VI SA/Wa 879/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Grzelak (spr.) Sędzia WSA Olga Żurawska – Matusiak Protokolant Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lipca 2008 r. sprawy ze skargi T. S.A. z siedzibą w W. na postanowienie Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki 1. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia [...] października 2007 r.; 2. stwierdza, że postanowienia opisane w punkcie 1 nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej na rzecz T. S.A. z siedzibą w W. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [... grudnia 2006r. Nr [...] zwaną dalej: "decyzją Nr [...]", po rozpatrzeniu wniosku D. S.A. z siedzibą we W., Prezes UKE ustalił warunki świadczenia usługi hurtowego dostępu do sieci telekomunikacyjnej T. S.A. (WLR). W dniu [... stycznia 2007r. Prezes UKE wydał postanowienie nr [...] w którym utrzymał w mocy swoje wcześniejsze postawienie z dnia [...] grudnia 2006r. o sprostowaniu na podstawie art. 113 §1 k.p.a. oczywistych omyłek w decyzji Nr [...]. Postanowienie o sprostowaniu liczyło łącznie XV punktów. W dniu 25 stycznia 2007r. T. SA wniosła na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, kwestionując zaskarżone rozstrzygnięcie w punktach: V, VI, VII, X, XII, XIV i XV i w tym zakresie wniosła o jego uchylenie. Wyrokiem z dnia 29 czerwca 2007r. wydanym w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 433/07 WSA uchylił zaskarżone postanowienie w całości uznając, że sprostowanie oczywistych omyłek nastąpiło z naruszeniem art. 113 k.p.a. W skardze kasacyjnej od tego wyroku T. S.A. zakwestionowała wyrok Sądu dotyczący uchylenia postanowienia w części niezaskarżonej przez stronę tj. co do punktów I, II, VII, IX, XI oraz XIII. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrokiem z dnia 20 marca 2008r. wydanym w sprawie II GSK 397/07 oddalił wzmiankowaną skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw. Pismem z dnia 19 września 2007r. organ regulacyjny zawiadomił strony, że w związku z postępowaniem administracyjnym w sprawie o dokonanie sprostowania oczywistych omyłek w treści decyzji Nr [...] strony mogą zapoznać się z zebranym materiałem dowodowym a także wypowiedzieć się, co do zebranych dowodów terminie 3 dni od otrzymania pisma. Postanowieniem z dnia [...] października 2007r. Nr [...] Prezes UKE dokonał sprostowania oczywistych omyłek w decyzji Nr [...] w zakresie nieobjętym skargą kasacyjną. Zdaniem Prezesa UKE wyrok Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 czerwca 2007r. uprawomocnił się w części niezaskarżonej skargą kasacyjną. Z powyższego wynika, zdaniem organu, że Prezes UKE jest związany tym wyrokiem w omawianym zakresie (art. 170 p.p.s.a.). Prezes UKE podkreślił, że ponowne postępowanie oraz rozstrzygnięcie dotyczy wyłącznie oczywistych omyłek, których dotyczyły uchylone punkty postanowienia z dnia [...] grudnia 2006r. tj. III, IV, V, VI, VIII, X, XII, XIV i XV. Organ dokonując sprostowania oczywistych omyłek w sposób tożsamy z uprzednim swoim rozstrzygnięciem stwierdził, że uwzględnił opinię prawną i wytyczne zawarte w wyroku WSA z dnia 29 czerwca 2007r. i aktualnie jednoznacznie wykazał w uzasadnieniu postanowienia, że błędy w decyzji Nr [...] są omyłkami o których w art. 113 § 1 k.p.a. Pismem z dnia 20 grudnia 2007r., w ślad za wniesioną skargą kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie z dnia 29 czerwca 2007r. , T. S.A. złożyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosek o stwierdzenie prawomocności tego wyroku w części niezaskarżonej skargą kasacyjną. Postanowieniem z dnia 16 stycznia 2008r. w sprawie II GSK 397/07 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił ww. wniosek stwierdzając, że nie może na podstawie art. 169 p.p.s.a. stwierdzić prawomocności wyroku sądu administracyjnego pierwszej instancji w części niezaskarżonej skargą kasacyjną przed jej rozpoznaniem z uwagi na treść art. 186 w zw. z art. 183 p.p.s.a. Odpis powyższego postanowienia został doręczony organowi w dniu 5 lutego 2008r. (v. prezentata). Po rozpoznaniu wniosku T. SA o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem z dnia 22 października 2007r. w sprawie sprostowania oczywistych omyłek, Prezes UKE postanowieniem z dnia [...] lutego 2008r. Nr [...] utrzymał w mocy zakwestionowane rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu stwierdził m.in. że podtrzymuje swoje twierdzenie, że w niniejszej sprawie wyrok WSA w Warszawie z dnia 29 czerwca 2007r. uprawomocnił się w części nieobjętej przez T. S.A. skargą kasacyjną tj. w zakresie uchylenia postanowienia z [...] stycznia 2007r. oraz uchylenia postanowienia z [...] grudnia 2006r. w zakresie punktów III, IV, V, VI, VIII, X, XII, XIV i XV, co oznacza że postępowanie administracyjne dotyczące sprostowania oczywistej omyłki w treści decyzji Nr [...] co do ww. punktów nie zostało zakończone, co uzasadnia w realiach rozpatrywanej sprawy dalsze prowadzenie postępowania administracyjnego w tym zakresie. Jednoczenie Prezes UKE nie podzielił zarzutu odwołującej się, że aktualne wprowadzenie do decyzji Nr [...] zmian, które w całości odpowiadają zmianom wprowadzonym innymi postanowieniami, które zostały uchylone prawomocnym wyrokiem WSA, stanowi oczywiste naruszenie prawa. Organ podkreślił, że WSA nie przesądza ostatecznego kształtu rozstrzygnięcia, lecz przedstawia w wyroku ocenę prawną i wytyczne, które w niniejszej sprawie dotyczyły wadliwego uzasadnienia dokonanego rozstrzygnięcia. Zdaniem organu, w omawianym wyroku z 29 czerwca 2007r. Sąd wielokrotnie podkreślił, że Prezes UKE w zaskarżonych postanowieniach nie uzasadnił dostatecznie potrzeby i możliwości dokonania sprostowania, natomiast w aktualnym rozstrzygnięciu wskazana wadliwość została usunięta. Nie zgadzając z się powyższym postanowieniem, T. S.A. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie domagając się stwierdzenia nieważności zarówno zaskarżonego postanowienia jak i poprzedzającego je postanowienia z [...] października 2007r. a nadto zasądzenia na rzecz spółki rzecz zwrotu kosztów postępowania. Zakwestionowanym rozstrzygnięciom zarzuciła obrazę art. 170 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. polegającą na wprowadzeniu zmian do decyzji Prezesa UKE z dnia [...] grudnia 2006r. z wykorzystaniem instytucji sprostowania oczywistych omyłek, pomimo prawomocnego orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 czerwca 2007r. , w którym stwierdzono, że wprowadzenie takich zmian nie może nastąpić w drodze sprostowania oczywistych omyłek. Skarżąca podkreśliła, że dokonane sprostowania pokrywają się w całości ze sprostowaniami wprowadzonymi postanowieniami, które zostały następnie uchylone prawomocnym wyrokiem WSA. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kompetencja sądu wyraża się w możliwości zastosowania środków przewidzianych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: p.p.s.a.) w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności organów administracji publicznej wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia. Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć nie wszystkie zawarte w niej twierdzenia znajdują umocowanie w obowiązujących przepisach. W pierwszej kolejności należy uwypuklić, że przedmiotem sprawy administracyjnej zakończonej postanowieniem Prezesa UKE z dnia [...] stycznia 2007r. nr [...] było sprostowanie oczywistej omyłki w decyzji Prezesa UKE Nr [...] (przy czym jak wynika z akt - organ dokonał sprostowania piętnastu omyłek, oznaczając je numerami od I do XV). Powyższe rozstrzygnięcie zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z 29 czerwca 2007r. uchylił w całości zarówno przedmiotowe postanowienie jak i utrzymane nim w mocy postanowienie Prezesa UKE z [... grudnia 2006r. Skarga kasacyjna od tego wyroku została oddalona przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 20 marca 2008r. sygn. akt II GSK397/0. Z perspektywy powyższych rozstrzygnięć konieczne jest zaakcentowanie, że w omawianej sytuacji wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 czerwca 2007r. sygn. akt VI SA/Wa 433/07 stał się prawomocny dopiero od 20 marca 2008r. a nie jak przyjął organ, że ww. wyrok w części niezaskarżonej skargą kasacyjną uprawomocnił się z datą wcześniejszą, tj. z upływem terminu do zaskarżenia. Stanowisko organu opiera się na błędnej wykładni art. 168 § 3 p.p.s.a. Błąd ten powielony został przez skarżącą, która podobnie jak organ uznaje, że w zakresie punktów I, II, VII, IX, XI oraz XIII (tj. niezaskarżonych skargą kasacyjną) w dacie wszczęcia niniejszego postępowania administracyjnego (oraz wydania zaskarżonego postanowienia) wyrok WSA z 29 czerwca 2007r. był w tym zakresie prawomocny. Zauważyć należy, iż przedstawione wyżej stanowisko obydwu stron nie uwzględnia wykładni art. 168 § 3 p.p.s.a. dokonanej przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 16 stycznia 2008r. sygn. akt II GSK 397/07 wydanym w postępowaniu incydentalnym wszczętym na wniosek T. S.A. We wskazanym postanowieniu Naczelny Sąd Administracyjny odmówił stwierdzenia prawomocności omawianego wyroku WSA w części niezaskarżonej skargą kasacyjną i wyłuszczył stronom prawidłowe rozumienie przepisu art. 168 § 3 p.p.s.a. Odnotowania w tym miejscu wymaga, że odpis ww. rozstrzygnięcia Prezes UKE otrzymał w dniu 5 lutego 2008r. a więc jeszcze przed rozpoznaniem wniosku T. S.A. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej zaskarżonym postanowieniem. Zdaniem Sądu, rozpatrywana aktualnie sprawa jest tożsama podmiotowo i przedmiotowo ze sprawą, która w chwili wszczęcia niniejszego postępowania była w toku (została poddana kontroli sądowoadministracyjnej). W ocenie Sądu, na tle ustalonego stanu faktycznego organ nie mógł wszcząć i prowadzić postępowania w przedmiocie sprostowania oczywistych omyłek w decyzji Nr [...] z dnia [...] grudnia 2006r. w zakresie punktów niezaskarżonych skargą kasacyjną. Po wniesieniu skargi do Sądu na postanowienie z [...] stycznia 2007r. powstała zawisłość sprawy. Wszczęcie odrębnego postępowania w tej samej (podmiotowo i przedmiotowo) sprawie doprowadziło w istocie do tego, że ta sama sprawa była rozpatrywana dwutorowo tj. zarówno w zwykłym trybie administracyjnym (w niniejszym postępowaniu) jak i sądowadministracyjnym (tj. postępowaniu sygn. akt VI SA/Wa 433/07). Innymi słowy w rozpatrywanym przypadku organ wszczął i prowadził sprawę przedmiotowo i podmiotowo tożsamą ze sprawą rozstrzygniętą postanowieniem Prezesa UKE z dnia [...] stycznia 2007r. nr [...], które to postanowienie nie zostało uchylone w ustalonym przez prawo trybie. Jak już wyżej wskazano, wyeliminowanie z obrotu prawnego ww. postanowienia z [...] stycznia 2007r. nastąpiło dopiero w dniu 20 marca 2008r. w wyniku oddalenia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 marca 2007r. Dopiero ten fakt spowodował powrót sprawy do Prezesa UKE działającego jako organ pierwszej instancji, który zobligowany tym samym został do powtórnego rozstrzygnięcia sprawy przy uwzględnieniu oceny prawnej i wskazań, co do dalszego postępowania wyrażonych w orzeczeniu sądu. Z uwagi na powyższe nie jest zasadne stawianie w skardze zarzutu naruszenia przez organ art. 170 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. gdyż w niniejszym postępowaniu administracyjnym organ z przedstawionych wyżej oczywistych względów nie był związany prawomocnym orzeczeniem sądu. W toku kontroli sprawowanej przez sąd administracyjny, szczególną uwagę należy zwrócić na przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji określone w art. 156 k.p.a. Wyżej wskazany artykuł stanowi wyliczenie kwalifikowanych wad prawnych decyzji uniemożliwiających pozostawienie jej w obrocie prawnym. Stwierdzenie przez sąd administracyjny zaistnienia którejkolwiek z przesłanek z art. 156 k.p.a. skutkować musi stwierdzeniem nieważności decyzji przez sąd administracyjny, stosownie do postanowień art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., bez względu na inne okoliczności sprawy. Ponieważ organ wszczął i prowadził sprawę przedmiotowo i podmiotowo tożsamą ze sprawą rozstrzygniętą ostatecznym postanowieniem Prezesa UKE z dnia [...] stycznia 2007r. nr [...], które to postanowienie nie zostało uchylone w ustalonym przez prawo trybie należy stwierdzić, że w niniejszym postępowaniu administracyjnym nastąpiło naruszenie zasady rei iudicatae (art. 156 § 1 pkt 3 k.pa.), co z kolei musiało prowadzić do stwierdzenia nieważności zarówno zaskarżonego postanowienia jak i utrzymanego nim w mocy postanowienia Prezesa UKE z dnia [...] października 2007r. na podstawie art. 145 §1 pkt 2 p.p.s.a. O niewykonywaniu zaskarżonych postanowień Sąd orzekł na podstawie art. 152 p.p.s.a. Natomiast o kosztach postępowania obejmujących wpis, opłatę za pełnomocnictwo oraz wynagrodzenie pełnomocnika skarżącej orzeczono na wniosek T. S.A. na podstawie art. 200 p.p.s.a.