VI SA/Wa 858/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Lemiesz Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz (spr.) Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Protokolant Referent Łukasz Kawalec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 września 2018 r. sprawy ze skargi I. W. i W. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia [...] stycznia 2018 r.; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. na rzecz skarżących I. W. i W. W. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2018 roku nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. po rozpatrzeniu odwołania I. W. i W. W. od decyzji z dnia [...] stycznia 2018 roku, znak [...] wydanej z upoważnienia Zarządu Powiatu P., przez Dyrektora Powiatowego Zarządu Dróg w P. o nałożeniu na skarżących kary pieniężnej w wysokości 400 złotych za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia 1) uchyliło zaskarżona decyzję w całości 2) wymierzyło I. W. i W. W. karę pieniężną w wysokości 400 złotych za zajęcie pasa drogowego drogi powiatowej Nr [...] – ul. P. w P. bez zezwolenia zarządcy drogi w okresie od 1 stycznia 2017 roku do 31 grudnia 2017 roku. Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Skarżący są właścicielami nieruchomości położonej przy działce nr [...], na której znajduje się przyłącze wodociągowe. Z uwagi na powyższe zobowiązani są do uregulowania kwestii administracyjno-prawnej związanej z lokalizacją wyżej wskazanego urządzenia w pasie drogowym. Byli kilkakrotnie bezskutecznie zawiadamiani o konieczności wystąpienia do zarządcy drogi o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego. W związku z tym Powiatowy Zarząd Dróg w P. wszczął postępowanie w sprawie wyznaczenia kary pieniężnej za umieszczenie przyłącza wodociągowego w pasie drogi powiatowej nr. [...] ul. P. w P. bez zezwolenia. Zdaniem organu I instancji obowiązek ponoszenia opłaty przez skarżących powstał począwszy od 1 stycznia 2015 roku. Taką datę przyjęto w konsekwencji jako początek dla ustalenia kary pieniężnej, albowiem do końca 2014 roku opłata została uregulowana od poprzedniej właścicielki urządzenia Pani M. T. Za rok 2015 aktualni właściciele nieruchomości położonej w P. przy ul. P. 102, dz. nr ew. [...], tj. p. I. i J. W. zostali obciążeni obowiązkiem zapłaty kary pieniężnej za zajmowanie pasa drogowego w celu umieszczenia urządzenia w pasie drogowym bez zezwolenia zarządcy drogi, na podstawie decyzji z dnia [...].10.2015 r., Nr [...]. Kara pieniężna została wyegzekwowana przez Urząd Skarbowy w P. Za rok 2016 analogiczną karę pieniężną zarządca drogi nałożył na zobowiązanych decyzją z dnia [...] maja, Nr [...]. Karę pieniężną p. I. i W. W. wpłacili dobrowolnie. Obecnie istnieje konieczność nałożenia na stronę kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego za 2017 rok, albowiem skarżący nie wystąpili o wydanie stosownego zezwolenia. Z uchwały Nr [...] rady Powiatu P. z dnia [...] lutego 2004 r. w sprawie wysokości stawek opłat za zajęcie 1 m² pasa drogowego dróg powiatowych wynika, że właściciel urządzenia jest obowiązany uiścić opłatę roczną do 15 stycznia każdego roku, z góry za każdy rok umieszczenia urządzenia – art. 40 ust. 13a ustawy o drogach publicznych. Ustalając wysokość kary pieniężnej organ zastosował stawkę wynikającą z uchwały NR [...] rady Powiatu P. z dnia [...] lutego 2004 r. w sprawie wysokości stawek opłat za zajęcie 1m² pasa drogowego dróg powiatowych, która wynosi: [pic] Wobec powyższego kara pieniężna stosownie do treści art. 40 ust. 12 ustawy o drogach publicznych została ustalona przez organ I instancji jako 10-krotność opłaty rocznej według wyliczenia: [pic] I. W. i W. J. W. odwołali się od decyzji organu I instancji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C., które podzieliło słuszność nałożenia na stronę kary pieniężnej. Z uwagi na to, że decyzja organu I instancji nie rozstrzyga w swojej sentencji, za jaki okres wymierza tę w/w karę, należało orzec o jej uchyleniu i jedocześnie nałożyć na skarżących karę pieniężną w wysokości 400 złotych za zajęcie pasa drogowego drogi powiatowej bez zezwolenia zarządcy drogi w okresie od 1 stycznia 2017 r. do 31 grudnia 2017 r. Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] marca 2018 r. I. i W. W. złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając jej: 1. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 77 w zw. z art. 80 i 107 § 1 i § 3 Kpa poprzez nieudowodnienie winy w zakresie zarzucanego czynu I. i W. W., tj. zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia. W decyzji SKO nie udowodniono, że skarżący swoim działaniem zrealizowali znamiona czynu zabronionego określonego w art. 40 ust. 12 pkt. 1 ustawy o drogach publicznych. W ocenie skarżących zarzut zajęcia pasa drogowego powinien być udowodniony poprzez wykazanie winy oraz w jaki sposób skarżący zrealizowali znamiona czynu zabronionego polegającego na nielegalnym zajęciu pasa drogowego bez zezwolenia. I. i W. W. wymierzono karę, ale nie udowodniono popełnienia ww. czynu, który powinien stanowić podstawę do jej wymierzenia. Tylko sprawca czynu może ponieść odpowiedzialność administracyjną. 2. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 39 ust. 3a ustawy o drogach publicznych w zw. z art. 40 ust. 1 tej ustawy poprzez błędne uznanie, iż I. i W. W. są obowiązani do wystąpienia z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego, podczas gdy ww. przepisy stanowią, że jedynie inwestor jest stroną ww. postępowania, a także art. 40 ust. 1 pkt 12 ww. ustawy poprzez błędne przypisanie skarżącym samowolnego zajęcia pasa drogowego, podczas gdy I. I W. W. nie podejmowali żadnych działań związanych z jego zajęciem. Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wnieśli o: 1) uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, 2) zasądzenie na rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania w sprawie. W uzasadnieniu skargi skarżący rozwinęli powyższe zarzuty. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U z 2017 r. p. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola, o której mowa w § 1 w myśl § 2 tegoż artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sąd administracyjny bada, czy zaskarżona decyzja, postanowienie, akt bądź inna czynność z zakresu administracji publicznej nie narusza przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, natomiast nie kieruje się względami celowości czy tez słuszności. Poza tym sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz.U. z 2018 r. p.1302 z późn. zm., dalej ppsa) Mając powyższe kryteria na uwadze Sąd uznał, ze skarga jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja I instancji naruszają prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Zgodnie z art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych (tj. dz. U. z 2017 roku p. 2222 z poźn. zm.) zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg wymaga zezwolenia zarządcy drogi wydanego w drodze decyzji administracyjnej. W niniejszej sprawie zezwolenie miałoby dotyczyć umieszczenia w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej w postaci przyłącza wodociągowego. W myśl art. 40 ust. 12 pkt 1 ustawy za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi lub bez zawarcia umowy, o której mowa w art. 22 ust. 2, 2a zarządca drogi wymierza, w drodze decyzji administracyjnej karę pieniężną w wysokości 10-krotności opłaty ustalonej zgodnie z ust. 4-6. W świetle powyższego przy braku zezwolenia karę pieniężną nakłada się na podmiot, który dokonał zajęcia pasa drogowego. W stanie faktycznym niniejszej sprawy umieszczenie przyłącza wodociągowego w pasie drogowym nastąpiło przed nabyciem przez skarżących sąsiadującej z nim nieruchomości. Organ nie wyjaśnił więc kto dokonał tego zajęcia, w szczególności, czy byli to I. i W. W. Przyłącze wodociągowe znajduje się w pasie drogowym a więc poza obszarem nieruchomości skarżących. Nie stanowi więc części składowej ich nieruchomości a więc tym samym nie jest ich własnością. W tym stanie rzeczy zasadny jest zarzut skargi dotyczy naruszenia art. 7, 77, 80 i 107 § 3 kpa, albowiem organy obu instancji nie poczyniły istotnych ustaleń odnośnie podmiotu, który dokonał zajęcia oraz czyją własność obecne owo przyłącze stanowi. Zgodnie z art. 49 § 1 kc urządzenia służące do doprowadzania lub odprowadzania płynów, pary, gazu, energii elektrycznej oraz inne urządzenia podobne nie należą do części składowych nieruchomości, jeżeli wchodzą w skład przedsiębiorstwa. Tym bardziej więc owe urządzenia, jeżeli są poza nieruchomością, w pasie drogowym są własnością przedsiębiorstwa wodociągowego. Ponownie rozpoznając sprawę organ zbada i wyjaśni wszystkie okoliczności związane z umieszczeniem w pasie drogowym przyłącza wodociągowego i czyją obecnie stanowi własność a następnie w zależności od poczynionych ustaleń wyda stosowne rozstrzygnięcie, które uzasadni zgodnie z art. 107§ 3 kpa. Stwierdzone uchybienie skutkowało uchyleniem decyzji organów obu instancji stosownie do art. 145 § 1 pkt 1c) ppsa. O kosztach postępowania Sąd orzekł w myśl art. 200 ppsa.