VI SA/Wa 895/19

WyrokWSA w Warszawie2019-09-26

Skład orzekający: Dorota Dziedzic - Chojnacka, Pamela Kuraś - Dębecka, Danuta Szydłowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) stwierdzający sprzeczność polskiego prawa z dyrektywą UE może stanowić podstawę do wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego prawomocnym wyrokiem, a w konsekwencji do uchylenia decyzji administracyjnej i umorzenia postępowania?
Ratio decidendi
Wyrok TSUE stwierdzający sprzeczność polskiego prawa z dyrektywą UE, nawet jeśli nie został doręczony stronie, stanowi podstawę do wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie art. 272 § 3 p.p.s.a. W przypadku, gdy polskie przepisy dotyczące dopuszczalnego nacisku osi pojazdów są sprzeczne z prawem unijnym, decyzje administracyjne wydane na ich podstawie podlegają uchyleniu, a postępowanie administracyjne powinno zostać umorzone. Zasada pierwszeństwa prawa unijnego nad prawem krajowym nakazuje odmowę stosowania przepisów krajowych kolidujących z prawem unijnym.
Stan faktyczny
Skarżący wniósł skargę o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego prawomocnym wyrokiem, który oddalił jego skargę na decyzję nakładającą karę pieniężną za przewóz pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. Podstawą wznowienia był wyrok TSUE stwierdzający sprzeczność polskiego prawa dotyczącego dopuszczalnego nacisku osi pojazdów z dyrektywą UE. Sąd uznał skargę za zasadną, wznowił postępowanie, zmienił prawomocny wyrok, uchylił decyzje organów, umorzył postępowanie administracyjne i zasądził zwrot kosztów.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wznawia postępowanie zakończone prawomocnym wyrokiem z dnia 12 stycznia 2017 r. sygn. akt VI SA/Wa 1622/16, zmienia ten wyrok w ten sposób, że uchyla decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego i utrzymaną nią w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego, umarza postępowanie administracyjne oraz zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz S.G. kwotę 200 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Dziedzic - Chojnacka Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś - Dębecka (spr.) Sędzia WSA Danuta Szydłowska Protokolant spec. Jarosław Kielczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 września 2019 r. sprawy ze skargi S. G. w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 1622/16 dotyczącej kary pieniężnej I. wznawia postępowanie zakończone prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 stycznia 2017 r. sygn. akt VI SA/Wa 1622/16; II. zmienia prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 stycznia 2017 r. sygn. akt VI SA/Wa 1622/16 w ten sposób, że: 1. uchyla decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] i utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2016 r.; 2. umarza postępowanie administracyjne; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz S.G. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Skarżący – S. G., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej "Sąd") skargę, której przedmiotem uczynił decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej "GITD") nakładającą na niego karę pieniężną w kwocie 2.000 złotych. Postawą prawną skarżonej decyzji był m.in. art. 64 ust. 1 i ust. 2; art. 140aa ust. 1, ust. 3 i ust. 4 oraz art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit b i ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchy drogowym (j.t. Dz.U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm.), dalej "p.r.d.", a także art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (j.t. Dz.U. z 2015 r. poz. 460 ze zm.), dalej "u.d.p.". Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło zaś wykonywanie przewozu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII, gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o więcej niż 10% i nie więcej niż 20%. W trakcie kontroli stwierdzono, że nacisk pojedynczej osi napędowej pojazdu czołowego Skarżącego wynosił 11,2t, przy czym nie stwierdzono innych naruszeń. Wyrokiem z 12 stycznia 2017 r. Sąd oddalił skargę Skarżącego na ww. decyzję, czyniąc to pod sygn. akt VI SA/Wa 1622/16. Orzeczenie stało się prawomocne od 14 lutego 2017 r. Dnia 21 marca 2019 r., w oparciu o art. 258 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej "TSUE") wydał wyrok w sprawie C-127/17, orzekając, że obowiązujący w Polsce system udzielania zezwoleń na przejazd pojazdów o nacisku pojedynczej osi do 11,5t jest sprzeczny z przepisami art. 3 i art. 7 dyrektywy Rady 96/53/WE z dnia 25 lipca 1996 r. ustanawiającej dla niektórych pojazdów drogowych poruszających się na terytorium Wspólnoty maksymalne dopuszczalne wymiary w ruchu krajowym i międzynarodowym oraz maksymalne dopuszczalne obciążenia w ruchu międzynarodowym, zmienionej dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/719 z dnia 29 kwietnia 2015 r., w związku z pkt 3.1 i pkt. 3.4 załącznika 1 do dyrektywy 96/53. Skarżący, w konsekwencji wydania przez TSUE ww. orzeczenia, złożył do Sądu skargę o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego prawomocnym wyrokiem w sprawie o sygn. VI SA/Wa 1622/16, w uzupełnieniu której wniósł o wznowienie postępowania na podstawie art. 272 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), dalej "p.p.s.a." i uchylenie nałożonej na niego niesłusznie kary pieniężnej. Na rozprawie przed Sądem, która odbyła się 26 września 2019 r., pełnomocnik GITD wniósł o zawieszenie niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego podając, że przed organem toczy się postępowanie wznowieniowe, którego przedmiotem jest ww. kara pieniężna nałożona na Skarżącego. Na dowód pełnomocnik organu okazał postanowienie GITD z 8 lipca 2019 r., którym wznowiono postępowanie. Sąd oddalił wniosek o zawieszenie niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W pierwszej kolejności Sąd postanowił odnieść się do oddalonego na rozprawie wniosku o zawieszenie niniejszego postępowania, co spowodowało, że sprawa została ostatecznie rozpoznana przez Sąd. Zgodnie z art. 56 p.p.s.a. w razie wniesienia skargi do sądu po wszczęciu postępowania administracyjnego w celu zmiany, uchylenia, stwierdzenia nieważności aktu lub wznowienia postępowania, postępowanie sądowe podlega zawieszeniu. Powyższa regulacja stanowi, że w razie zbiegu weryfikacji tej samej decyzji/aktu w trybach nadzwyczajnych przewidzianych m.in. w Kodeksie postępowania administracyjnego z postępowaniem sądowoadministracyjnym niedopuszczalne jest dwutorowe, równoległe ich prowadzenie. Treść powołanego przepisu, w razie zbiegu postępowania nadzwyczajnego administracyjnego oraz sądowoadministracyjnego, przyznaje pierwszeństwo temu pierwszemu jednakże pod warunkiem, że zostało ono wszczęte uprzednio, tj. przed skutecznym wniesieniem skargi do sądu administracyjnego. Dla ustalenia możliwości zastosowania art. 56 p.p.s.a. niezmiernie istotne, nadrzędne, jest zatem ustalenie momentu wszczęcia poszczególnych postępowań. Gdy się go określi – ów moment, należy porównać ze sobą datę wszczęcia postępowania administracyjnego w trybach nadzwyczajnych z datą wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego. Sąd zauważa, że zgodnie z kodeksową regulacją zawartą w art. 149 § 1 k.p.a. wznowienie postępowania, czy to na wniosek strony, czy z urzędu, następuje w drodze postanowienia. Zatem przed wydaniem takiego postanowienie nie można mówić o stanie prowadzenie postepowania w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego. Jedną z zasad rządzących polskim sądownictwem administracyjnym jest zasada skargowości., która determinuje możliwość wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego wyłącznie na podstawie skargi złożonej przez legitymowany podmiot. W postępowaniu tym przewidziano jednocześnie pośredni tryb wnoszenia skargi, bowiem składa się ją za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ ów ma możliwość albo przekazać skargę sądowi lub też może ją uwzględnić w toku tzw. samokontroli, jeżeli uzna w całości za zasadną. Z tego względu – istnienia samokontroli, za datę wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem i poglądem doktryny, należy przyjąć dzień, moment, złożenia/wniesienia skargi do organu, a nie moment przekazania jej sądowi. Uznanie przeciwne oznaczałoby bowiem, że w okresie między wniesieniem/złożeniem skargi do organu, a jej przekazaniem sądowi nie toczy się żadne postępowanie, zatem organ nie mógłby procedować w oparciu o art. 54 § 3 p.p.s.a. Reasumując, ustaliwszy, że skargę o wznowienie postępowania Skarżący wniósł do GITD 17 kwietnia 2019 r., a postanowienie o wszczęciu postępowania w sprawie wznowienia zostało wydane przez GITD 8 lipca 2019 r., Sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie nie ziściła się dyspozycja przywołanego na wstępie art. 56 p.p.s.a. obligująca zawieszenie niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego. W konsekwencji powyższego, tj. wszczęcia przez GITD postępowania nadzwyczajnego mimo toczącego się już postępowania sądowoadministracyjnego, Sąd zauważa, że organ miał prawo wydać postanowienie z 8 lipca 2019 r. przy czym, zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 marca 2017 r. sygn. II GPS 1/17 "obowiązany jest zawiesić to postępowanie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zmianami) do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowoadministracyjnego". Przechodząc do meritum sprawy Sąd uznał, że skarga jest zasadna. Instytucja wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego uregulowana jest w Dziale VII p.p.s.a. Stosownie do przepisów art. 280 – 282 p.p.s.a. rozpoznanie skargi o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego następuje w dwóch etapach. W pierwszym (na posiedzeniu niejawnym) sąd bada skargę pod względem formalnym, tj. czy jest dopuszczalna - czy została wniesiona w terminie, przez uprawniony podmiot oraz czy wskazano w niej ustawową przesłankę uzasadniającą żądanie wznowienia. Podstawą tej oceny są twierdzenia zawarte w skardze o wznowienie postępowania. W sytuacji, gdy sąd uzna skargę o wznowienie postępowania za dopuszczalną rozpoczyna się drugi etap postępowania, tj. sąd rozpoznaje sprawę na rozprawie merytorycznie. Przedmiotem wznowionego postępowania jest ocena wpływu wskazanej w skardze podstawy wznowienia na treść poprzedniego rozstrzygnięcia sądowego. Rozpoznając ponownie sprawę sąd stosuje odpowiednio przepisy o postępowaniu przed sądem, który wznowił postępowanie (art. 282 § 2 p.p.s.a.), m.in. przepisy o czynnościach procesowych, o doręczeniach, jak również dotyczące wydawania orzeczeń, ich uzasadniania i doręczania. W niniejszej sprawie, jako podstawę skargi o wznowienie postępowania, Skarżący wskazał art. 272 § 3 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy potrzeba taka wynika z rozstrzygnięcia organu międzynarodowego działającego na podstawie umowy międzynarodowej ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą Polską. Przepis ten został dodany ustawą z 3 lutego 2010 r. o zmianie ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. poz. 196), przy czym, jako główny argument wprowadzonej zmiany, ustawodawca wskazywał na konieczność ustanowienia podstaw prawnych dla wznowienia postępowania w przypadkach, w których Europejski Trybunał Praw Człowieka stwierdzał naruszenie Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności (zob. uzasadnienie, VI kadencja, druk sejm. nr 2001, s. 17) Przepis § 2 art. 272 p.p.s.a. stosuje się odpowiednio, z tym że termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania biegnie od dnia doręczenia stronie lub jej pełnomocnikowi rozstrzygnięcia organu międzynarodowego. Stosownie do § 2 art. 272 p.p.s.a. skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzech miesięcy od dnia wejścia w życie orzeczenia. W realiach rozpoznawanej sprawy, dla przyjęcia jej do rozpoznania, należy także zauważyć, że w podjętej 16 października 2017 r. uchwale (sygn. I FPS 1/16) Naczelny Sąd Administracyjny, w składzie siedmiu sędziów, orzekł, że podstawą wznowienia postępowania, o której mowa w art. 272 § 3 p.p.s.a., może być także orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, wydane w trybie pytania prejudycjalnego, nawet jeżeli to orzeczenie nie zostało doręczone stronie wnoszącej skargę o wznowienie postępowania. Sąd zauważa, że uchwała ta ma ogólną moc wiążącą, co oznacza, że przyjęta w niej wykładnia w zakresie objętym sentencją tej uchwały, kształtuje praktykę stosowania art. 272 § 3 p.p.s.a. Powyższe implikuje, że wprawdzie wyrok TSUE z 31 marca 2019 r. w sprawie C-127/17, przywołany przez Skarżącego w rozpoznawanej obecnie skardze, nie został wydany w sprawie zainicjowanej jego skargą, to jednakże okoliczność ta pozostaje bez wpływu dla możliwości wystąpienia przez niego ze skargą o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego z uwagi na to orzeczenie TSUE. Na uwagę zasługuje także wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 grudnia 2018 r., sygn. akt I GSK 3179/18, (publ. na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl) w którym wyjaśniono, że TSUE stoi na straży wykładni i stosowania prawa unijnego. Przepisy prawa unijnego nie określają w sposób wyraźny skutków wyroków TSUE, niemniej jednak przyjmuje się, że wyroki te od chwili ich wydania są wiążące, ostateczne i niezaskarżalne przez sądy krajowe. Państwa członkowskie Unii Europejskiej mają obowiązek stosowania prawa unijnego w zgodzie z jego wykładnią. Artykuł 4 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej stanowi bowiem, że "zgodnie z zasadą lojalnej współpracy Unia i Państwa Członkowskie wzajemnie się szanują i udzielają sobie wzajemnego wsparcia w wykonywaniu zadań wynikających z Traktatów. Państwa Członkowskie podejmują wszelkie środki ogólne lub szczególne właściwe dla zapewnienia wykonania zobowiązań wynikających z Traktatów lub aktów instytucji Unii. Państwa Członkowskie ułatwiają wypełnianie przez Unię jej zadań i powstrzymują się od podejmowania wszelkich środków, które mogłyby zagrażać urzeczywistnieniu celów Unii". Jak wskazano powyżej, Skarżący podstawę wznowieniową wiąże z wyrokiem TSUE z 21 marca 2019 r. w sprawie C-127/17, w którym uznano, że nakładając na przedsiębiorstwo transportowe wymóg posiadania specjalnych zezwoleń umożliwiających poruszanie się po niektórych drogach publicznych, Rzeczpospolita Polska uchybiła zobowiązaniom ciążącym na niej łącznie na podstawie przepisów art. 3 i art. 7 dyrektywy Rady 96/53/WE z dnia 25 lipca 1996 r. ustanawiającej dla niektórych pojazdów drogowych poruszających się na terytorium Wspólnoty maksymalne dopuszczalne wymiary w ruchu krajowym i międzynarodowym oraz maksymalne dopuszczalne obciążenia w ruchu międzynarodowym, zmienionej dyrektywą parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/719 z dnia 29 kwietnia 2015 r. w związku z pkt 3.1 i pkt. 3.4 załącznika 1 do dyrektywy 96/53. Mając powyższe na uwadze Sąd, w pkt I niniejszego wyroku, wznowił postępowanie sądowoadministracyjne zakończone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 12 stycznia 2017 r., w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 1622/16, prawomocnym od 14 lutego 2017 r. Zgodnie z art. 282 § 1 p.p.s.a. Sąd rozpoznaje sprawę na nowo w granicach, jakie zakreśla podstawa wznowienia, w tym więc przypadku w całości, bowiem podstawą wznowienia jest przywołany powyżej wyrok TSUE z 21 marca 2019 r. Przechodząc do merytorycznej oceny rozpoznawanej skargi należy odpowiedzieć na pytanie, czy zagadnienie prawne, będące podstawą wydania wyroku TSUE, jest tożsame z zagadnieniem prawnym będącym podstawą wydania prawomocnego wyroku Sądu z 12 stycznia 2017 r., zapadłego w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 1622/16. Jak wynika z akt administracyjnych zgromadzonych w postępowaniu administracyjnym zakończonym decyzją GITD, nakładającą na Skarżącego karę pieniężną 2.000 złotych, decyzja ta była wynikiem ustalenia, w toku drogowej kontroli, przekroczenia przez pojazd Skarżącego dopuszczalnego nacisku na pojedynczej osi napędowej, który wynosił 11,2t, a to na drodze krajowej nr 10, na której dopuszczalny był ruch pojazdów o naciskach osi do 10t oraz braku posiadania przez Skarżącego stosownego zezwolenia na przejazd tym pojazdem nienormatywnym. Stosownie do treści art. 64 ust. 1 pkt 1 p.r.d. ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii, wydawanego, w drodze decyzji administracyjnej, przez właściwy organ, a w przypadku pojazdu nienormatywnego należącego do Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej pod warunkiem uzyskania zezwolenia wojskowego na przejazd drogowy, wydawanego przez właściwy organ wojskowy. Zaś ust. 2 art. 64 p.r.d. zabrania przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I lub II. Za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia, nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej, na podmiot wykonujący przejazd (art. 140aa ust. 1 i ust. 3 pkt 1 p.r.d.). W myśl art. 41 ust. 1 u.d.p. - obowiązującej w dacie dokonywania kontroli pojazdu Skarżącego, po drogach publicznych dopuszcza się ruch pojazdów o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t, z zastrzeżeniem ust. 2 i ust. 3. Przy czym stosownie do art. 41 ust. 2 u.d.p. minister właściwy do spraw transportu ustala, w drodze rozporządzenia, wykaz: 1) dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, 2) dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t - mając na uwadze potrzebę ochrony dróg oraz zapewnienia ruchu tranzytowego. Z kolei art. 41 ust. 3 u.d.p. stanowi, że drogi wojewódzkie, inne niż drogi określone na podstawie ust. 2 pkt 1, drogi powiatowe oraz drogi gminne stanowią sieć dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t. Sąd stwierdza, że na dzień dokonywania kontroli pojazdu Skarżącego, tj. 18 lutego 2016 r., wykaz dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, oraz wykaz dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t określało rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 13 maja 2015 r. (Dz.U. z 2015 r. poz. 802). Zgodnie z tym rozporządzeniem droga krajowa nr 10, na której zatrzymano pojazd Skarżącego, stanowiła drogę, po której mogły – bez stosownego zezwolenia, poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10t. Kontrola pojazdu Skarżącego wykazała, że nacisk pojedynczej jego osi wynosił 11,2t, co po odjęciu błędu w wysokości 2%, zaokrąglonego w górę do 0,1t, dało przekroczenie o 1,2t, tj. o 12% dopuszczalnej wartości. Nadto w toku kontroli ustalono, że skontrolowanym pojazdem przewożony był ładunek podzielny (nawóz w workach), a Skarżący nie posiadał stosownego zezwolenia kat I. W związku z tym, w oparciu o wyżej przywołane przepisy, GITD nałożył na Skarżącego karę pieniężną 2.000 złotych. Mając na uwadze powyższe – tj. ustalenia z kontroli pojazdu Skarżącego i nałożoną na niego za to karę pieniężną oraz przywołany powyżej wyrok TSUE z 21 marca 2019 r., w którym stwierdzono, że "nakładając na przedsiębiorstwa transportowe wymóg posiadania specjalnych zezwoleń umożliwiających poruszanie się po niektórych drogach publicznych, Rzeczpospolita Polska uchybiła zobowiązaniom ciążącym na niej na podstawie przepisów art. 3 i art. 7 dyrektywy Rady 96/53/WE z dnia 25 lipca 1996 r.", Sąd orzekł jak w pkt II niniejszego wyroku. TSUE w uzasadnieniu swojego orzeczenia jednoznacznie wszak stwierdził, że wynikające z prawa polskiego ograniczenia w dostępie do polskiej sieci dróg pojazdów odpowiadających, określonym w pkt 3.1 i pkt 3.4 załącznika 1 dyrektywy 96/53, dopuszczalnym wartościom nacisku osi, są sprzeczne z art. 3 ust. 1 tiret pierwsze oraz art. 7 tej dyrektywy w związku z pkt 3.1 i 3.4 załącznika I do tej dyrektywy. Zgodnie z art. 91 ust. 3 Konstytucji RP, jeżeli wynika to z ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą Polską umowy konstytuującej organizację międzynarodową, prawo przez nią stanowione jest stosowane bezpośrednio, mając pierwszeństwo w przypadku kolizji z ustawami. Jak wskazał Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 11 maja 2005 r. (sygn. akt K 18/04) Polska, na mocy Traktatu akcesyjnego, zobowiązała się przejąć całość prawa Unii Europejskiej, na które składa się cały "wspólnotowy zasób prawny", obejmujący zarówno przepisy traktatów (tzw. pierwotne prawo wspólnotowe - pochodzące bezpośrednio od państw członkowskich), przepisy wydawane przez organy Wspólnot (zwane pochodnym lub wtórnym prawem wspólnotowym - tu m.in. dyrektywny), jak również dorobek orzeczniczy Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich, w tym zatem TSUE. W związku powyższym, zarówno organy administracji publicznej, jak i sądy krajowe, obowiązane są do przestrzegania zasady pierwszeństwa prawa wspólnotowego wobec prawa krajowego i odmowy stosowania prawa krajowego niezgodnego – kolidującego, z prawem wspólnotowym. W konsekwencji sprzeczne z ww. dyrektywą Rady nr 96/53 było przyjęcie możliwości obniżenia kryterium dopuszczalnych nacisków osi, na niektórych z dróg do 10 t, gdyż wszystkie pojazdy winny mieć zagwarantowane prawo poruszania się po drogach bez zezwolenia do granicznej wartości nacisków 11,5t. W związku z powyższym decyzja GITD, zaskarżona w sprawie VI SA/Wa 1622/16, nakładająca na Skarżącego ww. karę pieniężną, narusza art. 3 oraz art. 7 w zw. z pkt 3.1. oraz pkt 3.4 załącznika 1 dyrektywy Rady nr 96/53 w zw. z art. 91 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej, gdyż nałożono nią na Skarżącego sankcję administracyjną w sytuacji nieprzekroczenia przez jego pojazd (11,2t), określonego przepisami wspólnotowymi (11,5t), dopuszczalnego nacisku pojedynczej osi napędowej. Dodatkowo należy wskazać, że z uzasadnienia wyroku TSUE wynika, że "gdyby ustanowione w dyrektywie 96/53 wspólne normy dotyczące maksymalnego dopuszczalnego nacisku na oś pojazdów użytkowych miały zastosowanie tylko do niektórych dróg publicznych państw członkowskich, nawet jeśli miałyby to być te drogi, które mogą generować ruch międzynarodowy, istniałoby prawdopodobieństwo uchybienia celowi tej dyrektywy, który polega na usunięciu przeszkód w ruchu między państwami członkowskimi. Przyjęcie sugerowanej przez Rzeczpospolitą Polską wykładni skutkowałoby tym, że w sytuacji gdy pojazd użytkowy przemieszczający się na terytorium co najmniej dwóch państw członkowskich opuszczałby transeuropejską sieć transportową lub główne drogi krajowe państwa członkowskiego, to ruch ten, do tej pory międzynarodowy, traciłby ten charakter. Wskutek tego ustanowione w dyrektywie 96/53 wspólne normy dotyczące maksymalnego dopuszczalnego nacisku na oś pojazdów użytkowych traciłyby zastosowanie w odniesieniu do tego pojazdu. Przyjęcie takiej wykładni, zamiast promować cel polegający na usunięciu przeszkód w ruchu między państwami członkowskimi, prowadziłoby do utrzymania przeszkód dla tego ruchu". W myśl art. 282 § 2 p.p.s.a. po ponownym rozpoznaniu sprawy sąd oddala skargę o wznowienie albo ją uwzględnia stosując odpowiednio przepisy o postępowaniu przed sądem, który wznowił postępowanie lub uchyla zaskarżone orzeczenie i skargę odrzuca lub postępowanie umarza. W niniejszej sprawie Sąd uznał za konieczne zmianę wyroku z dnia 12 stycznia 2017 r. sygn. VI SA/Wa 1622/16. Uwzględnienie skargi w tym zakresie i wyeliminowanie z obrotu wskazanego orzeczenia następuje z tej bowiem przyczyny, że na ocenę zaskarżonych decyzji miał bezpośrednio wpływ wyrok TSUE z 21 marca 2019 r. w sprawie C-127/17. Jednocześnie Sąd stwierdził, że brak jest podstaw do kontynuowania w niniejszej sprawie postępowania administracyjnego. To zaś oznacza, że wystąpiła przesłanka przewidziana w art. 145 § 3 p.p.s.a. uzasadniająca umorzenie postępowania administracyjnego. Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 282 § 2 i art. 145 § 3 p.p.s.a. orzekł w pkt II sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania Sąd postanowił na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 w zw. z art. 276 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło