VI SA/Wa 891/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Aneta Lemiesz Sędziowie: Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek (spr.) Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 31 października 2019 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. sp. j. z siedzibą w K. na postanowienie Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] lutego 2019 r., nr [...] w przedmiocie kontynuowania czynności kontrolnych oddala skargę Główny Inspektor Farmaceutyczny (dalej "organ", "GIF", "organ II instancji" lub "organ zażaleniowy") postanowieniem z dnia [...] lutego 2019 r., znak: [...], działając na podstawie art. 112 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 oraz art. 115 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 37at ust. 1 i 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. — Prawo farmaceutyczne (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 2211 z późn. zm.), dalej: "u.p.f." lub "Prawo farmaceutyczne", oraz art. 59 ust. 9 zd. 2 pkt 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (Dz.U. z 2018 r. poz. 646 z późn. zm.), dalej "u.p.p." lub "Prawo przedsiębiorców", oraz art. 123 § 1 i 2 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 z późn. zm.), dalej: "k.p.a.", po zapoznaniu się z zażaleniem wniesionym przez przedsiębiorcę, prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą A. sp. j. z siedzibą w K. (dalej "przedsiębiorca", "skarżący" lub "strona skarżąca"), od postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w K. (dalej "WIF" lub "organ I instancji") z dnia [...] grudnia 2018 r., znak: [...], o kontynuowaniu czynności kontrolnych prowadzonych w aptece ogólnodostępnej pod nazwą "P.", zlokalizowanej w K., przy ul. [...], utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Do wydania postanowienia doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym. W dniu [...] października 2018 r. pracownik WIF przeprowadził rozmowę telefoniczną, podczas której uzyskał anonimową informację, że czas oczekiwania na realizację recepty złożonej w aptece ogólnodostępnej w K., ul. [...] , wynosi 3 dni, ponieważ recepty te są zawożone i wykonywane w innej, prowadzonej przez przedsiębiorcę aptece ogólnodostępnej znajdującej się w K., przy ul. [...]. Ponadto pacjenci są rzekomo proszeni o dostarczenie osobiście recepty do drugiej apteki znajdującej się w K., ul. [...] . Z rozmowy telefonicznej sporządzono notatkę służbową. W celu zweryfikowania ww. zgłoszenia organ I instancji polecił przeprowadzenie przez upoważnionego inspektora farmaceutycznego kontroli działalności prowadzonej przez przedsiębiorcę apteki w zakresie sprawdzenia: - sporządzania w aptece leków recepturowych, - prowadzanego przez aptekę obrotu produktami leczniczymi i surowcami farmaceutycznymi wykorzystywanymi do wykonania leków recepturowych, - dokumentacji dotyczącej obrotu produktami leczniczymi i surowcami farmaceutycznymi wykorzystywanymi do wykonania leków recepturowych. Jako datę rozpoczęcia kontroli wskazano [...] grudnia 2018 r. Pismem z dnia [...] grudnia 2018 r. (data wpływu do organu I instancji: 28 grudnia 2018 r.) przedsiębiorca skierował do organu I instancji sprzeciw od czynności kontrolnych. W ww. piśmie przedsiębiorca zawarł również wniosek o wyłączenie WIF od załatwienia przedmiotowej sprawy, powołując się na toczące postępowanie karne w przedmiocie zachowań korupcyjnych organu I instancji. GIF postanowieniem z dnia [...] stycznia 2019 r., znak: [...], odmówił dokonania wnioskowanego wyłączenia. Z kolei organ I instancji postanowieniem z dnia [...] grudnia 2018 r., znak: [...], zadecydował o kontynuowaniu czynności kontrolnych prowadzonych w aptece ogólnodostępnej prowadzonej przez przedsiębiorcę. Od ww. postanowienia skarżący złożył zażalenie, jak również wniósł o wyłączenie organu I instancji od prowadzenia postępowania w przedmiocie rozpatrzenia zażalenia od postanowienia o kontynuowaniu czynności kontrolnych. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2019 r., znak: [...], GIF odmówił wyłączenia WIF od prowadzenia postępowania w przedmiocie rozpatrzenia zażalenia od postanowienia o kontynuowaniu czynności kontrolnych. Natomiast po rozpatrzeniu zażalenia oraz zapoznaniu się zaś z zebraną w sprawie dokumentacją organ zażaleniowy postanowił utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie WIF o kontynuowaniu czynności kontrolnych. W ocenie GIF argumentacja w części dotyczącej wniosku o wyłączenie organu I instancji od prowadzenia postępowania kontrolnego i ewentualnych postępowań administracyjnych stanowi w przeważającej części polemiczne powtórzenie argumentacji, podnoszonej już przez przedsiębiorcę w treści sprzeciwu z dnia 27 grudnia 2018 r. i nie wnosi nowych okoliczności mogących stanowić podstawę do zmiany rozstrzygnięcia objętego zaskarżonym postanowieniem. Zaś podnoszone w tym zakresie zarzuty są wynikiem nieznajomości przez stronę skarżącą podstawowych zasad i trybu prowadzenia postępowania administracyjnego oraz zasad i trybu kontroli działalności regulowanej przedsiębiorców na gruncie przepisów Prawa przedsiębiorców oraz przepisów Prawa farmaceutycznego. Z kolei odnosząc się do zarzutów odnośnie do kwestii braku skutecznego powiadomienia o wszczęciu postępowania kontrolnego, organ wskazał, iż nie można go uznać za uzasadniony. Podjęcie przez WIF decyzji o przeprowadzeniu kontroli bez powiadomienia było uzasadnione okolicznościami faktycznymi, jak również miało swoje podstawy prawne. Organ I instancji wskazał, że pracownik inspektoratu przeprowadził rozmowę telefoniczną, podczas której uzyskał anonimową informację, że czas oczekiwania na realizację recepty złożonej w aptece prowadzonej przez przedsiębiorcę wynosi 3 dni, ponieważ recepty te są zawożone i wykonywane w innej aptece przedsiębiorcy. Tymczasem z art. 86 ust. 2 pkt. 2 u.p.f. wynika, że apteka jest zobowiązana do sporządzenia leków recepturowych, w terminie nie dłuższym niż 48 godzin od złożenia recepty przez pacjenta, a w przypadku recepty na lek recepturowy zawierający środki odurzające lub oznaczonej "wydać natychmiast" - w ciągu 4 godzin. Jednocześnie zgodnie z dyspozycją art. 95 ust. 1 u.p.f. apteki ogólnodostępne są obowiązane do posiadania produktów leczniczych i wyrobów medycznych w ilości i asortymencie niezbędnym do zaspokojenia potrzeb zdrowotnych miejscowej ludności. GIF wskazał, że zgodnie z art. 37at ust. 6 u.p.f. organ I instancji był uprawniony do przeprowadzenia niezapowiedzianej inspekcji lub kontroli działalności gospodarczej, na które zostało wydane zezwolenie, jeżeli stwierdzi, że istnieje podejrzenie nieprzestrzegania wymogów określonych w ustawie. Ponadto stosownie do art. 48 ust. 11 pkt 4 u.p.p. zawiadomienie o zamiarze wszczęcia kontroli nie dokonuje się, gdy przeprowadzenie kontroli jest uzasadnione bezpośrednim zagrożeniem życia lub zdrowia. Mając na uwadze okoliczności faktyczne ustalone w przedmiotowej sprawie dotyczące konieczności zweryfikowania, czy faktycznie miały miejsce trudności w realizacji leków recepturowych w prowadzonej przez przedsiębiorcę aptece ogólnodostępnej oraz zestawiając to z zakresem kontroli określonym w treści upoważnienia do kontroli, GIF podzielił stanowisko organu I instancji, że zachodziły podstawy faktyczne i prawne do przeprowadzenia kontroli działalności apteki ogólnodostępnej bez powiadamiania przedsiębiorcy (tzw. kontroli doraźnej wycinkowej), co było uzasadnione bezpośrednim zagrożeniem co najmniej zdrowia pacjentów, które może wystąpić w przypadku wystąpienia odmowy sporządzenia leku recepturowego w aptece w ustawowo określonym terminie, co stanowiłoby - w przypadku potwierdzenia wystąpienia takowych praktyk. Zdaniem organu, działanie to jest w oczywisty sposób sprzeczne z zasadami prowadzenia działalności regulowanej w zakresie prowadzenia apteki ogólnodostępnej, wynikających z przepisów Prawa farmaceutycznego. Na ww. postanowienie przedsiębiorca wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zaskarżając postanowienie w całości i wnosząc o jego uchylenie. W odpowiedzi na skargę GIF podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. W związku z tym, wniósł o oddalenie skargi oraz o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z odpisu postanowienia Sądu Rejonowego [...] w K. z dnia [...] stycznia 2019 r., sygn. [...] wraz z uzasadnieniem na okoliczność jego treści oraz motywów rozstrzygnięcia sądu. W ocenie GIF możliwość zaznajomienia się z "pełnym brzmieniem" ww. postanowienia wraz z uzasadnieniem jest niezbędne dla wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przepis art. 59 ust. 1 Prawa przedsiębiorców przewiduje, że przedsiębiorca może wnieść sprzeciw wobec podjęcia i wykonywania przez organ kontroli czynności z naruszeniem przepisów art. 48, art. 49, art. 50 ust. 1 i 5, art. 51 ust. 1, art. 54 ust. 1, art. 55 ust. 1 i 2 oraz art. 58. Sprzeciw wymaga uzasadnienia (ust. 1). Sprzeciw przedsiębiorca wnosi na piśmie do organu kontroli, którego czynności sprzeciw dotyczy. O wniesieniu sprzeciwu przedsiębiorca zawiadamia na piśmie kontrolującego (ust. 3). Sprzeciw wnosi się w terminie 3 dni roboczych od dnia wszczęcia kontroli przez organ kontroli lub wystąpienia przesłanki do wniesienia sprzeciwu (ust. 4). Organ kontroli w terminie 3 dni roboczych od dnia otrzymania sprzeciwu rozpatruje sprzeciw oraz wydaje postanowienie o: 1) odstąpieniu od czynności kontrolnych; 2) kontynuowaniu czynności kontrolnych (ust.7) Z powyższego przepisu wynika, iż przedsiębiorca może wnieść sprzeciw wobec podjęcia i wykonywania przez organy kontroli czynności z naruszeniem przepisów dotyczących: 1. zawiadomienia przedsiębiorcy o zamiarze wszczęcia kontroli (art. 48 u.p.p.) 2. wykonywania kontroli przez upoważnionych pracowników organu kontroli (art. 49 ustawy); 3. wykonywania kontroli podczas nieobecności kontrolowanego lub osoby przez niego upoważnionej (art. 50 ust. 1 i 5 u.p.p.); 4. przeprowadzenie kontroli w siedzibie przedsiębiorcy lub w miejscu wykonywania działalności gospodarczej oraz w godzinach pracy lub w czasie faktycznego wykonywania działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę ustawy (art.51 ust.1 u.p.p.) 5. zakazu podejmowania i prowadzenia więcej niż jednej kontroli przedsiębiorcy, z wyłączeniem określonych ustawą przypadków (art.54 ust.4 u.p.p.) 6. czasu trwania wszystkich kontroli organu kontroli u przedsiębiorcy w jednym roku kalendarzowym (art. 55 ust 1 i ust. 2 u.p.p.); 7. zakazu przeprowadzania kontroli, w przypadku gdy ma ona dotyczyć przedmiotu kontroli objętego uprzednio zakończoną kontrolą przeprowadzoną przez ten sam organ (art. 58 u.p.p.); W ocenie Sądu trafnie organ wyjaśnił w zaskarżonym postanowieniu, że z powyższego przepisu wynika, iż ustawodawca enumeratywnie wymienia przepisy, których naruszenie przez organ kontroli, może skutkować wniesieniem sprzeciwu. Jest to zamknięty katalog przesłanek ustawowych, których spełnienie warunkuje zastosowanie powyższego przepisu w sprawie. W ocenie Sądu, w skardze nie wykazano, iż zaistniały przesłanki do odstąpienia od czynności kontrolnych w sprawie. W skardze podniesiono jedynie, że "Strona nie została poinformowana o kontroli" lub jakoby istniał "wyrok Sądu Rejonowego [...] sygn. [...], który wyłącza [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego — podejrzenie korupcji i przekroczenia uprawnień. Z mocy prawa są wyłączeni!" Gif to świadomie zataja". Odnosząc się do powyższych zarzutów wskazać należy, iż nie znajdują one potwierdzenia w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym oraz w powołanych wyżej przepisach u.p.p. Jak wynika z akt sprawy , organ trafnie ocenił, iż podjęcie przez [...]WIF w K. decyzji o przeprowadzeniu kontroli bez powiadomienia, w rozpoznawanej sprawie, znajduje uzasadnienie w przepisach prawa oraz ustalonego w sprawie stanu faktycznego. W zaskarżonym postanowieniu organ wskazał, iż [...] października 2018 r. pracownik [...]WIF w K. przeprowadził rozmowę telefoniczną, podczas której uzyskano anonimową informację, że czas oczekiwania na realizację recepty złożonej w przedmiotowej aptece w K., ul. [...] [...], wynosi 3 dni, ponieważ recepty te są zawożone i wykonywane w innej aptece zleceniobiorcy, znajdującej się w K., ul. [...] [...]. Ponadto pacjenci są proszeni o dostarczenie osobiście recepty do drugiej apteki znajdującej się w K., ul. [...] [...]. Z rozmowy telefonicznej sporządzono notatkę służbową. Tymczasem art. 86 ust. 2 pkt. 2 Prawa farmaceutycznego stanowi, że apteka jest zobowiązana do (...) sporządzanie leków recepturowych, w terminie nie dłuższym niż 48 godzin od złożenia recepty przez pacjenta, a w przypadku recepty na lek recepturowy zawierający środki odurzające lub oznaczonej " wydać natychmiast" - w ciągu 4 godzin. Jednocześnie zgodnie z dyspozycją art. 95 ust. 1 Prawa farmaceutycznego apteki ogólnodostępne są obowiązane do posiadania produktów leczniczych i wyrobów medycznych w ilości i asortymencie niezbędnym do zaspokojenia potrzeb zdrowotnych miejscowej ludności. W ocenie Sądu w takiej sytuacji zaistniały przesłanki określone w art. 37at ust. 6 u.p.f., do przeprowadzenia niezapowiedzianej inspekcji lub kontroli działalności gospodarczej, na którą zostało wydane zezwolenie, bowiem zaistniało podejrzenie nieprzestrzegania wymogów określonych w u.p.p. i w konsekwencji konieczność, zastosowania w sprawie art. 48 ust. 11 pkt 4 u.p.p. czyli przeprowadzenia kontroli, bez zawiadomienia o zamiarze jej wszczęcia z uwagi na co najmniej zagrożenie zdrowia ludzi. Zagrożenie to, co wydaje się oczywiste, może wystąpić w przypadku odmowy sporządzenia przez aptekę, leku recepturowego w ustawowo określonym terminie i stoi w oczywistej sprzeczności z zasadami prowadzenia działalności regulowanej w zakresie działalności apteki ogólnodostępnej, wynikających z przepisów u.p.f. Co do pozostałej treści skargi tj. "wyrok Sądu Rejonowego [...] sygn. [...], który wyłącza [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego — podejrzenie korupcji i przekroczenia uprawnień. Z mocy prawa są wyłączeni!" Gif to świadomie zataja", wskazać należy, iż sprawa wyłączenia [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w związku z wyrokiem Sądu Rejonowego [...], [...] Wydział Karny, sygn. [...], została rozstrzygnięta przez GIF odrębnym postanowieniem z [...] lutego 2019 r., znak: [...], na podstawie którego GIF odmówił wyłączenia [...]WIF w K. od prowadzenia postępowania w przedmiocie rozpatrzenia zażalenia od postanowienia o kontynuowaniu czynności kontrolnych prowadzonych w aptece ogólnodostępnej pod nazwą "[...]", zlokalizowaną w K., przy ul.[...] [...] (znak: [...]). Postanowienie to nie stanowi przedmiotu zaskarżenia w niniejszej sprawie, dotyczy innego postępowania, a więc dalsze rozważania Sądu w tej kwestii, uznać należy za bezprzedmiotowe . Z tych wszystkich względów uznając skargę za bezzasadną Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm.) orzekł jak w sentencji.