VI SA/Wa 871/04
WyrokWSA w Warszawie2005-03-01
Skład orzekający: Sędzia Sędziowie : Sędzia WSA Protokolant: Łukasz Poprawski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzje organów ewidencyjnych dotyczące zmian w ewidencji gruntów, które odzwierciedlają stan prawny wynikający z tytułu własności, mogą być uznane za rażąco naruszające prawo, jeśli strona skarżąca twierdzi, że zostały jej odebrane grunty, które uważa za swoją własność?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy ewidencyjne prawidłowo odzwierciedliły stan prawny wynikający z tytułu własności, dokonując zmian w ewidencji gruntów. Zmiany te nie stanowiły rażącego naruszenia prawa, ponieważ nie kształtowały nowego stanu prawnego, a jedynie potwierdzały istniejący. Skarżąca nie mogła nabyć praw właścicielskich do dodatkowych powierzchni, które nie wynikały z jej tytułu własności.Stan faktyczny
Skarżąca L. Z. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji dotyczących zmian w ewidencji gruntów z 1975 roku, twierdząc, że w wyniku tych zmian odebrano jej działkę nr [...] stanowiącą dojazd do jej nieruchomości, którą nabyła wraz z działką główną na podstawie aktu notarialnego z 1947 roku. Organy administracji, w tym Główny Geodeta Kraju, odmówiły stwierdzenia nieważności, uznając, że zmiany w ewidencji odzwierciedlały stan prawny wynikający z tytułu własności i nie doszło do rażącego naruszenia prawa.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Sędziowie : Sędzia WSA Protokolant: Łukasz Poprawski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 marca 2005 r. sprawy ze skargi L. Z. na decyzję Głównego Geodety Kraju z dnia [...] marca 2004 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie ewidencji gruntów oddala skargę
Główny Geodeta Kraju decyzją z dnia [...] marca 2004 roku na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, po rozpoznaniu odwołania L. Z. od decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...] listopada 2003 roku odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Powiatu w S. dnia [...] lutego 1975 roku w sprawie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów wsi C. w odniesieniu di działki nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] listopada 2003 roku.
Decyzja Głównego Geodety Kraju i utrzymana nią w mocy decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego województwa [...] zapadły w oparciu o stepujące ustalenia faktyczne i rozważania prawne:
Naczelnik Gminy w S. działając z urzędu, na podstawie dekretu z dnia 2 lutego 1955 roku o ewidencji gruntów i budynków /Dz.U. nr 6, poz. 32/ oraz rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 28 czerwca 1955 roku w sprawie trybu postępowania przy zgłaszaniu i dokonywaniu zmian w danych objętych ewidencją gruntów i budynków /Dz.U nr 27, poz. 159/ a także zarządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 20 lutego 1969 roku w sprawie ewidencji gruntów /M.P. nr 11, poz. 98/, wprowadził w operacie ewidencji gruntów wsi C., gmina S. zmiany polegające na przeniesieniu z pozycji rejestrowej nr [...] utworzonej na rzecz L. Z. część działki oznaczonej jako użytek drogowy o powierzchni 0,02 ha do pozycji rejestrowej nr [...] utworzonej dla "Wydziału komunikacji". Decyzją z dnia [...] maja 1975 roku Naczelnik Powiatu w S. utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] lutego 1975 roku. Podniósł w uzasadnieniu, że zaistniały w ewidencji błąd musiał być sprostowany zgodnie z art. 7 dekretu o ewidencji gruntów i budynków oraz § 67 załącznika do zarządzenia z dnia 29 lutego 1969 roku w sprawie ewidencji gruntów.
Pismem z dnia [...] września 2000 roku L. Z. wystąpiła o stwierdzenie nieważności powyższych decyzji – Naczelnika Gminy w S. z dnia [...] marca 1975 roku i Naczelnika Powiatu w S. z dnia [...] maja 1975 roku wprowadzające zmiany w ewidencji gruntów wsi C., w części dotyczącej działki nr [...]. Podniosła, iż w wyniku dokonanych zmian odebrano jej działkę nr [...], która była jej własnością po ojcu T. S., zakupioną przez niego aktem notarialnym nr [...] w 1947 roku.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego odmawiając stwierdzenia nieważności decyzji wprowadzającej zmianę w ewidencji gruntów wsi C. z dnia [...] lutego 1975 roku oraz utrzymanej nią w mocy decyzji z dnia [...] maja 1975 roku, uznał, że brak jest podstaw do przyjęcia, iż powyższe decyzje naruszyły prawo w sposób rażący. Droga dojazdowa stanowiąca działką nr [...] nie była przedmiotem umowy zawartej w formie aktu notarialnego między J. i T. S. a S. K. w dniu [...] kwietnia 1947 roku. Umową tą małż. S. nabyli od S. K. działkę gruntu nr [...] o powierzchni 2 ha, wykazaną na planie sporządzonym dnia [...] kwietnia 1947 roku przez mierniczego J. B.. Z planu tego wynika, że działka nie graniczyła z drogą S.-Z. a dojazd z tej drogi do działki nr [...] odbywał się przez grunt wskazany na tym planie linia przerywaną, czyli przez działkę, która nie była własnością T. S.. Działka nr [...] wchodziła uprzednio w skład gospodarstwa poniemieckiego przejętego na rzecz Skarbu Państwa i nie została przekazana na rzecz osób fizycznych.
Główny Geodeta Kraju utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] podzielił jego ustalenia i argumentacje prawną. W jego ocenie, w sprawie nie stwierdzono, aby wprowadzając zmiany w ewidencji gruntów organy naruszyły prawo. Nie można uznać także, że decyzje wydane zostały bez podstawy prawnej. Zatem Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego zasadnie odmówił, w decyzji z dnia [...] listopada 2003 roku, stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy w S. z dnia [...] maja 1975 roku i utrzymanej nią w mocy decyzji Naczelnika Powiatu z dnia [...] lutego 1975 roku wobec braku przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 kpa.
W uzasadnieniu decyzji podkreślił, że z aktu notarialnego nie wynika w sposób jednoznaczny, aby droga dojazdowa do nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], stanowiąca obecnie działkę nr [...], była przedmiotem sprzedaży dokonanej tym aktem notarialnym. W akcie tym nie wymieniono także, co wchodzi w skład wzmiankowanych części składowych i w jakim zakresie. Na planie sporządzonym przez mierniczego J. B. działka nr [...] nie obejmuje drogi dojazdowej. Zaś z planu gospodarstwa poniemieckiego sporządzonego przez mierniczego E. J., dla potrzeb klasyfikacji gruntów, jednoznacznie wynika, że droga dojazdowa nie wchodziła w skład powyższej nieruchomości.
Skargę na decyzję Głównego Geodety Kraju z dnia [...] marca 2004 roku do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła L. Z. wnosząc o jej uchylenia a także uchylenie decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...] listopada 2003 roku.
Skarżąca podnosi w skardze, że na podstawie aktu notarialnego nabyła na własność działkę nr [...] oraz grunt stanowiący dojazd do tej działki oznaczony obecnie jako działka nr [...]. Zgodnie z aktem notarialnym nr [...] rodzice jej kupili grunt o powierzchni 2 ha, wraz z dojazdem 2,03 ha. Dołączenie do jej nieruchomości działki nr [...] nastąpiło zgodnie z przepisami dekretu z dnia 2 lutego 1955 roku. Działka stanowiąca dojazd tylko do jej nieruchomości została kupiona od osoby prywatnej – S. K. wraz z pozostałymi gruntami. Nie jest prawdą, że działka wchodziła uprzednio w skład gospodarstwa poniemieckiego. Wszystkie grunty po J. B. zostały przekazana S. K. i Z. W..
W odpowiedzi na skargę Główny Geodeta Kraju Wnosił o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. nr 153, poz. 1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, chodzi o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania nie zaś według kryteriów słusznościowych.
Kontrolując zaskarżoną decyzję z punktu widzenia powyższych zasad sąd nie stwierdził naruszenia prawa i uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Podnoszone przez skarżącą zarzuty były przedmiotem oceny obu organów. Ocena ta, zdaniem sądu, wątpliwości nie budzi. Znajduje bowiem swoje uzasadnienie w zgromadzonym materiale dowodowym oraz stanie prawnym obowiązującym w dacie wydania decyzji ostatecznej w sprawie zmian w operacie ewidencji gruntów wsi C. w odniesieniu do działki nr [...].
Skarżąca domagała się stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy w S. z dnia [...] lutego 1975 roku i decyzji Naczelnika Powiatu z dnia [...] maja 1975 roku. Swoje żądnie uzasadniała bezpodstawnym odebraniem jej działki nr [...], która była jej własnością po ojcu T. S., zakupioną przez rodziców aktem notarialnym nr [...] w 1947 roku.
Podstawą prawną tak sformułowanego żądania mógł stanowić art. 156 § 1 pkt 2 kpa, a więc zarzut rażącego naruszenia prawa. Decyzja wprowadzająca zmianę w ewidencji gruntów obrębu C. z dnia [...] lutego 1975 roku i utrzymująca ja w mocy decyzja z dnia [...] maja 1975 roku była przedmiotem oceny organów nadzorczych w aspekcie rażącego naruszenia prawa, a więc art. 156 § 1 pkt 2 kpa.
Naruszenie prawa ma charakter rażący w takim wypadku, gdy czynności zmierzające do wydania decyzji administracyjnej oraz treść załatwienia sprawy w niej wyrażona stanowią zaprzeczenie stanu prawnego sprawy w całości lub części.
Wbrew twierdzeniom skarżącej, organy nadzorcze trafnie przyjęły, iż przy wydawaniu decyzji przez organy ewidencyjne nie doszło do rażącego naruszenia prawa, w tym wypadku: dekretu z dnia 2 lutego 1955 roku o ewidencji gruntów i budynków oraz rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki komunalnej z dnia 28 czerwca 1955 roku w sprawie trybu postępowania i zgłaszania zmian w danych objętych ewidencją gruntów i budynków a także zarządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 20 lutego 1969 roku w sprawie ewidencji gruntów. Zasadność wpisów w ewidencji gruntów w oparciu o powyższe przepisy była przedmiotem badania zarówno Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego jak i Głównego Geodety Kraju. Organy zasadnie stwierdziły, że decyzja wprowadzająca zmianę w ewidencji gruntów obrębu C. nie na ruszyły prawa w żaden sposób, tym bardziej rażący.
Skarżąca nie mogła zostać wpisana do ewidencji gruntów jako właścicielka działki nr [...] albowiem jej poprzednik prawny – ojciec był właścicielem tylko działki nr [...] o powierzchni 2 ha. Działkę o takiej powierzchni nabył od S. K.. Wynika to wprost z treści aktu notarialnego. W ewidencji gruntów, po dokonanej zmianie w 1 975 roku, L. Z. figuruje jako właścicielka działki właśnie o powierzchni 2 ha. Jako następca prawny T. S. nie mogła nabyć więcej aniżeli posiadał jej ojciec. Przypisanie jej praw właścicielskich do dodatkowych powierzchni nie znajduje uzasadnienia prawnego. Skarżąca wywodzi swoje prawa właścicielskie z interpretacji aktu własności nr [...] z 18 kwietnia 1947 roku. Twierdzi, że jej rodzice tymże aktem nabyli dodatkową powierzchnię, aktualnie stanowiącą drogę nr [...]. Dowodzi tego, jej zdaniem, sformułowanie zawarte a akcie "wraz ze wszystkimi tej działki częściami składowymi". Nie ma racji skarżąca twierdząc, że jej ojciec stał się właścicielem działki nr [...] albowiem działka ta, będąca droga, stanowiła część składową działki nr [...]. Taka interpretacja jest sprzeczna z przepisami regulującymi materię części składowych. W chwili obecnej są to przepisy kodeksu cywilnego. W dacie aktu notarialnego obowiązywał dekret z dnia 11 października 1946 roku prawo rzeczowe. Interpretacji skarżącej przeczą przepisy dotyczące części składowych zawarte w dekrecie- prawo rzeczowe. Częścią składową rzeczy było i jest wszystko to, co nie może być od niej odłączone bez uszkodzenia lub istotnej zmiany całości albo bez uszkodzenia lub istotnej zmiany przedmiotu odłączonego. Droga to przecież też nieruchomość. Zgodnie z definicją części składowej jedna nieruchomość nie może być częścią składową drugiej nieruchomości.
Dokonane zmiany w ewidencji gruntów odzwierciedlają stan prawny dotyczący przedmiotowej nieruchomości, a więc dane wynikające z tytułu własności. Taka jest rola rejestru ewidencji gruntów. Nie kształtuje on nowego stanu prawnego, a jedynie potwierdza stan prawny nieruchomości zaistniały wcześniej. Tym samym zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja z dnia [...] listopada 2003 roku odpowiadają prawu.
Kwestia długoletniego posiadania przedmiotowej drogi nie może być argumentem za wpisaniem skarżącej jako właścicielki działki nr [...]. Sprawy o stwierdzeniu nabycia własności przez zasiedzenie rozpoznają sądy powszechne.
Mając powyższe na uwadze i na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd orzekł jak w wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło