VI SA/Wa 849/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędziowie WSA Magdalena Bosakirska (spr.) Asesor WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska Protokolant Piotr Musiał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2005 r. sprawy ze skargi B. P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2005r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za nieuiszczenie opłaty drogowej oddala skargę Dnia [...] sierpnia 2004r. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w G. poddał kontroli drogowej zespół pojazdów składający się z pojazdu silnikowego marki [...], nr rej. [...] i przyczepy marki [...], nr rej. [...] będący własnością B. P.. W protokole kontroli stwierdzono, wykonywanie transportu drogowego z opłatą niższą od wymaganej. Wskazano, że do kontroli okazana została siedmiodniowa karta opłaty drogowej nr [...] dla pojazdu o dopuszczalnej masie całkowitej /dalej DMC/ od 3,5t do 12t, dwie osie, Euro 0. Kontrolowany zespół pojazdów miał DMC przekraczające 12t i 5 osi. Prowadzący pojazd kierowca W. K. w celu podwyższenia nominału karty i dopasowania go do wymogów przewidzianych dla zespołu pojazdów nakleił na zakupioną kartę opłaty naklejkę zawierającą adnotację, że jest to karta dla pojazdu o DMC powyżej 12 t, 4 osie i więcej. Do protokołu dołączono zatrzymaną kartę opłat z naklejką. Protokół został podpisany przez kierowcę W. K. bez zastrzeżeń i z wyraźnym potwierdzeniem prawdziwości zawartych w nim informacji. W tym samym dniu przesłuchano też W. K. jako świadka i sporządzono protokół przesłuchania. Świadek K. potwierdził opisane wyżej okoliczności. Organ zawiadomił stronę tj prowadzącego transport drogowy B. P. o wszczęciu postępowania administracyjnego w celu nałożenia kary pieniężnej. B. P. wyjaśnił, że nie wiedział o działaniach swego pracownika W. K.. Organ wyjaśnił także w Ministerstwie Infrastruktury, że karta o wskazanym numerze nabyta była dla pojazdu o DMC do 12 t, dwie osie. Decyzją z dnia [...] października 2004r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w G. nałożył na B. P. karę pieniężną w wysokości 3000zł za wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez uiszczenia opłaty drogowej. Jako podstawę prawną decyzji podał art. 92 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym /Dz.U. nr 204 z 2004r., poz. 2088/ oraz lp. 1.4.1. załącznika do tej ustawy a także § 5 ust.1, ust.3-5 i ust.6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych /Dz.U. nr 150 z 2001r. poz.1684 z późn. zmianami/. W uzasadnieniu wskazał, że kierowca okazał do kontroli kartę opłaty drogowej przerobioną z karty dla DMC od 3,5 t do 12 t na kartę dla DMC powyżej 12 t, 4 i więcej osi. Poprzez naklejenie naklejki zmieniono rodzaj i zakres zastosowania karty tworząc fałszywy dokument, który nie może stanowić dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. Okazana do kontroli karta nie stanowi dokumentu potwierdzającego wniesienie opłaty. Obowiązek wniesienia opłaty za przejazd po drogach krajowych spoczywa na podmiotach wykonujących transport drogowy, nie zaś na kierowcach, zatem kara za niewykonanie tego obowiązku obciąża wykonującego transport drogowy B. P.. Od tej decyzji odwołał się B. P.. Wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji, wstrzymanie jej wykonania i zasądzenie kosztów postępowania. Zarzucał rażące naruszenie art. 92 ust.1 i 92 ust.4 ustawy o transporcie drogowym oraz lp.1.4.1. załącznika do tej ustawy. Zarzucał, iż nie przeprowadzono żadnego postępowania dowodowego i podnosił, że obowiązek zakupu karty opłat spoczywał wyłącznie na kierowcy, zatem kara powinna obciążać kierowcę. Karać można wyłącznie osobę winną, zaś skarżącemu żadnej winy przypisać nie można. Zarzucał też, iż organ nie prowadził żadnego postępowania dowodowego, co do dostępności w placówkach pocztowych stosownych kart, a właśnie trudności z zakupem właściwej karty były przyczyną naklejenia naklejki. Wskazał też, że karta na pojazd do 12 t została zakupiona i wypełniona, zatem zarzucać można co najwyżej uiszczenie opłaty w zbyt niskiej wysokości na podstawie lp.1.4.3 załącznika do ustawy o transporcie drogowym. Zarzucał też naruszenie art.10 KPA z uwagi na uniemożliwienie skarżącemu wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji. Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] lutego 2005r. nr [...] zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. Jako podstawę prawną decyzji Główny Inspektor Transportu Drogowego wskazał art. 138 § 1 p. 1 k.p.a., art.42 ust.1, art. 87 ust.1 i art.92 ust.1 cytowanej wyżej ustawy o transporcie drogowym oraz lp.1.4.1. załącznika do tej ustawy a także § 5 cytowanego wyżej Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001r. W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z § 5 rozporządzenia z 14 grudnia 2001r. karta niewypełniona lub wypełniona w inny sposób niż wymagany, a także zawierająca poprawki nie stanowi dowodu uiszczenia opłaty za korzystanie z dróg krajowych. Zmiana danych na karcie jest niedozwoloną ingerencją kierowcy i nie mieści się w pojęciu prawidłowo wypełnionej karty. Wskazał także, że art.42 ustawy o transporcie drogowym nakłada obowiązek uiszczania opłat na przedsiębiorcę wykonującego transport drogowy i to przedsiębiorca odpowiada za prawidłowość wykonania tego obowiązku. Wyjaśnił również, że organ nie miał obowiązku ustalania czy były trudności z zakupem karty w konkretnym miejscu, gdyż przedsiębiorca może kupić kartę w każdej, dowolnej placówce. Tę decyzję skarżący zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc o jej uchylenie. Wskazał, że kara została wymierzona niesłusznie przedsiębiorcy, który niczego nie zaniedbał, zamiast kierowcy, który dopuścił się naruszenia. Podniósł, że opłata została uiszczona, ale w zbyt niskiej wysokości, zatem wadliwe jest ukaranie za jej całkowity brak. Kara mogłaby być wymierzona na podstawie lp.1.4.3. a nie na podstawie lp.1.4.1. Zarzucił niezbadanie wszystkich okoliczności a w szczególności nie wzięcie pod uwagę trudności z zakupem kart. Podnosił też zasadność złagodzenia kary. Główny Inspektor Transportu Drogowego, w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie i wywodził jak w uzasadnieniu swojej decyzji. W piśmie procesowym skarżący ponownie podnosił brak swojej winy i niemożność nałożenia kary bez winy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. nr 153 z 2002r. poz.1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art.134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 z 2002r. poz.1270/, dalej zwanej p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi ani jej wnioskami. Kontrolując w ten sposób zaskarżoną decyzję Sąd nie stwierdził naruszenia prawa, skarga jest więc nieuzasadniona. Niezasadny jest zarzut, że kara powinna zostać nałożona na kierowcę, a nie na przedsiębiorcę. Zgodnie z art.42 ust.1 ustawy o transporcie drogowym przedsiębiorcy wykonujący transport drogowy zobowiązani są do wniesienia opłaty. Z takiego unormowania wynika wprost, że obowiązek uiszczenia opłaty spoczywa na przedsiębiorcy wykonującym transport drogowy, a nie na jego pracowniku - kierowcy. Kara administracyjna jest karą za skutek w postaci braku opłaty i dla jej nałożenia nie jest konieczne wykazanie winy przedsiębiorcy. Rzeczą przedsiębiorcy - profesjonalisty jest zapewnienie takiej organizacji przedsiębiorstwa, aby uiszczanie należnych opłat za korzystanie z dróg było zapewnione. Zgodnie z art.92 ustawy o transporcie drogowym, kary za naruszanie przepisów ustawy nakłada się na wykonujących transport drogowy tj. przedsiębiorców, a nie na ich pracowników tj. kierowców. Zasadnie więc organ prowadził postępowanie dotyczące nałożenia kary z udziałem przedsiębiorcy wykonującego transport drogowy, nie zaś z udziałem jego kierowcy. Nietrafny jest też pogląd skarżącego, że opłata w istocie została uiszczona tylko w zbyt niskiej wysokości, z którego to poglądu skarżący wywodzi zarzut, że nałożona kara jest zbyt wysoka /za brak opłaty, zamiast za opłatę zbyt niską/. Minister Infrastruktury na podstawie delegacji, zawartej w art.42 ust.7 ustawy wydał cytowane wyżej rozporządzenie z 14 grudnia 2001r. W rozporządzeniu tym określił rodzaj i stawki opłat oraz tryb ich wnoszenia. Zgodnie z § 4 ust.2 rozporządzenia właściwie wypełnione karty opłaty drogowej są dowodem potwierdzającym wniesienie opłaty. Zgodnie z § 5 ust.6 rozporządzenia karta opłaty niewypełniona lub wypełniona w sposób inny niż przewidziany rozporządzeniem, albo zawierająca poprawki nie stanowi dokumentu potwierdzającego wniesienie opłaty. W świetle powołanego przepisu przedstawiona do kontroli przerobiona karta opłaty drogowej nie może być dowodem uiszczenia opłaty drogowej za kontrolowany przejazd. Jest ona tylko dowodem, że przedsiębiorca kupił kartę i przerobił ją. Karta ta nie jest dowodem, że przy jej pomocy przedsiębiorca uiścił opłatę za kontrolowany przejazd w niższej wysokości tj. takiej jaka wynikała z tej karty przed przerobieniem, bowiem karta przerobiona nie jest w ogóle dowodem uiszczenia opłaty. Słusznie więc orany obu instancji uznały, że przedsiębiorca przy pomocy przerobionej karty nie udowodnił uiszczenia opłaty drogowej za kontrolowany przejazd i nałożyły karę pieniężną za brak opłaty drogowej. Niezasadne są też zarzuty dotyczące nieustalenia, w postępowaniu dowodowym w sprawie o nałożenie kary za brak opłaty, okoliczności czy karty opłat były dostępne w placówce pocztowej, w której zakupiono kartę następnie przerobioną. Niezależnie od przyczyn braku właściwej karty opłaty drogowej przedsiębiorca odpowiada za ten brak, zatem nawet pewna trudność w zakupieniu stosownej karty, nie zwalnia przedsiębiorcy z obowiązku jej posiadania w pojeździe w czasie wykonywania transportu. Ustalanie okoliczności zakupu karty opłat są więc nieistotne w postępowaniu o nałożenie kary za brak opłaty. Zważywszy powyższe Sąd uznał, że zaskarżone decyzje odpowiadają prawu i działając na podstawie art.151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.