VI SA/Wa 853/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. Sp. z o. o. z siedzibą w M. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi B. Sp. z o. o. z siedzibą w M. na decyzję Ministra Gospodarki z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany zezwolenia na prowadzenie działalności gospodarczej na terenie Specjalnej Strefy Ekonomicznej postanawia odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi Pismem 14 grudnia 2010 r.(nadanym dnia 3 stycznia 2011 r.) strona skarżąca B. Sp. z o. o. z siedzibą w M., wniosła za pośrednictwem Ministra Gospodarki skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję ww. organu z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany zezwolenia na prowadzenie działalności gospodarczej na terenie Specjalnej Strefy Ekonomicznej. Następnie pismem z dnia 5 stycznia 2011 r. (nadanym tego samego dnia) skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu przedmiotowego wniosku strona wskazała, iż uchybienie terminu do wniesienia skargi nastąpiło z przyczyn przez nią niezawinionych. Spółka podkreśliła, iż skarga została sporządzona i zawarta w piśmie z dnia 14 grudnia 2010 r., zarejestrowana w dzienniku korespondencji wychodzącej w dniu 16 grudnia 2010 r. i w tym samym dniu opłacona na rachunek Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Jednocześnie spółka wskazała, iż koperta ze skargą dnia 16 grudnia 2010 r. została przekazana pracownikowi księgowości spółki B. Sp. z o. o., pani B. Z., która zajmuje się wysyłką poczty, w celu jej nadania. Pracownik ten zobowiązał się wysłać skargę w dniu 17 grudnia 2010 r. Jednocześnie Spółka wskazała, iż dzień 17 grudnia 2010 r. (piątek) był w Spółce ostatnim dniem roboczym w 2010 r., po czym nastąpiła przerwa świąteczno-noworoczna ogłoszona Zarządzeniem Prezesa Zarządu B. Sp. z o. o. z dnia [...] października 2010 r. nr [...]. Pracownik B. Z. zachorowała nagle w dniu 17 grudnia 2010 r., z uwagi zaś na przerwę świąteczną nie miała możliwości kontaktu ze Spółką. Z załączonego do wniosku zaświadczenia lekarskiego wynika, iż jej niezdolność do pracy trwała do 31 grudnia 2010 r., z zaleceniem "chora powinna leżeć". W pierwszym dniu roboczym po przerwie świątecznej, tj. 3 stycznia 2011 r. pracownik nadała list polecony ze skargą i powiadomiła o tym Spółkę. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie jako wniesionej z uchybieniem terminu. Jednocześnie organ wskazał, iż niedochowanie staranności przez pracownika wywołuje konsekwencje dla spółki, w której jest zatrudniony. Według zaś stanu wiedzy z dnia doręczenia decyzji II instancji pracownicy dysponowali wiedzą na temat organizacji pracy w okresie od początku do końca biegu terminu na wniesienie skargi i istniała możliwość takiej organizacji pracy, która pozwalałaby na terminowe złożenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jednakże w świetle art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Warunkiem przywrócenia terminu, zgodnie z art. 86 § 2 p.p.s.a,. jest spowodowanie przez uchybienie terminu ujemnych skutków dla strony w zakresie postępowania sądowego. Artykuł 87 § 1 i 2 p.p.s.a. stanowi natomiast, że pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Zgodnie z treścią art. 87 § 3 p.p.s.a. wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. W myśl § 4 ww. przepisu, równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Oznacza to, że jeżeli strona uchybiła terminowi, jego przywrócenie możliwe jest jedynie wówczas, gdy wniosek został złożony w terminie 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu, a ponadto uchybienie to nastąpiło bez winy strony. Z akt rozpoznawanej sprawy wynika, iż zaskarżona decyzja II instancji została doręczona dnia 29 listopada 2010 r. Termin na wniesienie skargi upływał zatem dnia 29 grudnia 2010 r. Skarga została nadana dnia 3 stycznia 2011 r. zaś wniosek o przywrócenie terminu został nadany dnia 5 stycznia 2011 r. Z uwagi na fakt, iż skarżąca dowiedziała się o uchybieniu terminu dnia 3 stycznia 2011 r. (pracownik tego dnia poinformował spółkę o spóźnionym nadaniu skargi), ten dzień należy uznać za dzień ustania przyczyny uchybienia terminu. Nadanie zaś wniosku dnia 5 stycznia 2011 r. oznacza, iż ustawowy termin 7 dni został zachowany. Przechodząc do merytorycznej oceny wniosku należy wskazać, iż zgodnie z art. 86 p.p.s.a. przywrócenie terminu możliwe jest wyłącznie w sytuacji, gdy uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. A zatem brak winy po stronie podmiotu dokonującego lub zamierzającego dokonać określonej czynności procesowej stanowi konieczną, a jednocześnie podstawową przesłankę przywrócenia terminu. Jednocześnie artykuł 86 § 1 p.p.s.a. nie określa, według jakich kryteriów należy oceniać zachowanie strony. Ocena braku winy została pozostawiona uznaniu sądu. Daje to sądowi możliwość uwzględnienia wszystkich okoliczności, jakie uzna za istotne (Tadeusz Woś, Hanna Knysiak - Molczyk, Marta Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005 r., Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, s. 333). Ponadto jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu procesowego przyjmuje się obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy (J.P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004, s. 149). Podkreślić należy, iż kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu ma bowiem charakter wyjątkowy i nie jest możliwe w sytuacji, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zatem o braku winy można mówić wyłącznie wtedy, gdy dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody, której strona nie mogła przezwyciężyć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenie terminu może zatem nastąpić jedynie w przypadku gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wykaże, iż niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia prośby o przywrócenie terminu (por. postanowienie WSA w Warszawie z dnia 13 listopada 2009 r., sygn. akt VI SA/Wa 1254/09, postanowienie WSA w Warszawie z dnia 11 stycznia 2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 2044/09, postanowienie WSA w Warszawie z dnia 22 stycznia 2010 r., sygn. akt IV SA/Wa 2049/09). Co prawda katalog przyczyn niezawinionych przez stronę, dających podstawę do przywrócenia terminu jest otwarty, niemniej jednak, w okolicznościach konkretnej sprawy należy badać przyczynę uchybienia terminu w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Dokonując oceny wymaganych przesłanek przywrócenia terminu, zdaniem Sądu, skarżąca nie uprawdopodobniła braku swojej winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi, a wskazane przez nią przyczyny nie usprawiedliwiają przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Należy zauważyć, iż pojęcie winy strony w uchybieniu terminu w postępowaniu sądowym obejmuje także swym zakresem winę osób trzecich, które strona upoważniła do dokonania określonej czynności. Niezachowanie więc należytej staranności przez pracownika, pociąga również konsekwencje dla spółki, w której jest zatrudniony. W ocenie Sądu wystąpienie choroby pracownika samo w sobie nie stanowi bezwzględnej przesłanki przywrócenia terminu do wniesienia skargi. W sytuacji, gdy pracownik upoważniony do nadania skargi zachorował, powinien był niezwłocznie poinformować pracodawcę o przeszkodach w wykonaniu zleconego zadania już dnia 17 grudnia 2010 r., mając na uwadze zmiany w organizacji pracy Spółki dokonane zarządzeniem wewnętrznym Prezesa spółki. W ocenie Sądu niedokonanie niezwłocznie takiego zawiadomienia stanowiło zaniedbanie pracownika. Dochowanie przez B. Z. należytej staranności w momencie wystąpienia choroby nie wymagało nadzwyczajnego wysiłku, nie było bowiem przeszkód, by skontaktować się np. telefonicznie ze Spółką i poinformować o zaistniałej sytuacji, co pozwoliłoby na nadanie skargi przez innego pracownika. Jednocześnie, w ocenie Sądu, nie zasługuje na uwzględnienie argumentacja skarżącej, iż z uwagi na zmianę organizacji czasu pracy w okresie międzyświątecznym pracownik nie miał możliwości poinformowania pracodawcy o chorobie. Zdaniem Sądu wydając zarządzenie zmieniające dni pracy w spółce pracodawca bierze bowiem na siebie ryzyko niedokonania w tym czasie ważnych dla spółki czynności. Dni 20 – 24 grudnia 2010 r. oraz 27 – 31 grudnia 2010 r. nie były dniami ustawowo wolnymi od pracy. Dlatego też wewnętrzne regulacje Spółki pozwalające na zwolnienie z obowiązku świadczenia pracy we wskazanych dniach, w zamian za odpracowanie tych dni w innym terminie, nie mogły usprawiedliwiać brak płynności działania spółki. W takiej sytuacji pracodawca, jako podmiot profesjonalny, powinien był zapewnić ciągłość funkcjonowania swojej firmy, np. poprzez ustanowienie dyżurów, zaś brak takiego rozwiązania obciąża negatywnymi konsekwencjami pracodawcę. Natomiast zamknięcie Spółki w czasie biegu terminu do wniesienia skargi bez rozplanowania pracy pracowników pozwalającej na uniknięcie przeszkód w działaniu skarżącej, stanowiło brak dbałości o własne interesy. Jednocześnie nie można uznać, iż choroba jednego z pracowników uniemożliwia sprawny obieg korespondencji Spółki. Sąd z uwzględnieniem wszelkich okoliczności tej konkretnej sprawy doszedł do przekonania, iż przedłożone zaświadczenie lekarskie nie jest w tym przypadku potwierdzeniem braku winy. Co do zasady bowiem nie wykluczało ono możności poczynienia odpowiednich działań do dokonania przedmiotowej czynności, natomiast same działania spółki, ograniczające jej funkcjonowanie, spowodowały negatywne dla niej konsekwencje. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 86 § 1 i art. 87 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.