VI SA/Wa 891/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka (spr.) Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Protokolant st. ref. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 października 2012 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą w C. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz skarżącej A. Sp. z o.o. z siedzibą w C. kwotę 1617 (jeden tysiąc sześćset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2012 r. Urząd Patentowy RP, działając na podstawie art. 58 § 1 k.p.a. w zw. z art. 245 ust. 1 i art. 252 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 ze zm.) dalej jako p.w.p., po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wniesionego przez [...]Sp. z o.o. z siedzibą w C. (dalej jako uprawniona, skarżąca) od decyzji z dnia [...] lutego 2004 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Do wydania tej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym. Decyzją z [...] stycznia 2003 r. Urząd Patentowy RP udzielił na rzecz [...] Sp. z o.o. z siedzibą w C. prawa ochronnego na znak towarowy "Trudniejsze wyrazy" o nr [...]. W dniu [...] lipca 2003 r. wpłynął sprzeciw spółki [...] Sp. z o.o. z siedzibą w R. wobec powyższej decyzji. Pismem z [...] września 2003 r. Urząd Patentowy RP zawiadomił uprawnioną do znaku towarowego "Trudniejsze wyrazy" nr [...] o wniesieniu sprzeciwu, wyznaczając jej jednocześnie termin dwóch miesięcy na zajęcie stanowiska wobec zarzutów podniesionych w sprzeciwie. Po bezskutecznym upływie, zakreślonego uprawnionej, terminu do zajęcia stanowiska, Urząd Patentowy RP na podstawie art. 247 ust. 2 p.w.p. w dniu [...] lutego 2004 r. wydał decyzję, mocą której uchylił decyzję z dnia [...] stycznia 2003 r. o udzieleniu prawa ochronnego na znak towarowy "Trudniejsze wyrazy" nr [...]i umorzył postępowanie. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej w/w decyzją uprawniona podniosła, że przedstawienie odpowiedzi na sprzeciw z [...] lipca 2003 r. w terminie wyznaczonym przez Urząd nie było możliwe z uwagi na chorobę dyrektora wydawnictwa zakończoną pobytem w szpitalu. W uzupełnieniu powyższego wniosku, uprawniona złożyła w dniu [...] marca 2004 r. pismo z prośbą o przywrócenie terminu odpowiedzi na sprzeciw dołączając zaświadczenie lekarskie, w którym wskazano, że J. R. (dyrektor uprawnionej spółki) był od lipca 2003 r. objęty leczeniem w gabinecie [...]. Łącznie z powyższym pismem przedstawiono również zaświadczenie lekarskie, że w okresie od [...] lutego do [...] lutego 2004 r. p. R. był niezdolny do pracy. Wraz z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, uprawniona złożyła odpowiedź na sprzeciw i uiściła należną opłatę od wniosku. W wyniku ponownego rozpoznania Urząd Patentowy RP, działając na podstawie art. 132 k.p.a. w związku z art. 252 p.w.p. decyzją z dnia [...] lipca 2004 r. uchylił zaskarżoną decyzję z [...] lutego 2004 r. W dniu [...] października 2004 r. [...]Sp. z o.o. jako wnosząca sprzeciw zaskarżyła decyzję z dnia [...] lipca 2004 r., składając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Na skutek tego wniosku Urząd Patentowy decyzją z dnia [...] listopada 2008 r., działając na podstawie art. 131 k.p.a. oraz 132 k.p.a. w związku z art. 252 oraz art. 245 ust. 1 p.w.p., uchylił zaskarżoną decyzję z [...] lipca 2004 r. W konsekwencji w obrocie prawnym pozostała nadal decyzja Urzędu Patentowego z [...] lutego 2004 r. uchylająca decyzję z [...] stycznia 2003 r. o udzieleniu prawa ochronnego i umarzająca postępowanie. Urząd Patentowy RP po rozpoznaniu wniosku uprawnionej [...] Sp. z o.o. z [...] lutego 2004 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy decyzją z dnia [...] lutego 2012 r.. utrzymał w mocy w/w decyzję. Powołując przepis art. 58 § 1 k.p.a. organ wskazał, że argumenty podniesione przez stronę w celu uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu na wniesienie odpowiedzi na sprzeciw nie uzasadniają uchylenia decyzji z dnia [...] lutego 2004 r. z uwagi na to, że zarówno przepisy ustawy p.w.p., jak i przepisy k.p.a. nie określają szczegółowo, jakimi kryteriami organ administracji powinien kierować się przy ustaleniu winy lub jej braku. Urząd posiłkował się przy tym stanowiskiem wypracowanym w doktrynie i dotychczasowym orzecznictwie sądów administracyjnych, z których wynika, że zwolnienie lekarskie od pracy nie jest potwierdzeniem braku winy w uchybieniu terminu. Nie wyklucza bowiem możliwości dokonania czynności procesowej przez stronę (np. sporządzenia odwołania) i nadania pisma przez pocztę osobiście lub przez domownika. W tej sytuacji, zdaniem Urzędu Patentowego RP, o braku winy w uchybieniu terminu nie świadczy pobyt w szpitalu czy choroba Prezesa Zarządu spółki będącej uprawnionym do przedmiotowego prawa ochronnego. W ocenie Urzędu osoba zarządzająca spółką powinna liczyć się z negatywnymi konsekwencjami, jakie mogą powstać w przypadku braku pełnomocnika lub osoby zastępującej, która byłaby odpowiedzialna za sprawy spółki w razie dłuższej niedyspozycji Prezesa Zarządu. Przywołane zdarzenia mające na celu uprawdopodobnienie braku swej winy w uchybieniu terminu do wniesienia odpowiedzi na sprzeciw, stanowią w ocenie Urzędu okoliczności, którym przy zachowaniu należytej staranności mógł zaradzić. W skardze na decyzję Urzędu Patentowego z [...] lutego 2012 r. [...] Sp. z o.o. z siedzibą w C. zarzuciła naruszenie przepisów postępowania - art. 58 k.p.a. w zw. z art. 247 p.w.p. oraz art. 39 k.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Podnosząc powyższe zarzuty wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Rozwijając w uzasadnieniu zarzut skargi wskazała, że przedstawiła organowi zaświadczenie lekarskie potwierdzające, iż Prezes Zarządu od [...] do [...] lutego 2004 r. był niezdolny do pracy. W dniu [...] lutego 2004 r., czyli w ciągu 7 dni od momentu końca choroby, została przedstawiona odpowiedź na sprzeciw. Tym samym termin określony w art. 58 k.p.a. został dotrzymany. Polemizując ze stanowiskiem organu, skarżąca przytoczyła inne poglądy orzecznictwa i doktryny, z których wynika, że brak winy jako przesłanka przywrócenia terminu (art. 168 § 1 k.p.c.) nie może być oceniany w oderwaniu od ustawowego wymagania odnośnie do treści wniosku (art. 169 § 2 k.p.c.) wymagającego tylko "uprawdopodobnienia", tj. przytoczenia twierdzeń i wskazania okoliczności uzasadniających, z których wynika przekonanie o prawdziwości tych twierdzeń strony. Uprawdopodobnienie oznacza również złagodzenie rygorów dowodowych odnośnie do okoliczności usprawiedliwiających niedopełnienie czynności procesowej w terminie. Dlatego też organ, pomijając te okoliczności, w ocenie skarżącej, dopuścił się także naruszenia ogólnych zasad wyrażonych w art. 7 i 8 k.p.a., które nakazują organom państwowym podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, a także prowadzenie postępowania w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli. Skarżąca spółka podniosła również, że nieprawidłowo w trybie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy został de facto rozpoznany wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odpowiedzi na sprzeciw. W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy RP, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wniósł o jej oddalenie. Uczestnik postępowania [...] Sp. z o.o., nie zajął stanowiska w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności publicznej przy czym stosownie do § 2 powołanego artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawa nie stanowi inaczej Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany wnioskami i zarzutami skargi, oraz powołaną podstawą prawną ( art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi –zw. p.p.s.a.- Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Badając skargę wg powyższych kryteriów Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja narusza bowiem prawo w stopniu uzasadniającym w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit c jej uchylenie. Poddana sądowej kontroli decyzja Urzędu Patentowego z dnia [...] lutego 2012 r. poprzedzona była złożeniem przez [...] Sp. z o.o. z siedzibą w R. sprzeciwu w trybie art. 246 p.w.p. wobec decyzji tego organu z [...]stycznia 2003 r. o udzieleniu skarżącej prawa ochronnego na znak towarowy "Trudniejsze wyrazy". Odpis tego sprzeciwu organ wysłał stronie uprawnionej - w dniu [...] września 2003 r., wyznaczając jednocześnie termin dwóch miesięcy na zajęcie stanowiska wobec zarzutów podniesionych w sprzeciwie (zawiadomienie z [...] września 2012 r.). Następnie, ze względu na brak stanowiska uprawnionej w przedmiocie sprzeciwu, Urząd Patentowy RP na podstawie art. 247 ust. 2 p.w.p. w dniu [...] lutego 2004 r. wydał decyzję, mocą której uchylił decyzję z dnia [...]stycznia 2003 r. o udzieleniu prawa ochronnego na przedmiotowy znak towarowy oraz jednocześnie umorzył postępowanie. W przedstawionych Sądowi przez Urząd Patentowy RP aktach administracyjnych znajduje się dowód doręczenia uprawnionej korespondencji z adnotacją sprzeciw od nr "[...]do nr [...]" i datą [...] września 2003 r., lecz bliżej nie wyjaśniono, czy przesyłka ta zawierała istotnie kilka egzemplarzy sprzeciwów złożonych w kilku jednocześnie toczących się sprawach. Należy w tym miejscu podkreślić, że jest to okoliczność bardzo istotna, gdyż wiąże się ona z ewentualnością odebrania stronie udzielonego prawa ochronnego w trybie art. 247 ust. 2 p.w.p., tak jak to miało miejsce w rozpoznawanej sprawie. Z brzmienia art. 246 i 247 p.w.p. wynika, że od decyzji udzielającej prawo z rejestracji, każdy może złożyć umotywowany sprzeciw, który zostaje następnie przesłany do uprawnionego z tego prawa celem wypowiedzenia się. Przy czym należy zaznaczyć, że uprawniony może, ale nie musi się wypowiedzieć w tej sprawie. Sposób podjętych przez uprawnionego działań determinuje dalszy tok postępowania przed organem. I tak w przypadku braku stanowiska, co do złożonego sprzeciwu, lub też uznania go za zasadny, organ wydaje decyzję uchylającą decyzję o udzieleniu prawa z rejestracji i umarza jednocześnie postępowanie w tej sprawie. W przedmiotowej sprawie w związku z wydaniem decyzji z [...] lutego 2004 r. skarżąca złożyła następujące wnioski: 1. w dniu [...] lutego 2004 r. - wniosek o odrzucenie sprzeciwu, zawarty w odpowiedzi na sprzeciw, 2. w dniu [...] lutym 2004 r. - wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, 3. w dniu [...] marca 2004 r. - wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odpowiedzi na sprzeciw. Z wyżej wymienionych wniosków Urząd Patentowy RP rozpoznał jedynie wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, na skutek którego ostatecznie została wydana zaskarżona decyzja z [...] lutego 2012 r., utrzymująca w mocy decyzję z [...] lutego 2004 r. Nie został rozpoznany natomiast wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odpowiedzi na sprzeciw. Jednocześnie powołana podstawa prawna (art. 58 k.p.a.) i argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z [...] lutego 2012 r. wskazują de facto, że w trybie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy został rozstrzygnięty wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odpowiedzi na sprzeciw. W ocenie Sądu takie działanie Urzędu Patentowego RP narusza przepisy art. 246 i art. 247 p.w.p. w związku z art. 252 p.w.p. i art. 58 i nast. k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Należy podkreślić, że w sytuacji, gdy strona świadoma, iż uchybiła terminowi, składa formalny wniosek o jego przywrócenie, organ nie może pozostawić go bez rozpoznania, wydając decyzję merytoryczną bez uprzedniego rozpoznania wniosku. W konsekwencji zgodnie z art. 252 p.w.p., zastosowanie znajdują przepisy ogólne k.p.a., według których o przywróceniu terminu postanawia właściwy w sprawie organ administracji publicznej - art. 59 § 1 k.p.a. (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 2 kwietnia 2007 r., sygn. akt VI SA/Wa 2231/06, Lex 319367). Przede wszystkim organ, w ramach wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, nie może rozstrzygać wniosku o przywrócenie terminu. Wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej powinien być rozpatrzony w odrębnym trybie przewidzianym przez przepisy art. 58 i nast. k.p.a. w związku z art. 252 p.w.p. Nie sposób pominąć wątpliwości, jakie mogą się wiązać z oceną charakteru terminu do złożenia odpowiedzi na sprzeciw, w szczególności, gdy termin ten jest wyznaczany przez organ administracji. Jednakże kwestię tę Urząd Patentowy RP powinien ocenić przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Dlatego też analiza tego problemu przez Sąd byłaby przedwczesna. Ponownie rozpoznając sprawę, organ powinien ustalić w sposób nie budzący wątpliwości datę upływu terminu do złożenia odpowiedzi na sprzeciw. W zależności od tych ustaleń, gdy okaże się, że odpowiedź na sprzeciw została wniesiona istotnie po upływie wyznaczonego terminu, Urząd przystąpi do rozpatrzenia wniosku strony skarżącej z dnia [...] marca 2004 r. o przywrócenie terminu do wniesienia odpowiedzi na sprzeciw, w szczególności czy wniosek jest dopuszczalny, a jeśli tak czy został wniesiony w ustawowym terminie z art. 58 § 2 k.p.a. Jeżeli natomiast Urząd Patentowy RP dojdzie do wniosku, że powyższe okoliczności nie są przeszkodą, dokona merytorycznej oceny wniosku, wydając odpowiednie orzeczenie. W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji, w pkt 2 po myśli art. 152 p.p.s.a. zaś o kosztach orzeczono mając na uwadze art. 200 p.p.s.a.