VI SA/Wa 890/21

WyrokWSA w Warszawie2021-07-21

Skład orzekający: Tomasz Sałek, Barbara Kołodziejczak-Osetek, Joanna Wegner

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy utrata dobrej reputacji przez przewoźnika drogowego, spowodowana prawomocnym skazaniem za przestępstwo z art. 178a § 1 k.k. popełnione w ruchu wodnym, może być stwierdzona, jeśli skazanie uległo zatarciu z mocy prawa?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ odwoławczy, rozpoznając sprawę ponownie, naruszył zasadę dwuinstancyjności postępowania (art. 15 k.p.a.) poprzez brak merytorycznej oceny stanu prawnego i faktycznego na dzień wydania decyzji odwoławczej. Organ powinien był zbadać, czy skazanie uległo zatarciu z mocy prawa, co skutkowałoby brakiem podstaw do stwierdzenia utraty dobrej reputacji.
Stan faktyczny
Główny Inspektor Transportu Drogowego (GITD) wszczął postępowanie administracyjne w sprawie utraty dobrej reputacji przez przewoźnika drogowego S. K., z uwagi na prawomocny wyrok skazujący go za przestępstwo z art. 178a § 1 k.k. popełnione w ruchu wodnym. GITD wydał decyzję stwierdzającą utratę dobrej reputacji, którą następnie utrzymał w mocy decyzją odwoławczą. Skarżący zarzucił m.in. naruszenie przepisów dotyczących zatarcia skazania oraz błędne zastosowanie przepisów UE i prawa krajowego.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Sałek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek Sędzia WSA Joanna Wegner po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 lipca 2021 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] w przedmiocie utraty dobrej reputacji 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego S. K. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej też jako "organ" lub "GITD") w dniu [...] października 2014 r. wydał S. K. (dalej też jako "skarżący" lub "strona") zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego nr [...]. Pismem z 6 grudnia 2019 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego zawiadomił skarżącego o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w zakresie spełniania wymogu dobrej reputacji, na podstawie art. 61 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r., poz. 735, dalej też jako "k.p.a.") oraz art. 7 ust. 2 pkt 2, art. 7d ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2021 roku, poz. 919 ze zm., dalej też jako "u.t.d.") w zw. z art. 6 ust. 1 lit. a) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylającego dyrektywę Rady 96/26/WE (Dz.Urz. UE L 300 z 14.11.2009, str. 51, z późn. zm., dalej też jako "rozporządzenie 1071/2009"). Główny Inspektor Transportu Drogowego w uzasadnieniu swego zawiadomienia wskazał, że zostało ono wszczęte z uwagi na prawomocny wyrok, skazujący skarżącego za przestępstwo umyślne, określone w art. 6 ust. 1 lit. a) pkt IV rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 oraz wymienione w art. 5 ust. 2a pkt 1 ustawy o transporcie drogowym., tj. przestępstwo z art. 178a ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks Karny (tj. Dz. U. z 2020 r. poz. 1444, z późn. zm., dalej też jako "k.k."). Powyższe postępowanie zakończyło się wydaniem przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego w dniu [...] stycznia 2020 roku decyzji stwierdzającej utratę dobrej reputacji przez skarżącego. Organ podkreślił, że zgodnie z art. 6 ust. 2 lit. a) akapit pierwszy rozporządzenia (WE) nr 1071/2009, jeśli zarządzający transportem lub przedsiębiorca transportowy zostali, w jednym lub kilku państwach członkowskich, skazani za popełnienie poważnego przestępstwa lub nałożono na nich sankcje za jedno z najpoważniejszych naruszeń przepisów wspólnotowych, wymienionych w załączniku IV, właściwy organ państwa członkowskiego, w którym przedsiębiorca ma siedzibę, przeprowadza w odpowiedni terminowy sposób należycie zakończone postępowanie administracyjne obejmujące w odpowiednich przypadkach kontrolę w lokalach danego przedsiębiorstwa. Uszczegółowieniem tego przepisu na gruncie prawa polskiego jest art. 7d ust. 1 pkt 1 u.t.d., który stanowi, że organ, o którym mowa w art. 7 ust. 2 u.t.d., wszczyna postępowanie administracyjne w zakresie spełniania wymogu dobrej reputacji, jeżeli wobec członka organu zarządzającego osoby prawnej, osoby zarządzającej spółką jawną, komandytową lub komandytowo-akcyjną, osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą, zarządzającego transportem lub osoby fizycznej, o której mowa w art. 7c, orzeczono prawomocny wyrok skazujący za przestępstwo w dziedzinach określonych w art. 6 ust. 1 lit. a rozporządzenia (WE) nr 1071/2009, wymienione w art. 5 ust. 2a. Zgodnie z kolei z art. 5 ust. 2a pkt 1 u.t.d. za przestępstwa w dziedzinach określonych w art. 6 ust. 1 lit. a rozporządzenia (WE) nr 1071/2009 w zakresie spełniania wymogu dobrej reputacji uznaje się przestępstwa umyślne określone m.in. w art. 173-175, art. 178-180, art. 189a, art. 218-221, art. 296-306 i art. 308 k.k. Tymczasem, jak wynika z pozyskanej przez organ informacji z Krajowego Rejestru Karnego, prawomocnym wyrokiem z dnia [...] listopada 2017 r. sygn. akt [...], Sąd Rejonowy w P. skazał skarżącego za przestępstwo z art. 178a § 1 k.k., tj. kto, znajdując się w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego, prowadzi pojazd mechaniczny w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2. Przestępstwo to wymienione jest w art. 5 ust. 2a pkt 1 u.t.d. Z kolei, zgodnie z art. 7d ust. 2 u.t.d., po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 tego artykułu, organ, o którym mowa w art. 7 ust. 2 u.t.d., wydaje decyzję stwierdzającą utratę dobrej reputacji. Ponieważ zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego udzielił skarżącemu Główny Inspektor Transportu Drogowego, był on zatem właściwy do prowadzenia przedmiotowego postępowania. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, skarżący wniósł o uchylenie decyzji w całości i umorzenie postępowania administracyjnego, zarzucając jej naruszenie art. 28 k.p.a. poprzez błędne doręczenie decyzji skierowanej do P. K., a więc do osoby trzeciej; art. 5 ust. 1 i 2a w zw. z art. 7d ust. 1 pkt 1 i ust. 2 u.t.d. w zw. z art. 3 ust. 1 pkt b) rozporządzenia 1071/2009, poprzez stwierdzenie utraty dobrej reputacji, pomimo że przestępstwo orzeczone wyrokiem karnym nie dotyczyło transportu drogowego, lecz transportu wodnego, więc nie powinno wpływać na reputację przewoźnika drogowego. Skarżący zarzucił decyzji także naruszenie art. 7, 8 § 1 i 80 k.p.a. poprzez ustalenie, że zła reputacja dotyczy zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, podczas gdy posiada on licencję na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy; art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. poprzez niezawarcie w zaskarżonej decyzji uzasadnienia faktycznego i oparcie jej wyłącznie na wskazaniu konkretnych przepisów. Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] stycznia 2021 roku , działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a., art. 3 ust. 1, art. 6 ust. 1 i 2 oraz art. 22 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z 21 października 2009 roku, art. 5 ust. 2a pkt 1 i art. 7d ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym, utrzymał w mocy swoją poprzednią decyzję z dnia [...] stycznia 2020 roku. Organ podtrzymał swoją ocenę, że decyzja o stwierdzeniu utraty dobrej reputacji przez skarżącego została podjęta zgodnie z obowiązującym prawem. Rozstrzygnięcie zostało oparte przede wszystkim na dowodzie z informacji z Krajowego Rejestru Karnego, co do którego strona nie przeprowadziła przeciwdowodu ani nie wykazała, że jego przeprowadzenie ma znaczenie dla sprawy. W ocenie organu bez znaczenia dla oceny reputacji przewoźnika jest okoliczność, że przestępstwo z art. 178a k.k., wymienione w art. 5 ust. 2a pkt 1 u.t.d., strona popełniła w ruchu wodnym. Organ uznał, że niezależnie od tego, czy pojazd mechaniczny w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego jest prowadzony w mchu lądowym, wodnym czy powietrznym, to jest to działanie naganne, które ma wpływ na reputację przewoźnika. Istotnym jest, w ocenie organu, że w art. 5 ust. 2a pkt 1 u.t.d., ustawodawca krajowy wprost wskazał, że za przestępstwa w dziedzinach określonych w art. 6 ust. 1 lit. a rozporządzenia (WE) nr 1071/2009 w zakresie spełniania wymogu dobrej reputacji uznaje się przestępstwa umyślne określone m.in. w art. 178-180 k.k., bez wyłączenia przestępstwa z art. 178a k.k. w zakresie popełnienia go w ruchu wodnym lub powietrznym. A zatem bezspornie intencją ustawodawcy krajowego było objęcie oceną, czy przewoźnik (zarządzający transportem), który prowadził pojazd mechaniczny w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego w ruchu zarówno lądowym, jak i wodnym czy powietrznym, utracił przymiot dobrej reputacji. GITD podkreślił nadto, że zgodnie z art. 107 § 4 k.k. w razie skazania na grzywnę, zatarcie skazania następuje z mocy prawa z upływem 5 lat od wykonania lub darowania kary albo od przedawnienia jej wykonania; na wniosek skazanego sąd może zarządzić zatarcie skazania już po upływie 3 lat. Organ stwierdził, że od uprawomocnienia się wyroku skazującego nie upłynęły jeszcze 3 lata, gdyż wyrok Sądu Rejonowego w P. z [...] listopada 2017 r., uprawomocnił się 6 grudnia 2017 r., przy czym wobec skarżącego orzeczono 3 lata zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu wodnym. Zatem w chwili orzekania przez organ licencyjny nie nastąpiło jeszcze zatarcie tegoż skazania, istniały więc warunki do wydania decyzji stwierdzającej utratę dobrej reputacji przez przedsiębiorcę transportowego. Organ podkreślił, że przedsiębiorca transportowy przestaje spełniać wymóg dobrej reputacji w przypadku uprawomocnienia się wyroku sądu skazującego za przestępstwo wymienione w art. 6 ust. 1 lit. a rozporządzenia 1071/2009 i stan taki trwa aż do zatarcia skazania. Dopiero zatarcie skazania prowadzi do unicestwienia prawnych skutków skazania, tzn. uznania skazania za niebyłe i w konsekwencji usunięcia wpisu z rejestru. W odniesieniu do zarzutu dotyczącego błędnego wskazania w sentencji zaskarżonej decyzji strony postępowania (P. K. zamiast S. K.) organ wyjaśnił, że uchybienie to nie może mieć wpływu na zmianę rozstrzygnięcia w sprawie. Powyższa omyłka ma charakter oczywistej omyłki pisarskiej i nie powoduje konieczności wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego. Na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2021 roku skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 107 § 4a i 6 kodeksu karnego poprzez jego błędne niezastosowanie i przyjęcie, że skarżący w świetle prawa jest osobą karaną oraz art. 91 ust. 3 Konstytucji RP w zw. z art. 4 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej, poprzez niezastosowanie się do wynikającej z niego zasady lojalnej współpracy i pierwszeństwa prawa UE przed prawem krajowym i nieuwzględnienie treści rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1071/2009, polegające na niedostrzeżeniu, że o ile licencja dotyczy ruchu drogowego lądowego, to czynem za który skarżący został skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w P. było poruszanie się w ruchu wodnym. Skarżący zarzucił także naruszenie art. 28 k.p.a. poprzez utrzymanie przez organ swej poprzedniej decyzji w mocy, pomimo, że dotyczyła ona P. K., naruszenie art. 5 ust. 1 i 2a w zw. z art. 7d ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy o transporcie drogowym w zw. z art. 3 ust. 1 pkt b rozporządzenia 1071/2009 w zw. z art. 4 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej poprzez stwierdzenie utraty dobrej reputacji mimo, że przestępstwo wymienione w wyroku Sądu Rejonowego w P., uległo zatarciu w dniu 6 grudnia 2020 r. Nadto w skardze zarzucono naruszenie art. 7, art. 8 § 1, art. 77, art. 80 k.p.a. poprzez przyjęcie, że skazanie wyrokiem SR w P. nie uległo zatarciu oraz poprzez przyjęcie, że utrata dobrej reputacji dotyczy zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika, w sytuacji gdy strona posiada licencję na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu rzeczy. W uzasadnieniu skargi skarżący podkreślił między innymi, że na dzień wydania zaskarżonej decyzji był osobą niekaraną. Jego skazanie uległo zatarciu. Gdyby organ przeprowadził postępowanie należycie, w tym zgromadził w aktach sprawy zapadły w stosunku do skarżącego wyrok, wiedziałby, że na dzień wydawania decyzji był osobą niekaraną. Wyrokiem Sądu Rejonowego w P. z dnia [...] listopada 2017 roku orzeczono w stosunku do skarżącego karę grzywny, którą ten niezwłocznie wykonał, środek karny w postaci obowiązku zapłaty 5 000 zł na Fundusz Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej, który również ten niezwłocznie wykonał oraz środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów w ruchu wodnym przez 3 lata. Biorąc pod uwagę, ze wyrok ten, co zauważył organ, uprawomocnił się w dniu 6 grudnia 2017 r. skazanie uległo zatarciu z dniem 6 grudnia 2020 r. Wobec tego organ nie był w dniu 12 stycznia 2021 r. władny orzekać o utracie dobrej reputacji przez skarżącego. Główny Inspektor Transportu Drogowego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Zaznaczył przy tym, że z uwagi na to, że wobec przedsiębiorcy orzeczono na podstawie art. 42 § 2 k.k. zakaz prowadzenia pojazdów wszelkich mechanicznych w mchu wodnym (na okres 3 lat), zatarcie skazania nie mogło nastąpić wcześniej jak przed wykonaniem ww. środka karnego. Wbrew zatem twierdzeniom skarżącego zatarcie skazanie nie mogło nastąpić przed wydaniem zaskarżonej decyzji, z uwagi na to, że nie upłynął 3 letni okres, na który orzeczono wobec skarżącego zakaz prowadzenia pojazdów. Pismem z dnia 20 maja 2021 roku skarżący wniósł o uzupełnienie materiału dowodowego poprzez załączenie do niego zaświadczenia z Krajowego Rejestru Karnego poświadczającego, że na dzień 12 kwietnia 2021 roku skarżący nie figuruje w kartotece karnej Krajowego Rejestru Karnego. Na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 lipca 2021 roku Sąd postanowił, na podstawie art. 106 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; zwana dalej "p.p.s.a.") dopuścić powyższy wniosek dowodowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warsyzawie, zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 roku, poz. 2107), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tekst jednolity Dz. U z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; zwana dalej "p.p.s.a."). Rozpoznając sprawę ze skargi S. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2021 roku, w ramach wskazanych powyżej kryteriów, stwierdzić należy, że zasługuje ona na uwzględnienie. Zdaniem Sądu, Główny Inspektor Transportu Drogowego, wydając zaskarżoną decyzję, jak również utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia [...] stycznia 2020 roku, dopuścił się, mogącej mieć zasadniczy wpływ na ostateczny wynik sprawy - obrazy przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 7 k.p.a., art. 15, art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., a także art. 138 k.p.a. - polegającej na niewyjaśnieniu wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy oraz dokonaniu dowolnej oceny dowodów, jak również, w konsekwencji naruszenia także prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7d ust. 6 pkt 1 i art. 7e pkt 1 u.t.d. Zgodnie bowiem z art. 7d ust. 6 pkt 1 u.t.d., w przypadku wydania decyzji, o której mowa w ust. 5 pkt 1 (czyli stwierdzającej utratę dobrej reputacji), wymóg dobrej reputacji nie jest spełniony do czasu zastosowania środka rehabilitacyjnego, o którym mowa w art. 7e. Zgodnie z kolei z art. 7e pkt 1 u.t.d., przez środki rehabilitacyjne, o których mowa w art. 6 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 1071/2009, należy rozumieć zatarcie skazania za przestępstwa określone w art. 5 ust. 2a. Art. 5 ust. 2a pkt 1 u.t.d., przewiduje natomiast, że za przestępstwa w dziedzinach określonych w art. 6 ust. 1 lit. a rozporządzenia (WE) nr 1071/2009 w zakresie spełniania wymogu dobrej reputacji uznaje się przestępstwa umyślne określone w art. 173-175, art. 178-180, art. 189a, art. 218-221, art. 296-306 i art. 308 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (Dz. U. z 2020 r. poz. 1444 i 1517). Tymczasem, co jest bezsporne, prawomocnym wyrokiem z dnia [...] listopada 2017 r. sygn. akt [...], Sąd Rejonowy w P. skazał skarżącego za przestępstwo z art. 178a § 1 k.k. a zatem obowiązkiem organu, przy rozstrzyganiu kwestii dysponowania przez skarżącego dobrą reputacją, było zbadanie, czy doszło, czy też nie, do zastosowania w stosunku do niego środka rehabilitacyjnego w postaci zatarcia skazania. W tym miejscu zauważyć należy, że ze znajdującej się w aktach sprawy informacji o osobie z Krajowego Rejestru Karnego wynika, że wobec skarżącego orzeczono 50 stawek po 30 złotych grzywny, 3 lata zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych w ruchu wodnym i 5 000 złotych świadczenia pieniężnego (a także nakaz zwrotu patentu). Jednocześnie w dniu 21 grudnia 2017 roku wykonano karę grzywny oraz środek karny w postaci świadczenia pieniężnego. Jednocześnie, zgodnie z art. 107 § 6 k.k., jeżeli orzeczono środek karny, przepadek lub środek kompensacyjny, zatarcie skazania nie może nastąpić przed jego wykonaniem, darowaniem albo przedawnieniem jego wykonania. Zatarcie skazania nie może nastąpić również przed wykonaniem środka zabezpieczającego. Z kolei zgodnie z art. 43 § 2 k.k., pozbawienie praw publicznych, zakazy i nakaz obowiązują od uprawomocnienia się orzeczenia. Warto zauważyć, że na podstawie art. 3 ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 roku, poz.1517), w ustawie z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (Dz. U. z 2020 r. poz. 1444) w art. 43 uchylono § 3 z dniem 4 grudnia 2020 roku. Przepis ten poprzednio przewidywał, że orzekając zakaz określony w art. 42, sąd nakłada obowiązek zwrotu dokumentu uprawniającego do prowadzenia pojazdu; do chwili wykonania obowiązku okres, na który orzeczono zakaz, nie biegnie. Organ, analizując przesłanki z art. 7d ust. 6 pkt 1 i art. 7e pkt 1 u.t.d. uznał, że skarżący nie spełniał wymogu dobrej reputacji, gdyż nie można w jego przypadku stwierdzić, że doszło zastosowania środka rehabilitacyjnego w postaci zatarcia skazania. GITD wskazał bowiem, że od uprawomocnienia się wyroku skazującego nie upłynęły jeszcze 3 lata, gdyż wyrok skazujący uprawomocnił się dnia 6 grudnia 2017 r., a wobec skarżącego orzeczono 3 lata zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu wodnym, co oznaczało, że, w myśl art. 42 § 2 k.k., zatarcie skazania nie mogło nastąpić wcześniej jak przed wykonaniem ww. środka karnego. GITD w zaskarżonej decyzji z dnia [...] stycznia 2021 roku, utrzymującej w mocy poprzednią decyzję organu z dnia [...] stycznia 2020 roku, uznał zatem, że w chwili orzekania przez organ licencyjny – a więc w dniu 29 stycznia 2020 roku, nie nastąpiło jeszcze zatarcie skazania. Organ winien jednakże dokonać stosownej oceny odnośnie zaistnienia przesłanek zastosowania w stosunku do skarżącego środka rehabilitacyjnego w postaci zatarcia skazania, na dzień rozstrzygania po ponownym rozpatrzeniu sprawy, zgodnie ze statuowaną w art. 15 k.p.a. zasadą dwuinstancyjności postępowania. Właściwe zachowanie zasady dwuinstancyjności postępowania wymaga nie tylko podjęcia dwóch kolejnych rozstrzygnięć przez właściwe organy, ale konieczne jest, aby rozstrzygnięcia te zapadły w wyniku przeprowadzenia przez każdy z tych organów postępowania merytorycznego tak, aby dwukrotnie oceniono dowody i przeanalizowano wszystkie istotne okoliczności sprawy. Działanie organu odwoławczego nie ma zatem charakteru jedynie kontrolnego, ale jest działaniem merytorycznym. Organ odwoławczy ma bowiem obowiązek skontrolowania sprawy w jej całokształcie i wydania orzeczenia według stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dniu wydania swej decyzji. Zadaniem organu drugiej instancji w postępowaniu administracyjnym jest rozważenie, jak należy daną - indywidualnie rozpatrywaną - sprawę rozstrzygnąć zgodnie z zasadą praworządności i zasadą prawdy obiektywnej, a nie tylko, rozważyć czy utrzymać lub zmienić rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Obowiązkiem organu odwoławczego jest ponowne rozpatrzenie sprawy tak jak gdyby nie było rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 12 czerwca 2012 r., sygn. akt I SA/Gd 357/12). Ze względu na zasadę dwuinstancyjności, z chwilą zainicjowania postępowania przed organem drugiej instancji, na skutek wniesienia środka odwoławczego, powstaje obowiązek traktowania postępowania odwoławczego jako powtórzenia rozpatrywania i rozstrzygania tej samej sprawy. Rozstrzygnięcie organu drugiej instancji jest takim samym aktem stosowania prawa, jak rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji, a działanie organu drugiej instancji nie ma charakteru kontrolnego, ale jest działaniem merytorycznym, równoważnym działaniu organu pierwszej instancji (T. Woś, J. Zimmermann; glosa do uchwały SN z dnia 23 września 1986 r., III AZP 11/86, opubl. w: PiP 1989, z. 8, s. 147). Nie spełnia tego wymogu, tylko kontrola zasadności argumentów podniesionych w stosunku do rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji (B. Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, s. 592; por. także wyrok NSA z 22 marca 1996 r., sygn. akt SA/Wr 1996/95, ONSA 1997, Nr 1, poz. 35; wyrok NSA z 19 lipca 2001 r., sygn. akt V SA 3872/00). Chodzi zatem o to, by przeprowadzono dwukrotnie merytoryczne postępowanie, by dwukrotnie oceniono dowody, w sposób rzeczowy i poważny przeanalizowano wszelkie argumenty i opinie, i w konsekwencji doprowadzono do wydania takiego rozstrzygnięcia, które najlepiej odpowiadać będzie prawu, interesowi publicznemu i słusznym interesom strony (por. uchwała SN z 1 grudnia 1994 r., III AZP 8/94, opubl. w: OSNAPiUU 1995, Nr 7, poz. 82). Tak więc, obowiązkiem organu odwoławczego jest ponowne rozpatrzenie sprawy, tak jak gdyby nie było rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. Uwzględniając powyższe, stwierdzić należy, że w realiach przedmiotowej sprawy, Główny Inspektor Transportu Drogowego, przy ponownym rozpoznaniu sprawy w toku postępowania administracyjnego, ewidentnie naruszył art. 15 k.p.a. w zw. z art. 127 k.p.a., kontrolując jedynie kwestię prawidłowości zastosowania przesłanek z art. 7d ust. 6 pkt 1 i art. 7e pkt 1 u.t.d., na etapie wydawania decyzji w dniu [...] stycznia 2020 roku, podczas, gdy był zobowiązany do oceny stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Na ten dzień zatem organ powinien zbadać, czy wobec skarżącego doszło do zastosowania środka rehabilitacyjnego w postaci zatarcia skazania, czy też nie. Co istotne, w żaden sposób obowiązku tego nie niweluje okoliczność, że organ rozpoznawał sprawę na podstawie art. 127 § 3 k.p.a. Brak cechy dewolutywności wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie pozbawia go bowiem charakteru środka odwoławczego. Jest on bowiem wywoływany ograniczeniami natury organizacyjnej (ustrojowej), które same w sobie nie mogą podważać prawa strony do dwukrotnego, merytorycznego rozpatrzenia jej sprawy. Prawo to znajduje ogólne umocowanie w art. 78 Konstytucji RP, zgodnie z którym, każda za stron ma prawo do zaskarżenia orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji. Wyjątki od tej zasady oraz tryb zaskarżenia określa ustawa (tak Zbigniew Kmieciak w artykule opublikowanym w Państwie i Prawie 3/2008 zatytułowanym "Wniosek o ponowne rozpatrzenia sprawy w k.p.a."). Dlatego też, przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ winien będzie, dokonać jeszcze raz oceny zmaterializowania się przesłanek z art. 7d ust. 6 pkt 1 i art. 7e pkt 1 u.t.d. w stosunku od skarżącego, według stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dniu wydania decyzji na podstawie art. 127 § 3 k.p.a. Jeżeli skazanie skarżącego uległo zatarciu z mocy prawa, GITD winien będzie uwzględnić powyższy fakt przy rozstrzyganiu. Reasumując, Sąd uznał, że koniecznym jest uchylenie na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zaskarżonej decyzji. O kosztach postępowania Sąd postanowił na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło