VI SA/Wa 854/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M. D. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej postanawia odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Główny Inspektor Transportu Drogowego (GITD) decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania skarżącego – M. D. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2013 r., nr [...], nakładającej karę pieniężną za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji, utrzymał decyzję organu I instancji w mocy. Jak wynika z akt sprawy, ww. decyzja GITD została doręczona skarżącemu w dniu 24 kwietnia 2013 r. (por. zwrotne potwierdzenie odbioru w tej dacie, w aktach administracyjnych). Skarżący w dniu 3 lutego 2014 r. złożył za pośrednictwem GITD do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na wspomnianą decyzję tego organu wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. We wniosku tym podał, że toczą się przeciwko niemu trzy postępowania administracyjne i we wniesionej przez siebie skardze omyłkowo wskazał zły znak sprawy. Podkreślił, że do momentu otrzymania wezwania do zapłaty opierającego się na ww. decyzji o nr [...], przekonany był o wniesionej przez siebie skardze do niniejszej sprawy. Dodał, że dopiero po otrzymaniu od GITD odpowiedzi, w której organ wskazał na brak wpływu skargi na decyzję o nr [...], zorientował się, że musiał wskazać w złożonej przez siebie skardze błędny numer sprawy. Nadto skarżący podał, że do powstania powyższej omyłki mogły przyczynić się jego problemy zdrowotne, które trwały na przełomie kwietnia i maja 2013 r. Podkreślił, że w dniu odbioru decyzji GITD, w związku z chorobą i koniecznością przebywania w łóżku, jego percepcja i normalne funkcjonowanie były ograniczone, w związku z czym mógł pomylić pisma i numer spraw, których dotyczą. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie, w razie przywrócenia terminu do wniesienia skargi na ww. decyzję GITD, o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Przepis art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – dalej p.p.s.a., wprowadził zasadę, zgodnie z którą czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna, przy czym, w przypadku jeżeli strona nie dokonała czynności bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu (art. 86 § 1 p.p.s.a.). Tryb złożenia wniosku szczegółowo reguluje art. 87 p.p.s.a. W myśl § 1 pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Natomiast § 2 stanowi, że w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Kryterium braku winy o jakiej mowa w art. 87 § 2 p.p.s.a., stanowiące przesłankę zasadności wniosku o przywrócenie terminu polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Zarówno w nauce postępowania administracyjnego, jak i w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego panuje zgodność, że oceniając wystąpienie tej przesłanki, sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy (J.P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004, s. 149). Podkreślić należy, iż kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu ma bowiem charakter wyjątkowy i nie jest możliwe w sytuacji, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zatem o braku winy można mówić wyłącznie wtedy, gdy dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody, której strona nie mogła przezwyciężyć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Co prawda katalog przyczyn niezawinionych przez stronę, dających podstawę do przywrócenie terminu jest otwarty, niemniej jednak, w okolicznościach konkretnej sprawy należy badać przyczynę uchybienia terminu w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Przechodząc na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż dniem ustania przyczyny uchybienia terminu do złożenia skargi jest dzień 27 stycznia 2014 r., w którym poinformowano skarżącego o braku wpływu do organu skargi na decyzję GITD z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...]. W konsekwencji przyjąć należy, że skarżący składając w dniu 3 lutego 2014 r. skargę wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej złożenia, zachował wspomniany wyżej siedmiodniowy termin, warunkujący skuteczne złożenie tego wniosku. Dokonując natomiast oceny pozostałych przesłanek wniosku o przywrócenie terminu, w ocenie Sądu, skarżący nie wykazał braku winy w jego uchybieniu, a wskazana okoliczność omyłkowego podania numeru sprawy, który nie odpowiadał sprawie zakończonej decyzją GITD wydaną w niniejszej sprawie, wynikająca z problemów zdrowotnych skarżącego, nie może stanowić przesłanki przywrócenia terminu do wniesienia skargi Z tych względów, nie można mówić o braku winy skarżącego w uchybieniu terminu, o jej braku można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie NSA z 2 października 2002 r., V SA 793/02, M.Pr. 2002, nr 23, s. 1059). Podobnie wypowiada się H. Knysiak – Molczyk twierdząc, że tak w doktrynie, jak również w orzecznictwie, przyjmuje się, że do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się z reguły: przerwę w komunikacji, powódź, pożar, inną katastrofę, nagłą chorobę strony, jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (por. T. Woś, H. Knysiak – Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 333 i cyt. tam orzecznictwo Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego). W przedmiotowej sprawie tego rodzaju okoliczności, których przy dołożeniu należytej staranności w zakresie przestrzegania terminowości czynności procesowych nie można było przezwyciężyć, nie wystąpiły. Jednocześnie zauważyć należy, że jak wynika z dotychczasowego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Stąd, jak się wskazuje, o braku winy można mówić w sytuacji, gdy dana przeszkoda w dokonaniu czynności (jak np. choroba) skonfrontowana z obiektywnymi miernikami staranności prowadzi do wniosku, iż zobowiązany do dokonania określonej czynności postępowania nie mógł przezwyciężyć przeszkody w zachowaniu terminu do jej dokonania, nawet przy użyciu największego możliwego w danych warunkach wysiłku. Pogląd o konieczności istnienia ze względu na chorobę niemożności działania po stronie zainteresowanego przywróceniem terminu i niewystarczalności w tym zakresie przedłożenia zaświadczenia lekarskiego znajduje szerokie potwierdzenie w orzecznictwie Sądu Najwyższego i sądów administracyjnych. Wypada w konsekwencji wskazać, że brak załączenia przez skarżącego do wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi zwolnienia lekarskiego pozostaje bez wpływu na rozpatrzenie tego wniosku, bowiem jego przedłożenie w niniejszej sprawie nie skutkowałoby taką ocenę, która pozwalałaby na stwierdzenie braku winy skarżącego w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Mając powyższe na względzie, Sąd, działając na podstawie art. 86 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.