VI SA/Wa 844/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Pamela Kuraś Dębecka Sędziowie: Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spr.) Asesor WSA Małgorzata Grzelak Protokolant Krzysztof Tomaszewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 sierpnia 2005r. sprawy ze skargi K. M. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lutego 2005r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wpisu na listę tłumaczy przysięgłych 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Ministra Sprawiedliwości na rzecz K. M. kwotę 200,-(dwieście) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia [...] lutego 2005r. [...] po rozpatrzeniu odwołania pana K. M. z dnia 5 stycznia 2005 r. od decyzji Prezesa Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] grudnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wpisu na listę tłumaczy przysięgłych uchylił powyższą decyzję i umorzył postępowanie pierwszej instancji. Jako podstawę prawną wskazał art. 138 § 1 pkt. 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.). Podstawę faktyczną stanowiły następujące ustalenia: W dniu 18 grudnia 2004r. pan K. M. złożył do Prezesa Sądu Okręgowego w [...] wniosek o wpis na listę tłumaczy przysięgłych. Powołując się na posiadaną znajomość prawniczego języka polskiego i niemieckiego, umiejętność tłumaczeń w obu językach wniósł o przekazanie podania do Ministra Sprawiedliwości w celu wyrażenia zgody w zakresie uznania znajomości języka niemieckiego oraz umiejętności tłumaczenia na podstawie § 18 ust. 2 rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 8 czerwca 1987 r. w sprawie biegłych sądowych i tłumaczy przysięgłych (Dz. U. Nr 18, poz. 112 ze zm.). Prezes Sądu Okręgowego w [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2004 r. oznaczoną numerem [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wpisu pana K. M. na listę tłumaczy przysięgłych języka niemieckiego. W uzasadnieniu decyzji podniósł, że liczba tłumaczy przysięgłych języka niemieckiego ustanowionych przy Sądzie Okręgowym w [...] jest wystarczająca dla zapewnienia sądom odpowiednich warunków wykonywania zadań. Wskazał, że instytucja tłumacza przysięgłego służy wyłącznie zapewnieniu sprawnego funkcjonowania sądów powszechnych, a w związku z powyższym wnioskodawca nie ma interesu prawnego w ustanowieniu go tłumaczem przysięgłym i nie może żądać wszczęcia postępowania w tej sprawie. Od powyższej decyzji w dniu 6 stycznia 2005r. pan K. M. złożył odwołanie do Ministra Sprawiedliwości podnosząc, że spełnia wszystkie wymogi stawiane kandydatom na tłumaczy przysięgłych, określone w § 17 pkt. 1-6 w zw. z § 18 ust. 2 rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 8 czerwca 1987 r. w sprawie biegłych sądowych i tłumaczy przysięgłych (Dz. U. Nr 18, poz. 112 ze zm.). Wskazał, że obowiązujące przepisy prawne nie przewidują limitów tłumaczy przysięgłych funkcjonujących przy sądach okręgowych. Poza tym pragnąc uzyskać uprawnienia do wykonywania zawodu tłumacza przysięgłego posiada interes prawny w tej sprawie i jest stroną postępowania, zgodnie z art. 28 k.p.a. zatem skutecznie wszczął postępowanie w myśl art. 61 § 1 k.p.a. Minister Sprawiedliwości w motywach uzasadnienia decyzji odwoławczej wskazał, że w dniu 27 stycznia 2005 r. weszła w życie ustawa z dnia 25 listopada 2004 r. o zawodzie tłumacza przysięgłego (Dz. U. Nr 273, poz. 2702) i zmieniła zasadniczo tryb postępowania w sprawie ustanowienia tłumacza przysięgłego, określiła organy właściwe do stwierdzania uprawnień jak i prawo do wykonywania zawodu tłumacza przysięgłego oraz wymagania stawiane kandydatom do tego zawodu. W związku z tym postępowanie prowadzone w oparciu o przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie biegłych sądowych i tłumaczy przysięgłych stało się bezprzedmiotowe - zgodnie z art. 105 Kodeksu postępowania administracyjnego. Słuszność rozstrzygnięcia - jego zdaniem - znalazła poparcie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Powołał się na wyrok z dnia 29 kwietnia 1999 r. (sygn. akt I S.A. 1325/98) wyrażający w uzasadnieniu stanowisko, że "jeżeli pomiędzy wydaniem decyzji przez organ I instancji, a rozpatrzeniem odwołania uchylone zostały przepisy, które stanowiły podstawę prawną decyzji, organ odwoławczy może jedynie uchylić zaskarżoną decyzję i umorzyć postępowanie w I instancji jako bezprzedmiotowe" jak i wyrok z dnia 4 listopada 1998 r., gdzie NSA podniósł, że "jeżeli podstawa działania organu pierwszej instancji odpadła, organ odwoławczy w żadnym razie nie był już władny dokonać oceny decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji. W tej sytuacji organ odwoławczy mógł tylko uchylić zaskarżoną decyzję w całości i umorzyć postępowanie pierwszej instancji, ponieważ postępowanie pierwszej instancji stało się - jak stanowi art. 105 § 1 k.p.a. - bezprzedmiotowe, chociaż nie było bezprzedmiotowe w chwili wszczęcia". Wobec ustania obowiązywania przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 8 czerwca 1987 r. w sprawie biegłych sądowych i tłumaczy przysięgłych (Dz. U. Nr 18, poz. 112 ze zm. ) stanowiących podstawę wniosku - za zasadne uznał zatem uchylenie decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pan K. M. domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do rozpatrzenia Prezesowi Sądu Okręgowego w [...]. Wskazał, że w dacie złożenia odwołania w dniu 8 grudnia 2004r. obowiązany był on do niezwłocznego dokonania wpisu na listę tłumaczy przysięgłych w oparciu o obowiązujący stan prawny. Podnosił zarzuty naruszenia prawa materialnego, procesowego oraz zasad wynikających z norm konstytucyjnych. W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wnosił o jej oddalenie. Wskazał, iż obowiązek rozpoznania sprawy w oparciu o obowiązujące prawo wynikał z art. 6 k.p.a. W jego ocenie postępowanie administracyjne zostało wszczęte i toczyło się na mocy przepisów rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 8 czerwca 1987 r. w sprawie biegłych sądowych i tłumaczy przysięgłych, ale utraciło moc obowiązującą z chwilą wejścia w życie ustawy o zawodzie tłumacza z 27 stycznia 2005r. Nie zawiera ona uregulowań nakazujących rozpatrywanie toczących się spraw według przepisów dotychczasowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. (Dz.U.02.153.1269) Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 3 § 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz.U.02.153.1270) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem a nie zaś według kryteriów słusznościowych. W niniejszej sprawie rzeczą Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie było skontrolowanie, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu materialnemu i przepisom procesowym, czy też zarzuty skarżącego są uzasadnione - przy uwzględnieniu zasady, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną ( art. 134 p.p.s.a.) Mając na uwadze powyższe, podnieść należy, że skarga zasługuje na uwzględnienie, ale z innych względów niż wskazane przez stronę niezadowoloną. Organ II instancji rozpatrując złożone odwołanie strony, związany jest rygorami procedury administracyjnej. W rozdziale 10 Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczącego odwołań, brak jest bezpośredniej regulacji, jak winien postąpić organ odwoławczy w przypadku złożenia odwołania zawierającego uchybienie formalne, jak np. brak podpisu odwołującego, co ma miejsce w niniejszej sprawie. Jednakże zgodnie z zasadą wyrażoną w przepisie art. 140 k.p.a. w sprawach nie uregulowanych w art. 136 do 139 k.p.a. w postępowaniu przed organem odwoławczym mają odpowiednie zastosowanie przepisy o postępowaniu przed organem pierwszej instancji. W myśl przepisu art. 64 § 2 k.p.a., który należałoby stosować również do odwołań, jeżeli podanie nie czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa - w tym przypadku brak było podpisu strony na odwołaniu - należało wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie 7 dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Organ odwoławczy bez wzywania strony do usunięcia braków odwołania rozpoznał je, choć wymóg podpisania podania nie jest to zależny od swobodnego uznania organu, lecz wynika z obowiązujących norm prawnych: art. 64 § 2 k.p.a. w zw. z art.. art. 140 k.p.a. Pogląd stanowiący, iż badanie przesłanek skutecznego wniesienia odwołania w postępowaniu administracyjnym zastrzeżone jest dla organu odwoławczego znajduje oparcie w orzecznictwie (vide: wyrok NSA w Lublinie z dnia 1996.12.11 sygn. I SA/Lu 398/96 LEX nr 27421, wyrok NSA w Warszawie z dnia 1997.12.08, sygn. sygn. II SA 968/97 LEX nr 43151) Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy stosując się do przepisów kodeksu postępowania administracyjnego nada bieg odwołaniu strony skarżącej o ponowne rozpatrzenie sprawy w trybie art. 138 k.p.a. - oczywiście po uzupełnieniu przez nią braków formalnych tego odwołania tj. podpisanie go przez odwołującego i rozpozna ten wniosek zgodnie z regułami dotyczącymi postępowania odwoławczego (Rozdział 10 Kodeksu postępowania administracyjnego). Wojewódzki Sąd Administracyjny nie wypowiadał się w tej sprawie odnośnie zarzutów skarżącego dotyczących legalności umorzenia postępowania, gdyż decyzja odmawiająca wszczęcia postępowania w sprawie wpisu na listę tłumaczy przysięgłych - jako nieprawomocna i nieostateczna nie podlegała rozpoznaniu. W tym stanie rzeczy w ocenie Sądu organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania administracyjnego w istotnym stopniu, co miało niewątpliwie istotny wpływ na wynik sprawy i na mocy art. 145 § 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.02.,Nr 153, poz.1270) należało orzec jak w sentencji wyroku. Wobec tego, że z zaskarżoną decyzja nie wiąże się kwestia wykonalności, Sąd nie orzekał o wstrzymaniu jej wykonania. O kosztach postępowania orzekł po myśli art. 200 p.p.s.a.