VI SA/Wa 866/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka - Klimas Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś - Dębecka (spr.) Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Protokolant Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lutego 2007 r. sprawy ze skargi K. C. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2006 r.; 2. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz K. C. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] marca 2006 r. nr [...], w której odmówił stwierdzenia nieważności swojej decyzji z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...], utrzymującej w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] października 2005 r. nr [...], cofającą pozwolenie na broń palną sportową i gazową. Do powyższego rozstrzygnięcia doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym. W dniu [...] grudnia 2005 r. (data stempla pocztowego) do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, za pośrednictwem organu I instancji wpłynął wniosek K. C. o stwierdzenie, na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 oraz art. 159 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. nr 98, poz. 1071), cytowana dalej jako k.p.a. nieważności ww. decyzji Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...]. Wnioskodawca w przedmiotowym wniosku wyraził negatywną opinię o pracy Komendy Wojewódzkiej Policji w [...] i wskazał, że z jej funkcjonariuszami "pozostaje w konflikcie prawnym". Ponadto podniósł, że prowadzone przez Komendanta Głównego Policji postępowanie administracyjne było prowadzone bezprawnie. Jak wskazał wnioskodawca, w jego ocenie postępowanie to było bezprzedmiotowe i zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a. winno być umorzone z urzędu. Ponieważ organ nie umorzył owego postępowania, to w ocenie wnioskodawcy, tym samym dopuścił się rażącego naruszenia prawa. Zdaniem K. C. bezprawne było także wskazanie przez organy obu instancji w podstawach prawnych wydanych przez nie decyzji przepisu art. 18 ust. 5 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, ponieważ nie należy on do osób wykazujących zaburzenia funkcjonowania psychologicznego. Zaliczenie go do takich osób narusza bowiem jego prawa osobiste i obywatelskie. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji postanowieniem z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...], na podstawie art. 65 § 1 k.p.a. przekazał przedmiotowy wniosek według właściwości do Komendanta Głównego Policji. Komendant Główny Policji zawiadomieniem z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 61 § 4 i art. 157 § 2 k.p.a. poinformował, że wszczął postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności swojej decyzji z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...]. Dnia [...] marca 2006 r. Komendant Główny Policji po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego wydał decyzję nr [...], którą odmówił stwierdzenia nieważności swojej decyzji z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...]. W uzasadnieniu organ stwierdził, że po dokonaniu analizy materiału dowodowego sprawy uznał, że brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności ww. rozstrzygnięcia. Ustosunkowując się do zarzutu wnioskodawcy, że postępowanie winno być umorzone, Komendant Główny Policji stwierdził, że samo przekonanie strony, iż jej sprawa kwalifikowała się do rozpoznania w trybie art. 105 k.p.a., nie może stanowić przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji, rozstrzygającej sprawę w innym trybie, w tym przypadku w trybie art. 18 ust. 5 pkt 2 ustawy o broni i amunicji. Nadto organ podniósł, że argument, iż strona "pozostaje w konflikcie prawnym" z Komendą Wojewódzką Policji w [...] nie może stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji. W dniu [...] marca 2006 r. do Komendanta Głównego Policji K. C. złożył wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] (uzupełniony pismem z dnia [...] marca 2006 r.), przywołując przy tym argumentację zawartą we wniosku z dnia [...] grudnia 2005 r. Organ rozpoznał sprawę ponownie i dnia [...] marca 2006 r. wydał decyzję nr [...], którą utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] marca 2006 r. o odmowie stwierdzenia wnioskowanej przez K. C. nieważności decyzji z dnia [...] listopada 2005 r. Organ uzasadniając swoje rozstrzygnięcie stwierdził, że argumenty strony zawarte we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, nie dają podstaw do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji w pełnym zakresie przesłanek, o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a. Na powyższą decyzję z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] K. C. w dniu [...] kwietnia 2006 r. złożył, za pośrednictwem organu skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W jej uzasadnieniu skarżący zarzucił Komendantowi Głównemu Policji rażące naruszenie prawa, w szczególności art. 156 § 1 pkt 2 i 7 k.p.a., art. 105 § 1 k.p.a., bowiem Komendant Główny Policji winien umorzyć prowadzone postępowanie, jako bezprzedmiotowe oraz art. 10 § 1 k.p.a., poprzez niezapewnienie skarżącemu czynnego udziału w każdym stadium postępowania administracyjnego. Skarżący zarzucił organowi również to, że nie wziął pod rozwagę uwag zawartych w uzupełnieniu wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] i podniósł ponownie, że "pozostaje w konflikcie prawnym" z Komenda Wojewódzką Policji w [...]. W odpowiedzi na powyższą skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, z uwagi na bezzasadność zarzutu w niej podniesionych, na potwierdzenie czego przywołał argumentacje wyrażoną uprzednio w decyzjach z dnia [...] i [...] marca 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), cytowana dalej jako p.u.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 cytowanego artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia skarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Sąd administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), cytowana dalej jako p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. W rozpoznawanym przypadku skarga dotyczy decyzji Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2006 r., która zakończyła postępowanie toczące się na wniosek K. C. o stwierdzenie nieważności decyzji Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2005 r., kończącej postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia skarżącemu pozwolenia na posiadanie broni palnej gazowej i sportowej. Jak wynika z akt sprawy, wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] skarżący złożył w urzędzie pocztowym w dniu [...] grudnia 2005 r., za pośrednictwem Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. W dniu [...] grudnia 2005 r. (data stempla pocztowego) skarżący złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. decyzję z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...], która została zarejestrowana w tutejszym Sądzie pod sygn. akt VISA/Wa 106/06. Minister postanowieniem z dnia [...] stycznia 2006 r. przekazał przedmiotowy wniosek według właściwości do Komendanta Głównego Policji, który zawiadomieniem z dnia [...] stycznia 2006 r. poinformował K. C. o wszczęciu żądanego postępowania, które po ponownym rozpoznaniu zakończone zostało decyzją, będącą przedmiotem skargi w niniejszej sprawie. Zatem rozpoznawana skarga dotyczy decyzji z dnia [...] marca 2006 r., która zakończyła postępowanie toczące się na skutek wniosku skarżącego o stwierdzenie nieważności decyzji Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2005 r. Przy czym wniosek o stwierdzenie nieważności złożono [...] grudnia 2005 r., a następnie w dniu [...] stycznia 2006 r. wydano zawiadomienie o wszczęciu postępowania z ww. wniosku. Tymczasem dnia [...] grudnia 2005 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynęła skarga na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2005 r. Wobec tego postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji zostało wszczęte ([...] stycznia 2006 r.) po złożeniu skargi do sądu administracyjnego ([...] grudnia 2005 r.) na tą samą decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...]. Rozpoznawany przypadek implikuje odpowiedź na pytanie, czy dopuszczalne było wszczęcie przez Komendanta Głównego Policji postępowania w celu zmiany, uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji po wniesieniu skargi w tej samej sprawie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zgodnie z art. 145 § 1 ust. 1 p.p.s.a. decyzja lub postanowienie podlega uchyleniu w całości albo w części, jeżeli sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 p.p.s.a.). Rozpoznając zatem skargę, niezależnie od jej zarzutów, Sąd z urzędu bada istnienie innych niż wskazane w skardze naruszeń prawa i w razie ich stwierdzenia jest uprawniony do uchylenia decyzji. Takie same uprawnienia posiada także organ administracji publicznej w sprawie o stwierdzenie nieważności ostatecznego rozstrzygnięcia. Wskazany zbieg uprawnień do weryfikacji ostatecznych decyzji w trybie postępowania sądowego oraz w trybie nadzwyczajnego postępowania administracyjnego nie powinien mieć miejsca. Jest to sytuacja rodząca niekorzystne skutki, tak ze względu na zasady ekonomii postępowania organów państwa, jak i z uwagi na ochronę powagi rozstrzygnięć tych organów. Przede wszystkim konieczne jest uniknięcie możliwości wydania przez organ administracji publicznej oraz przez sąd administracyjny sprzecznych orzeczeń w tej samej sprawie. Z chwilą wniesienia do sądu skargi rozpoczyna się bowiem pomiędzy skarżącym a organem, który wydał zaskarżoną decyzję spór o legalność, będący przedmiotem rozstrzygnięcia sądu administracyjnego. Zbiegu uprawnień do weryfikacji ostatecznych decyzji w trybie postępowania sądowego oraz w trybie nadzwyczajnego postępowania administracyjnego dotyczy art. 125 p.p.s.a.. Nie mówi on jednak w sposób wyraźny o zbiegu, który ma miejsce w niniejszej sprawie. Dotyczy on bowiem sytuacji, w której skarga do sądu administracyjnego została wniesiona po wszczęciu nadzwyczajnego postępowania administracyjnego w celu weryfikacji decyzji, a nie sytuacji, w której nadzwyczajne postępowanie zostało wszczęte po wniesieniu skargi. Niemniej jednak przyjąć należy, że nie jest dopuszczalne a contrario wszczęcie przez organ administracji publicznej postępowania w celu zmiany, uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji po wniesieniu skargi w tej samej sprawie do sądu administracyjnego. Podstawowym argumentem przemawiającym za taką wykładnią jest wzgląd na konieczność wyeliminowania wskazanego, niekorzystnego, zbiegu uprawnień do weryfikacji ostatecznych decyzji w trybie postępowania sądowego oraz w trybie nadzwyczajnego postępowania administracyjnego. Należy także wskazać na przepis art. 54 § 1 p.p.s.a, który stanowi, że skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Organ, o którym mowa w § 1, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy (§ 3). Przepis ten może być rozumiany nie tylko, jako uprawnienie organu administracji publicznej, ale także jako zakaz wszczynania innych postępowań, które skutkowałyby zmianą, uchyleniem lub stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji. Oznacza to, że po wniesieniu skargi do sądu administracyjnego, organ administracji publicznej jest uprawniony do uchylenia i zmiany zaskarżonej decyzji tylko na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a. Mając na uwadze powyższe rozważania stwierdzić należy, że nie było dopuszczalne wszczęcie przez Komendanta Głównego Policji postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej, gdyż wcześniej została wniesiona na tą samą decyzję skarga do sądu administracyjnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 7 stycznia 1999 r. sygn. akt IISA/Gd 1353/98 OSP 2000/5/81 oraz uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 czerwca 2000 r. sygn. FPS 12/99 ONSA 2001/1/7 i powołane tam orzecznictwo). Komendant Główny Policji w tej sytuacji obowiązany był wydać decyzję o odmowie wszczęcia postępowania (art. 157 § 3 k.p.a.). Wszczynając i przeprowadzając w tej sytuacji postępowanie, co do zbadania przesłanek stwierdzenia nieważności Komendant Główny Policji naruszył wskazane powyżej przepisy postępowania, a naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy. W konsekwencji istnieją – w myśl art. 145 ust. 1 lit. c i 135 p.p.s.a. – podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2006 r. oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] marca 2006 r. W tej sytuacji zarzuty skargi nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Zgodnie bowiem z powyżej przytoczonymi poglądami, decyzja organu wydana w tej samej sprawie - inna niż odmawiająca wszczęcia postępowania, podlega uchyleniu, jako wydania z naruszeniem przepisów prawa. Natomiast o kosztach postępowania obejmujących wpis orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.