VI SA/Wa 845/09

WyrokWSA w Warszawie2009-09-08

Skład orzekający: Magdalena Bosakirska, Andrzej Czarnecki, Olga Żurawska-Matusiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka ubiegająca się o zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie zakładów wzajemnych – bukmacherskich, spełnia wymóg udokumentowania legalności źródeł pochodzenia kapitału, jeśli środki pochodzą z pożyczki od osoby fizycznej, której legalność źródeł pochodzenia tych środków nie została jednoznacznie potwierdzona?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że spółka ubiegająca się o zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie zakładów wzajemnych – bukmacherskich, nie spełniła wymogu udokumentowania legalności źródeł pochodzenia kapitału, ponieważ środki pochodzące z pożyczki od osoby fizycznej nie zostały w sposób niebudzący wątpliwości udokumentowane pod kątem legalności ich pochodzenia. Obowiązek wykazania legalności spoczywa na wnioskodawcy, a organ nie ma obowiązku dowodzenia nielegalności kapitału.
Stan faktyczny
Spółka C. Sp. z o.o. złożyła wniosek o zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie zakładów wzajemnych – bukmacherskich. Minister Finansów odmówił udzielenia zezwolenia, wskazując na brak udokumentowania legalności źródeł pochodzenia kapitału przeznaczonego na objęcie udziałów w spółce, który pochodził m.in. z pożyczek od osoby fizycznej. Skarżąca spółka zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędną wykładnię przepisów dotyczących legalności kapitału oraz zwłokę w postępowaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Bosakirska Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędzia WSA Olga Żurawska-Matusiak (spr.) Protokolant Aneta Stefaniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 września 2009 r. sprawy ze skargi C. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na urządzenie i prowadzenie działalności w zakresie zakładów wzajemnych – bukmacherskich oddala skargę Decyzję z [...] lutego 2009 r. Minister Finansów działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. oraz art. 24 ust. 1 w związku z art. 27a pkt 1 ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych (Dz. U. 2004 r., Nr 4, poz. 27 z późn. zm.), po rozpatrzeniu wniosku złożonego w dniu [...] lipca 2008 r. przez C. Sp. z o.o. z siedziba w W. (dalej jako skarżąca) o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. odmawiającą udzielenia zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie zakładów wzajemnych – bukmacherskich, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. [...] grudnia 2006 r. do Ministra Finansów wpłynął wniosek skarżącej o udzielenie zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie zakładów wzajemnych – bukmacherskich w [...] punktach przyjmowania zakładów wymienionych we wniosku. Po rozpatrzeniu powyższego wniosku organ uznał, że skarżąca nie przedstawiła dokumentów potwierdzających legalność źródeł pochodzenia kapitału zakładowego i odmówił udzielenia skarżącej wnioskowanego zezwolenia. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ wskazał, iż z dołączonych sprawozdań finansowych, bez wyjaśnienia źródeł pochodzenia kapitału pochodzącego od pożyczkodawcy – B. B., trudno uznać, aby spółka udokumentowała legalność źródeł pochodzenia kapitału przeznaczonego na nabycie udziałów w spółce ubiegającej się o zezwolenie. Organ podkreślił, że fakt nabycia przedmiotowych udziałów z ujawnionych źródeł przychodów powinien być udokumentowany w sposób nie budzący wątpliwości, a zatem spółka ubiegająca się o zezwolenie zawierając umowy pożyczki i znając przeznaczenie tych pieniędzy, winna zadbać o przekazanie wraz z umową wszelkich dokumentów potwierdzających legalność źródeł pochodzenia środków stanowiących pożyczkę. Jednocześnie organ wskazał, że zwrócił się do urzędu skarbowego w P. o weryfikację czy środki pieniężne pożyczkodawcy B. B. znajdują pokrycie w ujawnionych źródłach przychodów i podał, że do dnia wydania decyzji nie uzyskał wymaganych informacji na temat legalności źródeł pochodzenia środków przeznaczonych na pożyczki. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżąca wskazała na naruszenie przepisów prawa, a w szczególności: zarzuciła organowi dokonanie w zaskarżonej decyzji błędnej wykładni art. 27 a pkt 1 ustawy o grach i zakładach wzajemnych poprzez błędne przyjęcie, że C. Sp. z o.o. nie udowodniła legalności źródeł pochodzenia kapitału. Ponadto skarżąca zarzuciła organowi naruszenie zasad postępowania przejawiające się w zwłoce ponad 12 miesięcy ponad ustawowy termin z rozpatrzeniem sprawy, przy niepoinformowaniu strony o przyczynach niezałatwienia sprawy w terminie. Zdaniem skarżącej wydanie decyzji z [...] czerwca 2008 r. nastąpiło w oparciu o niekompletny materiał dowodowy. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżąca podniosła, iż jej zdaniem organ przekroczył zasady swobodnej oceny dowodów oraz wskazała, że organ winien był zawiesić przedmiotowe postępowanie do czasu rozstrzygnięcia sprawy B. B. przez U. w W. Po rozpatrzeniu powyższego wniosku Minister Finansów wskazaną na wstępie decyzją utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Organ wskazał, że zgodnie z art. 32 ust. 1 pkt 16 lit. b ustawy o grach i zakładach wzajemnych wniosek o udzielenie zezwolenia na prowadzenie działalności m.in. w zakresie gier na automatach powinien zawierać dokumenty potwierdzające legalność źródeł pochodzenia kapitału, a w szczególności w przypadku wspólników będących osobami prawnymi - sprawozdanie finansowe sporządzone w sposób określony w odrębnych przepisach. Z użytego w tym przepisie sformułowania – w ocenie organu - w szczególności wynika, iż przedstawienie sprawozdania finansowego sporządzonego w sposób określony w odrębnych przepisach, ma charakter jedynie przykładowy, gdyż przepis ten nie zawiera zamkniętego katalogu wymaganych dokumentów. Art. 27a pkt 1 ustawy o grach i zakładach wzajemnych stanowi, iż o zezwolenia, o których mowa w art. 24 ust. 1 i 1a, mogą ubiegać się spółki, które udokumentują legalność źródeł pochodzenia kapitału. Z brzmienia powyższego zapisu ustawy – zdaniem organu - wynika, że obowiązek udokumentowania legalności źródeł pochodzenia kapitału ciąży na spółce ubiegającej się o zezwolenie. Udziałowcami C. Sp. z o.o. są m.in. trzy osoby prawne: Co. Sp. z o.o., S. Sp. z o.o. i T. Sp. z o.o. Jako dokumenty potwierdzające legalność źródeł pochodzenia kapitału przeznaczonego na objęcie udziałów, wymagane zgodnie z przepisami art. 32 ust. 1 pkt 16 lit. b ww. ustawy, do przedmiotowego wniosku dołączone zostały sprawozdania finansowe za lata 2005 i 2006 wspólników - osób prawnych i dwie umowy pożyczki zawarte z osobą fizyczną. Według informacji zawartej w dokumentach dołączonych do wniosku o udzielenie zezwolenia, środki na objęcie przedmiotowych udziałów w przypadku wspólników Co. Sp. z o.o. i S. Sp. z o.o. pochodzą z pożyczki zaciągniętej u osoby fizycznej. Ze sprawozdania finansowego S. Sp. z o.o. wynika, że poza kapitałem zakładowym w wysokości 50.000 zł, pożyczka ta w wysokości 850.000 zł jest jedyną pozycją w bilansie spółki wykazywaną po stronie pasywa - zobowiązania długoterminowe. Natomiast po stronie aktywa kwota 850.000 zł stanowi inwestycje długoterminowe - udziały lub akcje. Przedmiotem działalności tej spółki, jak wynika ze sprawozdania finansowego, są inwestycje finansowe w udziały spółek działających w branży tzw. hazardowej. Również T. Sp. z o.o. w sprawozdaniu finansowym jako przedmiot działalności podaje m.in. inwestycje finansowe w udziały spółek działających w branży tzw. "hazardowej". Ze sprawozdania finansowego Co. Sp. z o.o. wynika m.in., że poza kapitałem podstawowym, spółka nie posiada innych kapitałów ani funduszy. Dysponuje depozytem nieprawidłowym w kwocie 300.000,- zł oraz pożyczką w kwocie 850.000 zł. Analiza powyższych informacji, uzyskanych z dołączonych sprawozdań finansowych, bez wyjaśnienia źródeł pochodzenia kapitału pochodzącego od pożyczkodawcy – B. B. – w ocenie organu – nie pozwala na uznanie, że spółka udokumentowała legalność źródeł pochodzenia kapitału przeznaczonego na nabycie udziałów w spółce ubiegającej się o zezwolenia, o których mowa w art. 24 ust. 1 i 1a ustawy o grach i zakładach wzajemnych. W ocenie Ministra Finansów dołączone do wniosku dokumenty nie są wystarczające do przyjęcia, że spółka w pełni wylegitymowała się co do legalności źródeł pochodzenia kapitału. Fakt nabycia przedmiotowych udziałów z ujawnionych źródeł przychodów powinien być udokumentowany w sposób nie budzący wątpliwości, a zatem Spółka ubiegająca się o zezwolenie zawierając umowy pożyczki i znając przeznaczenie tych pieniędzy, winna zadbać o przekazanie wraz z umową wszelkich dokumentów potwierdzających legalność źródeł pochodzenia środków stanowiących pożyczkę. Ponadto organ zaznaczył, że wbrew twierdzeniom zawartym we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy organ nie uznał, że kapitał zakładowy C. Sp. z o.o. jest nielegalny, a jedynie, że pochodzi ze źródeł, których legalność nie została udokumentowana w należyty sposób, przez co nie ma możliwości jednoznacznego określenia jego charakteru. Udzielenie zezwolenia na prowadzenie salonu gier na automatach ma miejsce pod warunkiem spełnienia, przez podmiot ubiegający się o wydanie takiego zezwolenia, przesłanek określonych w przepisach prawa, od których zaistnienia uzależnione jest uzyskanie zezwolenia. Jedną z takich przesłanek - stosownie do zapisu art. 27a pkt 1 w związku z art. 32 ust. 1 pkt 16 ustawy o grach i zakładach wzajemnych - jest udokumentowanie legalności źródła pochodzenia kapitału. Organ podkreślił przy tym, że legalność środków przeznaczonych na objęcie udziałów w spółce prowadzącej działalność w zakresie gier na automatach jest zasadniczą kwestią, gdyż dopuszczenie do sytuacji, aby na rynku gier i zakładów wzajemnych funkcjonowały podmioty, które nie udokumentowały legalności źródeł pochodzenia kapitału jest sprzeczne z polityką Państwa, które - poprzez wprowadzenie konkretnych środków prawnych - pragnie przeciwdziałać wprowadzeniu do obrotu finansowego wartości majątkowych pochodzących ze źródeł nielegalnych lub nieujawnionych. W ocenie organu treść art. 27a ustawy o grach i zakładach wzajemnych jednoznacznie wskazuje na to, iż intencją ustawodawcy była chęć niedopuszczenia do działalności w zakresie urządzania gier na automatach spółek o nieudokumentowanym kapitale zakładowym. Potrzeba ochrony społeczeństwa przed negatywnymi skutkami hazardu sprawia, że działalność gospodarcza w tym zakresie powinna być prowadzona jedynie przez wiarygodne i rzetelne podmioty. Założenie to z woli ustawodawcy, realizowane jest poprzez narzucenie ustawą o grach i zakładach wzajemnych określonych wymagań wobec podmiotów, które chciałyby prowadzić działalność w tym zakresie. Wymagania te dotyczą w szczególności finansowej wiarygodności przedsiębiorcy, przejawiającej się m.in. w legalnym pochodzeniu kapitału przeznaczonego na prowadzenie tej działalności. Niespełnienie tych wymagań, skutkuje z założenia odmową wydania zezwolenia. Organ podkreślił także, iż w toku działalności gospodarczej, w tym również polegającej na urządzaniu i prowadzeniu gier na automatach, powstają różnorodne powiązania kapitałowe. W każdym jednak przypadku, niezależnie od liczby ogniw pośrednich, warunkiem jest, aby cały kapitał podmiotu ubiegającego się o zezwolenia na prowadzenie gier na automatach miał legalne źródła. Fakt ten powinien uwiarygodnić i przekonywująco wykazać podmiot ubiegający się o zezwolenie, w stosunku do wszystkich swoich udziałowców. Do zadań organu koncesyjnego należy w tej sytuacji dokonanie oceny przedstawionych materiałów. Niedopuszczalne jest w tym zakresie domniemanie, co do legalności tych źródeł. Organ wskazał również, że w toku prowadzonego postępowania podjął czynności wyjaśniające i sprawdzające, mające na celu wyjaśnienie sprawy. Zauważył przy tym, iż wyjaśnienie okoliczności dotyczących legalności źródeł pochodzenia kapitału, jako okoliczności mogących mieć wpływ na ostateczny wynik sprawy, mieści się w granicach uprawnień organu administracji, a nawet obowiązku wynikającego z art. 7 i 75 § 1 K.p.a., co może uzasadniać i usprawiedliwiać niezachowanie 6-miesięcznego terminu do rozpatrzenia wniosku, jeżeli zachodziłaby taka konieczność. Organ wskazał, iż w trakcie rozpatrywania wniosków Spółki C. o udzielenie zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach i zakładów wzajemnych zwrócił się do urzędu skarbowego w P., właściwego dla pożyczkodawcy B. B. o weryfikację, czy środki pieniężne znajdują pokrycie w ujawnionych źródłach przychodów. W dniu [...] marca 2007 r. wszczęte zostało przez U. w W. postępowanie kontrolne, które nie zostało zakończone. Organ uzyskał jednak informacje, iż zebrane dowody wskazują, że wydatki poniesione przez B. B. nie znajdują pokrycia w opodatkowanych lub wolnych od opodatkowania źródłach przychodów. Nadto organ kontroli podał, że dowody nadesłane przez stronę przy piśmie złożonym w dniu [...] grudnia 2008 r. były przedmiotem weryfikacji dokonanej przez organ. Z uwagi na fakt, iż wnioskowane przez skarżącego dowody były przeprowadzane i brane pod uwagę w toku postępowania kontrolnego, Minister Finansów nie uznał za zasadne ponowne ich przeprowadzanie, albowiem organ kontrolny zajął stanowisko odnośnie dochodów B. B. w oparciu o materiał dowodowy, uwzględniający wnioskowane dowody. W tych okolicznościach organ uznał, że decyzja została wydana na podstawie całego materiału dowodowego zebranego w przedmiotowej sprawie. Reasumując organ uznał, że w toku prowadzonych postępowań skarżąca nie wykazała legalności źródeł pochodzenia kapitału, co jest jedyną z przesłanek uzyskania zezwolenia. Jednocześnie organ uznał, że w sprawie nie występowało zagadnienie wstępne, a zatem brak było podstaw do zawieszenia postępowania. W skardze na powyższą decyzję, która wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji zarzuciła: 1. naruszenie prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie, a to art. 27a pkt 1 ustawy o grach i zakładach wzajemnych oraz rażące błędy w ustaleniach faktycznych, przejawiające się w stwierdzeniu, iż spółka C. sp. z o.o. nie udowodniła legalności źródeł pochodzenia kapitału, 2. naruszenie przepisów postępowania przejawiające się w zwłoce ponad 12 miesięcy ponad ustawowy termin z rozpatrzeniem sprawy, przy niepoinformowaniu strony o przyczynach niezałatwienia sprawy w terminie oraz niezawieszenie postępowania, 3. rażące naruszenie przepisów postępowania, a to art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 12 k.p.a., poprzez tendencyjne prowadzenie postępowania, lekceważenie strony, nie zapewnienie stronom czynnego udziału w postępowaniu oraz poprzez nierozpatrzenie zebranego materiału dowodowego dotyczącego legalności kapitału B. B., przejawiające się brakiem samodzielnej oceny dowodów Ministra Finansów, 4. rażące naruszenie przepisów postępowania, a to art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie zebranego materiału dowodowego dotyczącego legalności kapitału B. B., przejawiające się w przyjęciu twierdzeń U. wydanych w nierozstrzygniętej sprawie prowadzonej przez ten organ podatkowy, 5. naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez rażące przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów przejawiające się w przyjęciu, iż pomimo faktu, iż udziałowcy spółki C. sp. z o.o. środki pieniężne uzyskali z legalnie zawartej umowy pożyczki, ujawnionej przed organami skarbowymi, środki te były zdaniem organu nielegalne, pomimo braku jakichkolwiek orzeczeń, nawet nieprawomocnych, odnoszących się do rzekomego braku legalności środków pieniężnych pochodzących od B. B., 6. poświadczenie nieprawdy w wydanej decyzji odnośnie daty jej sporządzenia, określonej na dzień [...] marca 2009 r., podczas gdy decyzja została wydana w dacie wcześniejszej. W obszernym uzasadnieniu skargi skarżąca doprecyzowała zarzuty zawarte w petitum skargi. Podkreśliła, że bez znaczenia dla sprawy rozpatrzenia wniosku pozostawała okoliczność, czy B. B. posiadał ujawnione środki, czy też nie, albowiem środki finansowe pochodzące z pożyczek dla biorącego pożyczkę są zawsze legalne. Jedynie z ostrożności procesowej strona przedłożyła stosowną dokumentację dotyczącą B. B. Minister Finansów nie dokonał oceny tych dowodów, lecz oparł się na stanowisku Urzędu Kontroli Skarbowej w W. Ministerstwo Finansów zleciło organom skarbowym przeprowadzenie kontroli majątku B. B., uzależniając pierwotnie rozstrzygniecie sprawy od wyniku sprawy przez U. w W. Zdaniem skarżącej, organ obowiązany był w takim przypadku do zawieszenia postępowania w sprawie udzielenia zezwolenia na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w sytuacji, gdy organ postępowania nie zawiesił, zobowiązany był do dokonania wnikliwej i samodzielnej oceny materiału dowodowego zgłoszonego przez stronę. W ocenie skarżącej przedkładając stosowne dokumenty, udowodniła ona że jej kapitał pochodzi z legalnych środków finansowych. Organ nie podważył żadnego z przedłożonych dowodów, wydając decyzję w zakresie kapitału wyłącznie w oparciu o niczym niepoparte twierdzenia U. w W. Skarżąca zarzucając naruszenie art. 34 ust. 1 ustawy o grach i zakładach wzajemnych i art. 36 § 1 k.p.a. wskazała, że organ pozbawił ją możliwości poznania przyczyn przewlekłości postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wnosząc o jej oddalenie podtrzymał swoją dotychczasową argumentację. Odnosząc się do zarzutów skargi organ uznał je za niezasadne. Wskazał, że w sprawie nie doszło do "zwłoki" w wydaniu decyzji, albowiem wyjaśnienie okoliczności mogących mieć wpływ na ostateczny wynik sprawy, w tym zasadniczej kwestii sprawdzenia legalności źródeł pochodzenia kapitału mieści się w granicach uprawnień organu administracji. Podkreślił, że zaskarżona decyzja została wydana na podstawie całego materiału zgromadzonego w sprawie. W ocenie organu w sprawie nie występowało "zagadnienie wstępne" obligujące do zawieszenia postępowania. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego poświadczenia nieprawdy w wydanej decyzji odnośnie daty jej sporządzenia, organ wskazał, że powyższy fakt był następstwem omyłki, która została sprostowana postanowieniem wydanym na podstawie art. 113 § 1 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje: Sąd administracyjny wykonuje wymiar sprawiedliwości, poddając kontroli decyzje wydawane prze organy administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem, badając czy właściwie zastosowano przepisy prawa materialnego oraz przestrzegano przepisów proceduralnych w postępowaniu administracyjnym. Tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa Sąd władny jest wzruszyć zaskarżoną decyzję. Jednak nie każde naruszenie prawa przez organy administracji publicznej daje Sądowi podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji. Art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi w jakich sytuacjach decyzje podlegają uchyleniu. Dokonując oceny zasadności wniesionej przez C. Sp. z .o.o. z siedzibą w W. na decyzję Ministra Finansów Sąd doszedł do przekonania, że skarga ta nie ma uzasadnionych podstaw. Zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja pierwszoinstancyjna nie naruszają bowiem przepisów prawa w sposób, który mógłby zaważyć na ostatecznym wyniku podjętego w sprawie rozstrzygnięcia. W rozpatrywanej sprawie organ odmówił skarżącej spółce udzielenia zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie zakładów wzajemnych – bukmacherskich, albowiem skarżąca nie udokumentowała legalności źródeł pochodzenia kapitału przeznaczonego na nabycie udziałów w spółce C., a zatem nie spełniła wymogów art. 27a ust. 1 ustawy o grach i zakładach wzajemnych. Zdaniem Sądu za prawidłowe należy uznać stanowisko organu, że uzyskaniu przez stronę wnioskowanego zezwolenia sprzeciwiają się uregulowania powyższego przepisu, zgodnie z którym spółki ubiegające się o zezwolenie na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach powinny udokumentować legalność źródeł pochodzenia kapitału. Celem przepisu art. 27 a) pkt 1 ustawy o grach losowych i zakładach wzajemnych jest ochrona nadrzędnego interesu publicznego jakim jest przeciwdziałanie wprowadzeniu do obrotu finansowego wartości majątkowych pochodzących z nielegalnych lub nieujawnionych źródeł. Niewątpliwie działalność gospodarcza w zakresie uregulowanym w ustawie o grach i zakładach wzajemnych pozostaje w ścisłym związku z pochodzeniem kapitału podmiotów prowadzących tę działalność i nie może być obojętne z punktu widzenia nadrzędnego interesu publicznego pochodzenie kapitału przepływającego do tego rodzaju spółek. Zdaniem Sądu, badanie legalności źródeł pochodzenia środków dotyczy całego "łańcuszka" podmiotów przekazujących kapitał spółce ubiegającej się o zezwolenie, zarówno bezpośrednio jak i pośrednio. W innym bowiem przypadku pozbawiona znaczenia prawnego byłaby przesłanka sformułowana w art. 27b ust. 1 pkt 1 ustawy o grach i zakładach wzajemnych, której wystąpienie skutkuje odmową wydania zezwolenia na prowadzenie działalności objętej przedmiotem ww. ustawy. Z przepisu tego wynika, iż niespełnienie wymogu udokumentowania legalności środków na objęcie udziałów spółki prowadzącej działalność gospodarczą w zakresie gier na automatach ma zasadnicze znaczenie dla oceny udziałowca wnoszącego te środki pod względem istnienia uzasadnionych zastrzeżeń z punktu widzenia bezpieczeństwa państwa lub porządku publicznego. Do udziałowców takich spółek nie może być uzasadnionych zastrzeżeń z punktu widzenia porządku publicznego. W tym stanie rzeczy, prawidłowe jest stanowisko organu, że znając przeznaczenie pieniędzy pochodzących ze spornych pożyczek, spółki Co. i S. powinny zadbać o przekazanie przez pożyczkodawcę wraz z umową pożyczki dokumentów potwierdzających legalność źródeł pochodzenia tych środków. Należy przy tym podzielić stanowisko organu, że obowiązek wykazania legalności pochodzenia źródeł pochodzenia kapitału spoczywał na skarżącej spółce. Powyższe stanowisko znajduje oparcie w treści przepisu art. 32 ust. 1 pkt 16 lit. b) ustawy o grach i zakładach wzajemnych. W ocenie Sądu, przepis ten nie ogranicza możliwości organu do badania także innych dokumentów i przeprowadzania innych dowodów dla ustalenia, czy kapitał pochodzi z legalnych źródeł, na co wskazuje zawarty w nim zwrot "w szczególności". Ponadto powyższe uregulowanie koresponduje z treścią przepisu art. 27 a) pkt 1 ww. ustawy, który odnosi się ogólnie do udokumentowania legalności źródeł, nie wspomina natomiast o dokumentach, za pomocą których okoliczność ta ma być ustalona. Podkreślenia wymaga również okoliczność, że organ nie ma obowiązku wykazania, iż kapitał pochodzi ze źródła nielegalnego. To spółka ma wykazać legalność pochodzenia kapitału. Natomiast fakt pochodzenia kapitału ze źródeł nieujawnionych stanowi jednocześnie o nielegalności takiego kapitału. Biorąc pod uwagę powyższe należy stwierdzić, że działania Ministra Finansów podejmowane w celu weryfikacji wzmiankowanych umów pożyczki pod kątem legalności źródeł pochodzenia kapitału przeznaczonego na pokrycie udziałów w skarżącej spółce znajdują oparcie w powołanych przepisach omawianej ustawy. W ocenie Sądu w rozpatrywanej sprawie Minister Finansów w sposób wyczerpujący i legalny zebrał oraz rozpatrzył cały materiał dowodowy. Wobec zarzutów skargi zasadnym zdaje się przypomnienie, że zgodnie z art. 75 k.p.a. jako dowód można dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Do przedmiotowego wniosku, jako dokumenty potwierdzające legalność źródeł pochodzenia kapitału przeznaczonego na objęcie udziałów, zostały dołączone sprawozdania finansowe i dwie umowy pożyczki zawarte z osobą fizyczną. Organ uznał, że bez wyjaśnienia źródeł pochodzenia kapitału pochodzącego od pożyczkodawcy nie można uznać, aby spółka udokumentowała legalność źródeł pochodzenia powyżej wskazanego kapitału. W ocenie Sądu, uwzględniając poczynione na wstępie uwagi, takie stanowisko organu zasługuje na aprobatę. W sytuacji gdy strona nie przedłożyła dokumentów potwierdzających legalność źródeł pochodzenia środków stanowiących pożyczkę organ z własnej inicjatywy zwrócił się do Urzędu Skarbowego właściwego we względu na miejsce zamieszkania pożyczkodawcy, a także do Urzędu Kontroli Skarbowej o zweryfikowanie wzmiankowanych umów pożyczki pod kątem legalności źródeł pochodzenia kapitału przeznaczonego na pokrycie udziałów w skarżącej spółce. Z informacji uzyskanych przez organ z Urzędu Kontroli Skarbowej jednoznacznie wynika, że zebrane w toku postępowania kontrolnego dowodu wskazują, że wydatki poniesione przez B. B. nie znajdują pokrycia w opodatkowanych lub wolnych od opodatkowania źródłach przychodów. Prowadzone przez powołany do tego organ postępowanie kontrolne uwzględniało przy tym wszystkie dowody, które zostały zgłoszone przez stronę na etapie rozpatrywania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W tych okolicznościach sprawy organ zasadnie na podstawie ustaleń i weryfikacji dokonanych i co w sprawie niniejszej zasługuje na podkreślenie przez uprawniony organ, ocenił dowody przedłożone przez stronę w ten sposób, że uznał iż dowody te nie potwierdzają legalności źródeł pochodzenia kapitału przeznaczonego na pokrycie udziałów w skarżącej spółce. Zdaniem Sądu powtórne przeprowadzenie tych dowodów, wobec poczynionych przez Urząd Kontroli Skarbowej ustaleń kontrolnych nie było celowe, zwłaszcza w świetle unormowań zawartych w art. 75 k.p.a. Zauważyć przy tym należy, że ten etap kontroli, który był istotny dla rozpoznawanej sprawy zakończył się, a wynik kontroli był negatywny w tym sensie, że nie potwierdził aby wydatki poczynione przez B. B. znalazły pokrycie w opodatkowanych lub wolnych od opodatkowania źródłach przychodów. Skoro jak wskazano powyżej, to na występującym o uzyskanie stosownego zezwolenia ciąży obowiązek wykazania legalności źródeł pochodzenia kapitału, skarżąca spółka dla jego realizacji powinna przedstawić organowi stosowne zaświadczenie potwierdzające, iż wskazane środki pieniężne pochodzą z legalnego źródła. Ma przy tym rację organ, że fakt nabycia przedmiotowych udziałów z ujawnionych źródeł przychodów powinien być udokumentowany w sposób nie budzący wątpliwości, a zatem skarżąca spółka ubiegająca się o zezwolenie, zawierając umowy pożyczki i znając przeznaczenie tych pieniędzy, winna zadbać o przekazanie wraz z tą umową wszelkich dokumentów potwierdzających legalność źródeł pochodzenia środków stanowiących pożyczkę. Mając powyższe względy ma uwadze Sąd uznał, iż organ dokonał prawidłowej wykładni mających w sprawie zastosowanie przepisów ustawy o grach i zakładach wzajemnych i prawidłowo je zastosował. W oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, który został poddany ocenie zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, organ ustalił prawidłowy stan faktyczny, nie naruszając wskazanych w skardze przepisów postępowania. Podkreślić przy tym należy, że zasadę swobodnej oceny materiału dowodowego można podważyć dopiero wtedy, gdy naruszone zostały zasady prawidłowego wnioskowania i logicznego rozumowania. Taka sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie miała miejsca. W przedmiotowej sprawie niesporne jest, że rozstrzygnięcie w zakresie wniosku z [...] grudnia 2006 r. nastąpiło z uchybieniem terminu wskazanego w art. 34 ust. 1 ustawy o grach i zakładach wzajemnych. Uchybienie to jednak pozostaje bez wpływu na wynik sprawy, zwłaszcza jeżeli zważy się, że w czasie trwającego ponad zakreślony ustawą okres postępowania organ prowadził czynności wyjaśniające i dowodowe, a także, że to strona winna wykazać legalność pochodzenia kapitału, czego składając wniosek nie uczyniła. Prowadzone przez Urząd Kontroli Skarbowej postępowanie miało na celu weryfikację przedstawionych Ministrowi Finansów dokumentów pod kątem legalności źródeł pochodzenia kapitału przeznaczonego na objęcie udziałów w spółce i ewentualnego rozstrzygnięcia tego organu nie można uznać za zagadnienie wstępne, od zaistnienia którego uzależnione jest zawieszenie postępowania. O prowadzeniu powyższego postępowania strona była przez Ministra Finansów informowana. Organ zasadnie uznał, że podejmowane przez niego czynności wyjaśniające i sprawdzające miały na celu wyjaśnienie sprawy, co należy do podstawowych obowiązków każdego organu administracji państwowej. Wbrew zarzutom skargi organ zapewnił skarżącej spółce czynny udział w postępowaniu, o czym świadczy korespondencja prowadzona ze stroną, jak również umożliwienie jej zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym, z której to możliwości strona skorzystała. Odnosząc się do zarzutu poświadczenia nieprawdy w zaskarżonej decyzji odnośnie daty jej sporządzenia wskazać należy, że postanowieniem z [...] kwietnia 2009 r., wydanym na podstawie art. 113 § 1 k.p.a., organ sprostował jako oczywistą omyłkę datę wydania decyzji z [...] marca 2009 r. na [...] luty 2009 r. Mając wszystkie powyższe względy na uwadze, Sąd uznając, że organ prawidłowo przyjął, że strona wnioskująca o zezwolenie nie udokumentowała legalności źródeł pochodzenia kapitału przeznaczonego na nabycie udziałów w spółce C., a zatem nie spełniła warunku z art. 27a ust. 1 i art. 32 ust. 1 pkt 16 ustawy o grach o zakładach wzajemnych, oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło