VI SA/Wa 881/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA - Olga Żurawska-Matusiak po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Katolickiego Stowarzyszenia Młodzieży [...] o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi Katolickiego Stowarzyszenia Młodzieży [...] na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lutego 2008 r. [...] w przedmiocie wpisu do wykazu instytucji, organizacji społecznych, fundacji i stowarzyszeń, o których mowa w art. 47, 49 i 57a § 2 kodeksu karnego. postanawia: odmówić przywrócenia terminu Pismem z dnia [...] marca 2008 r. Katolickie Stowarzyszenie Młodzieży [...] złożyło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lutego 2008 r. [...] w przedmiocie wpisu do wykazu instytucji, organizacji społecznych, fundacji i stowarzyszeń, o których mowa w art. 47, 49 i 57a § 2 kodeksu karnego. Skarga została podpisana w imieniu Stowarzyszenia przez W. S. Do skargi nie został załączony KRS, z którego wynikałoby, że faktycznie W. S. jest Prezesem Stowarzyszenia i może jednoosobowo je reprezentować. Wobec powyższego Sąd pismem z dnia 12 maja 2008 r. (k. 15 akt) wezwał stronę do uzupełnienia, w terminie 7 dni braku formalnego skargi poprzez nadesłanie pełnego odpisu z KRS, nadając tej czynności rygor odrzucenia skargi. Korespondencja została odebrana dnia 16 maja 2008 r. (zwrotne potwierdzenia odbioru k. 17 akt). Jej odbiór pokwitowała s. Z. Ś., która na podstawie pełnomocnictwa pocztowego nr [...] z dnia [...] grudnia 2007 r. (k. 31 akt) została upoważniona do odbioru i kwitowania - do odwołania, przesyłek listowych zwykłych, poleconych i innych nadesłanych do placówki pocztowej Obwodowy Urząd Pocztowy ul. W. [...],[...] K. 1. Ww. pełnomocnictwo podpisał ks. L. W., będący K. K. Zatem terminem dla uzupełnia ww. braku formalnego był okres od dnia 17 maja 2008 r. do dnia 23 maja 2008 r. W powyższym terminie nie został jednak nadesłany żądany dokument. Dnia 26 czerwca 2008 r. do Sądu wpłynął wniosek Stowarzyszenia o przywrócenie terminu do uzupełnienia ww. braku formalnego skargi (k. 18 akt). W uzasadnieniu strona podniosła, że korespondencja zawierająca ww. pismo Sądu z dnia 12 maja 2008 r. została odebrana przez nieuprawnioną przez Stowarzyszenie osobę. Nadto Stowarzyszenie podało, że ww. wezwanie odebrano w dniu 22 czerwca 2008 r. Do przedmiotowego wniosku został załączony wymagany odpis KRS. Dnia 19 listopada 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowił przywrócić żądany termin. Sąd uznał, że ww. wniosek został złożony w prawidłowym trybie i w terminie, przewidzianym w art. 87 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270), cytowana dalej jako p.p.s.a. Jednocześnie w ocenie Sądu skarżący uprawdopodobnił brak winy w uchybieniu ww. terminu, gdyż wskazane doręczenie korespondencji Sądu nieuprawnionej osobie było wystarczającą okolicznością uprawdopodobniającą brak jego winy w niedotrzymaniu wnioskowanego terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi. O istnieniu braku winy po stronie Stowarzyszenia świadczył w przekonaniu Sądu również fakt, że osoba która odebrała ww. wezwanie nie poinformowała o tym Stowarzyszenia, mimo, że Prezes pytał o to, czy jest w Kurii jakaś korespondencja lub awizo skierowane do strony. Od powyższego postanowienia Minister Sprawiedliwości złożył zażalenie (k. 55 akt), w wyniku czego Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 27 stycznia 2009 r. uchylił ww. rozstrzygnięcie Sądu I instancji. W uzasadnieniu wskazano, że zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona uchybiła terminowi do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, jego przywrócenie możliwe jest jedynie wówczas, gdy uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji niewystarczająco zbadał wszystkie okoliczności niniejszej sprawy przyjmując wprost, że przesyłkę skierowaną do strony skarżącej odebrała osoba nieuprawniona do dokonania tej czynności, co uznano za okoliczność uprawdopodabniającą brak winy w niedotrzymaniu przez Stowarzyszenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym jest dopuszczalne wówczas, gdy strona nie dokonała tej czynności w terminie bez swojej winy (art. 86 § 1 p.p.s.a.). Nadto okoliczności wskazujące na brak winy strona winna uprawdopodobnić w piśmie zawierającym wniosek o przywrócenie terminu. Z ustaniem okoliczności uniemożliwiających dochowanie terminu ustawodawca wiąże ten skutek, iż od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, liczy się siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu (art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a.). Zatem, aby możliwe było ubieganie się o przywrócenie terminu musi zaistnieć obiektywna, realna przeszkoda uniemożliwiająca stronie dokonanie czynności. Przy czym powstanie tej przeszkody nie może być spowodowane działaniem strony i musi być od niej całkowicie niezależne. W orzecznictwie i w literaturze prawniczej przyjmuje się, iż brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Rozpoznając niniejszy wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi, Sąd uznał, że jest on niezasadny, gdyż jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny, nawet niewątpliwy fakt doręczenia korespondencji osobie nieupoważnionej do jej odbioru, nie powoduje automatycznie przywrócenia terminu w razie jego uchybienia. Istotne znaczenie dla niniejszego postępowania ma obalenie przez adresata korespondencji - Stowarzyszenie, domniemania właściwego doręczenia ww. wezwania, przez wykazanie że otrzymała je osoba nieupoważniona. Dopiero w następnej kolejności winien on uprawdopodobnić, że z tej przyczyny doszło do uchybienia terminu. W niniejszej sprawie skarżące Stowarzyszenie jako adres do korespondencji wskazało adres tożsamy z adresem Kurii Biskupiej [...], tj. K., ul. K. [...]. Tenże sam adres widnieje także w KRS Stowarzyszenia, w Rubryce 2 - Siedziba i adres podmiotu. W tym kontekście podkreślenia wymaga, że pisma sądowe dla organizacji, podlegających wpisowi do rejestru doręcza się pod adresem ujawnionym w rejestrze. Wobec tego korespondencja w postępowaniu administracyjnym oraz w postępowaniu sądowoadministracyjnym była i jest kierowana na ww. adres. Jak już wskazano rzeczony adres Stowarzyszenia jest także adresem siedziby ww. Kurii Biskupiej, w imieniu której K. K. ks. L. W. udzielił pełnomocnictwa pocztowego do odbioru i kwitowania do odwołania wszelkich przesyłek nadesłanych do placówki pocztowej Obwodowy Urząd Pocztowy pod adresem [...] K. 1 ul. W. [...]. Osobami upoważnionymi na podstawie ww. pełnomocnictwa są: s. I. M., która odebrała zaskarżoną decyzję, s. Z. Ś., która pokwitowała odbiór ww. wezwania Sądu do usunięcia braków formalnych skargi (z.p.o. k. 17 akt) oraz wezwania Sądu z dnia 9 października 2008 r. (z.p.o. k. 38 akt), a także postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 listopada 2008 r. (z.p.o. k. 60 akt) i s. A. G.. W konsekwencji pod rzeczonym adresem osobami uprawnionymi do odbioru wszelkiej korespondencji kierowanej na tenże adres są: s. I. M., s. Z. Ś. i s. A. G., przy czym podkreślenia wymaga fakt, że osobom tym nie ograniczono pełnomocnictwa, co do odbioru korespondencji kierowanej do Stowarzyszenia. Wobec tego Sąd uznał, że wezwanie do nadesłania KRS zostało wysłane na prawidłowy adres, a skoro pod tym adresem uprawniona do odbioru korespondencji była m.in. s. Z. Ś., to zostało ono doręczone skutecznie. Zatem twierdzenie Stowarzyszenia, że s. Z. Ś. odebrała rzeczone wezwanie, jako nieuprawniona jest nieuzasadnione. Zdaniem Sądu w rozpoznawanym przypadku Stowarzyszenie musi brać pod uwagę, że skoro ma jeden adres z Kurią Biskupią, w imieniu której ww. osoby odbierają korespondencje, to i w imieniu Stowarzyszenia mogą one odbierać przesyłki listowe. Takie konsekwencje wynikają z ww. pełnomocnictwa, w którym nie znajduje się zapis, że rzeczone osoby nie mają prawa odbierać korespondencji kierowanej na adres Kurii, ale w rzeczywistości przeznaczonej dla Stowarzyszenia. Wobec tego wnioskodawca nie obalił domniemania prawidłowego doręczenia korespondencji zawierającej ww. wezwanie Sądu do uzupełnienia braku formalnego skargi. W ocenie Sądu fakt, że członkowie Stowarzyszenia rzadko bywają w siedzibie Kurii oraz to, że pytano, czy w tym okresie jest jakaś korespondencja skierowana do Stowarzyszenia, przy czym uzyskano odpowiedź, że nie ma, nie mogą być przesłankami dowodzącymi braku winy w uchybieniu wnioskowanego terminu. Za sposób obiegu korespondencji w siedzibie Stowarzyszenia (budynek Kurii Diecezji [...]), w tym za ewentualne zaniechania i błędy pracowników upoważnionych do odbioru korespondencji, polegające na spóźnionym jej przekazaniu do właściwej osoby, konsekwencje ponosi Stowarzyszenie. Jak już wskazano brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. W niniejszym przypadku w ocenie Sądu Stowarzyszenie nie wykazało się należytą dbałością o własne interesy i jak wynika z akt sprawy, pomimo ujawnienia się problemów w kwestii doręczeń korespondencji kierowanej do Stowarzyszenia, w dalszym ciągu jej odbiór kwitują osoby, wskazane przez Stowarzyszenia jako nieuprawnione - odbiór postanowienia Sądu I instancji z dnia 19 listopada 2008 r. potwierdziła swoim podpisem s. Z. Ś. - osoba, która odebrała wezwanie Sądu do uzupełnia braku formalnego skargi. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.