbardziej prestiżowe karty tej organizacji. Adresowanie usług bankowych do wyżej wskazanych osób, firmowanych takim oznaczeniem jednoznacznie wskazuje na jakość proponowanych usług. Urząd uważa, że wobec degeneracji przedmiotowego oznaczenia na wskazane w wykazie towary, ocena braku zdolności rejestrowej znaku w świetle art. 7 ustawy o znakach towarowych nie może pozostawiać wątpliwości. Tym bardziej, że w Polsce w 2004 roku karty [...] znajdowały się w ofercie [...],[...],[...],[...] i [...]. Jednocześnie na stronach internetowego portalu centrum finansowego PRnews.pl we wrześniu 2004 roku ukazała się informacja o pojawieniu się, jeszcze w 2004 roku, kart [...] w ofercie [...],[...] oraz [...]. Urząd stwierdził, że zgłoszone oznaczenie jest pozbawione jakichkolwiek znamion odróżniających w kontekście wykazu towarów pozwalających klientom bankowym rozróżnić usługę na rynku. Przyznanie prawa ochronnego na takie oznaczenie naruszałoby prawa innych banków i uniemożliwiało ich prawidłowe funkcjonowanie. Powyższą decyzję skarżąca zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o jej uchylenie. Podniosła, że w zaskarżonej decyzji, podobnie jak w decyzji poprzedniej Urząd nie przedstawił nawet jednego dowodu na okoliczności podnoszone w uzasadnieniu decyzji. W tej sytuacji skarżąca podtrzymała w całej rozciągłości argumentację zawartą we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i powtórzyła ją w skardze skierowanej do Sądu. W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy RP podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje; Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle przepisu § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi zatem o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, która jest dokonywana w kontekście zgodności z prawem materialnym i procesowym, a nie według kryteriów celowościowych. Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Badając skargę według powyższych kryteriów Sąd uznał, iż zasługuje ona na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja, narusza przepisy postępowania administracyjnego wyrażone w art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Wydając decyzję administracyjną w sprawie odmowy udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy, Urząd Patentowy jest związany rygorami procedury administracyjnej, określającej jego obowiązki w zakresie prowadzenia postępowania i orzekania. Związanie rygorami procedury administracyjnej oznacza, że Urząd Patentowy jest zobowiązany do przestrzegania zasady dochodzenia do prawdy materialnej (art. 7 k.p.a.), a więc do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Jego powinnością jest należyte i wyczerpujące informowanie stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków, będących przedmiotem postępowania administracyjnego (art. 9 k.p.a.). Jest zobowiązany zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Działając w oparciu o zasadę oficjalności musi wreszcie w sposób wyczerpujący zebrać, rozpatrzeć i ocenić cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 i art. 80 Kpa) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie według wymagań określonych w art. 107 § 3 k.p.a. Analiza zebranego materiału dowodowego pozwoliła Sądowi przyjąć, że Urząd uchybił powyższym zasadom. Urząd przystępując do oceny czy zgłoszony znak towarowy "[...]" posiada abstrakcyjną zdolność odróżniającą (art. 4 u.z.t.), a następnie czy posiada konkretną zdolności odróżniającą (art. 7 u.z.t.) winien stosować kryteria biorąc pod uwagę stan sprawy z daty zgłoszenia znaku do rejestracji. W zaskarżonej decyzji, co jest jej mankamentem, zdolność rejestrowa spornego znaku słownego nie była rozpatrywana z daty zgłoszenia znaku do rejestracji, ale z daty wydania decyzji. Urząd badając abstrakcyjną zdolność odróżniającą, a wiec czy dane oznaczenie może być w ogóle znakiem towarowym, to znaczy, czy pozwala na odróżnienie towarów tego samego rodzaju wytwarzanych przez skarżącą od podobnych towarów innych przedsiębiorców oraz konkretną zdolność odróżniającą, przez którą należy rozumieć ogół cech danego oznaczenia pozwalających odróżnić w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego tak oznaczany towar /usługę/ od innych towarów /usług/ danego rodzaju pochodzących z innego źródła, oparł się na wiedzy z daty wydawania decyzji dotyczącej okresu po zgłoszeniu znaku do rejestracji. Urząd poza przyjęciem, że w 1996 roku były w obrocie [...] karty [...], nie poczynił żadnych innych niezbędnych ustaleń dotyczących okresu przed zgłoszeniem znaku, na podstawie których mógłby oprzeć swoją decyzję. Przed datą zgłoszenia znaku tj. przed dniem [...] grudnia 2000 roku, Urząd nie dysponował żadnymi dowodami, które dawałyby podstawę do przyjęcia, "...że być może posiadające pierwotnie zdolność odróżniającą, utraciło ją wskutek powszechnego używania przez banki takich nazw jak: "[...]", "[...]" i "[...]". Karty [...] oferowane są dla najlepszych klientów w celu potwierdzenia ich wysokiego statusu społecznego i zawodowego." oraz, że nastąpił "...fakt degeneracji przedmiotowego oznaczenia...", co w konsekwencji skutkowało wydaniem zaskarżonej decyzji, opartej na przyjęciu, że znak nie nadaje się do odróżnienia usług finansowo – bankowych zgłaszającego od usług tego samego rodzaju innych banków, mimo braku jakichkolwiek ustaleń w tym zakresie. Należy podkreślić, że ustalenia poczynione przez Urząd dotyczyły wyłącznie 2004 roku, co potwierdził na rozprawie pełnomocnik Urzędu. W ocenie Sądu, w kontekście całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w toku niniejszego postępowania należy stwierdzić, iż Urząd nie zgromadził i nie ocenił w sposób wszechstronny i prawidłowy materiału sprawy, a uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie odpowiada wymogom wskazanym w art. 107 § 3 k.p.a. Mając zatem na uwadze, iż zaskarżona decyzja została podjęta z naruszeniem powołanych przepisów prawa procesowego Sąd stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł, jak w pkt 1 sentencji, a w pkt 2 na zasadzie art. 152 p.p.s.a.