VI SA/Wa 882/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2014 r. sprawy ze skargi "S. S.A. Sp. k." z siedzibą w P. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie kosztów oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2013 r. nr [...] - Urząd Patentowy RP, po rozpatrzeniu wniosku S. o unieważnienie w całości prawa ochronnego na słowny znak towarowy "LUBRYKA" o nr R.246211 udzielonego na rzecz K. L., działając w oparciu o art. 129 ust.1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 164 ustawy z dnia 30 czerwca 2000r. Prawo własności przemysłowej (Dz.U. z 2003 r. nr 119, poz. 1117 ze zm. - dalej jako "p.w.p.") oraz art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 256 § 1 p.w.p. oraz art. 100 k.p.c. w zw. z art. 256 § 2 p.w.p. w pkt 1 - unieważnił prawo ochronne na powołany znak towarowy w części dotyczącej towarów z klasy 2 tj.: barwniki, barwniki do drewna, farby, farbki, pigmenty, proszki do malowania oraz towarów z klasy 16, tj. kreda do pisania, do znakowania, oznaczania i etykietowania, kredki, kredki koloryzujące, kredki malarskie i woskowe również w zestawach, ołówki, ołówki stolarskie, malarskie, grafity do ołówków kolorowe; w pkt 2 - umorzył postępowanie w pozostałym zakresie oraz w pkt 3 - zniósł wzajemnie koszty między stronami. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Urząd Patentowy RP wyjaśnił, że S. wnioskując o unieważnienie spornego prawa ochronnego wykazała w świetle przepisu art. 28 k.p.a. swój interes prawny do złożenia powołanego wniosku w zakresie towarów z klasy 2 i 16, jako, że jest konkurentem w stosunku do uprawnionego, domagającym się dostępu do rynku przez możliwość używania w obrocie gospodarczym oznaczenia słownego lubryka. W ocenie organu - wnioskodawczyni nie wykazała jednak interesu prawnego do domagania się unieważnienia spornego znaku w zakresie towarów z klasy 1 i 35, co stanowiło podstawę do umorzenia postępowania w tej części jako bezprzedmiotowego. W pozostałym zakresie uznając żądanie za zasadne - organ uznał, że w rozpatrywanej sprawie zachodzą przesłanki uzasadniające unieważnienie prawa ochronnego udzielonego na sporny znak towarowy w części dotyczącej towarów stanowiących przedmiot merytorycznego rozpoznania, do których należą: barwniki, barwniki do drewna, farby, farbki pigmenty, proszki do malowania, kreda do pisania, do znakowania, oznaczania i etykietowania, kredki, kredki koloryzujące, kredki malarskie i woskowe również w zestawach, ołówki, ołówki stolarskie, malarskie, grafity do ołówków kolorowe. Zdaniem organu wnioskodawca dowiódł, że oznaczenie lubryka stanowiło w dacie ogłoszenia spornego znaku wyrażenie opisowe względem wskazanych towarów. Z tego względu organ orzekł o unieważnieniu spornego znaku w zakresie klasy 2 i 16 . Uzasadniając rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów – Urząd Patentowy przypomniał, że obie strony wniosły o ich przyznanie. Podkreślił, że podstawę zniesienia wzajemnie kosztów między stronami stanowi przepis art. 100 k.p.c., który nakazuje w razie częściowego uwzględnienia żądania wzajemne zniesienie kosztów lub ich stosunkowe rozdzielenie. Wskazał, że ponieważ uznał żądanie za zasadne tylko co do części, gdyż w pozostałym zakresie postępowanie zostało umorzone, to zasadne było wzajemne zniesienie kosztów. Skargę na decyzję Urzędu Patentowego z dnia [...] października 2013 r. w części dotyczącej pkt 3, tj. rozstrzygnięcia w zakresie kosztów do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła S., dalej jako: "skarżąca". Wniosła o zmianę w zaskarżonym zakresie decyzji i zasądzenie od K. L. na rzecz skarżącej kosztów opłaty od wniosku o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy tytułem zwrotu kosztów postępowania przez Urzędem Patentowym. Ponadto wniosła o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 100 k.p.c. w zw. z art. 256 ust.2 p.w.p. poprzez uznanie, że wzajemne zniesienie kosztów między stronami było zasadne, podczas gdy skarżąca wygrała sprawę w całości co do zasady i merytorycznie w 50%, bowiem Kolegium Orzekające Urzędu Patentowego RP unieważniło prawo ochronne na znak towarowy w części dotyczącej towarów z dwóch, spośród czterech klas, a zatem koszty postępowania winny zostać stosunkowo rozdzielone, stosownie do wyniku sprawy. W ocenie skarżącej powyższe prowadzi do wniosku, że należy jej się od K. L. zwrot poniesionych opłat z tytułu wniosku o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy. W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy RP wniósł o oddalenie skargi, jako bezzasadnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja Urzędu Patentowego RP z dnia [...] października 2013 r. nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Na wstępie podkreślić należy, że w orzecznictwie wskazuje się na możliwość zaskarżenia do sądu administracyjnego rozstrzygnięcia tylko co do kosztów postępowania (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 stycznia 2014 r., sygn. akt II GSK 1984/13). Z art. 255 ust. 1 pkt 9 p.w.p. wynika, że Urząd Patentowy - w trybie postępowania spornego – rozstrzyga sprawy o unieważnienie patentu, prawa ochronnego albo prawa z rejestracji na skutek złożonego sprzeciwu uznanego przez uprawnionego za bezzasadny, a po przeprowadzeniu postępowania spornego, wydaje decyzję, w myśl art. 2557 p.w.p. Elementem tej decyzji, w świetle art. 2558 pkt 7 p.w.p. jest rozstrzygnięcie co do kosztów postępowania. Z art. 256 ust. 1 i ust. 2 p.w.p. wynika natomiast, że do postępowania spornego w sprawach nieuregulowanych w p.w.p. stosuje się odpowiednio przepisy k.p.a., natomiast w kwestii kosztów postępowania stosuje się odpowiednio przepisy obowiązujące w postępowaniu cywilnym. Na decyzje wydane w sprawach, o których mowa w art. 255 p.w.p. stronom przysługuje skarga do sądu administracyjnego stosownie do art. 257 powołanej ustawy. W cytowanym wyżej wyroku z dnia 15 stycznia 2014 r., Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że: "nie powinno budzić wątpliwości, w świetle utrwalonego dorobku orzeczniczego sądów administracyjnych, a uprzednio Naczelnego Sądu Administracyjnego w poprzednim systemie prawnym sądownictwa administracyjnego, że zaskarżyć można decyzję w całości lub części". Stanowisko to Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela, co skutkuje przyjęciem, że skarga na decyzję Urzędu Patentowego w części dotyczącej kosztów postępowania jest dopuszczalna, a kontroli sądowoadministracyjnej została poddana powołana decyzja wyłącznie w zaskarżonym zakresie dotyczącym kosztów postępowania. W rozpoznawanej sprawie, Urząd Patentowy zastosował względem stron art. 100 k.p.c. z uwagi na częściowe uwzględnienie żądań strony skarżącej. Skarżąca nie zgadzając się z takim rozstrzygnięciem stwierdziła, że co do zasady wygrała sprawę w całości, bowiem organ unieważnił prawo ochronne na znak towarowy w części dotyczącej towarów z dwóch spośród czterech klas, co jej zdaniem wymaga stosunkowego rozdzielenia kosztów postępowania. W myśl art. 256 ust. 2 p.w.p., w kwestii kosztów w postępowaniu spornym stosuje się odpowiednio przepisy obowiązujące w postępowaniu cywilnym. Zgodnie z art. 100 k.p.c., w razie częściowego tylko uwzględnienia żądań koszty będą wzajemnie zniesione lub stosunkowo rozdzielone. Sąd może jednak włożyć na jedną ze stron obowiązek zwrotu wszystkich kosztów, jeżeli jej przeciwnik uległ tylko co do nieznacznej części swego żądania albo gdy określenie należnej mu sumy zależało od wzajemnego obrachunku lub oceny sądu. Z treści powołanego przepisu wynika, że w przypadku częściowego uwzględnienia żądań stron sąd może alternatywnie dokonać wzajemnego zniesienia kosztów albo stosunkowego rozdzielenia kosztów, które polega na wyważonym rozłożeniu kosztów pomiędzy stronami, odpowiednio do wysokości, w jakiej zostały poniesione oraz stosownie do wyniku postępowania. Zgodnie z poglądami judykatury, o zastosowaniu zasady wzajemnego zniesienia kosztów procesu decyduje kryterium słusznościowego rozłożenia obowiązku ponoszenia tych kosztów, nie jest natomiast bezwzględnie wymagane dokładne wyliczenie stosunku wygranej do przegranej. W takim wypadku sąd powinien wskazać na te względy, ponieważ słuszność leży u podłoża każdego rozstrzygnięcia w przedmiocie kosztów procesu, zaś sam charakter sprawy nie może przesądzać o zastosowaniu pierwszej z reguł wskazanych w art. 100 k.p.c. Rozstrzygniecie o żądaniach stron, co do kosztów procesu obejmuje zarówno ustalenia dotyczące wyliczeń w zakresie stosunku wygranej do przegranej, sumy kosztów obu stron, udziału każdej z nich w tej sumie, rozmiaru kosztów przypadających na stronę oraz dokonanie wyboru adekwatnego sposobu ich rozliczenia, mającego co do zasady sprawiedliwe ich rozłożenie pomiędzy stronami, jeżeli żądania lub obrona uwzględnione zostały jedynie częściowo (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 września 2013 r. sygn. akt III CZ 37/13, LEX nr 1402619). Przepisy postępowania cywilnego, które jak już to zostało wskazane, w kwestii kosztów znajdują odpowiednie zastosowanie w postępowaniu spornym, jako zasadę przewidują odpowiedzialność względem przeciwnika procesowego za wynik postępowania. Wyrazem tej zasady jest art. 98 § 1 k.p.c., w myśl którego, strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu). § 2 powołanego przepisu stanowi, że do niezbędnych kosztów procesu zalicza się m.in. koszty sądowe. Koszty sądowe obejmują opłaty i wydatki (art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych). Stosownie do art. 5 powołanej ustawy wydatki obejmują w szczególności np.: zwrot kosztów podroży i noclegu oraz utraconych zarobków lub dochodów świadków; wynagrodzenie i zwrot kosztów poniesionych przez biegłych, tłumaczy lub kuratorów ustanowionych dla strony w danej sprawie; koszty przeprowadzenia innych dowodów. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy przede wszystkim podkreślić należy, że Sąd podziela stanowisko Urzędu Patentowego, że wniosek skarżącej o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy "LUBRYKA" został uwzględniony jedynie częściowo, skoro w pkt 1 sentencji decyzji z dnia [...] października 2013 r. organ orzekł o unieważnieniu prawa ochronnego na sporny znak towarowy w części dotyczącej towarów z klasy 2 i 16, a w pkt 2 umorzył postępowanie w pozostałym zakresie, tj. dotyczącym unieważnienia prawa ochronnego na powołany znak towarowych w części dotyczącej towarów z klasy 1 i 35. Powyższe dało podstawę do zastosowania przez organ art. 100 zdanie pierwsze k.p.c. umożliwiającego wzajemnie zniesienie kosztów postępowania pomiędzy stronami. Strony poniosły ponadto porównywalne koszty postępowania spornego oraz wniosły o zasądzenie kosztów postępowania, co jest istotne z punktu widzenia możliwości zastosowania omawianej instytucji. Zarówno w doktrynie jak i w judykaturze wskazuje się bowiem, że orzeczenie na podstawie art. 100 k.p.c. może zapaść jedynie w sytuacji, gdy obie strony złożyły wniosek o zwrot kosztów procesu, chyba że spełnione zostały przesłanki rozstrzygnięcia o tych kosztach z urzędu (tak: komentarz do art. 100 k.p.c. Grzegorz Misiurka "Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Tom I" pod redakcją H. Doleckiegi i T. Wiśniewskiego, LEX 2013; komentarz do art. 100 k.p.c. Tomasz Demendecki "Komentarz aktualizowany do ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego" pod redakcją A. Jakubecki, LEX/el., 2013; postanowienie Sądu Najwyższego z 2 grudnia 1970 r., II PZ 53/70, Lex nr 6832 i z 14 grudnia 1972 r., I PZ 65/72, Lex nr 7198). Zasadnie zatem organ zniósł wzajemnie między stronami koszty postępowania spornego. Podstawy do wzajemnego zniesienia kosztów procesu zachodzą wówczas, gdy żądanie zostało uwzględnione w około połowie, przy mniej więcej równej wysokości kosztów procesu poniesionych przez każdą ze stron. Brak jest natomiast podstaw do wzajemnego zniesienia kosztów procesu w oparciu o art. 100 k.p.c., w wypadku istnienia znacznej różnicy kosztów poniesionych przez każdą ze stron oraz różnicy w kosztach jaką powinna każda ze stron ponieść wskutek ostatecznego wyniku sprawy. Ta przesłanka negatywna orzeczenia o wzajemnym zniesieniu kosztów między stronami na gruncie niniejszej sprawy nie zaistniała. Koszty postępowania spornego poniesione przez stronę skarżącą, na które składają się opłata za wniosek o unieważnienie prawa ochronnego (1000zł) oraz wynagrodzenie pełnomocnika/ radcy prawnego (600zł) kształtują się łącznie na poziomie 1600 złotych, a koszty poniesione przez uczestnika - 1600 złotych tytułem wynagrodzenia pełnomocnika/rzecznika patentowego, co uzasadnia twierdzenie, że są one porównywalne a nawet wręcz równe. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie zaistniały podstawy do wzajemnego zniesienia kosztów postępowania toczącego się przed Urzędem Patentowym RP, co czyni bezpodstawnym zarzut naruszenia przez organ art. 100 k.p.c. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.