VI SA/Wa 878/10
WyrokWSA w Warszawie2010-10-05
Skład orzekający: Urszula Wilk, Jolanta Królikowska-Przewłoka, Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Główny Inspektor Transportu Drogowego prawidłowo uchylił decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego i umorzył postępowanie w części, a w pozostałej części nałożył karę pieniężną za naruszenia przepisów dotyczących czasu pracy kierowców i dokumentacji tachografu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego była zgodna z prawem. Organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej nałożenia kary za wystawianie zaświadczeń o zatrudnieniu kierowcy, ponieważ takie naruszenie można stwierdzić jedynie podczas kontroli drogowej, a nie w siedzibie firmy. Sąd podzielił również stanowisko organu odwoławczego co do prawidłowości nałożenia kar za nieuzasadnione użycie dwóch wykresówek w ciągu 24 godzin oraz za nieokazanie wykresówki lub dokumentu potwierdzającego nieprowadzenie pojazdu, uznając, że przedsiębiorca ponosi odpowiedzialność za organizację pracy kierowców i powinien posiadać wymaganą dokumentację w siedzibie firmy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi G. M. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (GITD) nakładającą karę pieniężną za naruszenia przepisów dotyczących czasu pracy kierowców i dokumentacji tachografu. Kontrola wykazała m.in. nieprawidłowe działanie urządzenia rejestrującego (użycie kilku wykresówek w ciągu 24 godzin), nieokazanie wykresówki lub dokumentu potwierdzającego nieprowadzenie pojazdu, oraz okazanie wykresówki nie zawierającej wszystkich danych o okresach aktywności kierowcy. GITD uchylił decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w części dotyczącej kary za wystawianie zaświadczeń o zatrudnieniu kierowcy, umorzył postępowanie w części dotyczącej kary za nieokazanie wykresówki lub dokumentu potwierdzającego nieprowadzenie pojazdu przez kierowcę J. N. w konkretnym okresie, a w pozostałej części utrzymał karę pieniężną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Urszula Wilk Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz (spr.) Protokolant Monika Piotrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2010 r. sprawy ze skargi G. M. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2010 r., Nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), dalej: "k.p.a.", art. 14 ust. 2 i art. 15 ust. 2 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L370 z 31.12.1985 r. z późn. zm.),dalej jako: "Rozporządzenie Nr 3821/85", art. 92 ust. 1 pkt 8 i ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 z późn. zm.),dalej: "u.t.d.", art. 5 ustawy z dnia 17 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 235, poz. 1701) oraz lp. 1.8 ust. 3, lp. 11.2 ust 1, lp. 11.4 ust. 1, lp. 11.4 ust. 2 załącznika do ustawy o transporcie drogowym, po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez G. M. prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą [...] od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2009 r., Nr. [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 16.700 (słownie szesnaście tysięcy siedemset) zł:
1. uchylił zaskarżoną decyzję w całości,
2. umorzył postępowanie w I instancji w części dotyczącej nałożenia kary pieniężnej w wysokości 500 zł za wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy w zakresie: wystawiania kierowcy zaświadczenia poświadczającego jego zatrudnienie oraz spełnienie wszystkich wymagań określonych ustawą,
3. umorzył postępowanie w I instancji w części dotyczącej nałożenia kary pieniężnej w wysokości 500 zł za nieokazanie wykresówki lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu podczas kontroli w przedsiębiorstwie,
4. nałożył karę pieniężną w wysokości 15.700 zł za stwierdzone naruszenia:
a) nieprawidłowe działanie urządzenia rejestrującego: nieuzasadnione użycie kilku wykresówek w ciągu tego samego 24-godzinnego okresu,
b) nieokazanie wykresówki lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu podczas kontroli w przedsiębiorstwie,
c) okazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, która nie zawierała wszystkich danych o okresach aktywności kierowcy
Z akt sprawy wynika, że w dniach od dnia [...] marca 2009 r. do dnia [...] marca 2009 r. inspektor [...] Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego, działając na podstawie imiennego upoważnienia, przeprowadził kontrolę przedsiębiorstwa skarżącej.
Przedmiotem kontroli były regulacje związane: z prowadzeniem przez G. M. (nazywaną dalej skarżącą) transportu drogowego (ustawa o transporcie drogowym), z przestrzeganiem przepisów ruchu drogowego (ustawa – Prawo o ruchu drogowym), z przestrzeganiem przepisów dotyczących prowadzenia pojazdu i obowiązkowych przerw oraz czasu odpoczynku kierowcy (ustawa o czasie pracy kierowców, rozporządzenie Rady (EWG) Nr 3821/85, rozporządzenie (WE) Nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady).
W trakcie kontroli ustalono, że wykonywanie transportu drogowego stanowiło dodatkowy przedmiot działalności przedsiębiorcy. W zakresie transportu drogowego skarżąca posiadała stosowane uprawnienia: licencję Wspólnotową Nr [...] na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu osób autokarem lub autobusem wydaną w dniu [...] maja 2007 r. z ważnością na okres od dnia [...] maja 2007 r. do dnia [...] maja 2012 r. Do licencji zgłoszono 4 pojazdy, do których skarżąca okazała 1 wypis.
Stwierdzono, że skarżąca nie dopełniła obowiązku rejestracji czasu pracy kierowców oraz przechowywania wykresówek. Przedmiotem kontroli były regulacje związane z przestrzeganiem przepisów dotyczących okresów prowadzenia pojazdu i obowiązkowych przerw oraz czasu odpoczynku kierowcy. W celach kontrolnych zwrócono się do skarżącej o przedłożenie tarcz tachografu (wykresówek) za okres objęty kontrolą wszystkich kierowców wykonujących przewozy drogowe w ramach działalności przedsiębiorcy. Pobrano łącznie 2 wykresówki za okres od dnia 3 sierpnia 2008 r. do dnia 5 sierpnia 2008 r. Kontrolowany przedsiębiorca nie dostarczył wszystkich tarcz we wskazanym terminie. Z. M. w protokole przesłuchania świadka z dnia [...] marca 2009 r. zeznał, że nie posiada innych wykresówek lub zaświadczeń potwierdzających nieprowadzenie pojazdu.
Kontroli poddano pracę dwóch kierowców: A. M. i J. N.
Odnośnie J. N. stwierdzono nieuzasadnione użycie kilku wykresówek w ciągu tego samego 24-godzinnego okresu, co skutkowało uznaniem, iż wystąpiło nieprawidłowe działanie urządzenia rejestrującego. Na podstawie okazanych do kontroli wykresówek J. N. stwierdzono, że przeznaczoną do 24 - godzinnego zapisu wykresówkę, opisaną na 3/4 sierpnia 2008 r. kierowca włożył do urządzenia rejestrującego (tachografu) dnia 3 sierpnia 2008 r. o godz. 19:40 w miejscowości S., zaś wyjął z tachografu o godz. 9:58 w dniu 4 sierpnia 2008 r., mając do dyspozycji jeszcze 9 godzin 42 minuty wolnego miejsca do zapisu własnej aktywności. Następnie włożył kolejną tarczę opisaną na dzień 4/5 sierpnia 2008 r. Wobec powyższego, stwierdzono nieuzasadnione użycie kilku (dwóch) wykresówek w ciągu tego samego 24-godzinnego okresu.
Stwierdzono również podczas kontroli w przedsiębiorstwie nieokazanie wykresówki lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu.
W wyniku analizy zebranego do celów kontroli materiału dowodowego, w tym protokołu przesłuchania świadka z dnia 26 marca 2009 r., do którego Z. M. zeznał, że kierowca J. N. świadczył usługi na rzecz przedsiębiorstwa skarżącej w charakterze kierowcy na podstawie umowy zlecenia w okresie od dnia [...] maja 2008 r. do [...] września 2008 r., stwierdzono brak zapisów z urządzenia rejestrującego (tachografu) kierowcy za okres od dnia 1 maja 2008 r. do dnia 2 sierpnia 2008 r. oraz od dnia 6 sierpnia 2008 r. do dnia 30 września 2008 r. (150 dni).
Nadto, skarżąca nie okazała podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, która zawierałaby wszystkie dane o okresach aktywności kierowcy. Analiza danych zawartych na wykresówkach kierowcy wykazała brak informacji o kresach aktywności kierowcy z dnia 3 sierpnia 2008 r. w godzinach od 00:00 do 19:40. Dalsza analiza danych zawartych na wykresówkach kierowcy wykazała brak informacji o okresach aktywności kierowcy z dnia 5 sierpnia 2008 r. w godzinach od 5:02 do godziny 24:00.
Dokonując kontroli pracy kierowcy A. M. stwierdzono wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzebny własne z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy w zakresie kierowania kierowcy na badania lekarskie lub psychologiczne, wystawienia kierowcy zaświadczenia poświadczającego jego zatrudnienie oraz spełnienie wszystkich wymagań określonych ustawą.
Skarżąca, podczas prowadzonej kontroli, nie okazała dokumentacji dotyczącej badań lekarskich i psychologicznych A. M. oraz dokumentacji dotyczącej zaświadczeń o ukończeniu kursu dokształcającego dla kierowców przewożących osoby Z. M. w protokole przesłuchania świadka zeznał, że nie miał dostępu do dokumentów wskazanego kierowcy.
Uprawniony kontroler stwierdził również nieokazanie wykresówki lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu. W protokole przesłuchania świadka z dnia [...] marca 2009 r. osoba upoważniona do reprezentowania przedsiębiorstwa zeznała, że kierowca A. M. świadczył na rzecz przedsiębiorstwa usługę na podstawie umowy o dzieło w miesiącu grudniu 2008 r. Kontroler stwierdził brak zapisów z urządzenia rejestrującego (tachografu) kierowcy za okres 1 dnia (przejazd na trasie S. – R. – S.).
Protokół kontroli z dnia [...] marca 2009 r. Nr [...] został przekazany kontrolowanemu przedsiębiorcy, który otrzymał go w dniu [...] marca 2009 r. Wnosząc zastrzeżenia do protokołu, strona zobowiązała się do złożenia zaległych dokumentów oraz wypowiedzenia się w ustawowym terminie.
Pismem z dnia [...] marca 2009 r. skarżąca została zawiadomiona o wszczęciu postępowania z urzędu.
W dniu [...] kwietnia 2009 r. skarżąca złożyła zaświadczenia wystawione na rzecz wymienionych powyżej kierowców, z których wynikało, że kierowcy prowadzili pojazdy wyłączone z zakresu stosowania rozporządzenia (WE) Nr 561/2006 lub AETR, a także kserokopię umowy o dzieło oraz kserokopię orzeczenia lekarskiego i psychologicznego A. M.
W dniu [...] maja 2009 r. strona została zawiadomiona, iż może zapoznać się ze zgromadzonym materiałem dowodowym oraz została wezwana do złożenia wyjaśnień. Strona nie stawiła się na przesłuchanie w wyznaczonym terminie.
W dniu [...] czerwca 2009 r. pełnomocnik strony Z. M. zeznał, słuchany jako świadek, że skarżąca nie mogła stawić się na wezwanie.
[...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego, mając na uwadze wyniki przeprowadzonej kontroli, na podstawie przedstawionych przez stronę dokumentów i wykresówek kierowców nałożył na skarżącą karę pieniężną w kwocie 16.700 zł.
Organ I instancji potwierdził wskazane w protokole kontroli naruszenia dotyczące kierowcy J. N. (w zakresie: nieprawidłowe działanie urządzenia rejestrującego poprzez nieuzasadnione użycie kilku wykresówek w ciągu tego samego 24-godzinnego okresu oraz nieokazania wykresówki lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu podczas kontroli w przedsiębiorstwie). Odnośnie drugiego naruszenia, organ I instancji podał, że w toku postępowania administracyjnego strona przedłożyła zaświadczenia, że J. N. w miesiącach, obejmujących łącznie okres: 1 maja 2008 r. do 30 września 2008 r. oraz A. M. w okresie od 1 grudnia 2008 r. do 30 grudnia 2008 r. prowadzili pojazdy wyłączone z zakresu stosowania rozporządzenia (WE) Nr 561/2006 lub AETR. W dniu [...] kwietnia 2009 r. w charakterze świadka przesłuchany został J. N. - kierowca, który zeznał, że umowa zlecenia była zawarta na okres od dnia [...] kwietnia 2008 r. do dnia [...] września 2008 r. i przedstawił stosowne dokumenty tj. kserokopię dokumentu potwierdzającego zawarcie umowy zlecenia, a także informację o dochodach oraz o pobranych zaliczkach na podatek dochodowy PIT-11, stwierdzające zawarcie umowy zlecenia w w/w okresie.
Powyższy materiał dowodowy potwierdził brak zapisów z urządzenia rejestrującego (tachografu) kierowcy J. N., obejmujący okres od dnia [...] kwietnia 2008 r. do dnia [...] kwietnia 2008 r. (30 dni).
Organ podkreślił, że w toku postępowania administracyjnego strona nie okazała w/w umowy zlecenia oraz brakujących zapisów z urządzenia rejestrującego pomimo możliwości uzupełnienia brakujących dokumentów.
Organ I instancji podał, że w dniu [...] lutego 2009 r. strona zorganizowała przejazd autokarem na trasie S. – R. – S. Pełnomocnik strony Z. M. zeznał do protokołu przesłuchania świadka, że w tym dniu autokar wraz z kierowcą został wynajęty z firmy [...], co nie zostało w toku postępowania administracyjnego potwierdzone. Dostarczył w dniu 8 czerwca 2009 r. umowę zlecenia najmu autobusu z firmy [...], jednakże obejmującą inny dzień świadczenia usługi, tj. dzień [...] stycznia 2009 r. W związku z powyższym, organ stwierdził brak zapisów z urządzenia rejestrującego (tachografu) z dnia [...] lutego 2009 r.
Organ I instancji potwierdził również prawidłowość ustaleń kontroli dotyczących naruszeń odnoszących się do kierowcy A. M. w zakresie wykonywania transportu drogowego lub przewozu na potrzebny własne z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy w zakresie wystawienia kierowcy zaświadczenia poświadczającego jego zatrudnienie oraz spełnienie wszystkich wymagań określonych ustawą. Brak wymaganego kursu przez A. M. w trakcie wykonywanego przewozu w dniu [...] grudnia 2008 r. potwierdził Z. M., co zostało odnotowane w protokole przesłuchania świadka z dnia [...] czerwca 2009 r.
Organ I instancji stwierdził także, że okazana podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówka nie zawierała wszystkich danych o okresach aktywności kierowcy. Organ wskazał, że w toku postępowania administracyjnego strona dostarczyła wykresówkę A. M. na przewóz z dnia [...] grudnia 2008 r., zaświadczenie, że kierowca prowadził pojazdy wyłączone z zakresu stosowania rozporządzenia (WE) Nr 561/2006 lub AETR za okres od godz. 00:00 dnia 1 grudnia 2008 r. do godz. 09:00 dnia 30 grudnia 2008 r. oraz umowę o dzieło Nr [...] z dnia [...] grudnia 2008 r. na kierowanie autobusem w dniu [...] grudnia 2008 r. Biorąc pod uwagę wszystkie dokonane w tym zakresie ustalenia, organ I instancji uznał, ze analiza danych zawartych na wykresówce kierowcy A. M. wykazała brak informacji o okresach aktywności kierowcy w dniu 30 grudnia 2008 r. w godzinach od 20:15 do 24:00. Nie okazano wykresówek lub dokumentu potwierdzającego nieprowadzenie pojazdu za w/w okres.
Odnośnie stwierdzenia zawartego w punkcie VII lp. 3 protokołu kontroli, w którym wskazano na naruszenie dotyczące okazania podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówek, które nie zawierają wszystkich danych o okresach aktywności kierowcy J. N., organ I instancji podał, że w toku postępowania administracyjnego strona dostarczyła zaświadczenia, że kierowca w tych okresach prowadził pojazdy wyłączone z zakresu stosowania rozporządzenia (WE) Nr 561/2006 lub AETR. Organ uznał wyjaśnienia strony za wystarczające, w związku z czym odstąpił od wymierzenia kary za powyższe naruszenie.
Odnośnie stwierdzenia zawartego w punkcie VII lp. 4 protokołu kontroli, w którym stwierdzono naruszenie dotyczące wykonywania transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy w zakresie: kierowania kierowcy na badania lekarskie lub psychologiczne, organ I instancji podał, że w toku postępowania administracyjnego strona dostarczyła kserokopię potwierdzoną za zgodność z oryginałem orzeczenia lekarskiego oraz psychologicznego. Organ uznał wyjaśnienia strony za wystarczające, w związku z czym odstąpił od wymierzenia kary za powyższe naruszenie.
Pismem z dnia 6 lipca 2009 r. skarżąca wniosła odwołanie od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2009 r.
W uzasadnieniu strona wyjaśniła, że urządzenie rejestrujące (tachograf) działało prawidłowo, przyznając jednocześnie, że kierowca w dniu 4 sierpnia 2008 r. omyłkowo wyjął tarcze tachografu włożoną w dniu 3 sierpnia 2008 r. i włożył nową opisaną za dzień 4/5 sierpnia 2008 r. Skarżąca zauważyła, że na tarczach tachografu z dnia 3 i 4 sierpnia 2008 r. widnieje ten sam stan licznika, a to oznacza, że autokar nie wykonywał żadnej jazdy. Tym samym, kara pieniężna za powyższe naruszenie w wysokości 200 zł była bezpodstawna.
W odniesieniu do naruszenia w postaci nieokazania wykresówki lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu podczas kontroli w przedsiębiorstwie w odniesieniu do kierowcy J. N., skarżąca wyjaśniła, iż z wymienionym kierowcą zawarła umowę zlecenia w dniu 27 kwietnia 2008 r. na okres od dnia 27 kwietnia 2008 r. do dnia 28 maja 2008 r. Strona podniosła, iż nie było żadnej innej umowy zawartej od dnia 1 kwietnia 2008 r. do dnia 30 kwietnia 2008 r. Kontrolujący inspektor zaś niewłaściwie podał, że kierowca przedstawił umowę zlecenia, która obowiązywała od dnia 1 kwietnia 2008 r. Skarżąca załączyła kserokopię umowy zawartej w dniu 27 kwietnia 2008 r. z kierowcą J. N., kserokopię raportu wysłanego do ZUS za miesiąc kwiecień 2008 r., a także kserokopię zaświadczenia, iż kierowca J. N. w okresie od dnia 1 kwietnia 2008 r. do dnia 30 kwietnia 2008 r. prowadził pojazdy wyłączone z zakresu stosowania rozporządzenia (WE) Nr 561/2006 lub AETR. W ocenie strony, organ niezasadnie nałożył karę w wysokości 15.000 zł za brak zapisu z urządzenia rejestrującego kierowcy J. N. za okres od 1 kwietnia 2008 r. do dnia 30 kwietnia 2008r.
Organ II instancji po analizie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie umorzył postępowanie organu I instancji w zakresie naruszenia polegającego na wykonywaniu transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem warunków dotyczących pracy kierowcy w zakresie: wystawiania kierowcy zaświadczenia poświadczającego jego zatrudnienie oraz spełnienie wszystkich wymagań określonych ustawą w części dotyczącej nałożenia kary pieniężnej w wysokości 500 zł.
W uzasadnieniu, organ odwoławczy, powołując się na art. 5 ust. 1 ustawy o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz art. 4 pkt 15 u.t.d. oraz l.p. 1.8. załącznika do u.t.d., jak i mając na uwadze ustalenia organu I instancji w podanym zakresie, wskazał, że karę pieniężną za to naruszenie można nałożyć jedynie podczas kontroli drogowej. Brak natomiast jest przepisu prawa materialnego nakazującego przedsiębiorcy przechowywanie ww. zaświadczenia w swej siedzibie i okazywanie go na żądanie służb kontrolnych.
Rozstrzygając prawidłowość stwierdzenia naruszenia polegającego na nieprawidłowym działaniu urządzenia rejestrującego: nieuzasadnionym użyciu kilku wykresówek w ciągu tego samego 24-godzinnego okresu, Główny Inspektor Transportu Drogowego odwołał się do treści art. 15 ust. 2 Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 oraz art. 92 ust. 1 pkt 8 i ust. 2 u.t.d., stwierdzając, że organ I instancji dokonał poprawnych ustaleń w zakresie przedmiotowego naruszenia i zasadnie nałożył karę pieniężną w wysokości 200 zł. Organ odwoławczy powołał się na wyjaśnienia strony, które potwierdzają, iż kierowca używał dwóch wykresówek w ciągu tego samego 24-godzinnego okresu tj. w okresie 3/4 sierpnia 2008 r. W ocenie organu odwoławczego, fakt, iż kierowca uczynił to przez pomyłkę nie miał znaczenia dla odpowiedzialności przedsiębiorcy, który powinien tak organizować pracę kierowców, aby do naruszeń nie dochodziło. Jednocześnie organ wyjaśnił, iż do stwierdzenia naruszenia lp. 11.2 ust. 1 wystarczające jest ustalenie, że używano niezasadnie kilku wykresówek w ciągu tego samego 24-godzinnego okresu.
Odnosząc się do stwierdzonego naruszenia polegającego na nieokazaniu wykresówki lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu podczas kontroli w przedsiębiorstwie, Główny Inspektor Transportu Drogowego wskazując na art. 14 ust. 2 Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 oraz art. 92 ust. 1 pkt 8 i ust. 2 u.t.d. oraz mając na uwadze ustalenia organu I instancji, jak również zgromadzony w sprawie materiał dowodowy (zeznania Z. M. z dnia [...] marca 2008 r., protokół z zeznań świadka J. N. wraz z przedstawionymi przez niego dokumentami) uznał, że brak jest dowodów wykluczających stwierdzone naruszenia za okres od dnia 1 kwietnia 2008 r. do dnia 30 kwietnia 2008 r.
Natomiast zgromadzony materiał dowodowy nie wykazywał jednoznacznie, że w dniu 17 lutego 2008 r. J. N. prowadził pojazd. Zatem nie można było żądać zapisów z urządzenia rejestrującego kierowcy za ten dzień. W związku z tym, Główny Inspektor Transportu Drogowego w tym zakresie umorzył postępowanie organu I instancji i nałożoną za to naruszenie karę pieniężną w wysokości 500 zł.
W zakresie pozostałych naruszeń organ odwoławczy nie miał wątpliwości co do ich zaistnienia oraz prawidłowości nałożonych w łącznym wymiarze 15.000 zł kar.
Z kolei odnosząc się do naruszenia polegającego na okazaniu podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, która nie zawierała wszystkich danych o okresach aktywności kierowcy (na podstawie materiału dowodowego stwierdzono brak zapisów urządzenia rejestrującego kierowcy A. M. za okres jednego dnia za przejazd na trasie S. – R. – S.), Główny Inspektor Transportu Drogowego wskazał na art. 15 ust. 2 i ust. 3 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 oraz art. 92 ust. 1 pkt 8 i ust. 2 ustawy o transporcie drogowym. Organ odwoławczy, odwołując się do ustaleń dokonanych w trakcie postępowania administracyjnego, w tym zeznań Z. M. utrwalonych w protokole kontroli z dnia [...] marca 2009 r., z których wynikało, że kierowca A. M. świadczył usługę na podstawie umowy o dzieło jako kierowca oraz nadesłanej przez stronę wykresówki wskazanego kierowcy, opisanej na dzień 30 grudnia 2008 r.
Organ zauważył, że po dokonaniu analizy zapisów na przedmiotowej tarczy tachografu stwierdzono, iż brak jest informacji o okresach aktywności kierowcy w dniu 30 grudnia 2008 r. w okresie od godziny 20:15 do godziny 24:00. Skarżąca nie okazała wykresówki lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu za ww. okres. Organ wskazał, iż wyjaśnienia strony nie mogły mieć wpływu na rozstrzygnięcie, gdyż niezależnie od przyczyn, które spowodowały brak możliwości korzystania z tachografu, kierowca powinien w takiej sytuacji dokonać ręcznych zapisów na rewersie tarczy tachografu wskazujących jego aktywność.
Biorąc powyższe pod uwagę, organ odwoławczy uznał, że decyzja w powyższym zakresie została wydana prawidłowo, a kara w wysokości 500 zł na mocy l.p. 11.4 ust. 2załącznika do u.t.d. została nałożona prawidłowo.
Organ odwoławczy wskazał, że odpowiedzialność przedsiębiorstwa za naruszenia przepisów transportowych wynika wprost z przepisów unijnych tj. z rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 561/2006 z dnia 15 marca 2006 r., w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenie Rady (EWG) Nr 3821/85 i 2135/98 jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) Nr 3820/85 (Dz. Urz. WE L102/1 z 11.04.2006 r.). Organ odwoławczy podkreślił, iż podmiot prowadzący działalność gospodarczą, a więc działalność w celach zarobkowych, zawodowo i we własnym imieniu zobowiązany jest dołożyć maksimum staranności, by była prowadzona zgodnie z przepisami prawa. Natomiast uchybienie przepisanym normom skutkuje nałożeniem kary pieniężnej w wysokości określonej w załączniku do ustawy o transporcie drogowym.
Główny Inspektor Transportu Drogowego wskazał, że to na skarżącej ciążył szczególny obowiązek znajomości i przestrzegania obowiązujących regulacji, w szczególności tych odnoszących się do przedmiotu prowadzonej działalności. Rola Inspekcji Transportu Drogowego ogranicza się natomiast jedynie do kontroli przestrzegania obowiązujących przepisów.
W ocenie organu odwoławczego, przedstawione przez stronę dokumenty nie mogą stanowić podstawy do ustaleń stanu faktycznego. W konsekwencji, zdaniem organu, który powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 czerwca 2009 r. sygn. akt II GSK 989/08, nie mógł być zastosowany w sprawie art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym.
Zdaniem Głównego Inspektora Transportu Drogowego, strona nie przedstawiła w trakcie toczącego się przed organami obu instancji postępowania dowodów potwierdzających, że nie mogła przewidzieć stwierdzonych naruszeń. Brak wpływu na powstanie naruszenia lub brak możliwości przewidzenia powstania naruszenia musi realnie zaistnieć. Nie wystarczy tylko zakwestionować swoją odpowiedzialność.
Nadto, Główny Inspektor Transportu Drogowego wskazał, iż na mocy art. 10 ust. 2-3 rozporządzenia 561/2006 przedsiębiorstwo transportowe organizuje pracę kierowców, o których mowa w ust. 1 w taki sposób, aby kierowcy ci mogli przestrzegać przepisów rozporządzenia (EWG) Nr 3821/85 oraz przepisów rozdziału II niniejszego rozporządzenia. Przedsiębiorstwo transportowe wydaje odpowiednie polecenia kierowcy i przeprowadza regularne kontrole przestrzegania przepisów rozporządzenia (EWG) Nr 3821/85 oraz przepisów rozdziału II niniejszego rozporządzenia. Przedsiębiorstwo transportowe odpowiada za naruszenia przepisów, których dopuszczają się kierowcy tego przedsiębiorstwa, nawet jeśli naruszenie takie miało miejsce na terytorium innego Państwa Członkowskiego lub w państwie trzecim. Z uwagi na powyższe, argument strony w ocenie organu odwoławczego jest chybiony.
Pismem z dnia 15 marca 2010 r. (data nadania w urzędzie pocztowym – 17 marca 2010 r.) G. M. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2010 r., wnosząc o jej uchylenie.
W uzasadnieniu skarżąca zakwestionowała ustalenia organu II instancji, że nastąpiło naruszenie przepisów polegające na nieokazaniu wykresówki lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu w odniesieniu do kierowcy J. N. za okres od dnia 1 kwietnia 2008 r. (łącznie 30 dni) i została nałożona kara pieniężna w wysokości 15.000 zł. Zdaniem skarżącej J. N. zawarł z [...] G. M. umowę zlecenia w dniu 27 kwietnia 2008 r. na okres od dnia 27 kwietnia 2008 r. do dnia 28 maja 2008 r., a następnie od dnia 29 maja 2008 r. do dnia 30 czerwca 2008 r., od dnia 1 lipca 2008 r. do dnia 31 lipca 2008 r., od dnia 1 sierpnia 2008 r. do dnia 31 sierpnia 2008 r., co stoi w opozycji do twierdzenia organu odwoławczego, że umowa była zawarta na okres od dnia 1 kwietnia 2008 r. do dnia 15 września 2008 r.
Skarżąca podała również, że przedsiębiorca [...] G. M. nie posiadał i nie mógł przedstawić zapisów z urządzenia rejestrującego kierowcy J. N. za okres od dnia 1 kwietnia 2008 r. do dnia 30 kwietnia 2008 r. (łącznie 30 dni, za które nałożono karę), ponieważ J. N. w tym okresie nie wykonywał przejazdów autokarem na rzecz skarżącej.
Strona podała, że J. N. w Świadectwie Działalności, wydanym na podstawie Rozporządzenia (WE) Nr 561/2006, Umowy Europejskiej Dotyczącej Pracy Załóg Pojazdów Wykonujących Międzynarodowe Przewozy Drogowe (AETR), w dniu 2 maja 2008 r. potwierdził swoim podpisem, że nie prowadził pojazdu wchodzącego w zakres stosowania ww. rozporządzenia w okresie od dnia 1 kwietnia 2008 r. do dnia 30 kwietnia 2008 r.
Skarżąca powołała się na raport ZUS za miesiąc kwiecień 2008 r., z którego wynikało, że wynagrodzenie J. N. we wskazanym okresie wynosiło 0,00 zł i kwota składki - 0,00 zł.
Skarżąca zarzuciła organowi odwoławczemu, że wydając zaskarżoną decyzję, nie uwzględnił przy ocenie stanu faktycznego: umowy zlecenia J. N. z dnia 27 kwietnia 2008 r., świadectwa działalności, wydanego na podstawie rozporządzenia (WE) Nr 561/2006 z dnia 2 maja 2008 r., potwierdzonego przez J. N. o nieprowadzeniu autobusu, raport do ZUS.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego podtrzymał argumentację wskazaną w zaskarżonej decyzji, wnosząc o oddalenie skargi.
W piśmie procesowym złożonym na rozprawie w dniu 5 października 2010 r., jak i podczas rozprawy skarżąca podtrzymała stanowisko przedstawione w skardze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innym słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym, przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszność rozstrzygnięcia.
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 z późn. zm.), dalej: "p.p.s.a.".
W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga G. M. nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego nie narusza prawa w stopniu powodującym jej uchylenie.
Co do nałożonych kar w wysokości:
- 200 zł na podstawie l.p. 11.2. ust. 1 załącznika do u.t.d. za to, że za okres 3-4 sierpnia 2008 r. czyli w ciągu tego samego 24 – godzinnego okresu kierowca J. N. użył dwóch wykresówek,
- 500 zł na podstawie l.p. 11.4. ust. 2 załącznika do u.t.d. za to, że podczas kontroli została przedstawiona wykresówka dotycząca aktywności kierowcy A. M. w dniu 30 grudnia 2008 r. i nie zawierała informacji o aktywności kierowcy w godzinach: 20:15-24:00 ani nie został przedstawiony inny dokument potwierdzający nieprowadzenie pojazdu w tych godzinach,
Sąd podzielił stanowisko organu II instancji. Główny Inspektor Transportu Drogowego badając ponownie sprawę, wskutek odwołania G. M., wskazał powody, dla których zaakceptował stanowisko organu I instancji, powołał przepisy nakładające szczegółowe obowiązki w omawianym zakresie na przedsiębiorcę wykonującego transport drogowy, a następnie wskazał podstawę prawną nałożonych kar.
Sąd nie dopatrzył się naruszenia art. 138 § 1 k.p.a. w omawianym zakresie, uznając, że sprawa została ponownie rozpoznana i rozstrzygnięta. Na marginesie należy podnieść, że skarżąca powyższych naruszeń i kar za nie nałożonych nie kwestionowała w skardze.
Podobne stanowisko Sąd prezentuje co do argumentacji organu II instancji odnośnie naruszenia polegającego na nieokazaniu podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu przez kierowcę, a kwestionowanego przez skarżącą.
Przepis art. 14 ust. 2 Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 stanowi, że przedsiębiorstwo przechowuje wykresówki i wydruki w każdym przypadku sporządzenia wydruków zgodnie z art. 15 ust. 1, w porządku chronologicznym oraz czytelnej formie, przez co najmniej rok po ich użyciu oraz wydaje ich kopie zainteresowanym kierowcom, na ich wniosek. Wykresówki, wydruki, oraz wczytane dane okazuje się lub doręcza na żądanie każdego upoważnionego funkcjonariusza służb kontrolnych.
Z kolei, na mocy art. 92 ust. 1 pkt 8 u.t.d., kto wykonuje przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy lub przepisów wspólnotowych dotyczących przewozów drogowych podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 zł do 15.000 zł.
Wykaz naruszeń i kar za nie nakładanych zawiera załącznik do ustawy o transporcie drogowym. Według l.p. 11.4. ust. 1 tego załącznika nieokazanie wykresówki lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu podczas kontroli w przedsiębiorstwie sankcjonowane jest karą 500 zł za każdy dzień.
Zatem wszelkie dokumenty dotyczące pracy kierowców winny znajdować się w siedzibie przedsiębiorstwa i być okazane podczas kontroli. Zauważyć należy, że o terminie kontroli i jej zakresie pełnomocnik skarżącej został powiadomiony w dniu 9 marca 2009 r. (kopia zawiadomienia, k.-199 akt administracyjnych). Natomiast szczegółowy wykaz dokumentów podlegających kontroli, został przez kontrolujących przedstawiony Z. M. w dniu [...] marca 2009 r. czyli w dniu rozpoczęcia kontroli (k.-193 w/w akt adm.). Kontrola trwała do [...] marca 2009 r. (kopia protokołu kontroli, k. – 125 akt adm.). Z. M. legitymował się pełnomocnictwem uprawniającym do zarządzania firmą skarżącej, sporządzonym w dniu 2 stycznia 2009 r. (kopia pełnomocnictwa, k.- 185 akt administracyjnych). Zatem jego tłumaczenia, iż nie posiadał dostępu do dokumentów firmy podczas długotrwałej nieobecności skarżącej, należało uznać za niewiarygodne (kopia przesłuchania Z. M., k. - 141 akt adm.), gdyż równocześnie z oświadczeń składanych kontrolującym wynikało, że doskonale orientował się w działalności przedsiębiorstwa (kopie zeznań Z. M., k. -128, 139-142). Kopia świadectwa działalności na podstawie rozporządzenia (WE) Nr 561/2006 lub umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR) za okres 1 kwietnia 2008 r. - 30 kwietnia 2008 r. dotyczącego J. N. została przedstawiona dopiero w postępowaniu odwoławczym (dołączona do odwołania skarżącej, k - 59 akt adm.), mimo że podobne świadectwa za okresy miesięczne od 1 maja 2008 r. do 30 września 2008 r. także dotyczące J. N. zostały przedstawione w trakcie postępowania przed organem I instancji (kopie świadectw, k-108 -112). Zostało wówczas także dołączone analogiczne świadectwo dotyczące A. M. za okres od 1 grudnia 2008 – 30 grudnia 2008 r. (kopia świadectwa, k - 113). Zatem należy uznać (za organami obu instancji), że wyżej opisanym świadectwem ani wykresówkami za okres 1 kwietnia 2008 r. – 30 kwietnia 2008 r. skarżąca nie dysponowała podczas kontroli, choć dokumenty co do aktywności J. N. w tym okresie powinna była posiadać.
Nie budzą bowiem wątpliwości sądu ustalenia organu, że J. N. był zatrudniony w firmie skarżącej na umowę zlecenia już od 1 kwietnia 2008 r., a nie od dnia 27 kwietnia 2008 r., jak twierdziła skarżąca. Z dokumentów dołączonych do skargi (kopii 4 umów zlecenia, k. – 4 - 7 akt sądowych), świadectwa wyżej opisanego (k. - 8 akt sadowych)), zaświadczeń ZUS (k. - 9,11,12 akt sądowych) nie wynika, że J. N. nie był zatrudniony w przedsiębiorstwie skarżącej od dnia 1 kwietnia 2008 r. Wynika z nich to, że z pewnością kierowca ten był w tej firmie zatrudniony od dnia 27 kwietnia 2008 r.
Zupełnie odmiennie przedstawia się kwestia daty początkowej zatrudnienia J. N. u skarżącej na podstawie zeznań tego świadka (kopia zeznań, k - 97 akt adm.) oraz dokumentów dołączonych przez kierowcę, jak: informacja o dochodach oraz pobranych zaliczkach na podatek dochodowy za okres 1 kwietnia 2008 r. – 15 września 2008 r. w firmie skarżącej (k. – 99 - 100 akt adm.) i pisma skarżącej z dnia 3 października 2008 r., informującego Zakład Ubezpieczeń Społecznych w S., iż J. N. był u niej zatrudniony w okresie od dnia 1 kwietnia 2008 r. do dnia 15 września 2008 r. (kopia pisma, k - 101 akt adm.). Z załączonych przez skarżącą do skargi kopii umów wynika, że każda umowa opiewała na kwotę 500 zł, a zostały przedstawione cztery umowy. Z PIT – 11 wynika zaś, że J. N. uzyskał przychód w wysokości 2.500 zł (k. - 100 akt adm.), czyli musiało być zawartych co najmniej pięć umów. Wymaga też podkreślenia, że oba przedstawione przez kierowcę dokumenty zostały sporządzone przez G. M. (pismo do ZUS), bądź zaakceptowane przez upoważnionego przez nią Z. M. (PIT-11). Nadto zostały sporządzone w okresie, gdy nie była nawet zapowiadana kontrola inspektorów transportu drogowego. Z tych też powodów Sąd nie znalazł podstaw, aby podzielić stanowisko skarżącej. Okoliczność, że w pismach ZUS podaje się, że kierowca podlegał ubezpieczeniom społecznym z tytułu zatrudnienia w przedsiębiorstwie skarżącej od dnia 27 kwietnia 2008 r. (zaświadczenie, k. - 9 akt sądowych), a wynagrodzenie jego za miesiąc kwiecień 2008 r. wyniosło 0 zł (raport ZUS, k – 11 - 12 akt sądowych) nie miało wpływu na wynik sprawy. Sąd zaaprobował stanowisko organu jako logiczne i oparte na materiale dowodowym nie gromadzonym na użytek niniejszego postępowania.
Zauważyć przy tym należy, że skarżąca miała zagwarantowane prawo czynnego udziału w postępowaniu. Pismem z dnia 26 maja 2009 r. została powiadomiona przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym (kopia pisma, k. – 177 akt adm.). W tym momencie było przeprowadzone postępowanie dowodowe prawie w całości, gdyż po tej dacie został przesłuchany ponownie Z. M., zamiast skarżącej (kopia protokołu przesłuchania, k – 70 - 72 akt adm.) i przedstawił dokumenty dotyczące przewozu w dniu 17 stycznia 2009 r. (kopia umowy zlecenia i rozliczenie, k. - 68, 69 akt adm.). W tej sytuacji skarżąca mogła zapoznać się z dokumentami dotyczącymi okresu zatrudnienia J. N. w jej firmie i jeszcze na tym etapie postępowania odnieść się do nich.
W konsekwencji organ prawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego, co spowodowało nałożenie kary pieniężnej w wysokości 15.000 zł.
Jednakże należy zwrócić uwagę na nieprawidłowość sformułowania decyzji organu odwoławczego. Przepis art. 138 w § 1 pkt 2 k.p.a. dotyczy rozłącznych rozstrzygnięć w przypadku uchylenia decyzji, to jest: orzeczenia co do istoty sprawy w przypadku uchylenia decyzji w całości albo w części bądź umorzenia postępowania pierwszej instancji tylko w przypadku uchylenia decyzji w całości. Umorzyć postępowanie można tylko w sprawie. Nie mogły więc w jednej decyzji znaleźć się rozstrzygnięcia reformatoryjne o charakterze materialnym i formalnym. Jednakże naruszenie to o czysto formalnym charakterze nie miało wpływu na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.
W tej sytuacji, uznając, że skarga nie znajduje uzasadnionych podstaw, na mocy art. 151 p.p.s.a. podlegała oddaleniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło