VI SA/Wa 871/11

WyrokWSA w Warszawie2011-07-07

Skład orzekający: Ewa Frąckiewicz, Piotr Borowiecki, Magdalena Maliszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości utrzymująca w mocy negatywną ocenę z egzaminu radcowskiego z zakresu prawa karnego, pomimo uwzględnienia pozytywnej oceny cząstkowej jednego z egzaminatorów, jest zgodna z prawem?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że uchwała Komisji Egzaminacyjnej II stopnia utrzymująca negatywną ocenę z egzaminu radcowskiego z zakresu prawa karnego była zgodna z prawem. Sąd stwierdził, że Komisja miała prawo dokonać samodzielnej oceny pracy zdającego, a negatywna ocena była uzasadniona błędną interpretacją przepisów przez skarżącą, co przesądziło o wyniku negatywnym z egzaminu.
Stan faktyczny
Skarżąca B. J. przystąpiła do egzaminu radcowskiego, uzyskując negatywny wynik z powodu ocen niedostatecznych z prawa karnego i cywilnego. Po utrzymaniu tej oceny przez Komisję Egzaminacyjną II stopnia, skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego. Skarżąca kwestionowała ocenę z prawa karnego, wskazując na pozytywną ocenę cząstkową jednego z egzaminatorów i błędną interpretację jej zarzutów przez Komisję. W odniesieniu do prawa cywilnego, skarżąca podniosła zarzuty dotyczące interpretacji umowy i dostępu do baz prawnych. WSA oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędziowie Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.) Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lipca 2011 r. sprawy ze skargi B. J. na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu radcowskiego z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu radcowskiego oddala skargę Komisja Egzaminacyjna II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu radcowskiego uchwałą z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...], na podstawie art. 368 ust. 1, 9 i 12 ustawy z dnia 6 lipca 1982r. radcach prawnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 10, poz. 65 ze zm., nazywanej dalej "ustawą o radcach") w związku z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania B. J. (nazywanej dalej "skarżącą") od uchwały Nr [...] z dnia [...] lipca 2010 r. Komisji Egzaminacyjnej do przeprowadzenia egzaminu radcowskiego przy Ministrze Sprawiedliwości z siedzibą w W., utrzymała w mocy zaskarżoną uchwałę. Do wydania zaskarżonej uchwały doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: W dniu 29 czerwca 2010 r. skarżąca przystąpiła do części pierwszej egzaminu radcowskiego polegającego na rozwiązaniu zestawu pytań testowych. W dniu 30 czerwca 2010 r. skarżąca rozwiązywała zadanie z zakresu prawa karnego. W dniu 1 lipca 2010 r. odbyła się część trzecia egzaminu radcowskiego polegająca na rozwiązaniu zadania z prawa cywilnego. W dniu 2 lipca 2010 r. miały miejsce dwa egzaminy, polegające na rozwiązaniu zadań z zakresu prawa gospodarczego i z zakresu prawa administracyjnego. Komisja Egzaminacyjna do przeprowadzenia egzaminu radcowskiego przy Ministrze Sprawiedliwości z siedzibą w W. uchwałą Nr [...] z dnia [...] lipca 2010 r., po sprawdzeniu testu z pierwszej części egzaminu oraz po dokonaniu oceny każdego z zadań z części drugiej do piątej egzaminu, ustaliła, że: z pierwszej części egzaminu radcowskiego, skarżąca otrzymała ocenę bardzo dobrą, z drugiej części egzaminu radcowskiego - ocenę niedostateczną, z trzeciej części egzaminu radcowskiego - ocenę niedostateczną, z czwartej części egzaminu radcowskiego - ocenę dostateczną, z piątej części egzaminu radcowskiego - ocenę dostateczną. W związku z powyższym Komisja stawierdziła, że skarżąca uzyskał wynik negatywny z egzaminu radcowskiego, gdyż stosownie do treści art. 366 ust. 1 ustawy o radcach, pozytywny wynik z egzaminu radcowskiego, otrzymuje zdający, który z każdej części egzaminu radcowskiego otrzymał ocenę pozytywną. Pismem z dnia [...] września 2010 r. skarżąca wniosła odwołanie od uchwały Komisji Egzaminacyjnej z dnia [...] lipca 2010 r., uznając wystawienie ocen niedostatecznych z zakresu prawa karnego i cywilnego było nieuzasadnione. Skarżąca wniosła o uchylenie w/w uchwały i stwierdzenie, że uzyskała pozytywny wynik z egzaminu radcowskiego, w tym pozytywną ocenę z części trzeciej oraz czwartej egzaminu. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że w przypadku pracy z zakresu prawa karnego jeden z egzaminatorów wystawił ocenę niedostateczną, natomiast drugi ocenę dostateczną. Egzaminator wystawiający ocenę niedostateczną wskazał na pozytyne elementy pracy m.in. zachowanie wymogów formalnych apelacji, prawidłowe wskazanie podstaw procesowych apelacji. Zarzucił jednak błędne wskazanie jako zarzutów apelacji naruszenie prawa materialnego, w sytuacji gdy podstawą tych zarzutów powinien być błąd w ustaleniach faktycznych, który miał wpływ na treść roztrzygnięcia oraz ocenił wskazanie “kierunku zaskarżenia apelacji, tj. zmiany zaskarżonego orzeczenia" jako uchybienie procesowe. Drugi z egzaminatorów zaznaczył, że pomimo błędnej wykładni art. 438 pkt 1 kpk, z treści sformułowanego w apelacji zarzutu, jak i jego uzasadnienia można wnioskować, iż zamiarem autora apelacji było wyrażenie zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych. Zdaniem skarżącej o ostatecznej, negatywnej ocenie pracy egzaminacyjnej z zakresu prawa karnego zadecydowało zawarcie w apelacji wniosku o zmianę zaskarżonego wyroku zamiast wniosku o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy sądowi rejonowemu do ponownego rozpoznania. Skarżąca nie zgodziła się z taką oceną i na poparcie swojego stanowiska przywołała zarówno wypowiedzi judykatury jak i doktryny dotyczące pojęć: granice środka odwoławczego, granice zaskarżenia oraz podniesionych zarzutów. Skarżąca wskazała, że wniosek apelacyjny nie jest elementem określającym granice środka odwoławczego i nie wiąże sądu odwoławczego przy wyborze rodzaju orzeczenia, gdyż ten zależy od warunków wymienionych w art. 437 k.p.k. Wskazała także, że apelacja spełniała wszystkie wymogi formalne, uwzględniała gravamen skarżącego, a podniesione zarzuty i uzasadnienie apelacji przedstawiały uchybienia sądu pierwszej instancji. Zdaniem skarżącej, w praktyce sądowej sporządzona apelacja zostałaby przyjęta do rozpoznania. Dlatego wystawienie negatywnej oceny za całe zadania egzaminacyjne z zakresu prawa karnego było nieuzasadnione. Kwestionując zasadność otrzymanej oceny negatywnej z zakresu prawa cywilnego, skarżąca nie zgodziła się z głównym zarzutem, tj. błędną klasyfikacją umowy zawartej w treści zadania egzaminacyjnego jako umowy przedwstępnej zamiast umowy deweloperskiej. Skarżąca wskazała, że problem prawny przedstawiony w zadaniu egzaminacyjnym i stanowisko wyrażone w Opisie istotnych zagadnień dla Komisji Egzaminacyjnej (...) co do oceny mozliwych rozwiązań, które można było przyjąć na tle stanu faktycznego przedstawionego w kazusie egzaminacyjnym pozwalało na zbyt daleko idącą dowolność interpretacyjną przy ocenie poszczególnych prac i nie zapewniały jednolitości oceny i równego traktowania wszytkich egzaminowanych osób. Skarżąca za niezasadny uznała zarzut egzaminatora o nierozpozniu istoty zagadnienia z powodu braku wykładni umowy zawartej przez strony. Strona powołała się na zasadę swobody umów wyrazoną w art. 3531 k.c. Skarżąca wyjaśniła, że kierowała się interesem strony, którą reprezentowała, podstawowym problemem, któremu poświęciła główną uwagę, było znalezienie podstawy prawnej uzasadniającej zasądzenie rozszczenia z tytułu utraconych korzyści w wyniku nie dojścia do skutku umowy przyrzeczonej. Niezależnie od tego, skarżaca odniosła się do kwestii zadatku, ulgi podatkowej, kosztów kredytu. Wskazała, że rozwiązanie ostatniego z tych problemów mogło być dokonane za pomocą jednej z dwóch możliwych interpretacji zawartej przez strony umowy tzw. deweloperskiej albo przedwstępnej. W dalszej części odwołania skarżąca przywołała charakterystykę umowy deweloperskiej, wskazując jej elementy przedmiotowo istotne zawarte w orzecznictwie Sądu Najwyższego. Jednocześnie zwróciła uwagę na niejednolitość podejścia do kwestii umowy deweloperskiej w orzecznictwie, przywołując postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 2 sierpnia 2010 r. sygn akt S 3/10. skarżąca zauważyła, że problem prawny zawarty w zadaniu egzaminacyjnym oraz dokumencie dołączonym do niego, stanowiącym wytyczną dla egzaminatorów, może budzić wątpliwości co do zachowania właśnie jednolitości proponowanego kierunku rozwiązania, która to okoliczność mogła mieć wpływ na ocenę prac przez poszczególnych egzaminatorów i Komisje. Zdaniem skarżącej, wybór pomiędzy podniesieniem w apelacji zarzutów odnoszących się do wszystkich rozszczeń wynikających z danego stanu faktycznego, zapewniających najpełniejszą ochronę klienta, a ograniczeniem się do wybranych jego elementów, nie zapewniały jednolitości oceny, a tym samym równego traktowania wszyskich egzaminowanych osób. Skarżąca argumentowała, że zawarta w zadaniu egzaminacyjnym umowa była uproszczona, dlatego należało ustalić czy zawiera podstawowe elementy kwalifikujące ją jako umowę deweloperską (realizatorską). Zdaniem skarżącej, niezbędne było przy tym wyszukanie i przywołanie odpowiedniego orzecznictwa Sądu Najwyższego. Zwróciła jednocześnie uwagę, że osoba egzaminowana ma obowiązek znajomości obowiązujących przepisów, nie zaś kierunków interpretacji umów nienazawanych a także ich cech, które zostały uzane za przedmiotowo istotne przez Sąd Najwyższy. Podniosła także, że ze względu na brak odniesienia do charakteru umowy deweloperskiej w posiadanych przez nią na egzaminie komentarzach oraz przygotowanym orzecznictiwe, musiała skorzystać z bazy orzeczeń LEX, do której dostęp był utrudniony. Skarżąca wskazała na zbyt długi okres oczekiwania na dostęp do bazy, zbyt małą liczbę stanowisk do liczby zdajacych oraz liczby problemów, zawartych w kazusie, co miało późniejszy wpływ na ostateczny kszałt pracy. Skarząca wyjaśniła, że ze względu na nieznalezienie w bazie odpowiedniego orzecznictwa, podjęła decyzję o sporządzeniu apelacji w oparciu o kwalifikacje umowy łączącej strony jako umowy przedwstępnej. W ocenie skarżącej, takie ujecie zagadnienia nie było błędne, czego potwierdzeniem było wcześniej przywołane postanowienie Trybunału Konstytucyjnego. W dalszej części odwołania skarżąca przywołała przepisy kodeksu cywilnego regulujące stosunki umowne, a także odnoszące się do nich orzecznictwo oraz wypowiedzi doktryny świadczące o niejednolitości pogladów co do kwalifikacji prawnej umowy zawartej przez strony. Zakwestionowała zarzut egzaminatora, iż błędnie wskazała, jakoby zakres odszkodowania z umowy przedwstępnej nie był ograniczony oraz, że nie dostrzegła, iż zadatek zalicza się na odszkodowanie, a Sąd I instancji zasądził już 10.000 zł jako zwrot zadatku. Powołując się m. in. na Opis istotnych zagadnień (...) podniosła, że zasadnym było żądanie podwójnego zadatku, z tym, że przyznała, iż skoro zasądzone zostało z tego tytułu 10.000 zł, to w apelacji należało żądać pozostałych 10.000 zł oraz odszkodowania z tytułu poniesionych kosztów uzyskania kredytu (10.000) a przede wszystkim - 150.000 zł z tytułu różnicy ceny mieszkania. Skarżąca podniosła również, że roszczenia odszkodowawcze w tym wypadku były ograniczone do tzw. ujemnego interesu umownego, lecz obejmował on zarówno poniesione straty, jak i utracone korzyści. Następnie wywiodła, powołując się na orzecznictwo i doktrynę, co mieści się w pojęciu ujemnego interesu umownego w razie przyjęcia koncepcji umowy przedwstępnej. Powołując się na orzecznictwo i komentatorów wskazała, że mimo, iż w umowie przedwstępnej strony zastrzegły zadatek, to dopuszczalne było dochodzenie odszkodowania w kwocie przewyższającej podwójny zadatek. Nadto, skarżąca podkreśliła, że rolą radcy prawnego w procesie cywilnym jest pozyskanie dla klienta najdalej idących korzyści w zaskarżeniu orzeczenia sądu i instancji i przedstawiła motywy, które jej zdaniem przemawiały za szerokim zakresem granic zaskarżenia w tej sprawie. Przytaczając fragmenty tekstu zadania egzaminacyjnego, skarżąca wyjaśniła, że w tekście tym istniały rozbieżności co do tego czy zasądzona kwota obejmowała także zadatek czy nie, oraz co do wysokości kwoty będącej równowartością różnicy ceny mieszkania. Dodatkowo skarżąca wskazała na brak czasu i znaczny stopnień skomplikowania kazusu egzaminacyjnego, które to okoliczności miały wpływ na prawidłowe wyliczenie tych dwóch roszczeń, potęgowane ograniczonym dostępem do bazy LEX. Skarżąca podniosła, że nie odpowiada rzeczywistości zarzut egzaminatora, iż nie objęła zakresem zaskarżenia roszczenia o zwrot poniesionych kosztów uzyskania kredytu, tj. 10.000 zł. Skarżąca przyznała, że przez przeoczenie pominęła to żądanie, ale ujęła je w wartości przedmiotu zaskarżenia, a także w uzasadnieniu apelacji. Skarżąca polemizowała z trafnością zarzutu egzaminatora, że niewłaściwie objęła zaskarżeniem nieudowodnioną przez powodów szkodę w postaci utraty prawa do ulgi podatkowej. Skarżąca podnosząc powyższe zarzuty wnosiła o uchylenie uchwały Komisji Egzaminacyjnej i stwierdzenie, że uzyskała pozytywny wynik z egzaminu radcowskiego, w tym pozytywną ocenę z części trzeciej egzaminu. Przystępując do rozpatrzenia zarzutów skarżącej, Komisja Egzaminacyjna II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości, wskazała na wstępie, że zgodnie z art. 368 ust. 12 ustawy o radcach, do postępowania przed komisją odwoławczą stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Do rozpatrywania spraw w obu instancjach powołane zostały wieloosobowe organy szczególne o specyficznych kompetencjach, podstawy wyłączenia członków tych organów uregulowane zostały w szczególny sposób, w drodze rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości, które określa między innymi tryb i sposób działania komisji odwoławczej (art. 368 ust. 14 pkt 4 ustawy o radcach). § 5 ust. 2 pkt 1 i ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 września 2009 r. w sprawie komisji egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu radcowskiego (Dz. U. z 2009 r. Nr 164, poz. 1314), wskazuje na konieczność sporządzenia w toku postępowania odwoławczego pisemnej opinii dotyczącej zasadności jedynie "zarzutów podniesionych w odwołaniu". We wskazanym przepisie mowa jest także o "zakresie odwołania" oraz o "zasadności poszczególnych zarzutów podniesionych w odwołaniu". Wymogi dotyczą wprost jedynie opinii, a więc ograniczają zawartość tego dokumentu. W § 5 ust. 4 wymienionego rozporządzenia ustanowiono procedurę głosowania członków komisji odwoławczej w procesie podejmowania przez tę komisję decyzji w konkretnych sprawach. Przepis ten reguluje wyłącznie procedurę (tryb i sposób) działania Komisji Egzaminacyjnej II stopnia jako organu odwoławczego, ale nie reguluje i nie zmienia zasad orzekania i zakresu orzekania Komisji, w tym naczelnej zasady orzekania w postępowaniu administracyjnym (art. 7, art. 15, art. 138 k.p.a.), zgodnie z którą istota administracyjnego toku instancji polega na dwukrotnym rozstrzygnięciu tej samej sprawy, nie zaś wyłącznie na kontroli zasadności argumentów podniesionych w stosunku do orzeczenia organu I instancji. Zatem, zdaniem Komisji Egzaminacyjnej II stopnia użycie w § 5 ust 4 rozporządzenia zwrotu odnoszącego się do kolejności głosowania, podobnie jak i te przepisy, które określają zakres opinii sporządzanej przez członka Komisji II stopnia - zawężonej do ustosunkowania się do poszczególnych zarzutów podniesionych w odwołaniu - nie oznaczają że rozporządzenie to zawęża zakres kontroli odwoławczej tego organu. Organ odwoławczy kontroluje zatem odwołanie zgodnie z tą zasadą, bacząc, aby uzasadnienie uchwały zawierało przede wszystkim argumentację odnoszącą się do podniesionych zarzutów odwołania. Zatem, szczegółowe ustosunkowanie się Komisji Egzamiancyjna II stopnia winno obejmować te zarzuty i argumenty, które zostały zawarte w odwołaniu skarżącej, ale ocena i rozstrzygnięcie co do zaskarżonej uchwały musi wiązać się z całościową oceną jego zasadności, zgodnie z przedstawioną powyżej zasadą dwukrotnego rozpoznania sprawy co do istoty. Komisja II stopnia była więc zobowiązana do odniesienia się do zarzutów skarżącej dotyczących otrzymanej przez nią negatywnej oceny z zakresu prawa karnego oraz cywilnego. Ustosunkowując się do odwołania dotyczącego zadania z prawa karnego Komisja Egzaminacyjana II stopnia wskazała, że podstawą ustalenia wyniku pozytywnego z tej części egzaminu radcowskiego było spełnienie wymogów ustawowych określonych w art. 365 ust. 2 ustawy o radcach. Powyższa ocena powinna uwzględniać zachowanie wymogów formalnych, właściwość zastosowanych przepisów prawa i umiejętność ich interpretacji oraz poprawność zaproponowanego przez zdającego sposobu roztrzygnięcia problemu z uwzględnieniem interesu strony, którą zgodnie z zadaniem reprezentuje. Komisja Egzaminacyjna II stopnia wyjaśniła, że pomimo prawidłowej oceny zadania poprzez wniesienie apelacji, skarżąca błędnie zinterpretowała art. 438 pkt 1 k.p.k., podnosząc zarzut obrazy prawa materialnego w zakresie punktu I wyroku, art. 46 § 1 k.k., nie dostrzegając, że warunkiem zastosowania przepisu jest skazanie oskarżonego oraz przez przyjecie, że z orzeczeniem środka karnego naprawienia szkody wiąże się okręślenie terminu jeg wykonania, a także art. 69 § 2 k.k. Nadto, Komisja podniosła, że skarżąca - wbrew bezwzględnemu zakazowi skazania oskarżonego, który został uniewinniony, wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku przez uznanie oskarżonego za winnego czynu z pkt I, co zdaniem organu odwoławczego, należy uznać za rażącą obrazę art. 454 §1 k.p.k. Komisja Egzaminacyjna II stopnia zaznaczyła, że w przypadku wskazania w sposób właściwy na treść normatywną przepisu art. 18 § 1 k.k. w realiach sprawy przedstawionej w zadaniu egzaminacyjnym, podstawą zarzutu powinien być błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia co do roztrzygnięcia w zakresie czynu z art. 158 § 1 k.k., nie zaś zarzut obrazy prawa materialnego. Błędny sposób roztrzygnięcia świadczył, zdaniem Komisji, o nieumiejętności interpretacji przepisów przez skarżącą i uzasadninał ocenę niedostateczną sporządzonej przez nią apelacji, w świetle art. 365 ust. 2 ustawy o radcach. Tym samym, pomimo zachowania wymogów formalnych i właściwego roztrzygnięcia zadania, w opinii Komisji, brak jest podstaw do wystawienia oceny pozytywnej z tej części egzaminu radcowskiego. Ponadto przytoczone argumenty potwierdzają zasadność ocen cząstkowych. Zarzuty skarżącej, że zaproponowane przez nią rozwiązanie było prawidłowe i powinno być uwzględnione przez egzaminatorów, zostały uzane za całkowicie bezzasadne. Odnosząc się do tej części odwołania, która dotyczyła wystawionej oceny z zakresu prawa cywilnego, Komisja Egzaminacyjna II stopnia stwierdziła, że pozytywna ocena z pracy egzaminacyjnej zależna była od tego, czy apelacja spełniała wymogi formalne oraz, czy wobec treści wyroku sądu I instancji i jego uzasadnienia, skarżąca podniosła wszytkie możliwe zarzuty, które prowadziłyby do uwzględnienia apelacji na korzyść powodów w jak najszerszym zakresie, w związku ze zgłoszonymi przez nich żądaniami w pozwie. Komisja Egzaminacyjna II stopnia przywołała treść apelacji skarżącej, w której zaskarżono wyrok w części oddalającej powództwo o zasądzenie odszkodowania, stwierdzając, że co do zasady sporządzona apelacja spełniała wymogi pisma procesowego określone w art. 126 k.p.c. oraz wymogi formalne apelacji zawarte w art. 368 k.p.c. Komisja Egzaminacyjna wyraziła równoczesnie pogląd, że jedyną przyczyną dyskwalifikacji pracy nie może być przyjęcie przez skarżącą, że strony zawarły umowę przedwstępną. Podzielając w tym zakresie argumentację skarżącej, Komisja pozytywnie oceniła wniesioną przez skarżącą apelację od wyroku Sądu Okręgowego. Uznała przy tym za nietrafne zarzuty egzaminatorów dotyczące niedopuszczalności dochodzenia odszkodowania przewyższającego wysokość podwójnego zadatku jeżeli został on zastrzeżony w umowie. Odnosząc się do zarzutów skarżącej dotyczących niewłaściwych warunków przeprowadzenia egzaminu i trudności w dostępie do programu LEX, Komisja Egzaminacyjna II stopnia wskazała na brak udokumentowania przez skarżącą tych zarzutów. Zwróciła jednocześnie uwagę, że zdecydowana większość zdających, pisząc egzamin w tych samych warunkach co skarżąca, zdała go pozytywnie. Zatem, wskazane warunki nie mogły mieć decydującego wpływu na negatywny wynik egzaminu. Komisja odwoławcza uznała zasadność odwołania skarżącej w tym zakresie i podwyższenie oceny do oceny dostatecznej. Jednakże, przesądzający o ocenie końcowej z egzaminu radcowskego był negatywny wynik egzaminu z zakresu prawa karnego, o czym stanowi art. 366 ust. 1 ustawy o radcach. Pismem z dnia [...] marca 2011 r. skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. skargę na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu radcowskiego z dnia [...] lutego 2010 r., wnosząc o jej uchylenie w całości wraz z uchwałą nr [...] z dnia [...] lipca 2010 r., a także na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. dopuszczenie dowodu uzupełniającego z dokumentów w postaci uchwał Komisji Egzaminacyjnej II stopnia z uzasadnieniami. Zaskarżonej uchwale skarżąca zarzuciła naruszenie: 1. przepisów postępowania, tj.: - art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 §1 k.p.a., 80 k.p.a. i art. 107 § 2 i 3 k.p.a., polegające w szczególności na niewyjaśnieniu wszystkich istotnych okoliczności sprawy z zakresu prawa karnego, - art. 7 k.p.a., art.77 §1 k.p.a., 80 k.p.a. w zw. z § 5 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 września 2009 r. w sprawie Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu radcowskiego (Dz. U. z 2009 r. Nr 164 poz. 1314) poprzez oparcie rozstrzygnięcia z zakresu prawa karnego na pisemnej opinii, która nie spełniała kryterium określonego w tym przepisie, - art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a. w związku z art. 368 ustawy o radcach oraz w zw. z § 5 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu radcowskiego, poprzez niewłączanie do akt sprawy protokołu z posiedzenia Komisji Egzaminacyjnej II stopnia z dnia [...] lutego 2011 r., - art. 138 ust 1 § 1 pkt 1 k.p.a. przez zastosowanie tego przepisu i utrzymanie w mocy uchwały Komisji Egzaminacyjnej nr 3 2) naruszenie prawa materialnego, tj.: - art. 365 ust. 2 ustawy o radcach, poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. W uzasadnieniu skarżąca wskazała na niedopuszczalne postępowanie Komisji Egzaminacyjnej II stopnia, która przyjęła oceny egzaminatorów: pozytywną i nagatywną za własne. W ocenie skarżącej, takie świadczy o braku wnikliwej weryfikacji całości materiału zgormadzonego w sprawie przez Komisję Egzaminacyjną II stopnia, wbrew regułom wyrażonym w art. 77 § 1 k.pa. oraz art. 80 k.p.a. oraz przekroczeniu granic swobodnej oceny dowodów. Skarżąca zwróciła uwagę na fakt, że żaden z egzaminatorów nie stwierdził, iż o ocenie cząstkowej pracy przesądziło błędne wskazanie obrazy prawa materialnego zamiast błędu w ustaleniach faktycznych, co było zasadniczym argumentem Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przemawiającym za utrzymaniem oceny negatywnej z tej części egzaminu. Zdaniem skarżącej, Komisja dokonała przesunięcia ciężaru oceny zadania egzaminacyjnego z kwestii dotyczącej kierunku wnioskowania zawartej w ocenie cząstkowej egzaminatora, negatywnie oceniającego pracę, na kwestię związaną z charakterem postawionego w apelacji zarzutu, czym naruszono zasady wyrażone w art. 7 i art. 8 k.p.a. Skarżąca wskazała również, że Komisja Egzaminacyjna II stopnia może weryfikować jedynie oceny cząstkowe negatywne, nie zaś pozytywne. Te ostatnie powinny być brane pod uwagę w trakcie rozpoznawania prawidłowości zarzutów egzaminatora dotyczących uchybień zadania egzaminacyjnego. Skarżąca, uzasadniając zarzut naruszenia przez Komisję art. 107 § 3 k.pa. oraz reguły wyrażonej w art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a., stwierdziła, że Komisja w trakcie rozpatrywania odwołania, pominęła wnioski egzaminatora, który pozytywnie ocenił pracę, który stwierdził, że z treści zarzutu sformułowanego w apelacji, jak też z jego uzasadnienia wynika, że intencją autora było wyrażenie zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych. Podniosła także, że Komisja Egzaminacyjna II stopnia oparła swoje roztrzygnięcie z zakresu prawa karnego na pisemnej opinii niespełniającej kryterium określonego w § 5 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie komisji egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu radcowskiego. Zarzuciła szereg nieprawidłowości w sporządzeniu opinii o zasadniości zarzutów podniesionych w odwołaniu, które jej zdaniem zostały później odzwierciedlone w treści uzasadnienia uchwały Komisji z zakresu prawa karnego i miały wpływ na treśc roztrzygnięcia. Skarżąca zarzuciła Komisji Egzaminacyjnej II stopnia, że opierając się na w/w opinii całkowicie pominęła wywody skarżącej zawarte w odwołaniu, a także jej argumentację prawną dotyczącą istoty uchybięń sądu wskazanych w apelacji. Odnosząc się do stanowiska Komisji, że o utrzymaniu oceny negatywnej z zakresu prawa karnego przesądziło postawienie przez skarżącą w apelacji zarzutu obrazy prawa materialnego zamiast błędu w ustaleniach faktycznych, wskazała że błędne sformułowanie zarzutu zgodnie z art. 434 § 1 k.p.k. nie ma wpywu na zasadność apelacji jeśli uchybienie wskazane w środku odwoławczym w istocie wystąpiło. Zdaniem skarżącej, Komisja Egzaminacyjna II stopnia oparła swoje roztrzygnięcie nie na całościowej ocenie materiału dowodowego w sprawie, ale jedynie na treści uzasadnień ocen cząstkowych, bez przeprowadzania szczegółowej analizy samej pracy egzaminacyjnej. Zwróciła przy tym uwagę, że kodeks postępowania administracyjnego nie określa wymogów, jakie musi spełniać uzasadnienie odwołania. W opinii skarżącej, odwoujący może ograniczyć się tylko do elementów dla niego niekorzystnych, przedstawiając stsowną argumentację w tym zakresie, co w przemiotowej sprawie skarżąca uczyniła. Natomiast do zadań organu odwoławczego należy zbadanie sprawy ze szczególnym uwzględnieniem argumentów odwołującego. Skarżąca przywołała fragment uzasadnienia uchwały Komisji Egzaminacyjnej II stopnia odnoszący się do rozumienia przepisu ustawy o radcach prawnych, który stanowi że do postępowania przed Komisją stosuje się odpowiednio przepisy k.p.a. W ocenie skarżącej, roztrzygnięcie Komisji w cześci dotyczącej zadania z zakresu prawa karnego nie spełnia wymogów określonych w kodeksie postępowania administracyjnego i narusza podstawowe reguły wyrażone w jego przepisach. Skarżąca wskazała na brak protokołu z przebiegu posiedzenia Komisji Egzaminacyjnej II stopnia, na którym rozpatrywano odwołanie skarżącej, wskazując również, że praktyka zatwierdzania protokołów na następnym posiedzeniu znacząco ogranicza możliwość konstruowania zarzutów. Skarżąca podkresliła, że protokół z przebiegu posiedzenia, na którym roztrzygane są odwołania ma “niebagatelne" znaczenie dla ustalenia czy doszło faktycznie do ponownego zbadania istoty sprawy. Zdaniem skarżącej, oparcie roztrzygnięcia na stanowisku wyrażanym tylko przez jednego członka Komisji narusza zasadę kolegialności działania tego organu i sprowadza rolę Komisji do technicznego głosowania w oparciu o ustalenia i roztrzygnięcia dokonane przez jednego jej członka. Take rozumienie roli Komisji Egazminacyjnej II stopnia przy rozpoznawaniu odwołań jest, w ocenie skarżącej, sprzeczne z art. 368 ustawy o radcach i narusza podstawowe zasady k.p.a. Skarżąca zwróciła uwagę, że gdyby Komisja dokonała wnikliwej analizy zarzutów zawartych w odwołaniu oraz treści pracy egzaminacyjnej, uwzględniłaby odwołanie skarżącej również w części dotyczącej zadania z zakresu prawa karnego. Skarżąca nie zgodziła się z oceną Komisji, że nie spełniła wymogów ustawy o radcach prawnych ze względu na nieumiejętność interpretacji przepisów prawnych. Podkreśliła, że o ocenie ostatecznej nie decydują wyłącznie “umiejętności intrpretacji przepisów prawa", ale zespół czynników. Oceny pracy nie można dokonywać w oderwaniu od celu, któremu jej sporządzenie służy czyli sprawdzeniu umiejętności i przygotowania kandydata do wykonywania zawodu radcy prawnego. W opinii skarżącej, umiejętność interpretacji przepisów prawa, w rozumieniu art. 366 ustawy o radcach, odnosi się do całego zespołu norm powiązanych ze sobą funkcjonalnie, które zastosowane łacznie decydują o zasadności lub niezasadnści zaproponowanego przez zdającego rozwiązania. Skarżąca, na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., nazywanej dalej “p.p.s.a."), wniosła o dopuszczenie dowodu uzupełniającego z dokumentów w postaci uchwał Komisji Egzaminacyjnej II stopnia w sprawach, w których organ podwyższył ocenę z zakresu prawa karnego, na skutek odwołań od wyniku egzaminu radcowskiego przeprowadzonego w 2010 r. W przypadku, gdy przedstawienie Sądowi przez Komisję Egzaminacyjną II stopnia wnioskowanych dokumentów nie będzie mozliwe, skarżąca wniosła o zobowiązanie Prezesa Krajowej Rady Radców Prawnych do ich przedłożenia. Zdaniem skarżącej, żądane dokumenty w postaci uchwał Komisji Egzaminacyjnej II stopnia potwierdziłyby, że Komisja Egzaminacyjna II stopnia stwierdzała spełanianie przez zdających przesłanek z art. 365 ust. 2 ustawy o radcach, mimo postawienia w pracy egzaminacyjnej z zakresu prawa karnego, zarzutu obrazy prawa materialnego zamiast błędu w ustaleniach faktycznych, przy jednoczesnym zastosowaniu kwalifikacji prawnej współsprawstwa oskarzonego, podczas gdy w takich samych okolicznościach faktycznych Komisja Egzaminacyjna II stopnia uznała, że skarżąca nie spełnia wymogów okreslonych we wskazanym przepisie ze względu na nieumiejętność interpretowania przepisów. Skarżąca powołała się na informacje zamieszczone na stronach internetowych, z których wynikało, że Komisja Egzaminacyjna II stopnia uwzgledniała odwołania z zakresu prawa karnego w przypadku podniesienia zarzutu obrazy prawa materialnego oraz zastosowania kwalifikacji prawnej współsprastwa oskarżonego. W odpowiedzi na skargę Komisja Egzaminacyjna II stopnia wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej uchwale. Odnosząc się do treści skargi, Komisja Egzaminacyjna podkreśliła, że każda sprawa dotycząca ustalenia wyniku egzaminu radcowskiego jest sprawą indywidualną zgodnie z art. 1 ust. 1 k.p.a. W związku z tym nie jest ona nigdy rozpatrywana porównawczo. Komisja podkreśliła przy tym, że zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwalał na ocenę jej przygotowania prawniczego do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu radcy prawnego. Dlatego też, zdaniem Komisji, wniosek skarżącej o przeprowadzenie przez Sąd dowodów z innych uchwał Komisji Egzaminacyjnej II stopnia był bezzasadny i stał w sprzeczności z założeniami art. 106 § 3, art. 133 § 1 zdanie pierwsze i 134 § 1 p.p.s.a. Pismem z dnia 29 czerwca 2011 r. skarżąca ustosunkowała się do odpowiedzi na skargę. Sąd na rozprawie w dniu 7 lipca 2011 r. oddalił wniosek dowodowy skarżącej zawarty w skardze. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a). Rozpatrując sprawę w świetle powyższych kryteriów należy stwierdzić, że skarga B. J. jest nieuzasadniona. Na wstępie należy podkreślić, że uchwały Komisji Egzaminacyjnej oparte są na ocenie egzaminatorów, dokonanej na podstawie art. 365 ustawy o radcach i korzystają ze swoistego luzu decyzyjnego, co oznacza, że sądowa kontrola uchwał podejmowanych przez Komisje w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu radcowskiego polega na zbadaniu, czy organ dopuścił się rażących uchybień, czy dysponował materiałem dowodowym uzasadniającym przyjęte rozstrzygnięcie i czy dokonał wszechstronnej oceny wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności faktycznych. W ocenie Sądu, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, uwzględniony w sposób prawidłowy w ustaleniach organu wskazuje, że wbrew twierdzeniu skarżącej, został rozpatrzony zgodnie z regułą wyrażoną w art. 77 § 1 k.p.a. i posłużył wyjaśnieniu stanu faktycznego w takim zakresie, który uzasadniał podjęcie zaskarżonych uchwał. W trakcie przeprowadzonego postępowania nie doszło do naruszenia procedury administracyjnej, w szczególności art. 7, art. 8 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 107 § 2 i § 3 k.p.a., które mogłoby uzasadniać uchylenie zaskarżonej uchwały, zaś organy nie dopuściły się dowolności postępowania, co starała się wykazać skarżąca. Kwestionując uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II stopnia skarżąca odniosła się do treści pisemnej opinii prawnej dotyczącej zasadności zarzutów podniesionych przez stronę w odwołaniu od uchwały nr [...] podkreślając, że jej autor nie odniósł się do poszczególnych zarzutów odwołania, co skutkowało błędną oceną Komisji Egzaminacyjnej II stopnia, która przy wydawaniu zaskarżonego rozstrzygnięcia wzięła pod uwagę stanowisko zawarte w tejże opinii. Komisja, naruszając art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a., przyjęła jako własne niejednolite oceny cząstkowe wystawione przez egzaminatorów z zakresu prawa karnego, z pominięciem przy ocenie materiału dowodowego oceny egzaminatora, który wystawił pozytywną ocenę cząstkową jak również argumentacji strony podniesionej w odwołaniu. Odnosząc powyższe do obowiązującego stanu prawnego należy wskazać, że materialnoprawną podstawę zaskarżonej uchwały stanowiły przepisy ustawy o radcach, w tym art. 368 ust. 1, 9 i 12 ustawy o radcach, zgodnie z którym od uchwały stwierdzającej wynik egzaminu radcowskiego zdającemu przysługuje odwołanie do komisji egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości w terminie 14 dni od dnia otrzymania uchwały, o której mowa w art. 366 ust. 2. Do zadań komisji odwoławczej należy rozpatrywanie odwołań od wyników egzaminu radcowskiego. Do postępowania przed komisją odwoławczą stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, co pozwala zakwalifikować uchwały komisji egzaminacyjnej jako decyzje administracyjne. Przepisy ustawy o radcach określają kryteria, które muszą być brane pod uwagę przy wydawaniu uchwał, stanowiąc jednocześnie granice ocen stosowanych przez organy administracji. W myśl art. 365 ust. 1 - 3 ustawy o radcach, test z pierwszej części egzaminu radcowskiego sprawdzają niezależnie od siebie dwaj egzaminatorzy wyznaczeni przez przewodniczącego komisji egzaminacyjnej, jeden spośród wskazanych przez Ministra Sprawiedliwości, drugi spośród wskazanych przez Krajową Radę Radców Prawnych. Oceny rozwiązania każdego z zadań z części drugiej do piątej egzaminu radcowskiego dokonują niezależnie od siebie dwaj egzaminatorzy z dziedzin prawa, których dotyczy praca pisemna, jeden spośród wskazanych przez Ministra Sprawiedliwości, drugi spośród wskazanych przez Krajową Radę Radców Prawnych, biorąc pod uwagę w szczególności zachowanie wymogów formalnych, właściwość zastosowanych przepisów prawa i umiejętność ich interpretacji, poprawność zaproponowanego przez zdającego sposobu rozstrzygnięcia problemu z uwzględnieniem interesu strony, którą zgodnie z zadaniem reprezentuje. Każdy z egzaminatorów sprawdzających pracę pisemną wystawia ocenę cząstkową i sporządza pisemne uzasadnienie wystawionej oceny cząstkowej i przekazuje je niezwłocznie przewodniczącemu komisji egzaminacyjnej, który załącza wszystkie uzasadnienia ocen cząstkowych dotyczące prac zdającego do protokołu z przebiegu egzaminu radcowskiego. Ustalona na tej podstawie ocena końcowa z egzaminu, podlega ponownej weryfikacji w przypadku wniesienia odwołania przez zdającego przez Komisję Egzaminacyjną II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu radcowskiego. Zgodnie z art. 368 ust. 14 pkt 4 ustawy o radcach prawnych, Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia z dnia 24 września 2009 r. w sprawie komisji egzaminacyjnej lI stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu radcowskiego (Dz. U. Nr 164, poz. 1314) m.in. tryb i sposób działania komisji odwoławczej. Zgodnie z § 5 rozporządzenia przewodniczący lub członek komisji odwoławczej, o którym mowa w ust. 2 pkt 2, sporządza pisemną opinię dotyczącą zasadności poszczególnych zarzutów podniesionych w odwołaniu wraz ze stanowiskiem. Wydanie ostatecznej uchwały poprzedza w pierwszej kolejności jawne głosowanie nad ostateczną oceną testu lub pracy pisemnej z tej części egzaminu radcowskiego, która została zakwestionowana w odwołaniu, następnie komisja odwoławcza głosuje w sprawie uchwały komisji egzaminacyjnej do przeprowadzenia egzaminu radcowskiego o wyniku egzaminu radcowskiego. Treść opinii prawnej wskazuje, że przy jej sporządzaniu wzięto pod uwagę stanowisko skarżącej wyrażone w odwołaniu, w tym argumenty strony powołującej się na dwie różne (pozytywną i negatywną) oceny cząstkowe wystawione przez egzaminatorów, przy czym (co należy podkreślić) osoba sporządzająca opinię prawną ze szczególną uwagą zapoznała się ze stanowiskiem egzaminatora, który wystawił skarżącej ocenę dostateczną z części drugiej egzaminu radcowskiego. Zatem, wbrew stanowisku strony, Komisja była świadoma rozbieżności w istniejących ocenach w trakcie rozstrzygnięcia kwestii zasadniczej w sprawie, tj. stwierdzenia, czy skarżąca spełnia wymogi określone w art. 365 ust. 2 ustawy o radcach, w tym wymaganą od zdającego umiejętność właściwego zastosowania przepisów prawa i umiejętność ich interpretacji. Jak wynika z rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie komisji egzaminacyjnej lI stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu radcowskiego, opinia prawna jest jedynie aktem pomocniczym przy ocenie, przez poszczególnym członków Komisji, zasadności zarzutów podniesionych przez skarżącą w odwołaniu. Ostateczne stanowisko Komisji uzgadniane jest i przyjmowane w drodze jawnego głosowania nad ostateczną oceną pracy pisemnej z tej części egzaminu radcowskiego, która została zakwestionowana w odwołaniu, następnie w sprawie uchwały przesądzającej o wyniku egzaminu radcowskiego. Wbrew twierdzeniu skarżącej, protokół posiedzenia Komisji Egzaminacyjnej II stopnia został dołączony do akt sprawy, a z jego treści wynika, iż członek Komisji, który został wyznaczony do sporządzenia opinii prawnej dotyczącej zasadności zarzutów podniesionych w odwołaniu w zakresie części drugiej egzaminu złożył w tej sprawie referat, po zakończeniu którego Komisja podjęła dyskusję. W jawnym głosowaniu jednogłośnie opowiedziała się za niepodwyższaniem oceny uzyskanej przez skarżącą z pracy pisemnej z zakresu prawa karnego (v. wyciąg z protokołu posiedzenia Komisji Egzaminacyjnej Ii stopnia z dnia [...] lutego 2011 r.). Zdaniem Sądu, przy tym trybie procedowania Komisji pominięcie jakichkolwiek zarzutów zdającego jest mało prawdopodobne. Mając na uwadze zarzuty skargi dotyczące braku jednoznacznego określenia przez Komisję Egzaminacyjną II stopnia, która z ocen cząstkowych przeważyła przy podejmowaniu ostatecznej uchwały z dnia [...] lutego 2011 r., należy podkreślić, że ustawodawca nie przyznał Komisji Egzaminacyjnej prawa weryfikacji jednej z ocen cząstkowych na taką możliwość i konieczność wskazuje skarżąca w uzasadnieniu skargi), albowiem ostateczną ocenę z pracy pisemnej zadania z części drugiej do piątej egzaminu radcowskiego stanowi średnia ocen cząstkowych przyznanych przez każdego z egzaminatorów (art. 365 ust. 4 ustawy o radcach). Komisja Egzaminacyjna jest natomiast uprawniona do dokonywania samodzielnej oceny pracy pisemnej zdającego w oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy. Dopiero po dokonaniu takiej oceny Komisja ustala wynik egzaminu, mając na względzie wymogi określone w art. 366 ustawy o radcach, w myśl którego pozytywny wynik z egzaminu radcowskiego otrzymuje zdający, który z każdej części egzaminu radcowskiego otrzymał ocenę pozytywną. Ustalenia Komisji znalazły swoje odzwierciedlenie w pisemnym uzasadnieniu uchwały z dnia [...] lutego 2001 r., z którego wynika, iż Komisja, po analizie apelacji sporządzonej przez skarżącą, doszła do przekonania, że strona nie spełnia wymogów ustawowych określonych w art. 365 ust. 2 ustawy o radcach, podnosząc zarzut obrazy prawa materialnego w sytuacji, gdy jedynym zasadnym zarzutem powinien być zarzut błędu w ustaleniach faktycznych. Zgodnie z art. 364 ust. 1 ustawy o radcach, egzamin radcowski polega na sprawdzeniu przygotowania prawniczego osoby przystępującej do egzaminu radcowskiego, do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu radcy prawnego, w tym wiedzy z zakresu prawa i umiejętności jej praktycznego zastosowania z zakresu materialnego i procesowego prawa karnego. W rozpoznawanej sprawie, Komisja Egzaminacyjna II stopnia, jako organ odwoławczy, nie ograniczyła się wyłącznie do kontroli zasadności argumentów podniesionych w odwołaniu, ale w ramach administracyjnego toku instancji - w trybie odpowiedniego zastosowania art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. - dokonała całościowej oceny akt sprawy, zgodnie z zasadą dwukrotnego rozpoznania sprawy co do istoty, co także wyjaśniła w uzasadnieniu uchwały. Rozstrzygnięcie organu, nie budzące wątpliwości co do jego zakresu, choć rozbieżne z interesem strony, w pełni odpowiada wymogowi rozstrzygnięcia decyzji administracyjnej (art. 107 § 1 k.p.a.) oraz zgodne jest z zasadą pogłębiania zaufania do organów państwa (art. 8 K.p.a.), a także z zasadą przekonywania (art. 11 k.p.a.). Komisja Egzaminacyjna II stopnia, stosując się do treści art. 107 § 3 k.p.a., wyjaśniła jak powinna wyglądać prawidłowo przeprowadzona analiza materiału dowodowego przedstawionego zdającym (skarżącej), celem jego oceny i do jakich wniosków powinna dojść skarżąca w efekcie prawidłowo ustalonych faktów oraz stwierdzonych uchybień w ustaleniach Sądu Rejonowego. Komisja Egzaminacyjna II stopnia przyznała, że skarżąca dokonała prawidłowej oceny zadania poprzez wniesienie apelacji, jednakże błędnie zinterpretowała art. 438 pkt 1 k.p.k. przez podniesienie zarzutu obrazy prawa materialnego w zakresie punktu I wyroku i art. 46 § 1 k.k., nie dostrzegając, że warunkiem zastosowania tego przepisu jest skazanie oskarżonego, błędnie zinterpretowała także art. 69 § 2 k.k. Nadto, skarżąca wbrew bezwzględnemu zakazowi skazania oskarżonego, który został uniewinniony, wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku przez uznanie oskarżonego za winnego czynu z pkt I, co zostało uznane przez Komisję za rażącą obrazę art. 454 § 1 k.p.k. Podniesienie przez skarżącą niezasadnego w sprawie zarzutu obrazy prawa materialnego przesądziło o ostatecznej negatywnej decyzji Komisji. Nadto, Komisja zauważyła, że skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku wbrew zasadzie ne peius. Również przywołana przez Komisję Egzaminacyjną argumentacja prawna, która jest integralną częścią uzasadnienia, nie budzi jakichkolwiek wątpliwości lub zastrzeżeń odnośnie powołanego w uchwale art. 364 i art. 365 ust. 2 ustawy o radcach. Uzasadnienie zaskarżonej uchwały zawiera wszystkie wymagane przez art. 107 § 3 k.p.a. elementy pozwalające na zapoznanie się z motywami podjętego rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu uchwały Komisja Egzaminacyjna II stopnia podała przesłanki podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja odnosiła się do wszystkich istotnych w sprawie okoliczności faktycznych. Odnosząc się do wniosku skarżącej o przeprowadzenie dowodu z dokumentów w postaci uchwał Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu radcowskiego podjętych w 2010 r., należy podkreślić, że przedmiotem kontrolowanego przez Sąd postępowania była indywidualna sprawa w rozumieniu art. 1 pkt 1 k.p.a., dotycząca ustalenia wyniku egzaminu radcowskiego konkretnego zdającego, rozstrzygnięta i zakończona uchwałami Komisji Egzaminacyjnych mającymi charakter decyzji. Inaczej mówiąc, przedmiotem kontrolowanego postępowania nie był system oceniania prac z zakresu prawa karnego osób, które uzyskały wynik dostateczny z egzaminu radcowskiego przeprowadzonego w 2010 r., lecz ocena pracy indywidualnie oznaczonego zdającego z tego zakresu. Ani z zasady prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), ani z reguł zbierania i oceny dowodów (art. 77 k.p.a.), ani też z możliwości uzupełnienia dowodów (art. 136 k.p.a.) nie wynika - i nie może z założenia wynikać – obowiązek rozpatrzenia sprawy porównawczo, na tle innych spraw tego rodzaju, gdyż zwłaszcza w przypadku ustalenia wyników egzaminów na podstawie materiałów z Internetu trudno ustalić ich jednorodzajowość, a ponadto powołane przepisy z założenia odnoszą się do sprawy administracyjnej, a więc oceny konkretnej pracy indywidualnie oznaczonego zdającego. Zatem, ocena sprawy może opierać się jedynie na zgromadzonym w indywidualnej sprawie materiale dowodowym. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło