VI SA/Wa 852/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Sędziowie : Sędzia (spr.) WSA Ewa Marcinkowska Protokolant: po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2005r. sprawy ze skargi S. Z. na uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] marca 2004 r. (bez numeru) w przedmiocie odmowy wyrażenia zgody na przeniesienie siedziby wykonywania zawodu 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały; 2. stwierdza, że uchwała, o której mowa w pkt 1 nie podlega wykonaniu. W dniu [...] sierpnia 2003r. S. Z. złożył wniosek do Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] o wyrażenie zgody na przeniesienie siedziby wykonywania zawodu z Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] do Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] i wyznaczenie siedziby wykonywania zawodu w [...]. Uchwałą z dnia [...] listopada 2003r. Okręgowa Rada Adwokacka w [...] nie uwzględniła wniosku z uwagi na to, że S. Z. jeszcze przed formalnym wnioskiem faktycznie już świadczy usługi adwokackie w [...]. Zdaniem Okręgowej Rady Adwokackiej w [...], taki stan rzeczy wynika z pisma adw. G. B. i adw. I. J., a także z załączonych do pisma zdjęć. Takie postępowanie w ocenie organu jest sprzeczne z zasadami etyki adwokackiej i godności zawodu zwłaszcza, jeśli dodatkowo weźmie się pod uwagę fakt niedozwolonej reklamy, co wynika z dołączonych do pisma w/w adwokatów zdjęć reklamujących kancelarię Radcy Prawnego, z którym ma zamiar wnioskodawca w przyszłości współpracować. S. Z. złożył odwołanie od tej uchwały do Naczelnej Rady Adwokackiej zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę uchwały mający wpływ na jej treść przez wyrażenie wadliwego poglądu, iż świadczenie usług adwokackich poza terenem okręgowej rady adwokackiej, w której wyznaczono siedzibę wykonywania zawodu jest sprzeczne z zasadami etyki adwokackiej i godności zawodu. Podnosząc powyższy zarzut i odwołując się do art. 60 i 61 ustawy prawo o adwokaturze S. Z. wniósł o uchylenie zaskarżonej uchwały jako sprzecznej z prawem i zwrócenie się do Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] o podjęcie uchwały wyrażającej zgodę na przeniesienie siedziby wykonywania zawodu z Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] do Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] i wyznaczenie siedziby wykonywania zawodu w [...]. Uchwałą z dnia [...] marca 2004r. podpisaną przez Sekretarza Naczelnej Rady Adwokackiej Prezydium NRA utrzymało w mocy zaskarżoną uchwałę. Zdaniem Prezydium Odwołanie nie jest zasadne. Nie jest wprawdzie zabronione świadczenie usług adwokackich poza wyznaczoną siedzibą, ale w ocenie Prezydium nie chodzi o incydentalne wykonywanie zawodu przez skarżącego w [...]. Z pisma sześciu adwokatów z [...], które wpłynęło do Naczelnej Rady Adwokackiej w dniu [...] marca 2004r. wynika bowiem, iż skarżący wykonuje zawód adwokata razem z radcą prawnym M. C. w kancelarii przy ul. [...] w [...], gdy tymczasem pod adresem, który podaje jako siedzibę swojej kancelarii w [...], urzęduje inna osoba, a skarżący od dawna tam nie przebywa. Prezydium w uzasadnieniu tej uchwały podniosło nadto, iż z ustaleń poczynionych przez autorów tego pisma wynika, iż umieszczony na tablicy reklamującej działalność kancelarii radcy prawnego jeden z numerów telefonu należy właśnie do skarżącego, co świadczy o usytuowaniu jego kancelarii w tym budynku w [...] i o posługiwaniu się niedozwolonymi metodami reklamy. W skardze na tę decyzję skarżący S. Z. zarzucił obrazę i istotne naruszenie przepisów prawa materialnego przez niewłaściwą interpretację i błędne zastosowanie art. 71 Prawa o adwokaturze, ponieważ przepis ten nie określa żadnych kryteriów, na podstawie których można podjąć uchwałę o odmowie wyrażenia zgody na przeniesienie siedziby wykonywania zawodu, naruszenie przepisów prawa materialnego określonych w dziale III prawa o adwokaturze polegające na wyrażeniu błędnego poglądu, że świadczenie usług adwokackich poza wyznaczoną siedzibą jest wykonywaniem zawodu adwokata w brzmieniu nadanym przepisami prawa o adwokaturze, błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia polegający na wyrażeniu błędnego poglądu, że świadczenie usług adwokackich poza wyznaczoną siedzibą narusza zasady etyki adwokackiej i godność wykonywania zawodu i że naruszenie zasad etyki i godności wykonywania zawodu ma znaczenie w sprawie dotyczącej przeniesienia siedziby wykonywania zawodu adwokata. Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej uchwały oraz poprzedzającej ją uchwały organu I instancji. W odpowiedzi na skargę Naczelna Rada Adwokacka wniosła o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr. 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W sprawie niniejszej wymaga nadto podkreślenia, iż stosownie do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zw. dalej p.p.s.a. (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Mając powyższe na względzie Sąd z urzędu wziął pod uwagę zachodzącą w sprawie nieważność zaskarżonej uchwały. Zaskarżona uchwała jest decyzją w rozumieniu kodeksu postępowania administracyjnego, a zatem winna opowiadać wszystkim wymogom, o których mowa w art. 107 k.p.a. Stosownie do art. 107 § 1 k.p.a. decyzja powinna zawierać oznaczenie organu wydającego decyzję, datę wydania, oznaczenie stron, powołanie podstawy prawnej, treść rozstrzygnięcia, uzasadnienie faktyczne i prawne oraz podpis z podaniem imienia i nazwiska osoby piastującej funkcję organu administracyjnego, osoby upoważnionej do wydania decyzji lub podpisy członków organu kolegialnego, o ile taki organ decyzję podjął. Zaskarżona uchwała została podjęta wskutek odwołania skarżącego od uchwały z dnia [...] listopada 2003r. Okręgowej Rady Adwokackiej w [...]. Stosownie do art. 58 pkt 12 ustawy prawo o adwokaturze rozpoznawanie odwołań od uchwał Okręgowych Rad Adwokackich należy do właściwości Naczelnej Rady Adwokackiej z tym, że w myśl art. 59 ust. 3 czynności należące do zakresu działania Naczelnej Rady Adwokackiej z wyjątkiem wymienionych w art. 58 pkt 1a, 2, 11, 12 sprawuje Prezydium NRA, które jest organem kolegialnym (art. 59 ust. 1). W takim zatem przypadku wydania decyzji przez organ kolegialny podpisy powinny być złożone przez wszystkich członków organu. Taki też kierunek wykładni art. 107 § 1 k.p.a. prezentowany jest zarówno w doktrynie jak i orzecznictwie sądowym. W uchwale 7 sędziów SN z 30 września 1992r. III AZP 17/92 Sąd Najwyższy podkreślił, że kwestia podpisywania decyzji administracyjnej wiąże się bezpośrednio z ustawowym uprawnieniem do jej wydania. Jeżeli zatem organ wydający decyzję ma charakter kolegialny, to wszyscy członkowie tego organu biorący udział w jej podjęciu obowiązani są ją podpisać. Stanowisko takie prezentowane jest również w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok z 12 lutego 1991r. SA/Lu 889/90). Z treści zaskarżonej uchwały wynika, iż została ona podjęta przez Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej w składzie 7 członków. Jednakże w przesłanych przez organ aktach administracyjnych znajdowała się kserokopia uchwały, za zgodność której z oryginałem podpisał się sekretarz NRA adw. A. S. Na rozprawie w dniu 1 marca 2005r. skarżący oświadczył, iż otrzymał uchwałę podpisaną także tylko przez adw. A. S. Sąd zobowiązał zatem NRA do nadesłania oryginału uchwały. Na żądanie Sądu NRA, przy piśmie z dnia [...] marca 2005r., przesłała oryginał zaskarżonej uchwały, na którym figuruje jeden podpis – sekretarza adw. A. S. Z powyższego wynika zatem, iż zaskarżona uchwała nie została podpisana przez cały skład orzekający, a taki stan rzeczy oznacza, iż w istocie została ona podjęta z naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 k.p.a., co w świetle powołanego przepisu skutkuje jej nieważnością. W tym stanie sprawy Sąd nie wdawał się w ocenę zarzutów podniesionych w skardze, aczkolwiek podkreślenia wymaga okoliczność, iż z faktu związania organu rygorami procedury administracyjnej wynika obowiązek stosowania określonych w k.p.a. ogólnych zasad postępowania administracyjnego i reguł postępowania dowodowego. Mając powyższe na uwadze Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzekł, jak w pkt 1 sentencji, zaś w pkt 2 zgodnie z art. 152 p.p.s.a.