VI SA/Wa 857/19
WyrokWSA w Warszawie2019-09-26
Skład orzekający: Dorota Dziedzic - Chojnacka, Pamela Kuraś - Dębecka, Danuta Szydłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie C-127/17, stwierdzający naruszenie przez Polskę dyrektywy 96/53/WE w zakresie dopuszczalnych nacisków osi pojazdów, może stanowić podstawę do wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego prawomocnym wyrokiem oddalającym skargę na decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym?Ratio decidendi
Wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, stwierdzający niezgodność polskiego prawa krajowego z prawem unijnym w zakresie dopuszczalnych nacisków osi pojazdów, stanowi podstawę do wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie art. 272 § 3 P.p.s.a. W przypadku stwierdzenia takiej niezgodności, należy uchylić zaskarżoną decyzję administracyjną i utrzymać ją w mocy decyzję organu pierwszej instancji, a następnie umorzyć postępowanie administracyjne, ponieważ nałożenie kary pieniężnej w sytuacji, gdy nacisk osi nie przekraczał dopuszczalnych norm unijnych, jest niezgodne z prawem.Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego prawomocnym wyrokiem oddalającym jego skargę na decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym z przekroczonym naciskiem osi. Podstawą skargi o wznowienie było orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 21 marca 2019 r. w sprawie C-127/17, które stwierdziło, że Polska naruszyła dyrektywę 96/53/WE poprzez ograniczenia w dopuszczalnych naciskach osi pojazdów na niektórych drogach krajowych. Skarżący argumentował, że wyrok TSUE podważa podstawy prawne decyzji o nałożeniu kary.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wznowił postępowanie zakończone prawomocnym wyrokiem z dnia 28 listopada 2016 r. sygn. akt VI SA/Wa 1244/16, zmienił ten wyrok w ten sposób, że uchylił decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2016 r. i utrzymaną nią w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2015 r., umorzył postępowanie administracyjne oraz zasądził od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz B. M. kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego w sprawie o sygn. VI SA/Wa 1244/16 i kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania w sprawie VI SA/Wa 857/19.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Dziedzic - Chojnacka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś - Dębecka Sędzia WSA Danuta Szydłowska Protokolant spec. Jarosław Kielczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 września 2019 r. sprawy ze skargi B. M. w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 1244/16 dotyczącej nałożenia kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia I. wznawia postępowanie zakończone prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 listopada 2016 r. sygn. akt VI SA/Wa 1244/16; II. zmienia prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 listopada 2016 r. sygn. akt VI SA/Wa 1244/16 w ten sposób, że: 1. uchyla decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] i utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2015 r.; 2. umarza postępowanie administracyjne; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz B. M. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. III. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz B. M. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Wyrokiem z dnia 28 listopada 2016 r. sygn. akt VI SA/Wa 1244/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ("WSA w Warszawie") po rozpoznaniu na rozprawie sprawy ze skargi B. M. ("skarżący" lub "strona") na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego ("GITD") z dnia [...] kwietnia 2016 r. w przedmiocie kary pieniężnej oddalił skargę. Powyższy wyrok WSA jest prawomocny od dnia 29 grudnia 2016 r.
Wyrok ten zapadł w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny:
W dniu [...] sierpnia 2015 r. w [...] na drodze krajowej nr [...] (dopuszczalny nacisk na pojedynczą oś napędową – 10 t) zatrzymano do kontroli pojazd członowy składający się z ciągnika samochodowego marki [...] o nrze [...] oraz naczepy ciężarowej marki [...] o nrze [...]. Pojazd wykonywał przejazd z ładunkiem podzielnym (tj. karma dla zwierząt). Przebieg kontroli utrwalono protokołem. Wynika z niego, iż nacisk na pojedynczą oś napędową wynosił 11,1 t. [...]Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego ("[...]WITD") po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, decyzją z dnia [...] września 2015 r. nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 5000 zł. Od decyzji tej strona odwołała się do GITD.
GITD, rozpoznając odwołanie, wskazał na definicję pojazdu nienormatywnego zawartą w art. 2 ust. 35a P.r.d, zgodnie z którą pojazd nienormatywny jest to pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy. Natomiast zgodnie z art. 64 ust. 1 P.r.d, ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem:
- uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii, wydawanego, w drodze decyzji administracyjnej, przez właściwy organ, a w przypadku pojazdu nienormatywnego należącego do Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej pod warunkiem uzyskania zezwolenia wojskowego na przejazd drogowy, wydawanego przez właściwy organ wojskowy,
- przestrzegania warunków przejazdu określonych w zezwoleniu, o którym mowa w pkt 1.
Organ przypomniał ustalenia kontroli pojazdu. Podczas kontroli stwierdzono, iż przedmiotowy pojazd członowy poruszając się drogą krajową nr [...] przekroczył dopuszczalny nacisk pojedynczej osi napędowej na drodze, na której dopuszczony jest ruch pojazdów o naciskach osi do 10 t.
Zgodnie z przepisem art. 41 ust. 1 u.d.p. po drogach publicznych dopuszcza się ruch pojazdów o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3 tejże ustawy. W przepisie art. 41 ust. 2 u.d.p. znalazła się delegacja ustawowa dla Ministra właściwego do spraw transportu, do ustalenia w drodze rozporządzenia, wykazu:
1) dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t,
2) dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t,
- mając na uwadze potrzebę ochrony dróg oraz zapewnienia ruchu tranzytowego.
Wykaz dróg krajowych i dróg wojewódzkich, na których obowiązuje nacisk osi do 8 t i 10 t, został określony rozporządzeniem Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 6 września 2012 r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, oraz wykazu dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t (Dz. U. z 2012 r. poz. 1061, dalej jako: "Rozporządzenie z dnia 6 września 2012 r."). Zgodnie z nim, droga krajowa nr [...] na odcinku Droga [...] (węzeł [...]) – [...] – [...] (droga [...]) została zaliczona do kategorii dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t.
W wyniku pomiarów kontrolowanego pojazdu członowego, stwierdzono następujące naruszenia dopuszczalnych norm:
- nacisk pojedynczej osi napędowej pojazdu członowego – 11,1 t (po odjęciu błędu w wysokości 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę) - przekroczenie o 1,1 t,
- podmiot wykonujący przejazd nie miał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.
W trakcie kontroli nie stwierdzono przekroczenia innych parametrów kontrolowanego pojazdu członowego. Dlatego też organ uznał, że w ustalonym stanie faktycznym karę pieniężną należy nałożyć jak za brak zezwolenia kategorii IV, które stosownie do lp. 4 załącznika nr 1 do P.r.d. jest wydawane na przejazd pojazdu po drodze krajowej:
a) rzeczywistej masie całkowitej nie większej od dopuszczalnej,
b) o szerokości nieprzekraczającej 3,4 m,
c) o długości nieprzekraczającej:
- 15 m dla pojedynczego pojazdu,
- 23 m dla zespołu pojazdów,
- 30 m dla zespołu pojazdów o skrętnych osiach,
d) o wysokości nieprzekraczającej 4,3 m,
e) o naciskach osi nieprzekraczających wielkości przewidzianych dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t.
Stosownie do treści art. 140ab ust. 1 pkt 2 P.r.d., karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa ust. 1, ustala się w wysokości 5000 zł - za brak zezwolenia kategorii III—VI. W niniejszej sprawie kara pieniężna wynosiła 5000 złotych. Przedmiotowym pojazdem członowym przewożono karmę dla zwierząt ułożoną na paletach (ładunek podzielny). Organ podkreślił, że stosownie do art. 2 ust. 35 lit. b P.r.d. ładunek niepodzielny, to taki ładunek, który bez niewspółmiernie wysokich kosztów lub ryzyka powstania szkody nie może być podzielony na dwa lub więcej mniejszych ładunków. A contrario, ładunek podzielny może zostać podzielony na dwa lub więcej mniejszych ładunków. Brak jest zatem jakichkolwiek wątpliwości co do podzielności przewożonego ładunku.
Organ wyjaśnił, że ustalając kategorię wymaganego zezwolenia, kieruje się wymiarami, masą, naciskami osi pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I-VII oraz drogi, po których pojazdy te mogą się poruszać. Powyższe warunki zostały określone przez ustawodawcę w załączniku nr 1 do P.r.d. Następnie organ dokonuje wyboru kategorii zezwolenia, której posiadanie zwalniałoby stronę postępowania z konsekwencji prawnych wynikającymi z treści art. 140ab ust. 1 P.r.d. Przy dokonywaniu kwalifikacji kategorii zezwolenia bez znaczenia jest okoliczność w postaci podzielności ładunku. Stosownie bowiem do treści art. 140ab ust. 2 P.r.d. w przypadku naruszeń zakazu, o którym mowa w art. 64 ust. 2, za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia.
Organ odwoławczy uznał, że cała procedura ważenia odbyła się prawidłowo, za pomocą zalegalizowanych przyrządów pomiarowych, była dokonana przez kompetentne organy, a jej wyniki są w pełni wiarygodne.
Organ odwoławczy stwierdził również, iż w przedmiotowej sprawie [...]WITD wypełnił obowiązek wynikający z art. 7, 8 oraz 77 K.p.a. i zgromadził w aktach sprawy dowody, które są konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz dopuścił jako dowód wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem. Strona postępowania administracyjnego została ustalona prawidłowo.
GITD, rozpoznając odwołanie uznał, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Kara pieniężna została nałożona zgodnie z prawem.
Na decyzję GITD z dnia [...] kwietnia 2016 r. skarżący złożył skargę do WSA w Warszawie.
Jak wskazano powyżej, wyrokiem z dnia 28 listopada 2016 r. sygn. akt VI SA/Wa 1244/16 WSA w Warszawie oddalił skargę strony na decyzję GITD z dnia [...] kwietnia 2016. Powyższy wyrok WSA jest prawomocny od dnia 29 grudnia 2016 r.
Skarżący złożył do WSA w Warszawie skargę o wznowienie postępowania sądowego, wnosząc, na podstawie art. 272 § 3 o wznowienie postępowania sądowego zakończonego powyższym prawomocnym wyrokiem z dnia 28 listopada 2016 r. sygn. akt VI SA/Wa 1244/16 oraz uchylenie tego wyroku i merytoryczne rozpoznanie sprawy.
W uzasadnieniu skargi o wznowienie postępowania skarżący wskazał, że prawomocnym wyrokiem z dnia 28 listopada 2016 r. sygn. akt VI SA/Wa 1244/16 WSA w Warszawie oddalił jego skargę na decyzję GITD z dnia [...] kwietnia 2016 r. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem ponadnormatywnym bez wymaganego zezwolenia, z uwagi stwierdzone na drodze krajowej nr [...], o dopuszczalnym nacisku osi do 10 ton, przekroczenie nacisku o 1,1 tony.
Skarżący wskazał, że podstawą do złożenia skargi o wznowienie postępowania jest wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej ("TS UE") z dnia 21 marca 2019 r. w sprawie o sygnaturze C-127/17, w którym stwierdzono, że nakładając na przedsiębiorstwa transportowe wymóg posiadania specjalnych zezwoleń umożliwiających poruszenie się po niektórych drogach publicznych, Rzeczpospolita Polska uchybiła zobowiązaniom ciążącym na niej na podstawie przepisów art. 3 i 7 dyrektywy Rady 96/53/WE z dnia 25 lipca 1996 ustanawiającej dla niektórych pojazdów drogowych poruszających się na terytorium Wspólnoty maksymalne dopuszczalne wymiary w ruchu krajowym i międzynarodowym oraz maksymalne obciążenia w ruchu międzynarodowym, zmienionej dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady ( UE) 2015/719 z dnia 29 kwietnia 2015 r. w związku z pkt 3.1 i 3.4 załącznika nr I do tej dyrektywy. Nadto skarżący oświadczył, że ww. wyrok wydany został w dniu 21 marca 2019 r., a więc termin do złożenia skargi został zachowany.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Instytucja wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego uregulowana jest w Dziale VII ustawy z 30 sierpnia 2002 r. P.p.s.a. Stosownie do przepisów art. 280-282 P.p.s.a. rozpoznanie skargi o wznowienie postępowania następuje w dwóch etapach. Na pierwszym z nich sąd bada pod względem formalnym (na posiedzeniu niejawnym) dopuszczalność skargi o wznowienie postępowania, tj. czy skarga została wniesiona w terminie oraz czy skarżący wskazał ustawową przyczynę uzasadniającą żądanie wznowienia. Na tym etapie sąd nie bada ani rzeczywistego istnienia podstawy, ani jej trafności, a jedynie fakt jej powołania. Podstawą tej oceny są twierdzenia zawarte w skardze o wznowienie postępowania.
W sytuacji, gdy skarga o wznowienie postępowania jest dopuszczalna, została wniesiona w terminie i istnieje powoływana w niej podstawa wznowienia, rozpoczyna się drugi etap postępowania - sąd rozpoznaje na rozprawie sprawę merytorycznie. Przedmiotem wznowionego postępowania jest ocena wpływu wskazanej przez skarżącego podstawy wznowienia na treść poprzedniego rozstrzygnięcia. Rozpoznając ponownie sprawę, sąd stosuje odpowiednio przepisy o postępowaniu przed sądem, który wznowił postępowanie (art. 282 § 2 P.p.s.a.), m.in. przepisy o czynnościach procesowych, o doręczeniach, jak również dotyczące wydawania orzeczeń, ich uzasadniania i doręczania.
W niniejszej sprawie jako podstawę skargi o wznowienie postępowania skarżący wskazał art. 272 § 3 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy potrzeba taka wynika z rozstrzygnięcia organu międzynarodowego działającego na podstawie umowy międzynarodowej ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą Polską. Przepis ten został dodany ustawą z 3 lutego 2010 r. o zmianie ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. poz. 196), przy czym jako główny argument wprowadzonej zmiany ustawodawca wskazywał na konieczność ustanowienia podstaw prawnych dla wznowienia postępowania w przypadkach, w których Europejski Trybunał Praw Człowieka stwierdzał naruszenie Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności (zob. uzasadnienie, VI kadencja, druk sejm. nr 2001, s. 17)
Przepis § 2 stosuje się odpowiednio, z tym że termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania biegnie od dnia doręczenia stronie lub jej pełnomocnikowi rozstrzygnięcia organu międzynarodowego. Stosownie do § 2 art. 272 skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzech miesięcy od dnia wejścia w życie orzeczenia.
W podjętej 16 października 2017 r. uchwale (sygn. akt I FPS 1/16) Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów orzekł, że podstawą wznowienia postępowania, o której mowa w art. 272 § 3 P.p.s.a., może być orzeczenie TS UE, wydane w trybie pytania prejudycjalnego, nawet jeżeli to orzeczenie nie zostało doręczone stronie wnoszącej skargę o wznowienie postępowania. Uchwała ta ma ogólną moc wiążącą, co oznacza, że przyjęta w niej wykładnia, w zakresie objętym sentencja uchwały, kształtuje praktykę stosowania art. 272 § 3 P.p.s.a.
Powyższe oznacza, iż wprawdzie wyrok TSUE z 31 marca 2019 r. w sprawie C-127/17 nie został wydany w sprawie zainicjowanej skargą strony skarżącej w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym, to jednakże okoliczność ta pozostaje bez wpływu dla możliwości wystąpienia ze skargą o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego z uwagi na orzeczenie TS UE wskazane powyżej.
W wyroku z dnia 4 grudnia 2018 r., sygn. akt I GSK 3179/18 (publ. na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl) Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że TSUE stoi na straży wykładni i stosowania prawa unijnego. Przepisy prawa unijnego nie określają w sposób wyraźny skutków wyroków TSUE, niemniej jednak przyjmuje się, że wyroki te od chwili ich wydania są wiążące, ostateczne i niezaskarżalne przez sądy krajowe. Państwa członkowskie Unii Europejskiej mają obowiązek stosowania prawa unijnego w zgodzie z jego wykładnią. Artykuł 4 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej stanowi, że "zgodnie z zasadą lojalnej współpracy Unia i Państwa Członkowskie wzajemnie się szanują i udzielają sobie wzajemnego wsparcia w wykonywaniu zadań wynikających z Traktatów. Państwa Członkowskie podejmują wszelkie środki ogólne lub szczególne właściwe dla zapewnienia wykonania zobowiązań wynikających z Traktatów lub aktów instytucji Unii. Państwa Członkowskie ułatwiają wypełnianie przez Unię jej zadań i powstrzymują się od podejmowania wszelkich środków, które mogłyby zagrażać urzeczywistnieniu celów Unii".
Podstawę wznowieniową skarżący wiąże z wyrokiem TS UE z 21 marca 2019 r. w sprawie C-127/17, w którym uznano, że nakładając na przedsiębiorstwo transportowe wymóg posiadania specjalnych zezwoleń umożliwiających poruszanie się po niektórych drogach publicznych, Rzeczpospolita Polska uchybiła zobowiązaniom ciążącym na niej łącznie na podstawie przepisów art. 3 i 7 dyrektywy Rady 96/53/WE z dnia 25 lipca 1996 r. ustanawiającej dla niektórych pojazdów drogowych poruszających się na terytorium Wspólnoty maksymalne dopuszczalne wymiary w ruchu krajowym i międzynarodowym oraz maksymalne dopuszczalne obciążenia w ruchu międzynarodowym, zmienionej dyrektywą parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/719 z dnia 29 kwietnia 2015 r. w związku z pkt 3.1 i 3.4 załącznika 1 do dyrektywy 96/53.
Mając na uwadze powyższe, Sąd w pkcie I niniejszego wyroku wznowił postępowanie zakończone wyrokiem tut. Sądu z dnia 28 listopada 2016 r. sygn. akt VI SA/Wa 1244/16.
Zgodnie z art. 282 § 1 P.p.s.a. Sąd rozpoznaje sprawę na nowo w granicach, jakie zakreśla podstawa wznowienia, w tym więc przypadku w całości, bowiem podstawą wznowienia jest wyrok TS UE z 21 marca 2019 r. w sprawie C-127/17.
Przechodząc do merytorycznej oceny skargi o wznowienie postępowania sądowego, należy odpowiedzieć na pytanie, czy zagadnienie prawne będące podstawą wydania wyroku TS UE jest tożsame z zagadnieniem prawnym będącym podstawą wydania prawomocnego wyroku.
Zaskarżona decyzja dotyczyła nałożenia na skarżącego kary pieniężnej w kwocie 5000 zł z tytułu wykonywania przewozu pojazdem, w którym nastąpiło przekroczenie dopuszczalnego nacisku na osi oraz braku posiadania zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym. Stosownie do treści art. 64 ust. 1 pkt 1 P.r.d. ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii, wydawanego, w drodze decyzji administracyjnej, przez właściwy organ, a w przypadku pojazdu nienormatywnego należącego do Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej pod warunkiem uzyskania zezwolenia wojskowego na przejazd drogowy, wydawanego przez właściwy organ wojskowy.
Jak stanowi art. 64 ust. 2 tej ustawy, zabrania się przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I lub kategorii II. Zgodnie z załącznikiem do ustawy P.r.d. na przejazd po drodze krajowej pojazdu nienormatywnego, m.in. o naciskach na osi nieprzekraczających wielkości przewidzianych dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t, wydawane jest zezwolenie kategorii IV. Natomiast za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami o kreślonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej, na podmiot wykonujący przejazd (w myśl art. 140aa ust. 1 oraz ust. 3 pkt 1 P.r.d.).
W myśl art. 41 ust. 1 ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 260) - obowiązującej w dacie dokonywania kontroli pojazdu – po drogach publicznych dopuszcza się ruch pojazdów o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3. Przy czym stosownie art. 41 ust. 2 u.d.p. minister właściwy do spraw transportu ustala, w drodze rozporządzenia, wykaz:
1) dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t,
2) dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t - mając na uwadze potrzebę ochrony dróg oraz zapewnienia ruchu tranzytowego.
Z kolei art. 41 ust. 3 u.d.p. stanowi, że drogi wojewódzkie inne niż drogi określone na podstawie ust. 2 pkt 1, drogi powiatowe oraz drogi gminne stanowią sieć dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t. Na dzień dokonywania kontroli pojazdu w przedmiotowej sprawie wykaz dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, oraz wykaz dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t określało Rozporządzenie z dnia 6 września 2012 r.
Droga, na której zatrzymano pojazd do kontroli, stanowi drogę krajową nr [...], po której zgodnie z przepisami Rozporządzenia z dnia 6 września 2012 r. mogły się poruszać pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t.
W niniejszej sprawie kontrola pojazdu należącego do skarżącego wykazała nacisk pojedynczej osi w wysokości 11,1 t i brak stosownego zezwolenia kat IV. W związku z tym w oparciu o wyżej przywołane przepisy organ nałożył stosowną karę pieniężną.
Podnieść jednak należy, że 21 marca 2019 r. TS UE wydał wyrok w sprawie w sprawie o sygn. C-127/17 w sprawie ze skargi Komisji Europejskiej przeciwko Rzeczypospolitej Polskiej dotyczącej ograniczania na terenie Polski ruchu pojazdów silnikowych o określonym maksymalnym nacisku na oś napędową. W wyroku tym TS UE stwierdził, że "Nakładając na przedsiębiorstwa transportowe wymóg posiadania specjalnych zezwoleń umożliwiających poruszanie się po niektórych drogach publicznych, Rzeczpospolita Polska uchybiła zobowiązaniom ciążącym na niej na podstawie przepisów art. 3 i 7 dyrektywy Rady 96/53/WE z dnia 25 lipca 1996 r. ustanawiającej dla niektórych pojazdów drogowych poruszających się na terytorium Wspólnoty maksymalne dopuszczalne wymiary w ruchu krajowym i międzynarodowym oraz maksymalne dopuszczalne obciążenia w ruchu międzynarodowym, zmienionej dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/719 z dnia 29 kwietnia 2015 r., w związku z pkt 3.1 i 3.4 załącznika I do tej dyrektywy 96/53". Przy czym w uzasadnieniu orzeczenia TS UE jednoznacznie stwierdził, że wynikające z prawa polskiego ograniczenia w dostępie do polskiej sieci dróg pojazdów odpowiadających określonym w pkt 3.1 i 3.4 załącznika I do dyrektywy 96/53 dopuszczalnym wartościom nacisku osi, są sprzeczne z art. 3 ust. 1 tiret pierwsze oraz art. 7 tej dyrektywy w związku z pkt 3.1 i 3.4 załącznika I do tej dyrektywy.
Zgodnie zaś z art. 91 ust. 3 Konstytucji RP, jeżeli wynika to z ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą Polską umowy konstytuującej organizację międzynarodową, prawo przez nią stanowione jest stosowane bezpośrednio, mając pierwszeństwo w przypadku kolizji z ustawami. Jak wskazał Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 11 maja 2005 r. (sygn. akt K 18/04) na mocy Traktatu akcesyjnego Polska zobowiązała się przejąć całość prawa Unii Europejskiej, na które składa się cały "wspólnotowy zasób prawny", obejmujący zarówno przepisy traktatów (tzw. pierwotne prawo wspólnotowe - pochodzące bezpośrednio od państw członkowskich), przepisy wydawane przez organy Wspólnot (zwane pochodnym lub wtórnym prawem wspólnotowym - tu m.in. dyrektywny), jak również dorobek orzeczniczy TS UE. W związku z tym zarówno organy administracji, jak i sądy, są zobowiązane do przestrzegania zasady pierwszeństwa prawa wspólnotowego wobec prawa krajowego i odmowy stosowania prawa krajowego niezgodnego z prawem wspólnotowym.
Sprzeczne z Dyrektywą Rady nr 96/53 było zatem przyjęcie możliwości obniżenia kryterium dopuszczalnych nacisków osi, na niektórych z dróg krajowych do 10 t (lub nawet 8 t), gdyż wszystkie pojazdy winny mieć zagwarantowane prawo poruszania się po drogach krajowych bez zezwolenia do granicznej wartości nacisków 11,5 t. W związku z tym zaskarżona decyzja nakładająca karę pieniężną narusza art. 3 oraz art. 7 w związku z pkt 3.1. oraz pkt 3.4 załącznika nr I Dyrektywy Rady nr 96/53 w zw. z art. 91 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej, gdyż nakłada sankcję administracyjną w sytuacji nieprzekroczenia określonego przepisami wspólnotowymi dopuszczalnego nacisku pojedynczej osi napędowej.
Dodatkowo należy wskazać, że z uzasadnienia wyroku TS UE wynika, że "gdyby ustanowione w dyrektywie 96/53 wspólne normy dotyczące maksymalnego dopuszczalnego nacisku na oś pojazdów użytkowych miały zastosowanie tylko do niektórych dróg publicznych państw członkowskich, nawet jeśli miałyby to być te drogi, które mogą generować ruch międzynarodowy, istniałoby prawdopodobieństwo uchybienia celowi tej dyrektywy, który polega na usunięciu przeszkód w ruchu między państwami członkowskimi. Przyjęcie sugerowanej przez Rzeczpospolitą Polską wykładni skutkowałoby tym, że w sytuacji gdy pojazd użytkowy przemieszczający się na terytorium co najmniej dwóch państw członkowskich opuszczałby transeuropejską sieć transportową lub główne drogi krajowe państwa członkowskiego, to ruch ten, do tej pory międzynarodowy, traciłby ten charakter. Wskutek tego ustanowione w dyrektywie 96/53 wspólne normy dotyczące maksymalnego dopuszczalnego nacisku na oś pojazdów użytkowych traciłyby zastosowanie w odniesieniu do tego pojazdu. Przyjęcie takiej wykładni, zamiast promować cel polegający na usunięciu przeszkód w ruchu między państwami członkowskimi, prowadziłoby do utrzymania przeszkód dla tego ruchu".
W myśl art. 282 § 2 P.p.s.a. po ponownym rozpoznaniu sprawy sąd oddala skargę o wznowienie albo ją uwzględnia, stosując odpowiednio przepisy o postępowaniu przed sądem, który wznowił postępowanie lub uchyla zaskarżone orzeczenie i skargę odrzuca lub postępowanie umarza.
W niniejszej sprawie Sąd uznał za konieczne zmianę prawomocnego wyroku WSA w Warszawie z dnia 28 listopada 2016 r. sygn. akt VI SA/Wa 1244/16. Uwzględnienie skargi w tym zakresie i wyeliminowanie z obrotu wskazanego orzeczenia następuje z tej bowiem przyczyny, iż na ocenę zaskarżonych decyzji miał bezpośrednio wpływ wyrok TS UE z 21 marca 2019 r. w sprawie C-127/17. Z tej to przyczyny Sąd uznał za zasadne uchylenie skarżonej decyzji GITD z dnia [...] kwietnia 2019 r., jak i utrzymanej nią w mocy decyzji [...]WITD z dnia [...] września 2015 r. Podstawą do tego rozstrzygnięcia był art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w związku z art. 135 P.p.s.a.
Jednocześnie Sąd stwierdził, że brak jest podstaw do kontynuowania w niniejszej sprawie postępowania administracyjnego. To zaś oznacza, iż wystąpiła przesłanka przewidziana w art. 145 § 3 p.p.s.a. uzasadniająca umorzenie postępowania administracyjnego.
Sąd ponadto zasądził na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a. na rzecz skarżącego kwotę 200 zł (wysokość wpisu sądowego w sprawie o sygn. VI SA/Wa 1244/16) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 282 § 2 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w związku z art. 135 P.p.s.a., art. 145 § 3 P.p.s.a., art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a. orzekł jak w pkcie II sentencji wyroku.
O zwrocie kosztów postępowania w niniejszej sprawie Sąd postanowił na podstawie art. 200 i art. 205 § 1, zasądzając w punkcie III wyroku od GITD na rzecz skarżącego kwotę 100 zł (wpis sądowy w sprawie VI SA/Wa 857/19).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło